Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 IVaststelling van de begrotingsstaat van deKoning (I) voor het jaar 2025Nr. 5 VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN ENANTWOORDENVastgesteld 4 oktober 2024 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken, belast met het voorbe-reidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit tebrengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegevenantwoorden.De vragen zijn op 24 september 2024 voorgelegd aan de Minister-President, Minister van Algemene Zaken. Bij brief van 2 oktober 2024 zijnze door de Minister-President, Minister van Algemene Zaken beantwoord.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbarebehandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,De VreeAdjunct-griffier van de commissie,Morrin kst-36600-I-5ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 51 Vraag 1Is de heer Willems («opperboswachter van kroondomein het Loo») nogsteeds in publieke dienst? Valt hij nog steeds onder ministeriëleverantwoordelijkheid?Antwoord vraag 1De heer A.J.H. Willems is tot 15 december rentmeester van Kroondomeinhet Loo. Koning Willem-Alexander heeft bij Koninklijke Beschikking metingang van 15 december 2024 zijn opvolger benoemd.Zie ook https://www.koninklijkhuis.nl/actueel/nieuws/2024/07/03/koning-benoemt-rentmeester-kroondomein-het-looVraag 2Kunt u toelichten waarom de heer Willems in een kranteninterview plotsdetails over het jaaggedrag van de Koning verstrekte? Betekent dit ook datde weigering om details te verstrekken op andere punten minderkrampachtig zal worden gehanteerd?Antwoord op vraag 2Deze en aanvullende informatie over faunabeheer met betrekking totKroondomein het Loo is terug te vinden op www.koninklijkhuis.nl.(https://www.koninklijkhuis.nl/onderwerpen/dienst-koninklijk-huis/vraag-en-antwoord/jaagt-de-koning-op-kroondomein-het-loo).Deze informatie werd reeds in 2021 gedeeld: De Minister voor Natuur enStikstof beantwoordde in oktober 2022 Kamervragen hierover(https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2022Z17033&did=2022D43731).Vraag 3Wat is er tot nu toe gebeurd met de uitvoering van de motie-Sneller c.s.(Kamerstuk 36 410-I, nr. 11) om de belastingvrijstelling van de Koning tedoen vervallen?Antwoord op vraag 3De motie Sneller is op 18 januari 2024 bij de mondelinge behandeling vande begroting van de Koning ingediend. De motie is tijdens het debatontraden. Dit vindt zijn grond in diverse rapporten die ook op verzoek vande Tweede Kamer nadien opnieuw zijn aangeboden.1Er is reeds door mijn ambtsvoorganger toegelicht dat het opheffen van debelastingvrijdom uit de Grondwet een complex traject betekent. Het vergteen wijziging van de Grondwet in twee lezingen, waarbij de tweede lezingna de ontbinding van de Tweede Kamer met een meerderheidsvereistevan twee derden in beide Kamers moet worden aanvaard. Daarnaast vergthet fiscale wetgeving om de belastingen voor de uitkeringsgerechtigdeleden van het koninklijk huis te regelen. Tot slot vergt het mogelijk ookaanpassing van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis om dezeuitkeringen aan te passen aan de te introduceren fiscale gevolgen. Ook1Bijlagen bij de Kamerbrief van 24 januari 2024: – Het rapport van de Stuurgroep herzieningstelsel kosten Koninklijk Huis (Commissie Zalm) (2008); – De voorlichting van de Raad van Stateover de ministeriële verantwoordelijkheid voor de Koning en leden van het koninklijk huis tenaanzien van de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer, in het bijzonder in relatie tot deinlichtingenplicht van de regering jegens de Staten-Generaal (2010); – Het rapport van ABDTopconsult «Begroting van de Koning» Evaluatie begroting van de Koning en onderzoekrationale van belastingvrijdom en hoogte grondwettelijke uitkeringen (2015); – De voorlichtingvan de Raad van State over de ministeriële verantwoordelijkheid voor begrote gelden dieovereenkomstig de Wet financieel statuut van het koninklijk huis worden besteed, gegeven devrijheid van de Koning om zijn Huis, met inachtneming van het openbaar belang, in te richten(2016); – Het inkomen van de Koning De totstandkoming en ontwikkeling van het financieelstatuut