Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken Handel van 15 mei 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3158 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSHULP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 mei 2025Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken Handelvan 15 mei 2025.De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp,R.J. Klever kst-21501-02-3158ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31581 VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN HANDEL van 15 mei2025 IntroductieOp donderdag 15 mei jl. vond de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) Handelplaats in Brussel. Tijdens de Raad werd achtereenvolgens gesproken overde handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie (EU) en de VerenigdeStaten (VS); economische veiligheid; en de stand van zaken metbetrekking tot (in onderhandeling zijnde) handelsakkoorden. In dit verslagwordt tevens ingegaan op de moties Bamenga, Thijssen, Teunissen c.s.,Hirsch c.s., Paternotte-Kamminga, de toezegging aan het lid De Kortegedaan tijdens het Commissiedebat RBZ Handel op 13 mei jl. en vragenvan het lid-Ram over Multraship.Handelsbetrekkingen met de VSDe Raad sprak over de handelsbetrekkingen met de VS. Handelscommis-saris Sˇefcˇovicˇ gaf een overzicht van de ontwikkelingen op de vier sporendie de EU hanteert in diens benadering van de recente VS tariefverho-gingen: (1) onderhandelingen; (2) rebalancerende maatregelen; (3)verdediging van de op regels gebaseerde internationale handelsorde; en(4) bescherming van de EU markt tegen handelsverlegging vanuit anderehandelspartners van de VS.Voor wat betreft het eerste spoor, onderhandelingen, verwees Commis-saris Sˇefcˇovicˇ naar het momentum dat lijkt te bestaan in de gesprekkentussen de Europese Commissie en de VS. De Commissie heeft aan de VSaangegeven bereid te zijn over een breed scala aan onderwerpen in dehandelsrelatie te spreken en hierover afspraken in wederzijds belang tewillen maken. De Commissie gaf aan de EU belangen hierbij nauw in hetoog te houden en de EU lidstaten hierbij intensief te betrekken.Met betrekking tot het tweede spoor, de voorbereiding van rebalance-rende maatregelen, verwees de Commissaris naar het voorstel dat deCommissie op 8 mei jl. publiceerde voor een tweede pakket aan EUtegenmaatregelen.1 Een robuuste EU-tegenreactie dient klaar te liggenvoor het geval onderhandelingen met de VS niet tot een gewenst resultaatleiden, zo gaf de Commissie aan. De inhoud van het tweede pakket aantegenmaatregelen wordt de komende weken aangepast op basis vanreacties van stakeholders en van de EU-lidstaten, waarna besluitvormingover de lijst kan plaatsvinden.Voor het derde spoor, de verdediging van de op-regels-gebaseerdeinternationale handelsorde, wees de Commissie op de vele contacten diezij heeft met derde landen. Ook noemde de Commissie in dit kader haarvoornemen om geschillenbeslechting binnen de WTO te starten over dedoor de VS doorgevoerde tariefsverhogingen.Bij het vierde spoor, de bescherming van de EU markt tegen de druk diehet verleggen van handelsstromen van andere handelspartners van de VSmogelijk oplevert, gaf de Commissie aan de situatie nauwgezet temonitoren en hier de lidstaten binnenkort verder over te informeren.Daarnaast benoemde Commissaris Sˇefcˇovicˇ het belang van nieuwehandelsakkoorden ter diversificatie van de EU handelsstromen (waarovertijdens de lunch verder gesproken werd), versterking van de EU interne1Commission consults on possible countermeasures and readies WTO litigation in response toUS tariffsTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31582 markt, met verwijzing naar het Draghi rapport, en het belang van EUeenheid.Lidstaten reageerden eensgezind op de ontwikkelingen en de voorge-stelde EU aanpak zoals geschetst door de Commissie. De benadering vande Commissie kon op veel steun rekenen. Meerdere lidstaten vroegennadrukkelijk aandacht voor de risico’s van mogelijke verlegging vanhandelsstromen. Daarnaast werd, in lijn met de introductie van deCommissie, een meer ambitieuze Europese handelsagenda doormeerdere lidstaten als speerpunt genoemd evenals het versterken van deEuropese interne markt.Nederland heeft in reactie op de uiteenzetting van de Commissieaangegeven de inzet van de Commissie te steunen en de dialoog met deVS te willen blijven zoeken met als doel om de Amerikaanse importhef-fingen zoveel mogelijk