Nevenactiviteiten van Holland Casino

24557KansspelenNr.117BRIEFVANDEMINISTERVANJUSTITIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,24maart2010TijdenshetalgemeenoverlegmetdevastecommissievoorJustitievan8december2009overkansspelen(Kamerstuk24557,nr.116)hebiktoegezegddeKamermijnreactietezullensturenophetadviesvandelandsadvocaatinzakehetontplooienvannevenactiviteitendoorHollandCasino.Naaraanleidingvandietoezeggingberichtiku,medenamensdeMinistervanFinanciën,hetvolgende.AanleidingEind2008gafHollandCasinodeMinistervanFinanciënenmijtekennenhetwenselijktevindenindetoekomstovertegaantoteenvernieuwingvanhetcasinoconcept.DooreenvernieuwingvanhetcasinoconceptkanvolgensHollandCasinobeterwordeningespeeldopdeveranderendebehoeftevandeconsumentenkanbeterwordenvoldaanaandekanalisa-tiegedachtedietengrondslagligtaanhetNederlandsekansspelbeleid.Hetvernieuwdecasinoconceptzouerkortgezegdopneerkomendathetinterieur,vanonderanderedespeel-enhorecaruimten,aanzienlijkwordtvernieuwdenermeerruimtekomtvoorhoreca-faciliteitenzoalseencentralebarenrestaurants.Medio2009heeftHollandCasinoaanambte-narenvandeministeriesvanFinanciënenvanJustitieeenpresentatiegegevenvanhetvernieuwdecasinoconcept.TijdensdepresentatiehebbenonzemedewerkersmeegedeelddatdelandsadvocaatadvieszouwordengevraagdovermetnamedeEuropees-rechtelijkehoudbaarheidvanhetvernieuwdeconcept.Medenaaraanlei-dingvanhetalgemeenoverlegvan8december2009isdeadviesaan-vraaguitgebreid,waarbijdelandsadvocaatnaastbovengenoemdevraagisverzochteenalgemeenkaderteschetsenvanderuimtedieHollandCasinoheeftvoorhetverrichtenvannevenactiviteiten.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1420500910tkkst24557-117ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24557,nr.1171 HetadviesvandelandsadvocaatInzijnadviesbeschrijftdelandsadvocaataandehandvanenkelescena-rio’sinhoeverreeenverbredingvanhetwerkterreinvanHollandCasinoverenigbaarismethetEuropeseenhetnationalerecht.Ookbetrekthijhetkansspelbeleidbijdevraagofbepaaldeoptiesbeleidsmatighaalbaarzijn.Delandsadvocaatsteltvooropdateenmonopolievoorkansspelen,zoalsinNederlandvooronderanderecasinospelen,volgensdejurisprudentievanhetHofvanJustitievandeEuropeseUniealszodaniggoedterecht-vaardigenis.OokmemoreerthijdeuitspraakvandeAfdelingrechtspraakvandeRaadvanStatevan14maart2007(LJN:BA0670)waarinexplicietgeoordeeldisdatdeexclusievevergunningvoorcasinospeleninNeder-landnietdiscriminerendis,eengeschiktmiddelisomdespeelzuchttebeperken,proportioneelisen(daarom)gerechtvaardigdis.EenbelangrijkelementbijdevraagnaardeEuropeesrechtelijkehoudbaar-heidvaneenbepaaldscenariovormtvolgensdelandsadvocaat«hetGambelli-criterium»,datinhoudtdatwordtgetoetstofeenbepaaldetoegepastebeperkingvanhetkansspelaanbod«samenhangendenstelsel-matig»is.Daarvanzougeensprakezijnalsdeoverheidaandeenekanthetaantalvergunningenopgrondvandwingenderedenenvanalgemeenbelangsterkbeperkt,maaranderzijdseenexpansiefennietrestrictiefbeleidvoert–doorbijvoorbeeldopgroteschaalreclametoetestaan–opdatdeschatkistdaarbaatbijheeft.Opgrondvanditcriteriumkomtdelandsadvocaattothetoordeeldateenuitbreidingvanhetaantalcasino’sofvandehoeveelheidreclamevoorcasinospelenonwenselijkis.Hetisvolgensdelandsadvocaatechterwelmogelijkdekwaliteitvanhetaanbodteverhogenenhetaanbodaantrek-kelijkertemaken,zolanghetspeelaanbodendehoeveelheidreclamedaarvoorinzijntotaliteitnietwordtvergroot.Metanderewoorden:inno-vatievanhetbestaandecasinoconceptisEuropeesrechtelijkgezienwelmogelijk.Voordevraaginwelkematenevenactiviteitentoelaatbaarzijnbijinno-vatievanhetbestaandecasinoconcept,merktdelandsadvocaathetvolgendeop.Innovatiekanzichinverschillendevormenvoordoen,variërendvaneenrevitaliseringvanbestaandecasino’stoteentransformatievancasino’sincompleteuitgaanscentrawaarinookhotels,clubsdanwelanderevormenvanvermaakzijnondergebracht.OpeenglijdendeschaaltussenbeidevariantenisnietpreciesaantegevenwaarzichhetomslagpuntbevindtvanwatEuropeesrechtelijktoelaatbaaris.Deeerstevariant,revitaliseringvandebestaandecasino’s,zounietopEuropeesrechtelijkebezwarenstuiten,ookalsindebestaandecasino’smeerdanvoorheenplaatswordtingeruimdvoorhorecafaciliteitenofalsereen(klein)theaterwordtinge-richt.Inhetgevalsprakezouzijnvantransformatietotcompleteuitgaanscentrazougesteldkunnenwordendathetgokken«teaantrekkelijk»wordtgemaakt,hetgeenvolgensdelandsadvocaatinEuropadiscussiezoukunnenopleverenoverdevraagofditnogwelteverenigenismeteenrestrictiefkansspelbeleid.Bovendieniseendergelijkeontwikkelingvolgensdelandsadvocaatnietinlijnmethetbeleiddathetkabinettotophedenmetbetrekkingtotneven-activiteitenvoert.IndatverbandwijstdelandsadvocaatopverschillendeantwoordenopKamervragenwaarinikhebaangegevenwelkenevenacti-viteitentoelaatbaarzijn.DieantwoordenkomenerkortgezegdopneerHollandCasinobinnenhaarvestigingenactiviteitenmagverrichtendieTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24557,nr.1172 verbandhoudenmetoftendienstestaanaanhetorganiserenvanspeel-casino’s,waarbijprimairgedachtmoetwordenaanhoreca-activiteiten.Deontwikkelingenexploitatievanhotels,disco’s,clubs,grotetheatersenwellnesscentrawordennietalsondersteunendeactiviteitenaangemerktenwordenderhalvealsniettoelaatbarenevenactiviteitenbeschouwd.Resumerendkomthetoordeelvandelandsadvocaateropneerdateenrevitaliseringvanhetbestaandecasinoconcept,waarbijdespeelmogelijk-hedenaantrekkelijkerwordengemaaktenwaarinmeerruimtewordtingeruimdvoorhorecafaciliteiten(zoalsrestaurantsenbars)enzelfsplaatsisvooreentheater(vanbeperkteomvang),nietopEuropeesrechte-lijke,mededingingsrechtelijkeofbeleidsmatigebezwarenhoefttestuiten,onderhetvoorbehouddathetbestaandespeelaanbodenreclameaanbodniettoeneemt.Welmagerin–ofinplaatsvan–hethuidigereclame-aanbodruimtewordengemaaktomhetnieuwecasinoconceptbekendtemaken.DeMinistervanFinanciënenikonderschrijvenhetadviesvandelandsad-vocaatenhebbenHollandCasinodanookmeegedeeldtekunneninstemmenmetdeverdereuitwerkingvanhetvernieuwdecasinoconcept.NadathelderheidisverkregenoverdefinancieringvandeplannenvanHollandCasinozaldeMinistervanFinanciënvoortsinvullinggevenaanzijntoezeggingdeTweedeKamerperbriefteinformerenoverdenieuwestrategieendefinanciëlegevolgendaarvanvoordeStaatalsaandeel-houder.DeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,24557,nr.1173