Digitale Transformatie Strategie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 592Defensienota 2024 – Sterk, slim en samenNr. 23 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025Hierbij bied ik u de «Digitale Transformatie Strategie» (DTS) van hetMinisterie van Defensie aan.AanleidingIn de Defensienota 2024 «Sterk, Slim, Samen» wordt de urgentiegeschetst om te bouwen aan een slimme en sterke krijgsmacht die zorgtvoor de noodzakelijke afschrikking. De veiligheidssituatie in Europa is deafgelopen jaren verder verslechterd. De focus verschuift daardoor steedssterker naar hoofdtaak 1: het kunnen verdedigen van het Koninkrijk enNAVO-grondgebied tegen een technologisch geavanceerde tegenstander.Defensie moet daarom digitalisering effectiever dan de tegenstanderweten om te zetten in gevechtskracht. Kortom: gevechtskracht doorrekenkracht.Tegelijkertijd versnelt de digitale innovatie binnen het militaire domein.Data, kunstmatige intelligentie (AI) en autonome systemen spelen hierineen dominante rol. Deze ontwikkelingen gaan hand in hand met anderetechnologische trends, zoals de toenemende kracht van cyberdreigingen,de militarisering van het ruimtedomein, congestie in het elektromagne-tisch spectrum (EMS) en hybride dreigingen, waaronder aanvallen opdatakabels en manipulatie van informatie. Als Defensie onvoldoendemeebeweegt met deze snelle technologische ontwikkelingen, is hetconflict van de toekomst al bij voorbaat verloren.Deze strategie richt zich daarom niet alleen op de technologie die Defensiemoet omarmen. Minstens zo belangrijk is het vermogen om zich continuaan te passen, voorop te blijven lopen en creatief te zijn in het integrerenen toepassen van technologie. De combinatie van mens, data en machinemaakt daarbij het verschil. kst-36592-23ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 231 Focus van de strategieHet zwaartepunt van de Digitale Transformatie Strategie (DTS) ligt bij hetvergroten van de gevechtskracht van Defensie. Defensie moet daaromeffectiever dan de tegenstander in staat zijn om:•Geïntegreerde effecten te realiseren, samen met civiele en militairepartners en over verschillende domeinen heen;•Informatie- en beslisdominantie te bereiken;•Voortdurend nieuwe en bestaande technologie te combineren tot meergevechtskracht.Het maximale effect wordt bereikt wanneer verschillende technologieënen menselijke vaardigheden naadloos integreren om het gewensteresultaat te behalen. Om dit mogelijk te maken, investeert Defensieenerzijds in het versterken van kritieke technologielagen, waaronderkunstmatige intelligentie (AI), autonome systemen, cybercapaciteiten,beheersing van het elektromagnetisch spectrum (EMS), robuustecommunicatiesystemen met voldoende bandbreedte en cloudoplos-singen. Anderzijds wordt ingezet op betere samenwerking met marktpar-tijen, kennis- en innovatienetwerken, en op het vergroten van het interneverander- en innovatievermogen. Zo leert Defensie continu om techno-logie effectiever om te zetten in gevechtskracht.Speerpunten van de Digitale Transformatie StrategieDe strategie richt zich op vijf samenhangende speerpunten:1.Communicatie en digitale samenwerkingDefensie investeert in veilige en effectieve digitale communicatietussen operationele domeinen en met civiele en militaire partners. Ditbevordert snelheid en flexibiliteit, vergroot het aanpassingsvermogenin uiteenlopende scenario’s en draagt bij aan het behouden vancommunicatie tijdens militaire operaties.Essentieel hierbij is dat communicatiemiddelen in staat zijn om degroeiende datastromen te verwerken en bestand zijn tegen pogingentot verstoring of uitschakeling. Investeringen in Europese satellietcom-municatie en een robuuste mix van communicatiemiddelen dieverschillende soorten verstoringen aankunnen, zijn daarbij van cruciaalbelang. Deze transitie is noodzakelijk om Defensie te beschermentegen technologisch geavanceerde tegenstanders.2.Digitaal fundamentEen robuust digitaal fundament garandeert in uiteenlopende omstan-digheden toegang tot opslag- en rekenkracht. Dit maakt real-timedata-analyse en AI-ondersteuning mogelijk, versterkt de informatiepo-sitie en