van het koninklijk huis (1972), Van Baalen e.a., (2017); – De voorlichting van de Raad vanState over de B-component van het inkomen van de Koning (2023)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 52 deze wet kent een meerderheidsvereiste van twee derden in beideKamers.Daarenboven heeft de Tweede Kamer zich in de motie niet eenduidiguitgesproken over het beoogde doel van de motie, het enkel latenvervallen belastingvrijdom, of ook aanpassing van de hoogte van degrondwettelijke uitkering. Hiermee is op een cruciaal punt niet helderwelke interpretatie hieraan zou moeten worden gegeven door het kabinet.Helderheid hierover is des te prangender, gegeven het feit dat in de EersteKamer op 16 april 2024 een motie die uitsprak dat er geen behoefte wasaan aanpassing van de Grondwet op dit punt weliswaar geenmeerderheid behaalde, maar wel liet zien dat een dergelijk voorstel op ditmoment niet op de vereiste tweederde meerderheid kan rekenen in deEerste Kamer.Vanuit het oogpunt van stabiliteit van de financiën van het Koninklijk Huisen gegeven de onduidelijkheid over de vereiste steun van twee derden inbeide Kamers voor een alternatief ten aanzien van de uitkeringen, defiscale aspecten of beiden, ziet het kabinet geen aanleiding om eenvoorstel in procedure te brengen.Vraag 4Zijn alle kwesties rondom het Koninklijk Huis binnen de coalitie een vrijekwestie?Antwoord op vraag 4Het Koninklijk Huis is geen onderdeel van het hoofdlijnenakkoord.Vraag 5Hoeveel bedrijven in Nederland zijn in het bezit van het PredicaatKoninklijk?Antwoord op vraag 5Per medio 2024 hebben ruim 650 bedrijven (of verenigingen, stichtingen,instellingen of grote ondernemingen) het Predicaat Koninklijk. Op dewebsite www.koninklijkhuis.nl wordt het totaaloverzicht van alle predi-caatgerechtigden bijgehouden.Vraag 6Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2024 tot nu toe het PredicaatHofleverancier ontvangen?Antwoord op vraag 6In 2024 zijn tot en met augustus 32 Predicaten Hofleverancier toegekend.Vraag 7Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2024 tot nu toe het PredicaatKoninklijk ontvangen?Antwoord op vraag 7In 2024 zijn tot en met augustus 11 Predicaten Koninklijk toegekend.Vraag 8Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2023 het Predicaat Koninklijkontvangen?Antwoord op vraag 8In 2023 zijn 15 Predicaten Koninklijk toegekend.Vraag 9Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 53 Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2022 het Predicaat Hofleverancierontvangen?Antwoord op vraag 9In 2022 zijn 54 Predicaten Hofleverancier toegekend.Vraag 10Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2022 het Predicaat Koninklijkontvangen?Antwoord op vraag 10In 2022 zijn 11 Predicaten Koninklijk toegekend.Vraag 11Hoe vaak maken de niet-uitkeringsrechtigde leden van het Koninklijk Huisgebruik van de diensten van de Dienst Koninklijk Huis?Antwoord op vraag 11Op de website van het Koninklijk Huis, www.koninklijkhuis.nl, staan allepersberichten van de activiteiten van leden van het Koninklijk Huis, die zijuit hoofde van hun Koninklijke functie doen. Ook die van deniet-uitkeringsgerechtigde leden, te weten Prinses Alexia, Prinses Ariane,Prins Constantijn, Prinses Laurentien, Prinses Margriet en prof. mr. Pietervan Vollenhoven. In die gevallen waarin zij optreden als lid van hetKoninklijk Huis en dus namens de Koning, kunnen zij gebruik maken vanondersteuning van de Dienst van het Koninklijk Huis. Denk aan onder-steuning in representatie en logistiek (vervoer en inzet van een adjudant)en in geval van Prinses Margriet en prof. mr. Pieter van Vollenhoven vanoudsher ook secretariële ondersteuning. Ter voorbeeld: voor PrinsConstantijn waren dat het afgelopen jaar o.a. de uitreiking van de WorldPress Photo-awards en de uitreiking van de prijzen na het NederlandsVioolconcours. Prins Constantijn is beschermheer van beide organisaties.Zijn werkzaamheden als bijvoorbeeld Special Envoy voor TechLeap.nlvallen niet onder zijn koninklijke functie.Vraag 12Hoe vaak hebben de niet-uitkeringsrechtigde leden officiële taken van deKoning overgenomen of hem vervangen bij koninklijke taken? Welkeleden betrof dit?Antwoord op