Verslag algemeen overleg inzake Biodiversiteit

26407BiodiversiteitNr.45VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld21oktober2009DevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit1heeftop23september2009overleggevoerdmetministerVerburgvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitover:–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.14april2009betreffendeBeleidsprogrammaBiodiversiteit:hetbehoudvanbiodiversiteit,ecosystemenennatuurlijkehulpbronneneffectievermakendooractiviteitentoetespitsenenversnipperingtegentegaan(26407,nr.40);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.14januari2009inzakeFunctioneleAgrobiodiver-siteit(FAB)(26407,nr.38);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.27oktober2008inzakeTiendeConferentievanPartijenvanhetverdragRamsar(26407,nr.36);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.5maart2009inzakeTiendeConferentievanPartijenvanhetverdragvanRamsar(26407,nr.39);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.18juni2009inzakedevoortgangsrapportagebeleidsprogrammaBiodiversiteit(26407,nr.42);–debriefvandeministervanLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitd.d.16juli2009inzakeresultatenNederlandseinzetVNBossenforum20april–1mei,NewYork(26407,nr.43).Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,AtsmaDegriffiervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,Dortmans1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),voor-zitter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(ChristenUnie),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GroenLinks),Polderman(SP),Elias(VVD)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GroenLinks),Lempens(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD)enVanDam(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1358990910tkkst26407-45ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.451 Voorzitter:WaalkensGriffier:DortmansAanwezigzijn7ledenderKamer,teweten:Dibi,Jacobi,Pieper,Polderman,Snijder-Hazelhoff,ThiemeenWaalkens,enministerVerburgvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,dieverge-zeldisvanenkeleambtenarenvanhaarministerie.Devoorzitter:Ikheetdeministerenhaarambtenarenwelkom,evenalsdecommissieleden.Verderheetikdeaanwezigenopdepublieketribunewelkomeniedereendieditalgemeenoverlegoverdebiodiversiteitviainternetvolgt.Iksteleenspreektijdvanvijfminutenperwoordvoerdervoor.Demogelijkheidbestaatdatditalgemeenoverlegmoetwordengeschorstvanwegeeenstemmingindeplenairezaal.MevrouwThieme(PvdD):Voorzitter.Erissprakevaneenongekendebiodiversiteitcrisis.DatgeldtnietalleenvoorNederlandmaarookmondiaal.Hettempovanhetbiodiversiteitverliesishoog.Hetaantalsoortenopderodelijstneemtsterktoeenin2008werdeenopdevijfzoogdiereneneenopdedrieamfibieënmetuitstervenbedreigd.DeuitkomstenvandegezaghebbendeMillenniumEcosystemAssessmentvandeVNgevenaandatal60%vanalleecosystemendienstengedegradeerdisofonduurzaamwordtgebruikt.HetPlanbureauvoordeLeefomgeving(PBL)geeftaandat80%vandevisbestandenoverbevistis.Illegalehoutkap,vernietigingvanheleecosys-temenomveevoertetelen,hetgaatnogsteedsdoor.Onzemondialevoetafdrukwordtnietkleinermaargroter.Datgaattenkostevankwetsbareecosystemendievanonschatbarewaardezijn.Deministerschrijftinhaarbriefdatdeaantastingvandebiodiversiteiteendirectebedreigingvormtvoordewelvaart,alsmedevoorhetwelzijnvanmenseninenbuitenNederland.Haastisgebodenomdezetrendstekeren.Wijzijnnamelijkbezigmeteenenormekapitaalvernietiging.Alsikkijknaardeuitwerkingenvanhetkabinetmetbetrekkingtothetbiodiversiteitbeleid,slaatmijtochdeschrikomhethart.Watheeftdeministerdeafgelopentijdgedaan?Niemandkandaarpreciesdevingeropleggen.Devoortgangsrapportagevan2008komtpasophetmomentdatdevoortgangsrapportageover2009komt.In2010wetenweduspaswaterin2008aanvoortgangisgeboekt.HetisdusnietzoraardatdeKamereenuitvoeringsprogrammaoverditjaarwilde.Helaaskunnenwijdatnupas,eenjaarnadato,beoordelen.Wijhebbennognietsvernomenvanhetaangekondigdenationaalprogrammainzakehetduurzaamgebruikvannatuurlijkehulpbronnendatinhetuitvoeringsprogrammawordtaangegeven.Wanneerkunnenwijdattegemoetzien?Hetuitvoeringsprogrammakentgeenstevigeintegraleaanpakenhetmisteengevoelvanurgentie.Devrijblijvendheidendezelfreguleringvierenhoogtij.Debootmaaktwater,maarhetkabinetlaathetvindenvanoplossingenvoordatprobleemoveraanmarktpartijen.Waarkomtzulkouderwetsdenkenvandaanenhoelanghoudtdatnogstand?Hetbedrijfslevenendeconsumentenmogenhetprobleemoptermijnoplossen.Datstaatindebriefvandeminister.Deoverheidstimu-leert,faciliteertenonderzoekt,maarzijmaaktvooralgeenkeuzesenzijlaatalhaarmogelijkhedenonbenutomdecrisiswerkelijkbijtesturen.Eenconvenantjehier,eenrondetafelgesprekdaarenhierendaareenpilot,danzalhetwelweergenoegzijn.Eengeïntegreerdedoorhetkabinetbreedgedragenlangetermijnvisieeneenduidelijkideeoverdemanierwaaropdatdoelkanwordenbereikt,ontbrekencompleet.«Neverwasteagoodcrisis».Hetkabinetlijktdoofenblindvoordezeoproep.Deministerheeftdetaskforcebiodiversiteitennatuurlijkehulpbronnengevraagdomadviestegevenovermogelijkeafsprakenmethetbedrijfs-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.452 leven,uiterlijkin2011.Watkomtdaaruit?Wijmoetenmindervleesenvisetenalswijdeverontrustendesnelleachteruitgangvandebiodiversiteitoptijdwillenstoppen.Datblijktuitdetaskforce.Deproductievanvleeslegteenbeslagop80%vandelandbouwgrondenendieisverantwoorde-lijkvoor30%vanhetbiodiversiteitverlies.DatzegthetPBL.Doorindustriëlevispraktijkenwordenecosystemenvernietigdendemeestevisbestandenwordenernstigbedreigd.Inantwoordopmijnvragenzegtdeministerdatergeenverbandistussenhetverliesaanbiodiversiteitendeintensieveveehouderij.HetPBL,desamenwerkendeadviesradenindeMonitorDuurzaamNederland2009,deIPCCbijmondevandeheerPachauriendeFAOzeggenallemaaldatconsumptievandierlijkeproductenmoetwordeningeperkt.Watgaatdeministerconcreetdoenmethetadviesvandetaskforcediewildatdekostenvanhetbiodi-versiteitverlieswordenmeegenomenindeprijzen?Datgaatbeduidendverderdandeverduurzamingvandedierlijke-eiwitketenswaardeministerhettelkensmeedenktaftekunnendoen.Isdeministernuverbaasdoverhetadvies?Instituutnainstituutgeeftaandatdevleesconsumptiemoetwordeningeperkt.Waaromvindenwijdaarovernietsteruginhetbeleidsprogramma,nochinhetuitvoerings-programma?Vormthetterugdringenvandeconsumptievandierlijkeeiwittenvoordeministereenonbespreekbaartaboe?Op9septemberjl.gafdeministerinhetNOS-journaalnogaandaterhoedanookgeenvleestakskomt,terwijldeminister-presidenttijdensdealgemenepolitiekebeschouwingenaangafdathijdatideewelwilover-wegen.Iseronenigheidbinnenhetkabinetopditpunt?Zoja,waarom?Denatuur-enbiodiversiteitdoelendiehetkabinetzichzelfheeftgesteld,ookininternationaalverband,wordenbijlangenanietbehaald.Daarvoorwaarschuwenalleinstanties.Debalanstussenecologieeneconomie,waaroverdeministersteedsspreekt,iszodanigverstoorddatwijhetonsnietlangerkunnenveroorlovenomzoweinigaandachtaanecologieteschenken.Watdoethetkabinethieraan?Hetnoemtsoja,geproduceerddankzijontbossing,gentechenbestrijdingsmiddelen,verantwoord.Deministerstaatstraksvisserijtoeinzeereservaten.DankzijdeCrisis-enherstelwetwordenstraksnogmeernatuurbeschermingsprocedurestotaalgenegeerd.Deaanlegendeinrichtingvandeecologischehoofdstructuur(ehs)lijkentotaalnaardeachtergrondtezijnverschoven.Hetrijksbuffer-beleidwordtverlateneneennieuwebegrenzingvandeehsiseenverkapteinperking.Giftigebestrijdingsmiddelendiemedeverantwoorde-lijkzijnvoordeverontrustendebijensterfte,mogengewoongebruiktwordenendeministergeeftmaarwatgraagontheffingenvoorbestrij-dingsmiddelenalsdesectordaaromvraagt.Wijmoetensneltoenaareenproductiesysteemdatnietberustopkapitaalvernietigingmaardatgebruikmaaktvanecologischeprocessen.Duurzaambodembeheer,geïntegreerdeteeltengewasrotatie,natuurlijkeplaagbestrijdingendepilotsvanhetministerielatenziendathetwerkt.Hoegaatdeministerditaanpakken?DeheerPieper(CDA):Voorzitter.DeCDA-fractieonderschrijftdeurgentieomdeteruggangindebiodiversiteittestoppenendieterugtedraaien.Vanwegehetgrotebelang,moetonzeinzethoogzijn.Terechtisbiodiver-siteiteenvandeachtMillenniumDevelopmentGoals(MDG’s)enheefthetkabinetdaarvaneenvanzijnbeleidsvoornemensgemaakt.DeministerconstateertdatdeEuropesedoelenvoor2010nietwordenbehaald.VooreenpartijalshetCDA,waargoedrentmeesterschapeenvandeleidendeuitgangspuntenis,isditonverteerbaar.Magiktochmijnbijdragebeginnenmethetuitsprekenvaneencompli-mentvoordeminister!Erliggenimmersheelveelinitiatievenenplannenendeministerhoudthaarambitieniveauhoog.Maartegelijkertijdisheteencomplexematerie,zowelnationaalalsinternationaal.VanwegediecomplexiteitzijnvoormijalsbeginnendKamerlidnogenkelezakenondui-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.453 