van tafel te krijgen. Hierbij heeft Nederland eenaantal eigen accenten gezet. Allereerst is aangegeven dat moet wordengewerkt aan de positieve agenda met de VS, met aandacht voor mogelijkekansen om samen te werken met de VS en bilaterale handel verder tefaciliteren. Daarbij heeft Nederland aangegeven het voorstel van deCommissie om een akkoord te sluiten met wederzijds nul procent-heffingen op industriële goederen te verwelkomen. Hiermee is tevens demotie-Bamenga afgedaan.2 Ten tweede is door Nederland benadrukt dateen reactief spoor zoals geschetst door de Commissie van belang is,waarbij de EU bereid moet zijn tegenmaatregelen te nemen indienonderhandelingen met de VS niet tot een aanvaardbaar resultaat leiden.Deze tegenmaatregelen versterken bovendien de onderhandelingspositievan de EU in het eerste spoor. Daarbij is wel van belang zorgvuldig tewerk te gaan om disproportionele schade aan de eigen economie tevoorkomen en te zorgen dat leveringszekerheid van bijvoorbeeldgrondstoffen niet in gevaar komt. Ook dienen de effecten van dezemaatregelen gelijkelijk verdeeld te worden over de EU lidstaten. In ditkader heeft Nederland ook gewezen op enkele voor Nederland gevoeligesectoren. Ten derde pleitte Nederland voor internationale samenwerkingwaarbij de EU als groot handelsblok een voortrekkersrol dient te spelen inhet beschermen van de op regels gebaseerde internationale handelsorde,in lijn met eerdere moties, waaronder de motie Boswijk/Paternotte(Kamerstuk 21501–02, nr. 3098). Ten vierde bepleitte Nederland hetversterken van het concurrentievermogen, waaronder via het verdiepenvan de EU interne markt en van de kapitaalmarktunie, conform derapporten van Letta3 en Draghi4. Voor al deze elementen geldt dat EUeenheid essentieel is voor een succesvolle aanpak.Economische veiligheidDe Raad wisselde tevens van gedachten over economische veiligheid. DeEuropese Commissie gaf een toelichting op de stand van zaken omtrentde implementatie van de Europese Economische Veiligheidsstrategie(EEV).5 In dit kader besprak de Commissie de voortgang van de lopenderisicoanalyses voor kritieke technologieën, de uitwerking van eeneconomische veiligheidsdoctrine en ontwikkelingen op het gebied vaninvesteringsscreening en exportcontrole. Ook spraken de lidstaten over decoördinatiestructuur van de Raad op het gebied van economischeveiligheid.2Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 36 410-XVII, nr. 29.3https://www.consilium.europa.eu/media/ny3j24sm/much-more-than-a-market-report-by-enrico-letta.pdf4https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/draghi-report_en5Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3761.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31583 In de Raad werd brede steun uitgesproken voor de implementatie van deEEV door de Commissie, waarbij veel lidstaten het belang van een balanstussen het beschermen van veiligheidsbelangen en het behoud van eenopen markt en goed investeringsklimaat accentueerden. Het kabinet isvoorstander van betere EU-coördinatie op het gebied van economischeveiligheid en ook Nederland heeft verdere implementatie van de EEVdaarom verwelkomd in de Raad. Dit draagt immers bij aan de effectiviteitvan maatregelen en is belangrijk voor het gelijke speelveld in de EU.Nederland heeft daarbij benadrukt dat de implementatie van de EEVgebaseerd moet zijn op gedegen risicoanalyses en dat een gerichte,proportionele en landenneutrale aanpak van belang is, onder meer omonnodige marktverstoring te voorkomen. Voorts vroeg Nederlandspecifiek aandacht voor de «partner» en «promote» pilaren van de EEV,die samen met de «protect»-pijler de kern van het economische veilig-heidsbeleid van de EU vormen.Ook benadrukte Nederland, net als verscheidene andere lidstaten, deurgentie van dit onderwerp in het huidige geopolitieke tijdsgewricht;Nederland heeft aangegeven daarom uit te kijken naar de economischeveiligheidsdoctrine van handelscommissaris Sˇefcˇovicˇ. De aangekondigdedoctrine kan een strategische leidraad bieden voor de inzet van deverschillende EU instrumenten op het terrein van Economische Veiligheidin concrete gevallen. Daarmee kan een economische veiligheidsdoctrinebijdragen aan de gerichte, proportionele en risico-gebaseerde inzet vanhet economische veiligheidsinstrumentarium die voor Nederland zobelangrijk is.Voorts sprak de Raad over de lopende onderhandelingen over deherziening van de verordening inzake de screening