Geannoteerde Agenda NAVO-top van 7 en 8 juli 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 676NAVONr. 563 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VANDEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 juni 2026Hierbij bieden wij u, mede namens de Minister-President, de geanno-teerde agenda aan voor de NAVO-top 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. BerendsenDe Minister van Defensie,D. Yes¸ilgöz-Zegerius kst-28676-563ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5631 Geannoteerde Agenda NAVO-top 7 en 8 juli 2026Op 7 en 8 juli 2026 komen de NAVO-bondgenoten bijeen in Ankara. Eenjaar na de top in Den Haag zullen regeringsleiders en staatshoofden metelkaar spreken over de huidige geopolitieke veiligheidsuitdagingen waarde NAVO voor staat, en het nakomen van de afspraken die in Den Haaggemaakt zijn. Hierbij staan een grotere rol van Europa binnen de NAVO,de trans-Atlantische veiligheidssamenwerking, en het opvolgen van deNAVO-capaciteitsdoelstellingen centraal. Ook zal aandacht uitgaan naarnoodzaak voor voortzetting van de steun aan Oekraïne en de samen-werking met NAVO-partners. Minister-President Jetten zal deelnemen aande NAVO-top. Daarnaast zullen ook Minister van Buitenlandse Zaken enMinister van Defensie de top bijwonen en deelnemen aan de relevanteministeriële besprekingen.Op 7 juli zijn de staatshoofden en regeringsleiders van de bondgenotenuitgenodigd voor een receptie en aansluitend een sociaal diner in hetpresidentieel paleis gehost door de Turkse president Recep TayyipErdog˘an. De NAVO-partners uit de Indo-Pacific (Australië, Japan,Nieuw-Zeeland en Zuid Korea) en Oekraïne zijn ook voor het dineruitgenodigd op leiders-niveau, alsook de president van de Europese Raaden de Europese Commissie. Op woensdag 8 juli komen de staatshoofdenen regeringsleiders van de 32 bondgenoten bijeen voor de formelebijeenkomst in de Noord-Atlantische Raad (NAR).De Ministers van Buitenlandse zaken komen op 7 juli samen voor eenbijeenkomst met de NAVO-partnerlanden onder het Istanbul CooperationInitiative (ICI) – Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde ArabischeEmiraten. Daaropvolgend vindt een diner plaats van de Ministers vanBuitenlandse zaken in samenstelling van de NAVO-Oekraïne Raad,waaraan ook Oekraïne deelneemt. De Ministers van Defensie komenbijeen voor een informele receptie en aansluitend een werkdinerwaarvoor tevens de NAVO-partners in de Indo-Pacific – Australië, Japan,Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea – zijn uitgenodigd. En marge van deNAVO-top vindt ook het NATO Summit Defence Industry Forum plaats.Sterker Europa binnen de NAVODeze top zal gericht zijn op het laten zien van concrete resultaten tenbehoeve van een grotere Europese verantwoordelijkheid voor deNAVO-afschrikking en verdediging, waaronder de implementatie van deafspraken gemaakt in Den Haag. Te lang heeft Europa disproportioneel opde VS geleund. Waar bondgenoten vorig jaar in Den Haag de eerste stapzetten met de historische afspraak hun defensie- en veiligheid gerela-teerde uitgaven te verhogen naar 5% van het bbp, waarvan 3,5% voordefensie-uitgaven en 1,5% voor bredere veiligheid- en defensie-gerelateerde uitgaven, staat Ankara in het teken van het implementerenvan deze afspraken en het omzetten van deze investeringen in concretecapaciteiten. Een sterker Europa in de NAVO zal leiden tot een gelijkwaar-diger en sterker bondgenootschap. Bondgenoten zullen elkaar sprekenover de Europese stappen richting een eerlijkere lastenverdeling.De inzet van het kabinet tijdens de top in Ankara is om te laten zien datEuropa en Nederland overtuigd zijn van de noodzaak om meer verant-woordelijkheid te nemen