delijk.Omdaaropwatmeergriptekrijgen,stelikgraageenaantalvragenaandeminister.Hoekomtdeministervanhetabstracteniveautotconcretestappen?Hoewilzijhaarbeleidsvoornemensmonitoren?Wordendezakendiedaar-ondervallen,straksmeegenomenindevoortgangsrapportagevan2008en2009?Watisdeimpactvandehuidigecrisisophaarbeleid?Welkemiddelenzijnenblijvenbeschikbaar?Hetgaatimmersomveelmiddelendiewelheelversnipperdwordeningezetinveelprojecten.Hetgevoelvanurgentiedatdeministermetonswildelen,isechterietswatwijalssamenlevingmoetenhebben.Ikvinddatdeministerdatooklaatblijkeninhaarstukken.Alleenbeleidsvoornemensveranderenteweinig.Hetmoeteengezamenlijkeinzetzijn,namelijkvandeoverheid,hetbedrijfsleven,maatschappelijkeorganisatiesenburgers.Ikziedaarvanindeplannenvandeministerallerleigoedevoorbeelden.Hetinstellenvaneentaskforceiseengoedinitiatief,maardaarbinnenmisikeenbeetjedeaandachtvoordatgenewatwijinhetvelddevierde«p»noemen,tewetenhetcultureleaspectbinnenveranderingsprocessen.Decultureleidentiteitiseenvandesterkstedragersbinnenveranderingen.Daarwaarmensenhetgevoelhebbendatdeproblematiekeendeelisvanhuniden-titeitenhuncultuur,voelenzijzichmede-eigenaarvanhetprobleem.Zijgaandanzelfopzoeknaaroplossingen.Hetzelfgenererendevermogenvandesamenlevingisgroterdandatgenewateenoverheidkanbewerk-stelligen.Erkentdeministerhetbelangvandebetrokkenheidvandesamenlevingbijdezevragen?Wilzijindepilotsdiezijheeftvoorgesteld,ditaspectspecifiekmeenemen?Ikdenkbijvoorbeeldaaneenorganisatiedieinditverbandmisschiennietvoordehandligt,namelijkSlowFoodNederland.Alsdieorganisatieaandachtvraagtvoorinheemsedierrassenofoudegroentesoortenwaarinookheelveelbiodiversiteitgevatis,draagtzijophaarmanierbijaanhetoplossenvanhetprobleemenhetbehoudvanbiodiversiteitinNederland.Zijdoetdatvanuiteentotaalandereinvalshoekdanineersteinstantieuitdebeleidsstukkenvandeministerspreekt.Terechtspreektdeministervaneenintegraleaanpak:hetlatensamen-komenvanecologie,socialeaspecteneneconomischeaspecten.Hetgaataltijdomeencombinatievandiedrieaspecten.DeCDA-fractievraagtdanookgraagomeensterkefocusopagrobiodiversiteit,dusaandachtvoordatgenewatindestukkenvandeministerFABwordtgenoemd.Demeer-waardehiervanmoetookgekapitaliseerdworden,onderandereindevormvaneengoedeafzetvanproducten.Wordthetgeldvoorhetplattelandsbeleid,die125mln.waaroverdeministerspreekt,ookopdezemanieringezet?HoewordenondernemersbeloonddieFABinhunbedrijfsvoeringtoepassen?Wijhebbenhethierimmersovereenlang-jarigetermijnvisie.Heeftdeministervoldoendeaandachtvoordekennis-ontwikkelingopditterrein?Erlooptbijvoorbeeldeenuitstekendonder-zoekinditkaderonderdenaamBodemVitaal!.Wildeministerdatonderzoekdatovereenlangeperiodeloopt,ookfinancieelsteunen?Wellichtzittendezevoorbeeldenookaltussendewinnaarsvandeonder-nemingenvoorsmallbusinessinnovationandresearchvoorbiodiversiteitaanwiedeministermorgendeprijsgaatuitreiken.Indeopsommingvandeproblemenmetbetrekkingtotbiodiversiteitwordtookgewezenopdeinvasieveexoten:degrotewaternavel,debosbes,denijlgansendeambrosia.Ikverzoekdeministeromprovincialeenlokaleoverhedennietenkelteondersteunenmaaromooksterkertewijzenopdegevolgenvandezeinvasieveexotenvooronzeinheemsefloraenfauna.Ikverzoekhaar,teproberenhetbeleidstriktertehand-haven.WatdeCDA-fractiebetreft,gaandenijlganzenterugnaarEgypte.MevrouwThieme(PvdD):DeheerPieperhadhetoverhetgrotebelangdatdeCDA-fractiehechtaanagrobiodiversiteit.DeministerheeftdezezomertoestemminggegevenomeenzeerschadelijkbestrijdingsmiddelTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.454 toetestaan,namelijkKarateZeon.DatwordtgebruiktvoorChinesekool.VolgensMilieuCentraalisdatzeerschadelijkenhetbedreigtookdebijen.Enwijhebbennatuurlijkooktemakenmeteenenormebijensterfte.HoekijktdeheerPiepertegeneendergelijkebeslissingaan?Hijbetoogtimmerstegelijkertijddatermeeragrobiodiversiteitmoetkomen.DeheerPieper(CDA):Ikweetdatdeministerookaandachtheeftvoorhetakkerrandenbeleid.Daarbinnenzijnerveelmogelijkhedenvoorbijenomervoedseluittehalen.Datissterkbiologisch.MevrouwThieme(PvdD):Hetakkerrandenbeleidisgeheelgestoeldopvrijwilligheidvandeakkerbouwerszelf.Datisdusechteenslappemaat-regelalsjedaartegenoversteltdatzeersterkgiftigebestrijdingsmiddelKarateZeon.IkvroegdeheerPieperwathijervanvindtdatdeministerdatheefttoegestaan.DeheerPieper(CDA):Ikblijfbijhetverhaalvandeakkerranden,ondankshetfeitdatditvrijwilligis.Ikziedatheelveelboerendatdoen.Opdiemanierleverenzijeenheelpositievebijdrageaanhetonderhoudvaneengezondebijenpopulatie.MevrouwThiemeneemtereenonderdeeluit.Hetismoeilijkomdaaroptereagerenenikdenkdatjehetookineenbrederecontextmoetplaatsen.DeheerPolderman(SP):IkhebmetbelangstellingnaardeheerPiepergeluisterd.Alsikhetgoedhebonthouden,zeihijongeveeraanhetbeginvanzijnbetoogdathijhetonverteerbaarvindtdatdedoelstellingvandeEUdieinhoudtdatdebiodiversiteitper2010moetwordengestopt,nietzalwordengerealiseerd.HijzeiietsindetrantvandatditvoordeCDA-fractieonverteerbaaris.Hebikdatgoedgehoord?WatmoetervolgensdeCDA-fractiegebeuren?DatonderdeelhebikinhetbetoogvandeheerPiepertotaalgemist.Gaathijdeministeroproepenomdaaraanconcreetietstedoen?DeheerPieper(CDA):Ikhebgezegddatdeministersteltdatwijdietakenin2010nietzullenrealiserenendatwijdeopvattingvandeministerdelendatditeigenlijkonverteerbaaris.Wijhebbendeministerspecifiekgevraagdhoezijvanhetabstracteniveautotheelconcretevoorstellenkomt.DeheerPolderman(SP):Voorzitter.Zithetweltussendeoren?Jaarnajaarkomtimmersdezelfdeboodschapvandeplanbureaus,namelijkdathetnietgoedgaatmetdebiodiversiteit.Dedoelstellingomdeteruggangtestoppen,wordtmethethuidigebeleidnietgerealiseerd.Dieboodschapwordtlangzamerhandvoorspelbaar,maarondanksdatblijktnergensuitdathetbesefvanurgentietothetkabinetdoordringt.Inalleoverleggendiewijtotnutoeoverditonderwerphebbengehad,antwoordtdeministerdatzijweldegelijkdoordrongenisvandeernstvandezaakendatdeambitieomdeteruggangtotstaantebrengenerweldegelijkis.Ikverwachtvandaagfeitelijknietanders.Uitconcreetbeleidblijktechterhettegendeel.Voorheteerstwordtnuerkenddatdedoelstellingomdeteruggangtestoppen,nietmeerzalwordengerealiseerd.Deministerheeftwatdatbetreftdehanddoekinderinggegooid.Datblijktuitdebegrotingvan2010waaringesteldwordtdatinmiddelsduidelijkisdatdeEU-doelstellingomdeteruggangper2010testoppen,nietbehaaldwordt.Datisdusdezoveelsteambitievandeministerdiesneuvelt.Ikbenechtnietblijdatikdusgelijkkrijg.Inallevoorgaandealgemeenoverleggenhebikernamelijkvoorgewaarschuwddatwijhetnietzoudenredden.Heelwatlieverhadikongelijkgekregen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.455 Graaghadikruiterlijkwillentoegevendatiktesomberwas,datdeministerdiedoelstellingwelheeftgerealiseerd.Ikhadhaarwillenfelici-teren.MinisterVerburg:Ikwilgeenfeestjebederven,maarikmeendatwijwelvierkeerhebbengesprokenoverhetrealiserenvandedoelstellingin2010dieinhoudtdatdeteruggangvandebiodiversiteitwordtgestopt.Datditnietlukt,spijtmij.DeheerPoldermandoetnuechteralsofditeennieuwpuntis.Datmoethijnietdoen.DeheerPolderman(SP):Nieuwisdatdeministertotnutoegezegdheeftdathethaarambitieisomdiedoelstellingtebehalen,maardatzijnuzegtdatditniethetgevalis.Datisopzichzelfjammer.Ikhadlievergeziendathetanderswas.DeseinenstaanookindeNatuurbalansoporanjeofrood.Inplaatsvandesimpeleerkenningvanhetsneuvelenvandeambitie,verwachtikvanhetkabinetdatheteentandjebijschakelt.Datzieikechterniet,ofikhebhetverkeerdgelezen.Daaropwilikgraageenreactievandeminister.Ikkandieextrainzetindestukkennamelijknietvinden.Ikvinddatdeministerheelfatalistischis,nuzijhaarambitiealsonhaal-baarkwalificeert.Demeesteseinenstaanimmersvolgenshetplanbureaunognietdefinitiefoproodmaaroporanje.Datbetekentdatdegeraamdeontwikkelingwaarschijnlijknietleidttothetbehalenvandiedoelstelling.Alshetbeleidwordtgeïntensiveerd,zaldiewelrealiseerbaarzijn.Dus,eentandjeerbij.Hetliefstmeerderetandjeserbij.Hoezitdat?GraaggeefikeeneerstereactieopdeaanbevelingvanhetplanbureauendeNatuurbalansomprioriteittegevenaandatgenewaarinNederlanduniekis,namelijkdeDeltanatuur.Uitdepresentatiehebikbegrependatwijdatruimmoetenopvatten.InfeiteisheelNederlanddeDeltanatuur.Hetisgemakkelijkeromuitteleggenwatdaarnietondervaltdanwatdaarwelondervalt.Ikbegreepdathetmeereendenkrichtingis.Neder-landisuniekomdathetligtwaarhetligt.DaarisookeenanderesoortnatuurdanbijvoorbeeldineenbuurlandalsDuitsland.Graagwilikdaaropeenreactievandeminister.VandaagstaatookdeFABopdeagenda.Debriefdiedaarovergaat,vindikmooi,maardeinhoudiseenbeetjetetheoretisch.Debriefstaatvolgoedebedoelingen.AlsjeopnieuwindeNatuurbalansleesthoehetervoorstaatmetdekwaliteitvandebiodiversiteitinhetagrarischgebied,concludeerjedatdithetdeelisdatindebeoordelingdonkerroodisgekleurd.Datbetekentdatdegeraamdeontwikkelingwaarschijnlijknietleidttothetbehalenvandedoelstelling.Hetrealiserendaarvanvraagteenfundamenteleherzieningvanhetbeleid.Daaroverleesikindebriefweinig.DeheerPieper(CDA):IkwilgraagvandeheerPoldermanwetenhoehijineentijdschaalweergeefthoedeteruggangvandebiodiversiteitkanwordenteruggedraaid.Isdatietsvaneenjaaroftweejaar,ofisdatvolgenshemietsvoordelangeretermijn?DeheerPolderman(SP):Natuurlijkisdatietsvoordelangetermijn.Wijzijndanooknietvanvandaagofmorgenmetditdebatbegonnen.Deministerzeiterechtdatditherhaaldelijkterugkomt.Hetisduslange-termijnwerk.Wijhebbenonsalikweetniethoelanggeledentotdoelgesteldomdeteruggangin2010testoppenendeheerPieperzietdatdiedoelstellingnietbehaaldwordt.InvoorgaandedebattendieplaatsvondenvoordatdeheerPiepererwas,hebbenwijdeministerherhaaldelijkgewaarschuwddoortezeggendatwijdiedoelstellingnietzoudenreali-serenalswijditbeleiddoorzetten.Datwasookvoortdurenddebood-schapvandeNatuurbalans.