van buitenlandsedirecte investeringen (FDI), waarbij onder meer het belang vanEU-coördinatie, de reikwijdte van de verordening en de transparantie vannationale investeringstoetsingsautoriteiten aan bod kwamen. Nederlandheeft, conform de inzet voor de herziening van deFDI-screeningsverordening6, het belang van FDI screening onderschrevenen verbeterde samenwerking en coördinatie in EU-verband verwelkomd,uiteraard met inachtneming van de competentieverdeling tussen EU enlidstaten. Nederland heeft daarbij benadrukt dat een goede balans tusseneen effectieve aanpak enerzijds, en het beheersbaar houden van adminis-tratieve lasten en beperken van negatieve impact op het investerings-klimaat anderzijds, essentieel is.Naar aanleiding van de toezegging aan Kamerlid De Korte7 gedaan tijdenshet Commissiedebat voorafgaand aan de Raad heeft Nederland nogmaalszijn zorgen uitgesproken over de omzeiling van de beperkingen opdual-use en sanctiegoederen via derde landen naar Rusland. Het kabinetheeft alle lidstaten opgeroepen om blijvende inzet te leveren omomzeiling tegen te gaan en daartoe samen te werken met de EU Sanctie-gezant David O’Sullivan.Stand van zaken handelsakkoordenTijdens de lunch werd gesproken over de bilaterale handelsakkoorden vande EU met landen buiten de Unie. De Europese Commissie gaf een kortoverzicht van bestaande handelsakkoorden. De EU heeft op dit moment44 handelsakkoorden (met in totaal 76 landen), waaronder momenteel44% van de EU handel plaatsvindt. Daarnaast zijn er lopende onderhande-lingen met onder andere India, Indonesië, Thailand, Maleisië en de6Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3905.7TZ202505-033.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31584 Filipijnen. De onderhandelingen met Australië zullen naar verwachtingspoedig worden hervat, en met de VAE zullen onderhandelingen spoedigvan start gaan. Daarnaast hebben o.a. Qatar en Saoedi-Arabië interessegetoond in onderhandelingen met de EU. Ook deed de Commissie eenoproep tot spoedige ratificatie van akkoorden met Mercosur en Mexico,zodra deze ter besluitvorming worden aangeboden. Ten aanzien van hetCPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-PacificPartnership8) gaf de Commissie aan dat zij niet voornemens is EUtoetreding voor te stellen, omdat al met bijna alle deelnemende CPTPP-landen een bilateraal handelsakkoord bestaat of in onderhandeling is. Welkijkt de Commissie naar mogelijke horizontale samenwerking op o.a.versterking van waardeketens.OverigMotie Thijssen over onderzoeken welke ongewenste strategischeafhankelijkheden en oneerlijke handelspraktijken er in de windenergie-sector zijn en in de toekomst kunnen ontstaan9De motie Thijssen verzoekt de regering te onderzoeken welke ongewenstestrategische afhankelijkheden en oneerlijke handelspraktijken er in dewindenergiesector zijn en in de toekomst kunnen ontstaan, en dezeafhankelijkheden en handelspraktijken af te bouwen dan wel tevoorkomen. Het kabinet steunt de inzet van de Europese Commissie omnauwlettend toezicht te houden op mogelijke oneerlijke handelspraktijkenin de windenergiesector en om de Europese industrie tegen oneerlijkeconcurrentie uit andere jurisdicties te beschermen, bijvoorbeeld met deverordening buitenlandse subsidies (FSR) of het handelsdefensiefinstrumentarium van de EU, zoals antidumpingmaatregelen.10 DeCommissie is op grond van de FSR onder andere bezig met eenonderzoek naar marktverstoring in de Europese windenergiesector. UwKamer zal separaat worden geïnformeerd over preventie en afbouw vanrisicovolle strategische afhankelijkheden in de windenergiesector middelseen brief over de status en voortgang van het economische veiligheids-beleid van Nederland.Motie Teunissen c.s. over economische beschermingsmaatregelen tegendumping van Chinese goederen11De motie Teunissen c.s. verzoekt het kabinet «om economische bescher-mingsmaatregelen te treffen tegen dumping van goederen uit China alsgevolg van Trumps handelsoorlog, bijvoorbeeld met registratie vangoederen waarvan dumping vermoed wordt, instellen van antidumping-maatregelen, extra douanecontroles en scherpere handhaving vanEuropese normen.» Het kabinet deelt de zorgen over de mogelijke extrastroom aan goedkope Chinese goederen naar de Europese markt.Nederland vraagt hier regulier aandacht voor in EU verband. In het gevaler sprake is van dumping, kan de Europese Commissie antidumpingmaat-regelen nemen. Er zijn richting China