voor de Europese veiligheid en hierop stappenzetten. Dit is in het belang van een sterkere NAVO en daarom ook in heteigen Europese belang. Het kabinet vervult om die reden een voortrek-kersrol bij de gesprekken over de invulling van de versterking van Europabinnen de NAVO. Meer verantwoordelijkheid voor de Europese veiligheidTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5632 nemen versterkt ook de Trans-Atlantische samenwerking en eenheid, enonze collectieve afschrikking en verdediging.Ankara biedt de gelegenheid voor bondgenoten om te spreken over hoeze de in Den Haag overeengekomen afspraken over verhoging van dedefensie-uitgaven nakomen. Die voortgang is reeds zichtbaar: dedefensie-uitgaven van Europese bondgenoten groeiden in 2025 tenopzichte van 2024 met 20% (circa 94 miljard USD). Verdere groei isevenwel nodig om de defensiecapaciteiten te kunnen realiseren diebenodigd zijn om een grotere verantwoordelijkheid te kunnen nemen voorde Europese veiligheid en de NAVO-capaciteitsdoelstellingen in te vullen.Nederland gaf in 2025 2,26% van het bbp uit aan defensie-uitgaveninclusief steun aan Oekraïne (2,01% exclusief deze steun), en 1,4% aandefensie- en veiligheidsgerelateerde uitgaven.1 Het kabinet zet in op eenstapsgewijze groei van de defensie-uitgaven naar 3,5% van het bbp in2035. Ook zal het kabinet de nieuwe NAVO-norm in de wet verankeren, viaaanpassing van de Wet Financiële Defensieverplichtingen. Bondgenotenhebben dit jaar voor het eerst gerapporteerd over de bredere defensie- enveiligheidsgerelateerde uitgaven, onder de 1,5%-afspraak.Het kabinet zet in op een sterke groei van de Europese defensie-investeringen. Dit is een collectieve uitdaging en het niet realiseren van denodige investeringen en capaciteiten creëert veiligheidsrisico’s voor hetgehele bondgenootschap. Het kabinet zal er daarom toe oproepen degroeiende defensiebudgetten voortvarend om te zetten in militairecapaciteiten en daartoe de bondgenootschappelijke samenwerking engezamenlijke aanschaf te verdiepen. Het kabinet zal tevens waaropportuun de Nederlandse plannen zoals onder meer uiteengezet in deaanstaande Defensienota 2026 toelichten. Het kabinet zal daarbijoproepen tot een gecoördineerde burden shift om verantwoordelijkhedendie de VS naar Europa wil overhevelen goed en tijdig te kunnenovernemen.Defensie-industrieOp de NAVO-top zal ook worden gesproken over verdere versterking vande defensie-industrie, die cruciaal is voor de collectieve verdediging enafschrikking. Een sterke Europese defensie vereist niet alleen hogeredefensie-uitgaven, maar ook een sterkere en beter geïntegreerdedefensie-industriële basis. Europese bondgenoten zullen daarom nogmeer gezamenlijk capaciteiten moeten ontwikkelen, produceren enverwerven. Dit draagt bij aan schaalvoordelen, vermindert versnipperingen vergroot de interoperabiliteit van de krijgsmachten binnen hetbondgenootschap.Voorafgaand aan de top wordt een overkoepelend voortgangsrapportopgeleverd over de implementatie van relevante initiatieven. Daarnaastlanceert de NAVO tijdens de top een nieuwe strategie gericht op hetversterken van de relatie tussen de industrie en de NAVO. Dit biedt kansenvoor nieuwe samenwerkingsmogelijkheden. Tevens heeft dit als doel ominteractie tussen de NAVO en het bedrijfsleven te vereenvoudigen enmeer kansen te bieden voor kleine en middelgrote ondernemingen.Verder wordt een pakket aan maatregelen gepresenteerd om innovatiebinnen het bondgenootschap te versnellen en de ontwikkeling enopschaling van veelbelovende technologieën te bevorderen. Ook1De NAVO rekent deze cijfers zelf om naar percentages van het bbp en hanteert daarmee eeneigen berekeningswijze. Volgens NAVO-berekeningswijze komen de defensie-uitgaven vanNederland uit op 2,59% van het bbp in 2025.