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.456 DeheerPieper(CDA):Inhoeverreishetnationaalofinternationaalbeleid?Hetistochvooraleenmondiaalprobleemdatwijmetelkaarmoetenaanpakken?DeheerPoldermanweethoemoeilijkhetisomoverditsoortproblemenmondiaalafsprakentemaken.Ikzieinhetbeleidvandeministerdatzijopallerleimanierenhaarnekuitsteektendatzijprobeertomoverlegteorganiserenenverdragentesluiten.Datdoetzijconstant.DeheerPolderman(SP):Natuurlijk.Ikzalnietontkennendathetinterna-tionaalbeleidis,maardatontslaatNederlandnietvanzijnverplichtingominzijnsituatiezijnbesttedoen.AlsudeNatuurbalansleest,kuntutochnietontkennendathetslechtgaat?HetNederlandsebeleidwordtbeoor-deeld.Graagwilikuitlegoverdebriefvan14apriljl.diebetrekkingheeftopdehealthcheck.Deministerschrijftdaarindatdehervormingendieinhetkadervanhealthcheckinhetgemeenschappelijklandbouwbeleidzijndoorgevoerd,vooreengrootdeelgerichtzijnophetverduurzamenvandelandbouw.Datiseenmooiezin.Verderstaaterdathetproductieproceszelfduurzamermoetendatdit,inverbandmethetbenuttenvandeagro-biodiversiteit,vanbelangis.Datisprachtigverwoord.Alsjeechterleesthoehetermetdeagrobiodiversiteitvoorstaat,vraagtdattochwelomnadereuitleg.Diezouikdusgraagkrijgen.Ikplaatseenenanderineeninternationalecontext.IksluitaanbijdevraagvandeheerPieper.Onlangshebbenwijeenoverleggehadoversoja.Indatoverleghebikmijnzorgengeuitoverdegrootschaligeontbos-singdiehiervanhetgevolgis.OnsbereiktechternuhetberichtdatMonsanto,wienstentakels,zoalswijinhetweekendhebbengezien,inmiddelsreikentotinhetministerievanLNV,ervoorpleitomRoundupReadySoyonderdeCDMtebrengen.Ikneemaandatdeministerditideenetzobelachelijkvindtalsik.Graagwilikdegeruststellingdatditnooitgaatgebeuren.LosvanhetfeitdatdeministerendeSP-fractieeenverschillendemeninghebbenoverdeduurzaamheidvandeggo-gewassen,zaldeinzetvanRoundupReadySoyalsklimaatinstrumentdesastreuszijnvoordebiodiversiteit.MinisterVerburg:IkverstonddeheerPoldermanopeenpuntniet.RoundupReadySoyonderdewatbrengen?DeheerPolderman(SP):OnderdeCDM.Datzegtuniets?MinisterVerburg:Nee,nietveel.Zegheteens.Watbetekentdat?DeheerPolderman(SP):Ikweetooknietwaardieafkortingvoorstaat.Datmoetoptezoekenzijn.Hetkomtgoed.HetisinelkgevaleenEngelsebenaming.Datweetikwel.Devoorzitter:Ikpakhetdocumentstraksweleven.DeheerPolderman(SP):IkkreegeenbriefvanMilieudefensie.Daarinuitdieorganisatiehaarzorgenoverhetfeitdaternoggeeninstrumentisingezetomdedoelstellingterealiserenmetdeintentie,50%duurzaamhoutopdeNederlandsemarkttebrengen.Evenminisdaarovereenactie-planopgezetmetdeactoren.Kandeministeraangevenwaaromervolgenshaargeenextrainzetopditdossiernodigis?IsoverigensinmiddelsbekendwaardelettersCDMvoorstaan?Devoorzitter:Garustigverder.Deministerprepareertzichophaartermijn.Zijkomtdaaropstraksterug.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.457 DeheerPolderman(SP):Datishetvoordeelvanhetfeitdatzijeenbatterijambtenarenachterzichheeft.Dieambtenarenkunnenhaardatonmiddellijkinfluisteren.Devoorzitter:Ugaatoveruweigentermijnenbrengtinwatuinbrengt.DeheerPolderman(SP):Ikbenblijdatdeministerweetwatikbedoeldheb.Danverwachtikookeengoedantwoord.GisterenlasiknogeenartikelinNRCHandelsblad.Daarinwordtaandachtgevraagdvoordeoprukkendeexoten.Gisterenwashetdedruipzakpijp.Weetdeministerwatdatbetekent?Hetgaateromdatrivierkreeftenenanderedierenenplantenuitverrestrekenhetinheemsemilieuverdringen.Hoestaathetdaarinmiddelsmee?MevrouwThieme(PvdD):DePvdD-fractieishetroerendmetdeSP-fractieeensdaterteweinigwordtgedaanaandebiodiversiteitcrisis.Detaskforceisechterheelhelderoverdepuntenwaarjeopzoumoeteninzetten.Hetbetrefthetbeprijzenvanproductendievoorbiodiversiteitver-lieszorgen.HoestaatdeSP-fractiedaarin,metnamegeziendediscussieoverdevleestaks.IkkrijgtochhetideedatdeSP-fractiedaarnietvooris.DeheerPolderman(SP):IkbenhetmetdePvdD-fractieeensdatdierlijkeconsumptieeengrootbeslaglegtopdebiodiversiteit.Wijhebbenechtereenverschilvanmeningoverhetfinancierenvanhetgewenstebeleid.Ikdenkdatwijdiediscussienogmeerderekerenmetelkaarzullenvoeren.Devoorzitter:Overditpuntgaanwijnietverderindiscussie.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Ikbeloofdatikgeenafkortingengebruikwaarvanikdebetekenisnietken,alisdatheellastigindebattenoverLNV.Bijnavooralleswordtnamelijkeenafkortinggebruikt.Hetklimaatisweerhot.ZelfsAmerikalijktomtezijn.PresidentObamawaarschuwdeonlangsinhetbijzijnvanonzepremiervooreenonomkeer-barecatastrofealswijnietallesopalleszetten.Eensoortgelijke,dochtietwatonheilspellendereboodschapbereikteonsineennieuwehype,theageofstupid.Watvaakvergetenwordtindestrijdtegendeklimaat-verandering,isdebelangrijkeroldiebiodiversiteitennatuurdaarinspelen.OnlangsisdatovertuigendaangetoonddooronderanderedebankiervandeDeutscheBank,deheerSukhdev,metsteunvandeDuitseklimaatminister,deheerGabriel.Hetontwikkelenvanecologischeinfra-structuur,ofwelhetbeschermen,vergrotenenverbindenvannatuurge-bieden,iseenbelangrijkwapentegendeklimaatverandering.Deintrin-siekewaarde,deculturelewaardeendeeconomischewaardevannatuurzijneenredenomheelhoogintezetten,maarhetontwikkelenvanecolo-gischeinfrastructuurisdaarvooreenextraredenalshetgaatomhetbeschermenenhetherstellenvandebiodiversiteit.Indatlichtwilikkijkennaarhetkabinetsbeleidtenaanzienvanbiodiversiteit.Danvalteenaantaldingenop.Ikkomeerstopdeehs.OpdewebsitevanhetministerievanLNVstaatdaaroverhetvolgende:«DeNederlandsenatuurstaatsteedsmeeronderdruk,bijvoorbeelddoorhuizenbouw,aanlegvanwegenenindustrie.TochleeftbijveelNederlandersdewensomnatuurgebiedenindebuurttehebben.Natuurgeeftrustenbiedtruimtevoorrecreatie.DeoverheidheeftdaaromextragelduitgetrokkenomdeNederlandsenatuurtebeschermenendieverderteontwikkelen.»TentweedekomikopdeCrisis-enherstelwetwaarinallerleiregelsvereenvoudigdwordenomboerendekanstegeven,hunbedrijfgemakkelijkeruittebreiden.Boven-dienmakendiehetgemakkelijkeromwegen,vliegveldenenbedrijven-terreinenaanteleggen.Afgezienvanhetblindelingsheenwalsenoverdeburgerinspraak,ishetnatuurlijknietmogelijkomdebiodiversiteitteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.458 beschermenenteherstellenomvervolgensdeasfaltmachinedaaroveruittelatenrijden.SowiesoisdeNatuurbalansvernietigendoverdevoort-gangvandeecologischehoofdstructuurendeministerdoetdaarzelfeenschepjebovenop.Ikkandiezakennietmetelkaarverenigenenvraagdeministerhoezijdaartegenaankijkt.WatisderelatietussendeCrisis-enherstelwetendatgenewaaroverwijvandaagspreken.Eerderisookdoordeministergezegddathetoudnieuwswordtdatwijdedoelstellingenconstantnietbehalen.Hetisdantochheelraaromdehanddoekinderingtegooienenzelfseenschepjebovenopdenatuurvernietigingtedoen?MariëtteHamer,fractievoorzittervandePvdA,zeivorigeweekineeninterruptiedebatjemetPietervanGeel,fractievoorzittervanhetCDA,datdedoelenvandeehsonverkortgehandhaafdwordenendatdeeind-datum,2010,dushardis.Mijmoetwelvanhethartdatikaltijdmoeitehebmetfractievoorzittersdieingrotedebattenmetelkaaringesprekgaan,terwijlzijvandieonderwerpennietzoveelverstandhebben.DatlietdeheerRutteookalmerkeninrelatietotzijnuitsprakenoverdebio-industrie.MariëtteHamergafechterwelaandatmenzichzorgenmaaktoverdevoortgangvandeehs.MevrouwJacobi(PvdA):Datistochmooi?DeheerDibi(GroenLinks):Datiszekermooi,maarhetmoetgeenvrijblij-vendeleuszijnineengrootdebatindetrantvan:wijzeggenooknogevenietsoverdeehs.Danisdeachterbanopdatpuntooknogtevreden.Hetmoetoprechtzijn.MevrouwJacobi(PvdA):Ubentooknooittevreden.DeheerDibi(GroenLinks):Ikbenzekerweltevreden.Ikbenookblijdatzijdatheeftgezegd,maarikwilookdatdieopmerkingomgezetwordtinconcretemaatregelen.Hetmoetdusnietalleenmaareensloganzijntijdenseenmediageniekdebat.DefractievanGroenLinkswileenversnel-lingvanwegedeenormeachterstanddieisopgelopenbijhetbereikenvandedatum2018.Graagverneemikvandeministeropwelkewijzezijdieachterstanddenktintelopen.DeGroenLinks-fractiekrijgtdelaatstetijdverontrustendereactiesuitdeprovinciesGelderlandenOverijssel.Zijzoudenhetbeleidtenaanzienvandeehsmoedwilligtegenwerken.Ikweetnietprecieswatdaarvanwaaris,maarikvraagdeministerofzijhiermeebekendisenwat,losdaarvan,haarbeleidistenaanzienvanonwilligeprovincies.Hoegaatzijdaarmeeom?Roeptzijdieprovinciesbijzichvooreengesprekaantafel,gaatzijdaaropbezoekofstuurtzijhaarambtenarennaardieprovinciestoe?IkhebalgesprokenoverdeCrisis-enherstelwet.Mogelijkzijneranderemaatregelen,misschienvananderedepartementen,diehaaksstaanophetbeleidoverdebiodiversiteit.Ikbenbenieuwdofdeministerbereidisomonderzoektelatendoennaareventueelbeleidvanderijksoverheiddatschadelijkisvoorbiodiversiteit.Alsdeeneministerenormopkomtvoorbiodiversiteit,vindikhetraardaterandereministerszijndieallerleimaatregelennemendiehaaksstaanophetbeleidvaneerstgenoemdeminister.Graagwilikdaaropeenreactie.Watisdevisievandeministeropdeconsumptiepatroneninrelatietothetbiodiversiteitverlies?Watheeftonzeconsumptievolgenshaartemakenmethetbiodiversiteitverliesenwatwilzijdaaraandoen?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Voorzitter.Laatikookstellendatdebiodiversiteitnatuurlijkeenheelwaardevolietsisvooronzesamenleving.DatisnietalleenhetgevalinNederlandmaarookmondiaal.IkmeendatookdeheerPieperdatheeftbenadrukt.Ikhoorhieralleenmaarontzet-tendnegatieveverhalen.Ikwilookeenbeetjerelativeren.