meerdere antidumpingmaatregelenvan kracht. Er zijn ook zorgen over de veiligheid en de kwaliteit van deproducten die met name via Chinese online platforms op de interne marktkomen. In de Raad Buitenlandse Zaken Handel van 7 april jl. heeftNederland hiervoor aandacht gevraagd en gepleit voor een effectieveaanpak rondom de grote instroom van goedkope, laagwaardige8Canada, Australië, Brunei, Chili, Japan, Maleisië, Mexico, Nieuw Zeeland, Peru, Singapore enVietnam.9Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 32 852, nr. 329.10Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 21 112, nr. 3843.11Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 31 985, nr. 96.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31585 producten op de Europese markt. De Commissie kondigde de oprichtingvan een «Import Surveillance Task Force» aan, die de indirecte effectenvan verlegging van handelsverkeer zal monitoren. Daarnaast heeft deCommissie een mededeling gepubliceerd met een brede aanpak om deproblemen aan te pakken die ontstaan door de toenemende import vianiet-Europese online marktplaatsen. Uw Kamer is hierover op 14 maart jl.geïnformeerd.12 Het voorgestelde maatregelenpakket draagt bij aan deeconomische bescherming van de EU-markt, onder meer door teonderzoeken of de drempel voor tariefvrije zendingen kan wordenverlaagd en door een non-discriminatoire handling fee op goederen vanbuiten de EU te overwegen.Motie Hirsch c.s. over in Europees verband maatregelen nemen omnaleving van de tegenmaatregelen tegen de Amerikaanse importheffingendoor Hongarije af te dwingen13De motie Hirsch c.s. verzoekt het kabinet om in Europees verbandmaatregelen te nemen om naleving van de tegenmaatregelen tegen deAmerikaanse importheffingen door Hongarije af te dwingen. In opvolgingvan deze motie heeft het kabinet in verschillende gremia navraag gedaanover en aandacht gevraagd voor naleving van eventuele tegenmaatre-gelen. Ook is bilateraal het belang van naleving opgebracht. Naaraanleiding van deze opvolging is gebleken dat er geen aanleiding is voor –noch enige signalen over – mogelijke niet-naleving van tegenmaatregelentegen de Amerikaanse importheffingen door Hongarije. Hiermee wordt demotie als afgedaan beschouwd.Multraship; ref. beantwoording Kamervragen van het lid Ram (PVV);2024Z20205En marge van de RBZ besprak ik met Roemeense Staatssecretaris CristinaBres¸ug de kwestie Multraship. Het bedrijft claimt nog ruim EUR 20 miljoenvan de Roemeense staat. Ik heb mijn Roemeense collega gevraagd dit methaar collega’s te bespreken opdat een oplossing gevonden kan worden.Daarnaast staan onze ambassade in Boekarest en mijn ministerie incontact met Multraship hierover.Motie Paternotte-Kamminga over het uitbreiden van handelsliberalisatiemet Oekraïne en het opzetten van een digitale handelsmissie naarOekraïne14De motie Paternotte-Kamminga verzoekt het kabinet in de Raad te pleitenvoor het significant uitbreiden van de handelsliberalisatie met Oekraïne entevens een digitale missie naar Oekraïne op te zetten en daarbij explicietaandacht te besteden aan de bijdrage van Nederlandse bedrijven aanherstel en wederopbouw in Oekraïne. Zoals aangegeven bij de kabinet-sappreciatie van deze motie zet Nederland in op het voortzetten van dehuidige handelsliberalisatie ten behoeve van Oekraïne. Nederland draagtdit actief uit in de relevante vergaderingen van de Raad. Het kabinet zalnader ingaan op het eerste deel van de motie in de beantwoording van derecent gestelde Kamervragen door het lid de Korte15 over het verlopenvan de opschorting van importheffingen op Oekraïense producten per6 juni.Voor het tweede deel van de motie (opzetten missie) zal het kabinet opkorte termijn – met daartoe benodigde veiligheidsmaatregelen – klein-12Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 22 112, nr. 400813Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 3100.14Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 3029.152025Z09388Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31586 schalige bedrijvenmissies organiseren onder leiding van de SpeciaalGezant voor Oekraïne. Nederlandse bedrijven kunnen zo direct contactleggen met relevante Oekraïense bedrijven en (semi-)overheden omkennis, kunde en product te etaleren die ingezet kunnen worden voorwederopbouw en economisch herstel in Oekraïne. Ook andere landenorganiseren dergelijke missies.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31587