Geannoteerde agenda informele Landbouwraad 15-17 juni (Warschau)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-32Landbouw- en VisserijraadNr. 1709 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 juni 2025Van 15 tot 17 juni a.s. vindt in Warschau een informele Landbouwraad(hierna: informele Raad) plaats met als hoofdthema «Generatiever-nieuwing als basis voor innovatie en modernisering in de landbouw». Metdeze brief informeer ik de Kamer over de agenda van de informele Raaden de Nederlandse inbreng.Het Pools voorzitterschap heeft als leidraad voor de discussie een aantalvragen geformuleerd. Het heeft de lidstaten gevraagd hoe generatiever-nieuwing in de Europese landbouw kan worden ondersteund, zodatvoedselzekerheid kan worden gegarandeerd en het concurrentievermogenvan bedrijven kan worden behouden en vergroot. Daarbij hoort ook deimplementatie van innovaties, aldus het voorzitterschap. Ook heeft het delidstaten gevraagd te reflecteren op hoe jongeren kunnen wordenaangemoedigd om op het platteland te blijven, er te komen wonen en inde landbouw te gaan werken en welke maatregelen daarvoor het meesteffectief zijn.Rond de zomer zal ik de Kamer informeren over de maatregelen die ik wilnemen om generatievernieuwing in de landbouw te ondersteunen envoor de sociaaleconomische versterking van het platteland, waarbij ikspecifiek aandacht wil besteden aan jongeren in plattelandsgemeen-schappen.Generatievernieuwing als basisIn Nederland is op dit moment bij circa 31% van de bedrijven eenopvolger beschikbaar. Dit is vergelijkbaar met andere EU-lidstaten. Datbetekent dat veel boeren van boven de 50–55 jaar geen opvolger hebbenen dat er weinig zicht is op voortzetting van het bedrijf. Jongelandbouwers worden in Nederland al langere tijd ondersteund. Ditgebeurt onder andere door middel van aparte investeringsregelingen,aanvullingen op de basispremie, door een regeling vestigingssteun en kst-21501-32-1709ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 17091 door de regeling «Samenwerken aan generatievernieuwing» binnen hethuidige Nationaal Strategisch Plan van Nederland in het kader van hetGemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB-NSP).Verder zal ondernemerschap in de uitwerking van een nieuwe fase van hetGroenpact een rode draad vormen en wordt met nationale middelenonder andere gewerkt aan het bundelen van kennis, ervaring en vaardig-heden rondom bedrijfsovername. Veel van de beschikbare regelingenvoorzien in extra financiële ondersteuning van jonge boeren. Dit is nodigom hen de kans te geven hun bedrijf te moderniseren en om te innoveren.Zo kent bijvoorbeeld ook het Investeringsfonds Duurzame Landbouwaantrekkelijke voorwaarden voor jonge boeren die investeren in eentoekomstbestendig bedrijf.Tijdens de informele Raad in Warschau zal Nederland de hiervoorgenoemde activiteiten onder de aandacht brengen en aangeven datNederland het van essentieel belang vindt dat de jonge boeren van nu ende jonge boeren van de toekomst worden ondersteund om agrarischondernemer te worden en te blijven. Dit is belangrijk voor de continuïteitvan de sector, voor de voedselzekerheid en voor de innovatiekracht vande landbouw. Daarnaast zal Nederland waardering uitspreken voor denadrukkelijke aandacht die de Europese Commissie besteedt aan dementale gezondheid van boeren.Behoud van jongeren en jonge boeren voor het platteland en desectorEen van de externe factoren die mogelijk een rol speelt bij de keuze omeen agrarisch bedrijf over te nemen en bij het voortbestaan vanlandbouwbedrijven, is de aantrekkelijkheid van plattelandsgebieden alswoon- en werkplek voor jongeren. Veel jonge plattelandsbewonerswaarderen de veiligheid, sociale cohesie, nabijheid van de natuur en desterke gemeenschappen van de plek waar ze opgroeien. Toch blijft het eenuitdaging voor hen om te blijven, bijvoorbeeld vanwege de beperktemogelijkheden wat betreft werk, studie en openbaar vervoer. Nederlandzal tijdens de informele Landbouraad aandacht vragen voor de gevolgenvan Europese regelgeving op de Nederlandse sector. Knellende wet- enregelgeving zorgt voor beperkt perspectief voor jonge boeren, dit zie ik alseen urgent probleem. Onder meer daarom pleit Nederland in Europeesverband voor congruente, doelgerichte Europese wet- en regelgeving.Tijdens de informele Raad zal Nederland verder aangeven dat deproblematiek rondom bedrijfsovername in Nederland op een aantalpunten anders is dan elders in de Europese Unie. Zo heeft Nederland éénvan de hoogste pachtprijzen van de Europese Unie en is een bedrijfs-overname bovengemiddeld duur. Ik vind het belangrijk dat het landelijkgebied een plek is en blijft waar het fijn wonen, leven en werken is, in hetbijzonder voor jongeren. In dat kader zie ik potentie om meer jongeren tebereiken door initiatieven van onderop, bijvoorbeeld via LEADER. Denkhierbij aan de recreatievoorzieningen die specifiek op jongeren gerichtzijn.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,F.M. WiersmaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-32, nr. 17092