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.459 Biodiversiteitisbelangrijk,ookvoorNederland.Onslandisinvergelijkingmetderestvandewereldechterhetdichtstbevolkt.Alsikdevoorgaandesprekersbeluister,moethethierbijnaeengebiedwordenmetdenatuurvandeoerwoudenvanvroeger.DerealiteitisdatwijinNederlandnooitzoverzullenkomen,watwijookdoen.Natuurlijkisdebelangrijksteaanzetdeuitvoeringvandeehs.Datwetenwijallemaal.AllesprekerswetenookhoedeVVD-fractiedaarinstaat:hetuitvoerenvanrobuustenatuurgebiedenwaarzoveelmogelijkgetrachtwordtomdiebiodiversi-teitterugtebrengen.Datbrengtmijopeenpuntinhetuitvoeringsprogrammadatopdeagendavanditalgemeenoverlegstaat,namelijkdeleefgebieden-benadering.Wijdenkendatditopzichzelfeenheelgoedebenaderingis.Indiezinzijnwijhetgrotendeelsmethetkabineteens.Jegaatdanveelmeernahoejeeensituatiekuntcreërenwaarinplantenendierenzogoedmogelijkfunctionereninplaatsvandatjealleenmaarbeestjestelt.Daarstaatechterookbijdatprovinciesin2009metuitwerkingsplannenzoudenkomen.Heeftdeministererzichtopwanneerdieplannenerkomen?Alswijheterovereenszijndatwijnaardieleefgebiedenbenaderingtoewillen,moetenwijdaarvoorookplannenhebben.Iksignaleerdatjuisthetkabineteindelijkdieklimaatomstandighedenmeeneemt.Diezijnnamelijkvanwezenlijkbelangalswijhethebbenoverbiodiversiteit.Omnogeensaantegevenwatvooronsalsrealiteittelt,zegikhetvolgende:wijhebbenvorigeweekweliswaareennegatiefverhaalgehoordvandeNatuurbalansenz.Maaropmaandagmorgenzatikergens.Iemandzeitoentegenmij:Janneke,ikzatgisterenmiddagevenopdefietsenikzageenblauwborst,eenijsvogeltjeeneenvisarend.Enikkanuvertellendatditnietvervanmijnhuisvandaanwas.Datvindikechtuniek.Ikdenkdan:MilieuenNatuurPlanbureau(MNP),gamaareensoveralinNederlandkijken.Erisookeenaantaldiersoortenterug.Ukuntdaaromlachen,maarwijmoetenonsookrealiserendatwijnietalleenietsverliezen.Onderinvloedvanhetklimaatenvaneenaantalmaatregelendiewijinhetlandelijkgebiedwelnemen,krijgenwijookenkeledier-soortenterug.Deeenkandiesoortenbelangrijkvindenendeanderniet,maarikziegewoondatonzeinwonershetheelbelangrijkvindendatdieterugkomen.DeheerPolderman(SP):Datroeptweleenreactieop.MevrouwSnijderzalhettochmetmijeenszijndatjenooiteenindividuelewaarnemingmagveralgemeniserenendatjedaaraannietmeerwaardekunthechtendanaandatgenewathetMNPheeftgedaan.MevrouwSnijderzegtdatmendaarmaareensmoetkijken.Daarmeesuggereertzijdatdiemensenvanallesopschrijvenzonderdatzijwetenschappelijkonderzoekdoen.MevrouwSnijderdoetalsofhaarindividuelewaarnemingmeerwaardisdandat.Datkanzijtochnietmenen?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Nee,maarhetleekmijweleenmomentomevenaantegevendaterdusechteenaantaldiersoortenis,zomaar,nietvervanhuis.Iknoemdiesoortenbewust,wanthetwasechtopvallend.Hetzijndriesoorten,terwijlwijonsdriejaargeledennogafvroegenhoewijdieterugkondenkrijgen.Datwetenwijallemaal.Nusignalerenmensenzetoch,dichtbijhuis.Binnendenegatievetrendwildeiktochevenconstaterenwaarwijnustaan.Latenwijookmeteenrealis-tischebliknaaronzeomgevingendeNederlandseverhoudingentekijken.DeheerPolderman(SP):IndeNatuurbalansstaatookdatervooreenaantalsoorteninenkelegebiedenvooruitgangisgeboekt.DatishelemaalwaarenhetisgoeddatmevrouwSnijderdaaropwijst.DatneemtnietwegdaternogmeerindeNatuurbalansstaatendatje,alsjedebeoorde-lingoverallbekijkt,nietechtvrolijkwordt.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4510 DeheerDibi(GroenLinks):IkvindhetheelbemoedigendomtehorendatmevrouwSnijderookafentoemetburgerspraatendatzijdiebijhetdebatbetrekt,maaropdatniveaudebatterenwijhierniet.Ikneemaandatzijookkennisheeftgenomenvandebevindingenvanallerleiinstan-ties.Daaruitblijktdatdegemaakteafsprakennietkunnenwordennage-komen.Wijproberenhiernietdedinosaurussentotleventewekken.Wijwillengewoononzeafsprakennakomen.DeVVDiseengroteoppositie-partij.Welkeextraafsprakenmoetenervolgensdiepartijgemaaktworden?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ikhebnetalgezegddathetuitvoeringsprogrammadatvoorligtvooronseengeweldigeaanzetis.Dedinosaurussenhoevenvoormijooknietterugtekomen,maardathadualbegrepen.Wijsteunenhetkabinetduswathetuitvoeringsprogrammabetreftendenkendatwijopdegoedewegzijn.Uwiltverderestappenzetten.Devraagisechterofudeafsprakenexplicietopwatvoortermijnookwiltrealiseren.Latenwijookwatdatbetreft«eenstukje»realiteitinbouwen.Ikstelnogdrieverhelderendevragenaandeministeroverdetweebrievendieookvoorliggen.Debriefvan14apriljl.gaatnatuurlijkookoverdesojadiscussie.DaarinwordtgesignaleerddatNederlanddetweedeimporteurterwereldis.Importerenisnaaronsideeietsheelandersdanhetzijnvangebruiker.Wijhebbendaarovertweewekengeledenookeendiscussiegevoerd.Ikdenkdathetgoedisdatookdeministerjuisthetgebruikgaatnoemenmaarniethetimporteren.WijwetendatwijinRotterdamgeweldigehoeveelhedenimporterenomdiealleenmaardoortevoeren.Nederlandisdaarvangeengebruiker.Datwerptnaaronsideeeenheelanderlichtopdepositie.Indiebriefstaatookdatindediscussieoverdebiodiversiteitdemaatschappelijkewensenkunnenbijdragenaaneenaantalzaken.Genoemdwordenagendaland-schap,buildingwithnature,adaptionruimteenklimaatenz.Vooronsisdevraagofdemaatschappelijkewensenookleidendwordenindediscussieoverdebiodiversiteit,ofdathetlaatstetochvooropblijftstaan.Inbriefnr.16staatietsoverhetnationaalbossenprogrammainrelatietotinternationalefinanciëleinstrumenten.Deministergeeftaandathetsuccesvolisgeweest.Hetisnamelijkwelopdeagendagezet.Verderschrijftzijdathetteleurstellendisdatergeenovereenstemmingisomtekomentoteeninternationaalfinancieelinstrument.DevraagisofNeder-landbereidisomdaarinhetvoortouwtenemen.Wijzoudenookeenbosaanlegprogrammakunneninitiëren.Erwordenopditmomentheelveelbomengekaptomdatdieuitgefaseerdzijn.InhetbeleiddatwijooitinEuropahadden,mochtenbomennaarmijnidee15of20jaarblijvenstaan.Ervindtnueengrootschaligeboskapactieplaats.Indiezinisstimu-leringnaaronsideewellichtopzijnplaats,ookinrelatietotdeCO2-discussie.MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.Biodiversiteitiseenserieuzezaak.DePvdA-fractieondersteuntdeprioriteitendiehetkabinetzichsteltomdeEuropeseafsprakennatekomen.Devoedselcrisisendeeconomischecrisismakenhetonswatdatbetreftnaarmijnideenietgemakkelijker.Datiseenrealiteitdieikhiernognietgehoordheb.Hetgevaardreigtimmersdatelklandgaatproducerentegendelaagsteeconomischekosten.Daarmeezaldeaanslagophetmilieuwordenvergroot.IkwilvandeministergraaghorenofwijinEU-verbandenalslidstaatextrapunteninhetuitvoeringsprogrammamoetenopnemen.Metnamedieelementenbijdevoetafdrukkenvandearmstelandenmakenhetminderscherpdanhetdreigtteworden.IkweetdatdeministersamenmetdeministervoorOntwikkelingssamenwerkingmeteengoedprogrammabezigis.Tochwilikwetenofwijdaarindezesituatienietextrakienopmoetenzijn.AlsdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4511 partijdienietaanwezigisdatlinksehobby’snoemt...Iknoemdatmense-lijkeverplichtingenwaarbijwijzekerookstilmoetenstaan.MevrouwThieme(PvdD):HetistocheenbeetjeonduidelijkwaaropmevrouwJacobipreciesdoelt.Zijspreektoverdevoedselcrisis–datisoverigensterecht–alsmedeoverdeeconomischecrisisendebiodiversi-teitcrisis.Daarinkunjeweleenverbindendefactorvinden,namelijkhetfeitdatdelandbouwgrondenmetnamewordengebruiktdoordeveehou-derijendathetmerendeelvandewereldgraanoogst,namelijk50%.Devoorzitter:Uhoeftuwvraagnietinteleiden,wantwijwetenallemaalwaarhetovergaat.MevrouwThieme(PvdD):Jawel,ikmoetmijnvraaggewoonrustigkunneninleiden.Devoorzitter:MevrouwThieme,daargeefikugeenruimtevoor!UstelteenvraagenvervolgenskanmevrouwJacobidiebeantwoorden.MevrouwThieme(PvdD):AlsmevrouwJacobidoeltopdevoedselcrisis,heeftzijhetdanoverhetfeitdatdegraanoogstindewereldvoordehelftbestaatuitveevoerendatwijopdiemanierdusookmoetenkijkennaarhoewijdelandbouwgrondenopeenanderemaniermoetenindelen?MevrouwJacobi(PvdA):Ikhebhetoverhetgeheel,ookalshetgaatoverhetgebruikvanplantenvoordieselendatsoortzaken.Ikhebhetoverhettotaal.Heelgraagwilikdatwijonzevoetafdrukkenindewereldmeerverantwoordmaken.Datisduseenveelgroterdeeldanalleenhetvlees.Inhetuitvoeringsprogrammawordttotenmet2011prioriteitgelegdbijdehandelsketens,hetbetalenvoorhetecosysteem,ecologischenetwerken,marienebiodiversiteitenduurzamevisserij,nieuwecoalitiesvanbiodiversiteit,kennisencommunicatie.Inrelatietotdecrisesvraagikmijafofdeministertevredenisoverdituitvoeringsprogrammaofdatzijredenenzietomopnieuwtekijkennaardegevarenenderisico’s.Hetuitvoeringsprogrammaisbegin2009gestart.Hoehetstaatmetdebiodiversiteitisabsoluutzorgelijk,maardatisjammergenoeggeennieuws.Maarikdenkdathetwelheelgoedisdathetuitvoerings-programmadefocuszetopdeintentiesdiejehebtenopderichtingdieeenenanderopgaat.Ikbenrealistischgenoegomafentoeblijtezijnmetkleinestappen.Ikroepdusnietalleendathetallemaalzoslechtis,wantdatisnietmotiverendvooralleorganisatiesenbedrijvendiebezigzijnmethetherstellenenhetontwikkelenvandebiodiversiteit.Ikbenookwelvanhetsoortdatzegtdatjenietalleenmaarmoetkniezen.Jemoetmetelkaardeschouderseronderzettenenelkaaropwarmenomhetsteedsbetertedoen.Ikwildanookgraagdatdiekleinesuccesjes,allijkendiesomsnogzoklein,wordengebruikt.Ditisheteindevanmijnpreek,maarikvindhetwelbelangrijkomdittezeggennaastaldatnegatievegedoe.Ikgeefhetbedrijfsleven,demaatschappelijkeorganisatiesendeoverhedendiehiermeeaandeslagzijngegaandusookeenpluim.Hunactiesslagennietaltijd,maarikzouzeggen:gavooraldoor!Vandatsoortwilikinelkgevalzijn.MevrouwThieme(PvdD):OpwelkekleinesuccesjesdoeltmevrouwJacobi,ofgaathetoverdezeearendvanmevrouwSnijder?MevrouwJacobi(PvdA):Alseenvandedoelstellingenwasomdezeea-rendalssoortindatgebiedterugtekrijgen,kunjedateenkleinsuccesjenoemen.Eenkleinsuccesjeisvoormijookdatgemeentenmillennium-gemeentenzijngeworden,datzijdaarfairtradehebbenendatzijmetduurzaamvoedselbezigzijn.OokdekomstvanhetPraktijkcentrumvoorTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4512 