Inzet Speciale Zitting van de Vergadering van verdragspartijen bij het Statuut van Rome

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 498Het Internationaal StrafhofNr. 56 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN ENJUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2025Van 7 tot en met 9 juli 2025 zal in New York een Speciale Zitting plaats-vinden van de Vergadering van Verdragspartijen bij het Statuut van Rome(Assembly of States Parties, ASP) inzake het Internationaal Strafhof (ISH).Middels deze brief informeert het kabinet u over deze Speciale Zitting, diein het teken zal staan van de evaluatie van de in 2010 te Kampalaaangenomen amendementen inzake het misdrijf agressie. In de bijlagetreft u eveneens het verslag aan van de laatste reguliere bijeenkomst vande ASP.InleidingIn 2010 zijn tijdens de eerste Herzieningsconferentie te Kampala amende-menten op het Statuut van Rome aangenomen, die betrekking hebben opde definitie van het misdrijf agressie en op de uitoefening van rechts-macht door het ISH ter zake van dit misdrijf. Deze «Kampala amende-menten» zijn op dit moment door 48 van de 125 verdragspartijengeratificeerd, waaronder door het Koninkrijk der Nederlanden.1 Tijdens deHerzieningsconferentie in 2010 is besloten om de Kampala amende-menten zeven jaar na het activeren van de rechtsmacht van het ISH overhet misdrijf agressie te evalueren. Aangezien de (beperkte) rechtsmachtvan het ISH op 17 juli 2018 is geactiveerd, dienen de Kampala amende-menten ingevolge dit besluit voor 17 juli 2025 te worden geëvalueerd. Tenbehoeve van deze evaluatie is van 7 tot en met 9 juli 2025 in New York eenSpeciale Zitting van de ASP voorzien.Speciale ZittingDe Speciale Zitting zal niet alleen betrekking hebben op de evaluatie vande in 2010 aangenomen amendementen en op de nationale ervaringen bijde ratificatie en implementatie van deze amendementen, maar ook op het1Zie hier voor de lijst van staten die de amendementen hebben geratificeerd. kst-28498-56ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 498, nr. 561 amendementsvoorstel dat in april 2025 is ingediend door Costa Rica,Duitsland, Sierra Leone, Slovenië en Vanuatu. Dit amendementsvoorstelbeoogt de beperkte rechtsmacht van het ISH over het misdrijf agressie uitte breiden door de regeling inzake de rechtsmacht over het misdrijfagressie te harmoniseren met de regeling inzake de rechtsmacht over deoverige drie in het Statuut van Rome opgenomen internationalemisdrijven (te weten, genocide, misdrijven tegen de menselijkheid enoorlogsmisdrijven). Daarnaast zal tijdens de Speciale Zitting wordenonderhandeld over een slotresolutie. De voorbereiding van de SpecialeZitting vindt hoofdzakelijk plaats in de ASP-werkgroep inzake amende-menten. De agenda voor de Speciale Zitting dient nog te wordenvastgesteld en zal worden gepubliceerd op de website van de ASP.2Positie NederlandNederland heeft zich sinds het begin van de onderhandelingen over hetStatuut van Rome in de jaren ’90 een voorstander betoond van hettoekennen van dezelfde rechtsmacht aan het ISH over het misdrijfagressie als over de overige in het Statuut van Rome opgenomeninternationale misdrijven. Nederland heeft dit standpunt sindsdien ookaltijd uitgedragen, zowel in bilateraal als in multilateraal verband. HetKoninkrijk der Nederlanden is één van 48 verdragspartijen die de Kampalaamendementen heeft geratificeerd en deze amendementen zijn inNederland ook geïmplementeerd in de Wet Internationale Misdrijven.Daarnaast neemt Nederland deel aan de door Duitsland opgerichte Groupof Friends for the Strengthening of the ICC’s Jurisdiction over the Crime ofAggression. In de discussie over de noodzaak van het vervolgen enberechten van de Russische agressie tegen Oekraïne, waarover het ISHmomenteel geen rechtsmacht heeft, bepleit Nederland het volgende tweesporen-beleid: voor de korte termijn, de oprichting van een speciaaltribunaal voor het misdrijf agressie tegen Oekraïne, en voor de langetermijn, de uitbreiding van de rechtsmacht van het ISH over het misdrijfagressie.Inzet tijdens de Speciale ZittingHet kabinet staat in het licht van het bovenstaande positief staattegenover de inhoud van het door Costa Rica, Duitsland, Sierra Leone,Slovenië en Vanuatu ingediende amendementsvoorstel. De huidigeverdeeldheid binnen de ASP en de bredere internationale gemeenschapover het voorgestelde amendement, de praktijk om resoluties bijconsensus aan te nemen en het feit dat de bijeenkomst slechts drie dagenzal duren, zorgen evenwel voor grote uitdagingen bij het succesvolafronden van onderhandelingen tijdens de Speciale Zitting. Aangezien hetkabinet belang hecht aan de praktijk om resoluties bij consensus aan tenemen, zal de inzet van het kabinet tijdens de Speciale Zitting primairgericht zijn op het voeren van een constructieve discussie over het belangvan het harmoniseren van de rechtsmachtsregeling, met als doel hetaannemen van een amendementsvoorstel waar alle verdragspartijen zichin kunnen vinden. Als er geen consensus kan worden bereikt over hetaannemen van een amendement dat de rechtsmacht over het misdrijfagressie in lijn brengt met de rechtsmacht over de overige drie typenmisdrijven, dan zal de inzet van het kabinet zijn om zoveel mogelijk tekomen tot een uitkomst waar alle verdragspartijen zich in kunnen vinden,al dan niet op termijn. In de huidige geopolitieke context is het van grootbelang dat de verdragspartijen eenheid tonen in hun steun voor hetStatuut van Rome en het ISH. In het licht van het belang van eenheid, zal2Zie Special session on the review of the amendments on the crime of aggression | InternationalCriminal Court.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 498, nr. 562 het kabinet zich aansluiten bij voorstellen om in de resolutie die aan heteinde van de Speciale Zitting hopelijk zal worden aangenomen eenexpliciete steunverklaring aan het ISH op te nemen, waarin alle 125verdragspartijen het belang van de onafhankelijkheid en van het onbelem-merde functioneren van het Hof onderstrepen.De Minister van Buitenlandse Zaken,C.C.J. VeldkampDe Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 498, nr. 563