vraag 12Op de website van het Koninklijk Huis, www.koninklijkhuis.nl, staan allepersberichten van activiteiten van leden van het Koninklijk Huis vanuithun Koninklijke functies, ook die van de niet-uitkeringsgerechtigde leden,te weten Prinses Alexia, Prinses Ariane, Prins Constantijn, PrinsesLaurentien, Prinses Margriet en prof. mr. Pieter van Vollenhoven. Wanneerzij optreden als lid van het Koninklijk Huis, is dit namens de Koning. Tervoorbeeld: Prinses Margriet is als o.a. erevoorzitter Nederlandse RodeKruis en beschermvrouwe SOS Kinderdorpen nauw betrokken bij dezeorganisaties. Ook haar bezoek aan en betrokkenheid bij de ParalympischeSpelen is als lid van het Koninklijk Huis namens de Koning.Vraag 13Wat is de verklaring voor de stijging van de grondwettelijke uitkering aande leden van het Koninklijk Huis van 11.368.000 euro in 2023 naar12.422.000 euro in 2025? Is dit slechts inflatiecorrectie? Hoe is dit preciesopgebouwd?Antwoord op vraag 13Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 54 De hoogte en de jaarlijkse aanpassing van de uitkeringen aan de Koning,diens echtgen(o)ot(e), diens voorganger en beoogd opvolger zijn wettelijkverplicht, zoals voorgeschreven in artikel 1 van de Wet financieel statuutvan het Koninklijk Huis. De stijging van de A-component wordt bepaalddoor de cao-ontwikkeling van de sector Rijk. Voor de B-component geldtdat de stijging voor de helft wordt bepaald door de loonontwikkeling vande sector Rijk en dat de andere helft wordt bepaald door de ontwikkelingvan de consumentenprijs index zoals opgenomen in het CentraalEconomisch Plan van het Centraal Planbureau. Van de totale uitgaven aande grondwettelijke uitkeringen stort de Kroonprinses in 2024 haar geheleuitkering (A- en B-component) terug en zal zij vanaf 2025 haar inkomens-bestanddeel (de A-component) terug blijven storten tot het einde van haarstudie. Het terugstorten van de uitkering door de Kroonprinses is haareigenstandige en vrijwillige keuze.Vraag 14Welke uitgavenposten vallen onder de B-component van de onkostenver-goeding van de leden van het Koninklijk Huis?Antwoord op vraag 14De B-component heeft betrekking op personele en materiele uitgaven.Zoals aangegeven in de begroting hebben de personele uitgaven metname betrekking op de hofhouding en een aantal andere personeelsledendie rechtstreeks werkzaam zijn voor de uitkeringsgerechtigde leden vanhet Koninklijk huis. Tot de hofhouding behoren het management van deDienst van het Koninklijk huis en adviseurs. De materiële uitgaven hebbenbetrekking op activiteiten met een hoog representatief karakter diesamenhangen met de functie van de Kroondrager. De B-component vanhet inkomen van de Koning is nader toegelicht in een recent advies-rapport van de Raad van State van 5 juli 2023 met kenmerkW01.22.00147/1.Vraag 15Kunt u toelichten uit welke begrotingen c.q. begrotingspost(en) woon- enwerkverblijven voor leden van het Koninklijk Huis worden gefinancierd?Antwoord op vraag 15Volgens artikel 4 van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huisworden drie paleizen ter beschikking gesteld aan de Koning. Dit zijn PaleisHuis ten Bosch, Paleis Noordeinde en het Koninklijk Paleis Amsterdam. Definanciering en uitvoering hiervan door het Rijkvastgoedbedrijf vindtplaats via artikel 4 van de begroting van het Ministerie van Volkshuis-vesting en Ruimtelijke Ordening.Vraag 16Is de B-component bedoeld voor vermogensvorming en derhalve voor hetmaken van reserveringen voor woon- en werkverblijf? Kunt u toelichtenonder welke voorwaarden en controles zulks geoorloofd is?Antwoord op vraag 16Voor de Koning geldt dat volgens artikel 4 van de Wet financieel statuutvan het Koninklijk Huis drie paleizen ter beschikking worden gesteld tenbehoeve van werk- en woonverblijven. Overigens kan indien aan de ordede B-component ook aangewend worden voor toekomstige uitgaven aaneen woon- en werkverblijf. Ten aanzien van de waarborgen en controle opde aanwending van de B-component zijn binnen de Dienst van hetKoninklijk Huis interne administratie- en verantwoordingsprocesseningericht, is de Thesaurier van Z.M. de Koning verantwoordelijk voor dejuiste vastlegging van de besteding van de uitkeringen en de interneTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 55 verantwoording hierover, en vindt er controle plaats door een externeaccountant.Vraag 17Klopt het dat kosten voor woon- en werkverblijf vallen onder defunctionele uitgaven en dat hier ook de mogelijkheid bestaat voor hetmaken van reserveringen?Antwoord op vraag 17Volgens artikel 4 van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huisworden drie paleizen als woon- en werkverblijf ter beschikking gesteld aande Koning. Dit zijn Paleis Huis ten Bosch, Paleis Noordeinde en hetKoninklijk Paleis Amsterdam. De financiering en uitvoering hiervan doorhet Rijkvastgoedbedrijf vindt plaats via artikel 4 van de begroting van hetMinisterie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en niet viaartikel 2 van de Begroting van de Koning dat betrekking heeft op defunctionele uitgaven van de Koning.Vraag 18Op welke post ontvangt het Koninklijk Huis een bijdrage voor de finan-ciering van het management van de Dienst van het Koninklijk Huis? Klopthet dat de personele uitgaven van deze groep zowel op de B-componentals onder de functionele uitgaven wordt opgevoerd? Zo nee, wat is hetverschil tussen beide kostenposten?Antwoord op vraag 18De uitgaven voor het management van de Dienst van het Koninklijk Huiskomen ten laste van de B-component. De uitgaven voor het overigepersoneel van de Dienst van het Koninklijk Huis komen ten laste van defunctionele uitgaven van artikel 2 van de Begroting van De Koning. Dekosten zijn dus gescheiden en worden niet op zowel de B-component alsbij de functionele kosten opgevoerd.Vraag 19Klopt het dat kosten voor woon- en werkverblijf vallen onder defunctionele uitgaven en dat hier ook de mogelijkheid bestaat voor hetmaken van reserveringen?Antwoord op vraag 19Volgens artikel 4 van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huisworden drie paleizen als woon- en werkverblijf ter beschikking gesteld aande Koning. Dit zijn Paleis Huis ten Bosch, Paleis Noordeinde en hetKoninklijk Paleis Amsterdam. De financiering en uitvoering hiervan doorhet Rijkvastgoedbedrijf vindt plaats via artikel 4 van de begroting van hetMinisterie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en niet viaartikel 2 van de Begroting van de Koning dat betrekking heeft op defunctionele uitgaven van de Koning.Vraag 20Kunt u de investeringsplannen voor de dotatiereserves aan de Kamerdoen toekomen?Antwoord op vraag 20De Dienst van het Koninklijk Huis heeft bestemmingsreserves voor langetermijninvesteringen. Door te reserveren kan de Dienst een planmatigfinancieel beleid voeren en worden incidentele hoge uitgaven bijlangetermijninvesteringen voorkomen. Op de onderliggende plannenwordt toezicht uitgeoefend door achtereenvolgens de Thesaurier vanZ.M. de Koning, de externe accountant, de directeur Financieel Econo-mische Zaken van het Ministerie van Algemene Zaken, de Accountants-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 56 dienst Rijk en de Algemene Rekenkamer. Vanwege het recht van deKoning om zijn eigen huis in te richten (artikel 41 Grondwet) wordt geennadere informatie verstrekt over de inhoud van de investeringsplannen.Vraag 21Hoeveel bedrijven in Nederland zijn in het bezit van het PredicaatHofleverancier?Antwoord op vraag 21Per medio 2024 hebben ruim 750 kleine en middelgrote ondernemingenhet Predicaat Hofleverancier. Op de website www.koninklijkhuis.nl wordthet totaaloverzicht van alle predicaatgerechtigden bijgehouden.Vraag 22Hoeveel bedrijven hebben in het jaar 2023 het Predicaat Hofleverancierontvangen?Antwoord op vraag 22In 2023 zijn 42 Predicaten Hofleverancier toegekend.Vraag 23Wat is de stand van zaken met betrekking tot de plannen die er warenvoor Paleis Soestdijk? Wat is de stand van zaken met betrekking tot derestauratie van Paleis Soestdijk?Antwoord op vraag 23Het Rijksvastgoedbedrijf heeft Landgoed Paleis Soestdijk in 2017 verkochtaan de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBEG). De Staat is geen eigenaarmeer van Paleis Soestdijk. De MBEG is, in samenspraak met de gemeenteBaarn, verantwoordelijk voor planontwikkeling en restauratie vanPaleis Soestdijk.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 I, nr. 57