DuurzaamVoedselinNederlandnoemikeensuccesje.Ikkaneenheleserieopnoemen.Ikbendusvanhetsoortdatafentoedesuccesjestelt.Dithadiknognietgehoordenikvindhetwelopzijnplaatsomdattezeggen.TweewekengeledenisNatuurbalansweeruitgekomen.Daarinistelezendatwijernoglangnietzijn.Watmijbetreftmoetenwijmaximaalinzettenopduurzametechnieken,kleinschaligevisserij,doorgaanmetdeRoundTableonResponsibleSoy.HetlaatsteiseengoedinitiatiefwaarmeedePvdA-fractieblijis.Hetdoelomopkortetermijnduurzaamheidscriteriavoordesojaketenoptestellen,metnamevoordeteelt,kanookeengoededoorbraakzijn.Productievanplantaardigendierlijkvoedseldraagtzekerbijaanhetprobleemvandecrisiswaarwijnuinzitten.Doordatteveranderen,kunnenwijheelveeldoenomtotverbeteringvandebiodi-versiteittekomen.Denkbijvoorbeeldaanreductievanhoutenpapier.DeNatuurbalansgeeftaandaternogveelaanscherpingkanplaatsvindentenaanzienvanhout,vis,palmolieenbiomassa.Dieopvattingdelenwij.Kijknogeensgoednaarhetuitvoeringsprogramma.Opeenaantalonderdelenkunnenwijkwetsbareecosystemenzekerhelpenmetalternatieven,mitswijervaartachterzetten.Ikgainophetproces.Deministerzetinopagrobiodiversiteit.Opditmomentgaathetvoornamelijkomvoorbeeldprojecten.Graagzienwijdaterheelsneleenstructureelbeleidwordtontwikkeldvooragrobiodiversi-teit.Hetisimmersjuistvanbelangomdeagrariërsmeetenemen.Ikdenkdatwijniettelangindiepilotsmoetenblijvenhangen.VolgensNatuur-balanszijnmaatwerkenverderekennisontwikkelingnodigomvoordeagrobiodiversiteitechteenschakeltezijnindeverduurzaming.WijzijndanookechtvanmeningdatWeidevogelbeheer...Zorgervoordatdeboerenzwaarderepakkettenkrijgendiebewezenzijnendietotkenniso-verdrachtengebruikvankennisleiden.Diemoetenechtzorgenvoorbiodiversiteit.Hetisbelangrijkdatdemiljoenendiewijdaarvoorinzetten,echteffectiefwordengemaakt.Ikhaaldemotie-Waalkensinditverbandaan.DiegaatoverhetinelkaarschuivenvandeakkerrandenendeFAB.Heteerstedictumhadbetrekkingophetookfinancieelinelkaarschuivenvaneenenander.Hoestaathetdaarmee?Zaldiemotiekomendjaarwordenuitgevoerd?Datisnamelijkeenvandevoorbeeldenwaarvoorgeldtdatjeslagenkuntmakenophetterreinvandebiodiversiteit.Dieslagenzijnweliswaarkleinmaarwelstructureelvanaard.Erisalveelgezegdoverversnipperingvannatuurgebieden,ehs.Zeveneerdergenoemdehoogwaardigeprojectenzijnbijnaafgerond.Wijherhalenonsverzoekomerbijdeprovinciesopaantedringendatdiewordeningericht.Daarmeekunnenwijtweeslagentegelijkertijdmaken,namelijkhetcreërenvanwerkengoedenatuur.Wijhebbenopditmoment200mln.opzijgezetvoordeehs.Zodoendehoevenwijopdebiodiversiteitnietinteboeten.DeheerDibi(GroenLinks):IkwasbenieuwdwatmevrouwJacobizouzeggenoverdeehs,aangezienhaarfractiedaarvorigeweekoverisbegonnen.Vindtzijnietdatereigenlijkeensoortvannieuweversnellingmoetkomenvanhetkabinetomtegemoettekomenaandeafsprakendiewijhebbengemaakt?MevrouwJacobi(PvdA):Bijdealgemenepolitiekebeschouwingenheeftdecoalitienogeensbevestigddatdedoelstellingtenaanzienvandeehsgerealiseerdmoetworden.Volgendjaarhebbenwijeenmidtermreview.Watmijbetreftisdathetmomentomaantegevenwaarnogmoetwordenversneld.Nudoeikhettussentijdseverzoek,namelijkomnietinteboetenopbiodiversiteitvanwegedeeconomischecrisisendaardoordetijdelijkeverminderingvanhetgeldtenbehoevevandeehs.Ikverzoekhetkabinetomervoortezorgendateenaantalprojectenversneldwordtingericht,zodatertochmeterswordengemaaktenermindermetruil-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4513 grondenwordtgewerkt.Tussentijds,zolangdemidtermreviewernietis,isdatnaarmijnideeeenheelverstandigemanieromdoortegaanmetdeehs.DeheerDibi(GroenLinks):VindtmevrouwJacobiookdathetkabinetmoetgaranderendatdeCrisis-enherstelwetniettenkostegaatvanbiodiversiteit?Vindtzijdusdateenhardeeisisdatdeprojectendieversneldingevoerdzullenworden,opgeenenkelemanieraandebiodi-versiteitmogentornen?MevrouwJacobi(PvdA):EenvandeelementenindeCrisis-enherstelwetisdeNatuurbeschermingswet.WijmoetenvoldoenaanalleEuropeseeisen.DeRaadvanStateheeftookgezegddathetnietzokanzijndatdiewetgevingopzijwordtgezet.Ikbenbenieuwdwatdatople-vert.Erzitten300à400projectenin.DeheerPolderman(SP):MevrouwJacobisprakoverdeRoundTableonResponsibleSoy.Ikbegreepdatzijdaarovervrijpositiefis.WatisdemeningvandePvdA-fractieoverhetfeitdatdemakersvandieherbicideresistentegewassenalmeerdantienjaarijverendatzijCO2-kredietenkrijgenvoordesubsidiesvoorhetCleanDevelopmentMechanism–datisdusdebetekenisvanCDM–omdatzijmeedoenomzogenaamdklimaat-positieftezijn?Datisnatuurlijkeenenormeaanslagopdebiodiversiteitdaar.IsdePvdA-fractiemetmijvanmeningdatditabsoluutnietzoumoetengebeuren?MevrouwJacobi(PvdA):Ja,mijnheerPolderman,datmooieCDMvanu!Ikdacht:hetiswelbijzonderdatuhethierinbrengt,terwijlunietweetwathetbetekent.Maaralshetgaatomdeverbeteringvandebiodiversi-teitverschillenwijnietvanmening.Volgensmijwistudatookwel.Devoorzitter:HiermeeisdeinbrengvandeKamerafgerond.Strakswordtditoverlegkortonderbrokenvoorstemmingenindeplenairezaal.Hetwoordisaandeminister.MinisterVerburg:Voorzitter,ikdankdeKamervoordeinbrengineerstetermijn.Bijdevoorbereidingvanditdebatenookvandaag,toenikluis-terdenaardeinbrengvandeKamer,dachtik:enerzijdshoorjeinallebijdragendeurgentiedoorklinkenalshetgaatomhetbevorderenofhetbehoudenvanbiodiversiteitenanderzijdsvoelenziejesomsdeverlegen-heidalshetgaatomdehoe-vraag.Deeenzegtdatermeerwet-enregel-gevingmoetkomenendeandervindtdatermeeronderzoekmoetkomenenweereenanderwileentakshierofeentaksdaar.Maardevraagishoejeersamenhanginkuntbrengen.Hetbeleidvoorbiodiversiteitisheeldivers,eigenlijkallesomvattendwaarweinhetlevenmeetemakenhebben.Alsje’smorgensdedeurvanjekoelkastopendoet,hebjetemakenmetbiodiversiteit,wantheelveelvandeproductendiedaarinstaan,kondenalleenmaartotstandkomenvanwegebiodiversiteit.Alsjededeuruitgaat,stajemiddenindebiodiversiteit.Kortom,biodiversiteitisvitaalvoorhetleven.Danishetvervolgensdevraaghoejedaarmeeomgaatinhetuitvoeringsprogramma.DatuitvoeringsprogrammaheeftdeKamerontvangen.Daarnaastiserdetaskforcebiodiversiteitennatuur-lijkehulpbronnen,waardeheerAldersvoorzittervanis.Debedoelingisominoverlegmetmensenuithetbedrijfsleventekomenmetconcretevoorstellen.DeheerAldersenzijntaskforcezoudenin2011metdeeerstevoorstellenkomen.Ikhebgezegddatikdattelaatvind.Ikwilindezekabinetsperiode,zowelnationaalalsinternationaal,vanhetbedrijfslevenconcretesuggestieshoren.Ikherinnereraandathetbedrijfslevenaandeinformateursvroegominhetnieuweregeerprogrammameeraandachttebestedenaanbiodiversiteit,omdatdithardnodigis.DatishetzelfdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4514 gevoelvanurgentiedatdezeKamerdeelt.Vervolgensishetdevraaghoejeoptimaleeffectenbereiktenookhoejesynergieindieeffectenbereikt.DeheerPoldermanheeftopgemerktdathijdingenmistinhetuitvoerings-programmaenookmevrouwThiemewaskritisch,maardatzijnwevanhenwelgewend.Vanwaterdaadwerkelijkgebeurt,staatmaareengedeelteinhetuitvoeringsprogramma.Alsgevolgvandecrisisgaatdebiodiversiteiterongeveer2,6%opvooruit.MevrouwThiemezegtvaak«neverwasteagoodcrisis».Ikzegaltijd«elkecrisisheeftookeenkans».Nou,ditisblijkbaareenkans,maarditiseenautomatischekans.Nugaathetervaakom,duurzamerdoordecrisisheentekomen,nietalleenmetelektrischeauto’senz.maardoorgoedtebekijkenhoejedezeperiodekuntbenuttenomeenkantelingtemaken.Decrisisdoetdusheteenenander.VorigeweekzondagisinNewYorkeenakkoordbereiktoverhetinternationalebossenbeleid.Alswehethierhebbenoverbossen,gaathetoverillegaleboskap,overhetkappenvanbomenvoorsoja,enz.Danhebbenwehetoverdeverkeerdekantvanhetbossenbeleid.Waarwehetovermoetenhebben,ishetgerichtebossenbeleid.EenvandemensenvanLNVmochtvoorzitterzijnbijdetotstandkomingvanhetNederlandsBosAkkoord.WijhebbenspeciaaliemandbijdeWereldbankdiezichbezighoudtmetbossen.Datisnationaaleenbelangrijkpuntwaaropwijinzetten.Datiswezenlijkendatwordtookbreedgewaardeerd.Dusmeeraanplant,eenbeterbeheer,tegengaanvanillegalekapenillegalehandelenverduurzamen.Ditzijnallemaalonderdelenvaneengoedinternatio-naalbosbeleid.GevraagdisnaardeRoundTableonResponsibleSoyendeRoundTableonSustainablePalmOil.IkkendegevoelensindeKamerhierover,dathetnietsnelgenoeggaat.Ookiserkritiekophetproces.Maarjuistbijdieprocessenwaarbijallestakeholdersbetrokkenzijn,isiedereenervanovertuigddathetdegoedekantopkangaan.Wathebbenweaangroot-scheepsewetgevingwaardekleinsteboerenenhungezinnenweerondertelijdenhebbenofwaarinzegemanipuleerdofmisleidwordenofwaarinzevanhunlandgejaagdwordenomdatiemandandersdatlandwilinpikkenommeetedoenaaneeninternationaalproject?Demensenomwiehetgaatmoetenerbijbetrokkenworden.DichterbijhuishebbenweHealthCheck,waardeheerPoldermaneenvraagoverstelde.Bijhetvaststellenvaneengemeenschappelijkland-bouwbeleidna2013zalhetaccentkomenteliggenopinnovatievoorverduurzamingindeheleprocedure,indehelevoer-,melk-enmestketen.Dangaanwewerkenmetgeslotensystemen,methernieuwbareenergie.TegelijkertijdwerkenweaandeverminderingvandeammoniakdrukmethetNitraatactieprogrammaenmetdebeheerplannenvanNatura2000.Denkaanhetbeleidsplanduurzaamvoedselendeaanpakduurzameveehouderij.Datisallemaalwerkinuitvoering.IkgadeKamernietvervelenmetnogeenlijst,maarikwilwelaangevendatindatbredeterreinconcretestappengezetwordenomdebiodiversiteitteverbeteren.DeheerPoldermanheeftvoordederdeofvierdekeergezegddatwe2010nietgaanhalen.Diediscussiehebbenwealgevoerd.Wehebbentegenelkaargezegddathetteambitieusis.HetgaaternamelijknietalleenomofwediedoelstellingalsNederlandhalen,hetgaatomdeinternationalevraageninternationaalhalenwehetniet.Zeggenwedan:jongens,weetjewat,dangaanweeennieuwedatumzoekenendangaanwedaarkalm-pjesnaartoewerken?Nee,datmoetvooriedereen–datishetiniedergevalvoormij–eenextraaansporingzijnomambitieustezijninhetdichterbijbrengenvandiedoelen.Tegelijkertijdmoetenweerkennendatnatuurdynamischis.DeheerPoldermannoemdezo-eveneenvandenieuwesoortendiezijnopgedokeninhetWaddengebied.Daarzijnnog28nieuwesoortenopgedoken.Natuurlaatzichnietineenhokjedrukken.Demaakbaarheidvannatuur,hettekentafeldenken,heeftveeltelangcentraalgestaan.Latenwezolangzamerhandweereensonseigenverstandgaangebruikenenerovernadenkenhoewedatkunnendoen.MaardatvraagtTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4515 