Brief van het lid Martin Bosma inzake de kandidaatstelling voor de functie van Voorzitter van de Tweede Kamer

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 851Benoeming van een VoorzitterNr. 5 BRIEF VAN HET LID MARTIN BOSMA Aan de leden van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalAmsterdam, 16 november 2025Geachte Griffier, waarde collega’s,Het zijn onstuimige politieke tijden. Kabinetten zitten korter dan gepland.Kamerverkiezingen volgen elkaar steeds sneller op. Daarnaast hebben deafgelopen jaren laten zien dat debatten in de plenaire zaal steeds fellerverlopen, met oplaaiende emotie.In die onstuimigheid moet onze Kamerorganisatie een bron van rust encontinuïteit zijn.In 2020 kwam collega Kees van der Staaij tijdens de algemene politiekebeschouwingen op de proppen met het ijsvogeltje, een nationaalsymbool. Het beestje staat voor stabiliteit en bescherming. Het ijsvogeltjeis ook te zien op de sokkel van het beeld van Willem van Oranje op hetPlein bij de ingang van de Tweede Kamer. Daaronder staat een tekst in hetLatijn. Het is de lijfspreuk van Willem van Oranje: saevis tranquillus inundis, oftewel: kalm te midden van grimmige golven.Mijn ambitie de afgelopen twee jaar was om zo’n ijsvogeltje te zijn.Continuïteit en stabiliteit. Te midden van alle opwinding moet deKamerorganisatie rust uitstralen. Het debat moge fel zijn, de structuurmoet staan.Uiteraard kan dat alleen met een voorzitter met uitgebreide ervaring.Bijvoorbeeld iemand zoals ik die inmiddels vijftien jaar de hamer hanteertin de plenaire zaal en al die tijd lid is geweest van het Presidium. In eenonstuimige periode met veel doorstroming in de Kamer is senioriteit vandoorslaggevend belang. Dit is geen tijd voor experimenten. Daaromkandideer ik me graag voor een tweede periode als Kamervoorzitter.Mijn manier van voorzitten wordt breed gewaardeerd. Ik laat debatten nietonnodig lang duren. De interrupties en de antwoorden zijn kortergeworden. En vrijwel altijd is om 23.00 het licht in de plenaire zaal uit. kst-36851-5ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 851, nr. 51 Zoals ik had beloofd. Bij het recente afscheid van de zeventig vertrekkendeKamerleden vertelden velen (van links tot rechts) dat ze mijn manier vanleidinggeven bijzonder op prijs stellen.Jammer genoeg worden voorzitters vrijwel uitsluitend beoordeeld op hunkwaliteiten om de vergadering te leiden.Veel belangrijker zijn de mensen die voor ons werken. Onze Kamerge-meenschap bestaat behalve uit 150 Kamerleden ook uit de achthonderdmensen van onze ambtelijke ondersteuning. Van beveiligers, IT-mensentot griffiers en restaurantpersoneel.De afgelopen jaren hebben laten zien dat de keuze voor een voorzitter eenenorme impact heeft op onze werknemers. Het verleden heeft intensverziekte arbeidsrelaties laten zien, een blamage. Die waren een recht-streeks gevolg van de spanningen tussen de politieke leiding en deambtenaren binnen de Kamerorganisatie.Die onmisbare mensen hebben geen enkele inspraak bij de keuze van eenvoorzitter.De afgelopen twee jaar heb ik mij ingezet ook een voorzitter van hetpersoneel te zijn en te werken aan sociale veiligheid van onze ambtelijkeondersteuning. Dat is een karwei dat veel aandacht en tijd heeft gevergd,bijvoorbeeld door het creëren van een nieuwe ambtelijke topstructuur.Met onze Griffier vorm ik een hecht team, iets dat onze organisatie enormten goede is gekomen.Op veel vlakken boekten we vooruitgang. Onder mijn leiding kent deKamer een uitstekende relatie met de Eerste Kamer, zijn de contacten metbuitenlandse parlementen sterk verbeterd en werken we prettig samenmet het Rijksvastgoedbedrijf, hetgeen belangrijk is voor onze terugkeernaar het Binnenhof. Dat alles is van groot belang voor onze ambtelijkeondersteuning.Of onze mensen zich onder de huidige voorzitter prettig voelen, kunt u hetbest zelf navragen bij het personeel. Ik wil collega-Kamerleden dienog een zwevende kiezer zijn dan ook in overweging geven hunoor te luister leggen bij onze ambtelijke ondersteuning.Ik zie uit naar het debat dinsdag: de meest openbare sollicitatieprocedurevan Nederland.Martin BosmaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 851, nr. 52