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5633 intensiveert de NAVO haar inspanningen op het gebied van (counter)dronecapaciteit.Op 7 juli vindt het NATO Summit Defence Industry Forum (NSDIF) plaats.Dit forum brengt vertegenwoordigers samen van de defensie-industrie, deNAVO, kennisinstellingen, regeringsleiders, Ministers van Defensie enNAVO-partners, waaronder Oekraïne, de Indo-Pacific partners en deEuropese Unie. Het doel is een impuls te geven aan een snelle, duurzameen gezamenlijke opschaling van de trans-Atlantische defensie-industriëlebasis.Het kabinet moedigt gezamenlijke initiatieven voor aanschaf en verdereopschaling van de defensie-industrie aan. Tijdens het NSDIF zal Nederlandzich aansluiten bij verschillende initiatieven. Deze zogenoemde HighVisibility Projects richten zich onder meer op het ruimtedomein en debeschikbaarheid van kritieke grondstoffen. Daarnaast wordt bezien welkenationale resultaten en bijdragen tijdens het forum kunnen wordengepresenteerd.OekraïneOp de NAVO-top zal gesproken worden over de Russische agressie-oorlogin Oekraïne. Rusland is de belangrijkste en meest urgente bedreiging voorhet bondgenootschap. De veiligheid van Oekraïne is direct verbonden metde bredere Europese veiligheid en vergt derhalve dat Europa verantwoor-delijkheid blijft nemen voor de ondersteuning van Oekraïne. Oekraïnebiedt al ruim vier jaar lang succesvol weerstand aan de voortdurendeRussische agressie. Het is nu van belang vast te houden aan de huidigekoers van het verhogen van de druk op Rusland en de steun aan Oekraïnete vergroten. Steun aan Oekraïne komt zowel Oekraïne als de NAVO tengoede en is daarmee een investering in onze veiligheid.Het kabinet zet in op het creëren van win-win situaties voor zowelOekraïne als Nederland en het bondgenootschap. Nauwe samenwerkingmet Oekraïne biedt onder meer mogelijkheden voor de krijgsmacht enbondgenoten om te leren van de door Oekraïne opgedane ervaringen inmoderne oorlogsvoering, waardoor de NAVO beter in staat is onzevijanden af te schrikken. Ook biedt deze samenwerking de Nederlandse enEuropese defensie-industrie toegang tot Oekraïense innovaties bijvoor-beeld door afspraken over coproductie van drones.Het kabinet zet op de NAVO-top in op een duidelijk commitment van debondgenoten aan aanhoudende steun aan Oekraïne. Het kabinet blijft zichdaarbij inspannen voor een gelijkere lastenverdeling onder de Europesebondgenoten en een verhoging van de internationale militaire steun aanOekraïne. Hierbij zal het kabinet benadrukken dat, naast de vrijgekomenmiddelen uit de EU Ukraine Support Loan (USL), een voortzetting vanbilaterale militaire steun essentieel is om aan de totale Oekraïense nodentegemoet te komen. Nederland steunt het gebruik van de USL voormaterieel dat enkel door derde landen zoals de VS kan worden geleverd,bijvoorbeeld Patriot luchtverdedigingsmunitie.Overige onderwerpenNederland verwelkomt de aanwezigheid van NAVO-partners tijdens dediners en sociale recepties, alsook de ministeriële bijeenkomsten tijdensde NAVO-top in Ankara, wegens nauwe samenwerking op gebied van desteun aan Oekraïne, de defensie-industrie, en de ontwikkelingen in hetMidden-Oosten en aan de Zuidflank. De beoogde deelname van Oekraïne,de EU, de Indo-Pacific partners, en de ICI-partners biedt een belangrijkeTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5634 gelegenheid om te bevestigen dat het bondgenootschap zal blijvenstreven naar een brede en toekomstgerichte benadering van veiligheid.Het kabinet verwelkomt blijvende nauwe samenwerking met dezeNAVO-partners.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5635