ookiets.WemoeteninhetkadervandeecologischehoofdstructuurenNatura2000zoekennaaroplossingenwaarbijzowelmensenalsdierenenplantenzijngebaat.Datlijktmijmogelijk,maardanzullenwewelbereidmoetenzijnomvastgeroesteafspraken,inbetongegotenrichtlijnenofwettennogeensgoedtegenhetlichttehouden.Biodiversiteitzoudaarmeegediendkunnenzijnendaarmeeookdekwaliteitvanonzesamenleving,wantbiodiversiteitheeftallestemakenmetgezondheidenwelzijn.WatdedepartementenvanLNVenVROMophetgebiedvanbiodiversiteitdoen,heefteensterkeinternationalepoot.ZoislandbouwgeïntegreerdindeaanloopnaarKopenhagen.WehebbenindevergaderingvandeCommissieDuurzameOntwikkeling–CommitteeonSustainableDevelop-ment,CSD–inNewYorkgezegddatlandbouwenplattelandsontwikkelingnietlangergezienmoetenwordenalsonderdeelvanhetprobleemmaaralsonderdeelvandeoplossingenendatbekekenmoetwordenwatjelangsdielijnenkuntdoen.Daarzijnwevolopmeebezig.Datbetekentdatjeoverdedepartementenheen,maarookoverdebeleidsterreinenindesamenlevingheen,zakenmetelkaarverbindt.DenkaanhetAkkoordvanSchokland.AanhetbeginvandezekabinetsperiodezijndevoorzittervandezeKamercommissieeneenaantalKamerledendaargeweest.Opinitia-tiefvandeministervoorOntwikkelingssamenwerkingheefteenaantaldepartementenenbedrijvenzichverbondenommeetedoenaandebevorderingvanduurzameontwikkelinginanderelanden.MevrouwJacobivroegdaarnaar.Erzijnnogmeerdingentenoemen.Ikzegtoedatikdeuitdagingaanzalgaanomindevoortgangsrapportagebijhetuitvoeringsprogrammaover2008en2009dieverbindingteleggenendatikdaarookdesynergie-effecteninopzalnemen.Indievoortgangsrappor-tagegaathetnietsecomhetuitvoeringsprogrammamaarookomdeandereactiviteitenenactiesdie,geïnitieerddoorhetkabinetofgesteunddoorhetkabinet,inhetkadervanbiodiversiteitwerken.Dankrijgthetookindebesprekingwatmeer«vleesenbloed».Hetbelangwordtnamelijkweldooriedereenonderstreept,maarhetisnietaltijdeveneenvoudigomdathelemaalaantegeven.Voorzitter.Ikloopeenaantalvragenlangs.DeheerPiepervraagthoewemensenmede-eigenaarmakenvandeoplossing.Datisheelbelangrijk.DeheerDibiheefteenvraaggestelddiehiermeetemakenheeft.Hijwilwetenwatderelatieistussenconsumptiepatronenenbiodiversiteit.Dierelatieisernatuurlijk.Mensenkunnendriekeerperdagmetmesenvorkeengerichtebijdrageleverenaanbiodiversiteit.Hetzouheelgoedzijnalsmensenzichdaarvanbewustzijnofbewustwordenenbedenkenwatzijkunnendoenomeensteentjebijtedragenaandebiodiversiteit.Zijmoetenerdusnietlangervanuitgaanwatdeoverheidvoorhenkandoen.Datisdieomkeringwaardoorjeeengroterebetrokkenheidkrijgtenwaardoorheteenuitdagingkanworden.Datzijndebestemanierenvanaanpak.Alsmensenerzelfvanovertuigdzijndatzeietskunnenbijdragen,wordtzo’nbijdragenogleuker,nogfeestelijker,nogenthousiasmerenderenz.Datwerktveelbeterdandenkenaanextrabelastingofelementenalsvleestaksofwatdanook.Datzijn«endofpipe»-oplossingen.Dievlees-takskrijgtoverigenseenplekindebredeherwaardering,maarikgeefhiermaarvastaandatikdatnietalsergkansrijkzie.Juistdezeweek,deWeekvandeSmaak,vindikhetprachtigomteziendaterinitiatievenzijnomjongenoudbewusttemakenvanhunconsumptiekeuzeenhunduidelijktemakenwatdeimpactdaarvanisinpositievezinofinminderpositievezinopbiodiversiteit.IkverwijsinditverbandooknaardeNotaDuurzaamvoedsel.Ookvoorbedrijvenkanheteenuitdagingzijnombijtedragenaanbiodiversiteit.Alshetbijvoorbeeldnodigisomintezettenopbiodi-versiteit,hoekunjedatcompenserenlangslijnenvanmaatschappelijkverantwoordondernemen?MevrouwSnijdervraagtofmaatschappelijkewensenleidendwordenvoorbiodiversiteitbeleid.Datiszekerhetgeval.IedereenisnatuurlijkvoorTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4516 meerbiodiversiteitenvoorhettegenhoudenvandeteruggangervan,maarhetisbegonnenmeteeninitiatiefvanhetbedrijfsleven.Eenaantalcaptainsofindustryschreefeenbrief.Nuziteensubstantieelaantalvandiecaptainsofindustryindetaskforce.Boeren,burgers,buitenluienbedrijfslevenzijnerbijbetrokkenenzijkunnensturinggevenonderdevoorwaardedathetbijdraagtaaneenpositieveontwikkelingvandebiodi-versiteit.MevrouwSnijdervraagtomonderscheidtemakentussenimporteurengebruiker.Ikweeteerlijkgezegdnietwatzijdaarmeebedoelt.NatuurlijkisNederlandeengrotetransporteur,importeurenexporteurensomsgebruiker.BedoeltzijdaarmeedatdeNederlandsefootprintkleinerwordt?MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Inallestukkenwordtsteedsover«importerendland»geschreven.Nederlandisinderdaadbijnahetgrootsteimporterendeland.Hetisalleennietdegrootstegebruiker.Datisweleenwezenlijkverschilalsjehethebtoverdesojadiscussie.MinisterVerburg:Ja,maariklaathetermaargewoonfijninstaan.Losvandevraagofwealleenhetgebruikersdeelpakken,heeftNederlandtocheenheelforsefootprint.Wemoetennietproberenomhetprobleem,hetvraagstukofdeuitdagingweerkleinertemaken.DathoorikeenbeetjeindewoordenvanmevrouwSnijder.Heeleerlijkgezegdishetergingewikkeldomdattedoen.Daaromzegik:laathetmaarstaan.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ikbenhetdaarnietmeeeens.Devoorzitter:Datmerkik.MinisterVerburg:MevrouwThiemesteltdatwijallesaanhetbedrijfs-levenoverlaten.Datzegtzijnietvoorheteerst.Ikhebnuneteenlijstmetthema’sgenoemdwaarwevoluitmeebezigzijn,waarbijdeoverheidinitieert,stimuleert,uitdaagtensomsverleidtmaarwaarbijzijookfacili-teitenterbeschikkingsteltenwaarbijerkendmoetwordendatdeover-heidnietallesalleenkandoen.Omdingengerealiseerdtekrijgen,omdraagkrachtendraagvlaktekrijgenenombewegingenverdertehelpen,isdebetrokkenheid,deemotieendeinzetvanmensenenbedrijvennodig.Daarzethetkabinetopin,maarhetmoetnatuurlijkvooroplopenenookderandvoorwaardenscheppen.Dankomikbijeenaantalanderevragenoverhettempo.MevrouwThiemevraagtnaarhetnationaalprogrammanatuurlijkehulpbronnen.Datkomtwaarschijnlijknogvoorheteindvanditjaar.HetwordtophoofdlijnenopgesteldenhetzalookdeinputvanNederlandvormenbijdeherzieningvandeEuropesethemastrategie.VerdervraagtmevrouwThiemehoeikdeagrobiodiversiteitgabevor-deren.Ikhebaleenaantalpuntengenoemd.Erishierookaleenaantalpuntengenoemd.HetprojectBodemVitaal!ishiergenoemd,waarwijbijbetrokkenzijninhetkadervanhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied,samenmetLTOenVROM.DeheerPiepernoemtdeFAB,defunctioneleagrobiodiversiteit.Datzijnallemaalelementendiestevigvanstartgaanenwaarvanikhetcruciaalvinddatwenietindepilotfaseblijvenhangen.Eenvandegrootsteproblemenvindik,datpartnersbijdepilotweglopenophetmomentdatzo’npilothetinzichheeftomteslagen.Zijvindenhetdanmooiomhetmeegemaakttehebben,maarophetmomentdatjehetgaatopschalenenopdemarktgaatbrengen–hetdusgaatverwaarden,hetmoeteconomischookrendabelworden–hakenóffinanciersófparti-cipantenaf.Ikvinddatdaarnogeensheelgoednaargekekenmoetworden.Watmijbetreftgeldthiernietdateenpilotgeslaagdis,maardateenpiloteenveelbelovendbeginisvanietswatgrotermoetwordenenzichwijdmoetverbreiden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4517 Erisveelgeldvoorakkerrandenbeheer.DaarhebbenwehetinhetkadervandeverdelingvandegeldenvoordeHealthCheckovergehad.Erzijnonderzoekengedaannaaragrobiodiversiteitenerzijndemonstraties.IkdenkookaanhetStimuleringsprogrammaAgrobiodiversiteitenDuur-zaamBodembeheer(SPADE)voorjongeboeren.Datheeftbetrekkingopdevruchtbaarheidvandegrond.Kortom,wezijnveelaanhetleren,veelaanhetonderzoekenentochookveelaanhetexperimenteren.Ditallesdoenwijmethetdoelomdatopenigmomenttekunnenuitrollenentekunnenbenutten.DeheerPoldermanendeheerPieperhebbengevraagdhoedeonderne-mersdiedeFAB,defunctioneleagrobiodiversiteit,toepassenwordenbeloond.MijninzetbinnendeEUiseropgerichtomeenbeloningtoetekennenaandeinzetvanmiddelenalsagrobiodiversiteitenbodembeheerenanderemiddelenomdelandbouwteverduurzamen.Datkannualviaartikel68vandeEG-Verordening,maarindeperiodena2013zalditvallenonderdecategoriegroeneenblauwediensten.Somspasthetdaaralin.Hetiseigenlijkeen«publicgood»,eenbijdragevanboerenaandesamen-leving.Alszedatdoen,moetenzedaarfatsoenlijkvoorwordenbeloond.Ikzouzeggen:marktconform.MevrouwJacobivraagtofhetakkerrandenbeheerendefunctioneleagro-biodiversiteitfinancieelinelkaargeschovenkunnenworden.Daarhebikop7septemberjl.hetantwoordopgegeven.Ikhebaangegevendathetnietmogelijkisopditmoment.MevrouwJacobimeentdatagrobiodiversiteiteenmeerstructureleaanpakverdient.Datwilzeggeninzettenopzwaarderepakkettenvoorweidevogels.Deagrobiodiversiteitwerktgoed.Kijk,ikbeginzolangza-merhandvraagtekensteplaatsenbijdiepakkettenvoorweidevogels.Hetisdevraagofwedaarsteedsmeergeldinmoetenstoppenomiederjaartotdeconstateringtekomendaterweerminderzijngekomen.Daniserietsandersaandehand.Danisdesamenstellingvandefaunanietopordeofdanzijnerteveelpredatorenofteweiniganderevogelsindebuurtomeenveiligeleefomgevingtecreëren.DaarmoetenweietsandersvoorverzinnenendatkanwellichtviahetProgrammaBeheer.Hetiszolangzamerhandnietmeergeloofwaardigomnogmeergeldvoordeweidevogelsuittetrekken.Vorigjaarhebikuitgerekenddatwe€40bestedenomééngruttotebehouden.Danmoetjejezelftocheensachterdeorenkrabben.Misschiendoenwedaartochietsfout.Zozitikdaaropditmomentin.IkhebhogeverwachtingenvanhetProgrammaBeheer.Ikhoopdatwedanweldejuistecombinatiesmaken.Wemoetenechternietdenkendatallesmaakbaarisalsweermaargeldaanbesteden,ooknietalshetgaatombeheerenbehoud.Zoishetnatuurlijkniet.Wezullendaarslimmerovermoetendenken.Nieuwinhetprogrammaisdeleefgebiedenbenadering.Indepraktijkzienwevaakdatheelbijzonderedierenergenssolovoorkomen.Danmagindieomgevingbijvoorbeeldgeenkantinegebouwdwordenofermagnietsuitgebreidworden.Datkannooitdebedoelingzijn.Daaromhebbenwegekozenvooreenleefgebiedenbenaderingvoorgebiedenwaarverschil-lendevandiebijzonderedier-ofplantensoortenvoorkomen.Alsdanergensanderszo’nplanten-ofdiersoortwordtgevonden,kandatnaardatleefgebiedwordengebracht.Danhoefjenietoveralopelkmomentiederedier-ofplantensoorttebeschermen.Daarisindepraktijkervaringmeeopgedaanendatwerktheelgoed.Devoorzitter:Mevrouwdeminister,wekrijgennetberichtdatoverongeveertienminutenindeplenairezaaldeRegelingvanwerkzaam-hedenzalbeginnen.Wewillengraagnogeentweedetermijnhouden.Lukthetuomuwbeantwoordingbinnendietijdafteronden?MinisterVerburg:Datgaatzekerlukken.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4518 OpdevraagoverdemetingvandeheerPieperhebikgeantwoorddatikdaaropterugkominderapportageover2008/2009.Hijvraagtmijookomeengoedplattelandsbeleidvoorbiodiversiteituittezetten.Daarhebikeveneensheteenenanderovergezegd.DeheerDibivraagtnaarderelatietussendeecologischehoofdstructuurendeCrisis-enherstelwet.Hijmeentdatdeehsdaarondertelijdenheeft.Watdatbetreftzithijernaast,wantwijdoenindeCrisis-enherstelwetgeenconcessiestenaanzienvandenatuur.Wijschakelendenatuur-component,hetnatuurbelangvanafdagéénmee.Numakenwemeedaterbouw-enontwikkelingsprojecteninganggezetwordenendateraanheteindvandeprocedureaangedachtwordtdaternogeenvergunningvolgensdeNatuurbeschermingswetmoetwordenaangevraagd.Somsisdebouwalbegonnen.Dankrijgjedesituatiedatdehelezaaksomseenhalfjaarofeenjaarmoetwordenstilgelegd.Wijhebbengezegd:mensen,doedatnuniet;koppelheteenaanhetander.Datdwingtprojectontwikke-laarsofondernemersertoeomdaarheelgoednaartekijkenenomvanafdagééndienatuurbelangeneraantekoppelen.DatzitindeCrisis-enherstelwet.Hetblijftdusnietachter,hetwordtnietuitgeschakeld,maarhetwordtjuistmeegeschakeld.Wehebbendaarnogeenhandigheidjebijgeleverd,wanterwordthardgewerktophetministerievanLNV.HetministeriewilsamenmetdeGegevensautoriteitNatuureendatabasevoorfloraenfaunaopzettenzodatbouwersenondernemerskunnennagaanwateropeenbepaaldterreinaanbeschermdesoortenleeftenhoezijaandenatuurcompensatiekunnenvoldoen.Datkandanvanafdagéénbijdeplannenwordenmeegenomenzonderdatdeondernemerzelfonderzoekmoetlatendoen.Datiseenwin-winsituatie.DeheerDibivraagtwatwordtgedaanomdeachterstandinbeleidintelopen.HijvraagtofikdesignalenherkendatGelderlandenOverijsseldeehstegenwerken.WijhebbenmetdeprovinciesafgesprokendatzijdeuitvoerderzijnmetdeWetinrichtinglandelijkgebiedvanaf2007.Alsgedeputeerdenzeggendatzijhetnietdoen,hebbenzijaanonseenzwaredobber.Zijhebbenhunhandtekeninggezetenwehebbendaarafsprakenovergemaakt.Dusikkandeprovinciesaansprekenophunverantwoorde-lijkheid.Zijkunnenwelzeggendatzijhetbeterkunnenomdatzijalsprovinciedichterbijdemensenstaanendatzijdegebiedenbeterkennen,maardanmoetenzijwelleverenalszijtoezeggingendoen.Zodraikopdatpunttegenwerkingervaar,hebikeengoedgesprekmetdegedepu-teerden.DeheerPiepervraagtofermiddelenbeschikbaarblijvenondanksdecrisis.Vorigeweekisbekendgemaaktdatereenbredeheroverwegingkomt.Duslangnietallemiddelenblijvenbeschikbaar.Erzalongeveer35mld.perjaarstructureelbezuinigdmoetenworden.Wezullendatmoetenafwachten.Daarzalikmeookzeermeebemoeien,hoor.MevrouwThiemevraagtnaardeprijsberekeningvandeconsumptievandierlijkeproducten.Ikhebdaarinmijninleidingalietsovergezegd.DeheerDibirefereerdeinditverbandaandeheerSukhdev.Dezeonder-zoekerkomtditnajaarmeteenideeombiodiversiteitindeprijsintebouwen.Hoekunjebiodiversiteitopeeneconomischemanierwegen?Naardatmechanismebenikbuitengewoonbenieuwd.Danhebikhetnietovereen«endofpipe»-oplossingofovereentaks.Dangaathetergewoonomwatervanafhetbeginwordtverbruiktenhoedatwordtmeeberekendindeproductiekosten.Ikbenbenieuwd;ikkanerbijnanietopwachten.Ikhoopzeerdathetvoorkerstkomtendatwetotdeslotsomkomendatheteffectiefis.MevrouwJacobihadhetoverdeNatuurbalans.Ikwildienatuurbalanswelenigszinsrelativeren.Kijk,alleswatindeafgelopen100jaarfoutisgegaan,knappenweindriejaarnietop.IkhebaandedirecteurvanhetPlanbureauvoordeLeefomgevinggezegddathetveelmeerstimuleertalserookeenspositievedingenwordenaangereikt.Dankunjeookeenszienwaterwelgoedgaat,wantlangnietallesgaatfout.Ishetglasaltijdhalf-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4519 leegofishetookeenshalfvol?Hetzitgewoonindemenselijkepsycho-logiedatmensenmeerhunbestwillendoenalsdingengoedgaan.Daarmoetenwenaartoe.Hetmoetvoormenseneenuitdagingofeenkanszijn.Overigenspleitditplanbureaunietvoordevleestaks,datwasdeStichtingNatuurenMilieu.DeheerPiepervraagtwatikgadoenomderolvandeprovincialeendelokaleoverhedenteversterkentenaanzienvandeinvasieveexoten.Desamenwerkingopditterreinisgoed.Wezienweldatsommigegemeententemakenkrijgenmetoverlastvanbepaaldesoorten.InDenHaagzijnhetdemeeuwen.Ergensanderszijnhetdevossen.InAmsterdamzijnhetdedamherten.InhetNoordenzijnhetderoeken.Bijgoednatuurbeheerhorentweeelementen:beschermenwaarnodigenpopulatiebeheerwaarnodig.Ikvinddatgemeentendekansendiezijkrijgen,moetenpakken.Zijmoetennietzeggen:datmagallemaalnietvanhetministerievanLNV.Nee,eentelefoontjenaarLNVenhetwordtgere-geld,maargemeentenzijndaarvoorverantwoordelijk.Ikkrijgsteedsmeerbrievenvanmensendieklagenoveroverlast.Ikbegrijpdat.Goednatuur-beheerbetekentookdatjeopenigmomentmoetzeggen:nuzijnerteveelendaargaanweietsaandoen.Ikbennietvanplanomonderzoektelatendoennaarnegatieveeffectenvanrijksbeleid.Eenheleboeleffectenwordtaldoorgerekend.Iknoemdemilieueffectrapportage.MevrouwJacobispreektoverhetversneldontsnipperenvanzevengebieden.Haarmotiediedaaroverop2juliisingediend(30825,nr.42),isaangehouden.Diemotieisontradenomdatheteenzaakvandeprovin-cieszelfis.Datisnietveranderd,maarikbenhetwelmetmevrouwJacobieensdathetzouhelpenalsprovincieseenkleinbeetjetempomaaktenmethetontsnipperen.Voorzitter,hiermeehebikallevragenbeantwoord.Devoorzitter:Dankuwel.Preciesoptijd,wantikhoornudestemmingsbel.Devergaderingwordtenkeleminutengeschorst.Devoorzitter:Aangezienwenogkortdetijdhebben,stelikvoordatiedereennogeenminuutkrijgtomophelderingofantwoordtevragen.IkgeefeersthetwoordaandeheerPoldermanvooreenprocedurelevraag.DeheerPolderman(SP):Erzijnnogvragenonbeantwoordgebleven.Ikhebbegrependatdeministerindepauzeinmiddelsbegrepenheeftomwelkevragenhetgaat.Kanzijdegelegenheidkrijgenomdaareerstopintegaan?Devoorzitter:Deministerkandievragenmeenemeninhaarbetoogintweedetermijn.HetwoordisaanmevrouwThieme.MevrouwThieme(PvdD):Voorzitter.Deministervraagtomhetvertrouwen,opdatermethetbedrijfslevenafsprakenkunnenwordengemaakt.Hoeishetdanmogelijkdathetnationaalprogrammaernogsteedsnietis,terwijldathetkadermoetzijnvoorhetbedrijfslevenomafsprakentemakendievanaf2011ingaan?Dusikziehiereenvertraging,ooktenaanzienvanhetbeleidvandeminister.Vervolgenshebbenwebesprokenhoejeviaconsumptiekuntbijdragenaanbiodiversiteit.DeministernoemtdeWeekvandeSmaak.Hoewordtdatinhetvatgegoten?Hoewordtdeconsumentduidelijkgemaaktdathetbijvoorbeeldbeterisvoordebiodiversiteitomeenplantaardigdieettevolgen?IsdeministerhetmetmijeensdatdeCrisis-enherstelweteen«endofpipe»-oplossingis?Daarinwordtgekozenvoorhetversnellenenvereenvoudigenvanprocedures,terwijlkeeropkeeruitonderzoekblijktdatervooraleenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4520 verbeterslagmoetwordengemaaktbinnendeambtenarijomdatdaarsprakeisvanonzorgvuldigebesluitvormingenonkunde.DeheerPieper(CDA):Voorzitter.Heelveeldankaandeminister.Ikvindhetuitstekenddatzijbegonmeteentotaalvisieomaantegevenhoecomplexhetgeheelisendatersynergienodigis.Daaruitblijktdebetrok-kenheidvandezeminister.Zijhoudthaarambitieshoog.Hetdeedmijerggoedomtehorendaterindevoortgangsrapportageeenaantaldingensamenkomtendatzijzichdaarmeeverbondenheeft.Zijbrachtsterknaarvorendatcultureleidentiteiteengrotedrageris,veelmeerdanhetstellenvanregelszoalseenvleestaks,waarmeejeveelweerstandoproeptbijmensenenwaarmeejezelfstegenstandkuntcreëren.Haarpleidooiomboerenmarktconformtebelonenvoorbiodiversiteitvindikfantastisch.IkbenookheelblijmetdetoezeggingenoverhetprojectBodemVitaal!ophetterreinvandeFAB.DeheerPolderman(SP):Voorzitter.Ikdankdeministervoordeantwoorden,maargeheeltevredenbeniknogniet.Erblevennogvragenliggen.IkhebgevraagdnaardecriteriavoorsojaenhetCDM.Overigens,datbetekentCleanDevelopmentMechanism,zoalsikinmiddelsweet.Ookanderezakenzijnnogniethelder.Hoezithetmetduurzaamhout?Waaromisnoggeenbegingemaaktmeteenreductievan50%?Ikbenhetmetdeministereensdatnatuurnietmaakbaarisendatweafmoetenvandetekentafelmentaliteit.Datkloptwel,datisookdeklemvandeNatura2000-systematiek.Maaralshetgaatoverinvasieveexoten,zegtdeminister:ja,datisnueenmaalzo;wemoetendatmaarzienalsgoedbeheer.Erzijnontwikkelingengaandewaarvannognietduidelijkishoediegestuurdmoetenworden.IknoemdeJapanseoesterendedruipzak-pijpindeWaddenzee.Datzijnexotendieeenaanslagvormenophetbestaandemilieu.Dankunjewelzeggendathetnueenmaalzois,maardatvindiktegemakkelijk.Ikkanmevoorstellendatvooreenaantaldieren,zoalsmeeuwenenganzen,ingrijpennodigis,maarjuisthetbeleidvoordieanderesoortenisnietzosimpel.Watdatbetreftverwachtikmeervisieenbeleidomvoorwaardentescheppenmetalsdoelomdeachter-uitgangvandebiodiversiteittestoppen.