bevordert beslisdominantie. Dit leidt tot vergroting van degevechtskracht en een tactisch voordeel ten opzichte van de tegenstan-der.Daarom zet Defensie in op de integratie van diverse cloud- enedge-oplossingen in een goed beveiligd platform, waarin data efficiëntkan stromen. Ook het digitaliseren van Defensiebrede processen, zoalslogistiek en de geneeskundige keten, en het versterken van deonderliggende infrastructuur zijn cruciaal voor het operationeelvoortzettingsvermogen.3.Data, kunstmatige intelligentie en autonomieSlimme algoritmen en autonome systemen versterken de operationeleslagkracht van Defensie. Verhoogde inzet op dit terrein leidt totTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 232 snellere en beter onderbouwde besluitvorming. Succesvolle toepas-sing vraagt om een verantwoorde en effectieve inzet van AI, met oogvoor schaalbaarheid, integratie en ethische kaders.Het steeds beter integreren van AI in processen en het opschalen vande digitale infrastructuur voor grootschalige inzet van drones zijnessentieel voor het vergroten van de gevechtskracht. Het vermogenom snel data van hoge kwaliteit uit diverse bronnen te integreren totbruikbare informatie kan letterlijk het verschil maken tussen leven endood. Defensie kan en moet op het gebied van AI en autonomieinternationaal leidend zijn.4.Elektromagnetisch spectrum, cyber en redundantieDe toenemende digitalisering vergroot de dreiging in het cyberdo-mein, binnen het elektromagnetisch spectrum en voor fysiekeinfrastructuren. Inzet van tegenstanders op deze terreinen kan hetvermogen tot informatieverwerving en communicatie ernstigverstoren. Daarom investeert Defensie in cyberweerbaarheid,EMS-capaciteiten en redundantie. Dit is noodzakelijk om geïntegreerdoptreden mogelijk te maken en een blijvend informatievoordeel tewaarborgen.5.Digitaal aanpassingsvermogenBeschikken over digitale middelen is niet voldoende; het gaat om heteffectief en adaptief toepassen ervan. Doorlopende innovatie en hetsnel kunnen inzetten van technologie voor operationeel voordeel zijncruciaal. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen marktpartijen,ontwikkelaars en gebruikers (de «warfighter»), en om het vermogenom voortdurend te experimenteren en trainen met nieuwe digitaletoepassingen. Alleen zo voorkomt Defensie dat tegenstanders eentechnologische voorsprong nemen.Defensie heeft recent concrete stappen gezet op het gebied van AI encloudtechnologie. Zo draagt Defensie substantieel bij aan de rijksbredereservering van 70 miljoen euro voor de oprichting van een AI-fabriek inGroningen. Deze AI-fabriek richt zich op de ontwikkeling van en hetonderzoek naar AI-modellen en -toepassingen, onder andere binnen dedefensiesector. Ook werkt Defensie actief samen met Nederlandsemarktpartijen aan de ontwikkeling van een soevereine clouddienst. Verderwordt binnen het programma GrIT ook vooruitgang geboekt, met nadrukop hoofdtaak 1.Een succesvolle digitale transformatie versterkt het vermogen totafschrikking en is daarmee essentieel voor de veiligheid van vandaag enmorgen. Aan de strategie is een uitvoeringsplan verbonden dat debeoogde veranderdoelen concreet uitwerkt, inclusief financiële conse-quenties, monitoring en borging. De financiële besluitvorming hieroverzal plaatsvinden via de reguliere processen binnen Defensie. Uw Kamerwordt via de periodieke Stand van Defensie geïnformeerd over devoortgang van de digitale transformatie.Binnenkort wordt ook de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS)gepresenteerd. De DTS sluit daar goed op aan, onder andere op hetgebied van cloudtechnologie, datadeling, inzet van AI, versterking vandigitale weerbaarheid en autonomie, en het vergroten van digitaliserings-kennis onder personeel. De wijze waarop mens en technologie wordeningezet verschilt: de Digitale Transformatie Strategie richt zich op hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 233 vergroten van de gevechtskracht, terwijl de NDS zich richt op digitaleondersteuning van grote maatschappelijke opgaven in een sterk verande-rende (leef)omgeving.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 592, nr. 234