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Ikdankdeministervoorhaarbeant-woording.Ikhebnogdriepunten.Optweepuntenbeniknietheeltevreden.Ikdoelallereerstopdeinvloedvanonsconsumptiepatroonophetbiodiversiteitverlies.Ikbenhetmetdeministereensdatdittemakenheeftmethetmede-eigenaarschapvanconsumenten.Ikverwachtnietdatdeministervoorstanderisvaneenvleestaks,maarikverwachtweldatzijmeteenandervoorstelkomt.Zelfsalshetgaatomdecampagnevooréénvleeslozedagofparttimevegetariërschap,zoalswijhetlievernoemen,wilzijdaarnietsmeedoen.Ikverwachtvanhaardatzijdatactiefgaatpromotenalszijdiegedragsveranderingteweegwilbrengen,misschienwelmeteenvoorlichtingscampagne.Graagwilikdaaropeenreactie.Ikkomopdeehs.IkinterpreteerhaarantwoordalseentoezeggingdatdeCrisis-enherstelwetopgeenenkelemanierzalleidentoteenverderbiodiversiteitverlies.Hebikdatgoedgeïnterpreteerd?TotslotbenikblijmethetenthousiasmevandeministerinreactieopmijnopmerkingoverPavanSukhdev,werkzaambijDeutscheBank,dieviadeprijsdebiodiversiteitwildoorbrekeninheteconomischesysteem.Ikhebditideevandaagnietvoornietsgeopperd.IkbenvanplanomdaaroptijdensdebehandelingvandebegrotingvanLNVterugtekomen.Maariniedergevaldankikdeministervoorhaarenthousiasme.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Voorzitter.Ookikdankdeministervoorhaarbeantwoordingineerstetermijn.Ikbenblijmetderelative-rendeopmerkingvandeministeroverhetNMPenhetPlanbureauvoorTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4521 deLeefomgeving.Ikbenhetmetdeministereensdatnatuurnietstatischis.Natuurlaatzichnietdwingen.Wemoetengoednagaanofweopdegoedewegzijn.Ikverwijsinditverbandnaardeopmerkingoverdeweidevogels.Metdeleefgebiedenbenaderingwordenervaringenopgedaan.Ikleesindestukkendatdeministerdeprovinciesvoorstelt,uiterlijk2009metuitwerkingsplannentekomen.DaaropgebaseerdwordenafsprakeninhetILGgemaakt.KandeKamerdieplannenin2009tegemoetzien?Deministermaakteeenopmerkingoverhetinternationalebossen-programma.Indebriefvandeministerwordtookeenrelatiegelegdmetnationalebossenprogramma’s.Aangezienwenualleenmaaraanhetkappenzijn,vraagikmeafofweweleennationaalbossenprogrammahebben.MevrouwJacobi(PvdA):Nou,nou,nou.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ja,ikmoetkortenkrachtigzijn.Dus...MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.Ikdankdeministervoorhaargoedebeantwoording.Invervolgopallevragendiegesteldzijn,wilikgraageenpuntmakenvanhetfinancieelmogelijkmakenvanhetinelkaarschuivenvanhetakkerrandenbeheerendeFAB.Deministerzegtdatditnunietkan.WatzijnpreciesdeargumentenomhetnietonderdePSAN,dieperjanuari2010start,telatenvalleninhetkadervanhetnieuweProgrammaBeheer?Devoorzitter:Dankuwel.DanishiermeedetweedetermijnvandeKamerafgerond.Hetwoordisaandeminister.MinisterVerburg:Voorzitter.IkmisevendepointevanhetverhaalvanmevrouwJacobi.MevrouwJacobi(PvdA):IkdoeldeopdemotievandePvdA-fractieomakkerrandenbeheerenFABfinancieelinelkaarteschuiven.Datiseenstructureleverbeteringvandeagrobiodiversiteit.Deministerzegtdatditnunietkan.MijnvraagisofditwelkaninhetkadervanhetnieuweProgrammaBeheer.Ikwilgraagwetenwatdeargumentenzijn.Danzoudenwedaarnunogwataankunnensleutelen.MinisterVerburg:Voorzitter.IkdankdeKamervoordereactieintweedetermijn.NaaraanleidingvaneenvraagvanmevrouwThiemekanikmeedelendathetnationaalactieprogrammawordtopgesteld.MijncollegavanVROMvervultdaarbijdevoortrekkersrol.Veelvandekaderszijnalvastgesteld.Ikverwachtdatheteind2009gereedis.Datbetekentnietdatertotdietijdhelemaalnietsgebeurt.Hetisvooreengedeeltealwerkinuitvoering.DeheerDibiheeftgevraagdnaardeconsumptie.DeWeekvandeSmaakheeftalsheelmooieondertitel:eerlijkvoedsel,puresmaak,zuivergenieten.Datvindikopzichzelfalgeweldig.Daargajebijwijzevansprekenalvanrechtopzitten.Erwordtveelaandachtgegevenaandekwaliteitvanvoedselmaarookaandeherkomstdaarvan:waarhetgepro-duceerdis,hoehetgeproduceerdis,vakmanschap,enz.DeconsumptieiseenelementdatvoluitindeWeekvandeSmaakmeeloopt.Hoedediverseprogramma’szijngestructureerd,weetikniet.Daarisnietéénformatvoor.ErzijnhonderdenactiviteiteninhetkadervandeWeekvandeSmaak.Hetroeptveelpositievereactiesop.DeheerDibizegtdatjemetconsumptieinvloeduitkuntoefenen.IkwijsinditverbandophetvoorlichtingsprogrammavanhetVoedingscentrum.Wijgaanechtermensennietvoorschrijvenwatzewelennietmoeteneten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4522 MevrouwThieme(PvdD):Niemandvraagtdat.MinisterVerburg:Ugaatoveruwvragen,mevrouwThieme,magikmisschienovermijnantwoordengaan?Ikganiettegenmensenzeggendatzeiederedageengoudrenetmoetenetenoftweepuntjesmettomaatofietsdergelijks.MevrouwThieme(PvdD):Niemandvraagtdat.Deministerzegtdatsteedsweer,maarniemandvraagtdat.Devoorzitter:Metallerespect,maarditdebathebbenweeerderenvakergevoerd.Deministerrondtnuhaartermijnaf.Wehebbennogzesminuten.MinisterVerburg:Zoishet,mevrouwOuwehandkanhetwelontkennenmaarhetgaat...MevrouwThieme(PvdD):HetismevrouwThieme.MinisterVerburg:Sorry,mevrouwThieme.Joh,ikbenzoaanmevrouwOuwehandgewendtegenwoordig!Hetiseenzegendatuerweereensbent.DeheerDibivraagtwaaromdeoverheidnietvoorschrijftomeendagmindervleesteeten.Essentieelisdatmensenhetgevoelhebbenenkrijgendatzijdoordekeuzesdiezijmakenbijhetkopenvanvoedselkunnenbijdragenaanbiodiversiteit.Alsjedatkuntbereikendoormiddelvanvoorlichtingoverdeproductendieindewinkelliggenofopdestreek-markt,benjestappenverder.Zodramensenzichzelfdievraagstellen,gaanzedaarnaaropzoek.Zezullendaaroveringezinsverbandpraten.Danzetjeveelgroterestappendanmetvoorlichtingscampagnesvandeoverheid.Hoewelniemanddatheeftbeweerd,benadrukikdatwijmensennietbetuttelen,maarhetiswelzaakdatdiebeweginggemaaktwordt.Zogaanwedatnietdoen,maarweldoormiddelvanbewustwordings-,ervarings-enbelevingsmogelijkheden.Diezijnerookheelveelendatisheelboeiend.DeheerPoldermanheeftverwezennaarhetchemischbedrijfMonsantoengenetischgemanipuleerdeRoundupReadysoja.DiewordtvolgenshemonderhetCleanDevelopmentMechanismgebracht.Ikbenontzet-tendbenieuwdofdatgaatlukken.Alsdatgaatlukken,zegtdatietsoverdesojaofietsoverhetCleanDevelopmentMechanism.DeheerPolderman(SP):Ikvroegnaardemeningvandeminister.MinisterVerburg:Hetstaatiedereenvrijomdingenondereenkeurmerktebrengen.MaarnetalsbijhetMSCofbijanderekeurmerkenofkwaliteitssystemen,zijndaarsterkenormenvooreniseronafhankelijktoezicht.Alshetgoedis,iserookeensanctiesysteem.Alsiemandeenautouit1962aanbiedtendaareenmooiduurzaamheidslabeltjeopwilplakken,gaikdiemanofvrouwnietverbiedenomdataantebieden,maardanzouikhetwelbijzondervindenalsdatlabeltjewerdverstrekt,zekeralshetooknogeenA-labelwas.DeheerPolderman(SP):Maardemetafoorisnietvoornietsgekozen.Devoorzitter:Ikgrijpin,wantwehebbennogtweeminutenenwewillendezerondeafmaken.MinisterVerburg:Voorzitter.Overduurzaamhoutkaniksimpelzeggendathetopschemaligt.Dedoelstellingvan50%isgoedhaalbaar.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4523 DankomikbijdeJapanseoesterenandereexoten.Wekijkenofexotenschadelijkzijnvoorhunomgeving.Daarbijmoetjeookkijkennaarhethandelingsperspectief.KunnenwijdeWaddenzeenogleeghalenofzijnerzoveelJapanseoestersdatdienietmeerwegtekrijgenzijnuithetWaddengebied?Hetlaatsteisinmiddelshetgeval.Ermoetweleenplanvanaanpakkomenwanneerdeoesterseenbedreigingvormenvoorinheemseplantenendieren.Datdoenweook.DeheerDibiheeftaangekondigddathijmeteeninitiatiefzalkomenvoorhetdoorrekenenvanbiodiversiteitindekostprijsvanproducten.MevrouwSnijdervraagtofereennationaalbosprogrammais.Datiserniet.Erisweleenbossectordiezichbezighoudtmetdeaanplantvanbos.IkwijsookopdeBoswetwaaringeregeldisdatervoorallebomendiegekaptworden,nieuwekomen.MevrouwSnijderheeftgevraagdnaardeuitwerkingsplannenvoordeleefgebieden.Diezijnklaar.DiewordenverwerktinhetILG.MevrouwJacobivraagtnaardebundelingvanFABmethetakkerranden-beheer.Datisnietmogelijk.Hetzijntweeverschillendefinancierings-vormen,waarvanereenvaltonderdebudgetteringvoorhetProgrammaBeheer.Zoeenvoudigisdatniet.Hetzijnverschillendestromenmetverschillendedoeleinden.MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.Eenlaatstevraag.Devoorzitter:Heelkort.MevrouwJacobi(PvdA):Ishetnietwillenofnietkunnen?MinisterVerburg:Hetisnietkunnen.Alsikdingeneenvoudigerkanmaken,doeikdat,maarhetisechtonverstandigomdittedoen.Devoorzitter:Hiermeeisditoverlegbeëindigd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,26407,nr.4524