Afronding transactie TenneT Duitsland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 165Deelnemingenbeleid rijksoverheidNr. 478 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2026TenneT Duitsland, dochter van staatsdeelneming TenneT Holding (hierna:TenneT), beheert een groot deel van het Duitse elektriciteitsnet op land enop zee. Als gevolg van een omvangrijke investeringsagenda vanwege deenergietransitie had TenneT Duitsland een grote kapitaalbehoefte. Op24 september 2025 heb ik u geïnformeerd dat drie private investeerders,Norges Bank Investment Management (de beheerder van het Noorsestaatsoliefonds), APG (een Nederlandse pensioenuitvoerder) en hetSingaporese staatsinvesteringsfonds GIC deze kapitaalbehoefte invullen.1Vervolgens heb ik u op 3 februari 2026 geïnformeerd dat TenneT, deNederlandse staat en de drie private investeerders met de Duitse staat2een onderhandelingsakkoord hebben bereikt over de deelname van deDuitse staat in TenneT Duitsland.3 Ik heb in deze brief ook aangegeven dater nog aan een aantal opschortende voorwaarden moest worden voldaanvoordat de transactie kon worden geïmplementeerd. Met deze briefinformeer ik u dat aan alle voorwaarden4 is voldaan en dat hiermee detransactie tussen TenneT, de private investeerders en de Duitse staat isafgerond. Daarnaast ga ik kort in op de gevolgen van de transactie voorhet aandeelhouderschap van de staat in TenneT Duitsland.Op 9 juni 2026 is de laatste goedkeuring verleend. Naar aanleidingdaarvan kon de implementatiedatum van de transactie worden vastge-steld op 3 juli. De afgelopen weken zijn de laatste administratieve enjuridische handelingen afgerond, waarmee de nieuwe aandeelhouders-structuur nu een feit is.1Kamerstukken II 2025–2026, 28 165, nr. 466.2De Duitse staat zal via haar nationale investeringsbank Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW)aandeelhouder in TenneT Duitsland worden.3Kamerstukken II 2025–2026, 28 165, nr. 470.4Dit betreffen de mededingingsrechtelijke goedkeuring, de goedkeuring op grond van deEuropese Foreign Subsidies Regulation (FSR), de goedkeuring in het kader van de DuitseForeign Direct Investment (FDI) screening en de goedkeuring van de Duitse energietoezicht-houder Bundesnetzagentur in het kader van het gesplitste eigendomsmodel van TenneTDuitsland («Unbundling»). kst-28165-478ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 165, nr. 4781 Nieuwe aandeelhoudersstructuurZoals in mijn brief van 24 september 2025 toegelicht zijn kapitaalstor-tingen van de private investeerders in TenneT Duitsland nodig om decredit rating van TenneT Duitsland te verkrijgen en te behouden. Dehuidige verwachting is dat tot en met 2029 in totaal € 8,5 miljard aankapitaal nodig (de kapitaalbehoefte) is om de financiële ratio’s op peil tehouden. De private investeerders hebben toegezegd tot € 9,5 miljard tewillen storten in TenneT Duitsland. De private investeerders storten hetbenodigde kapitaal niet in één keer maar in diverse stortingen in deperiode tot en met 2029. Het gezamenlijke aandelenbelang van de privateinvesteerders bouwt geleidelijk op tot maximaal 46%.De Duitse staat heeft direct 25,1% van de aandelen in TenneT Duitslandverkregen voor een bedrag van circa € 3,3 miljard. Dit gebeurt via eenverkoop van aandelen die TenneT houdt in TenneT Duitsland. Daarnaneemt de Duitse staat deel aan vervolgstortingen die de private inves-teerders doen om de kapitaalbehoefte over tijd in te vullen. Hiermee zal deDuitse staat het aandelenbelang op 25,1% houden en bijdragen aan definanciering van TenneT. Afhankelijk van de uiteindelijke kapitaalbehoeftekunnen de vervolgstortingen van de Duitse staat oplopen tot € 2,3 miljard.Daarmee komt het totaal beschikbare kapitaal voor TenneT Duitsland uitop € 11,8 miljard, ten opzichte van een verwachte kapitaalbehoefte van€ 8,5 miljard.Bovenstaande betekent dat de Nederlandse staat via TenneT minimaal28,9% van de aandelen behoudt, zoals in tabel 1 samengevat.Tabel 1. Aandeelhoudersstructuur TenneT DuitslandAandeelhouderBelangBedragTenneT (Nederlandse staat)minimaal 28,9%–KfW (Duitse staat)25,1%ca. € 3,3 miljard + maximaal € 2,3miljard vervolgstortingenAPG, NBIM, GIC (gezamenlijk)maximaal 46%maximaal € 9,5 miljard Financiële risico’s Nederlandse staatDoor de transactie neemt de risicoblootstelling van de Nederlandse staatten aanzien van TenneT Duitsland substantieel af:–TenneT Duitsland kan dankzij de transactie zelfstandig geld lenen op dekapitaalmarkt. Dit betekent ook dat de bestaande lening van TenneTNederland aan TenneT Duitsland in de periode 2030–2035 kan wordenafgelost.–Het door de private investeerders en de Duitse staat toegezegdekapitaal van € 11,8 miljard ligt circa € 3,3 miljard boven de momenteelingeschatte eigen vermogensbehoefte van TenneT Duitsland. Zolangde geraamde kapitaalbehoefte van € 8,5 miljard niet stijgt tot boven de€ 11,8 miljard, kan TenneT Duitsland zich dus zelfstandig blijvenfinancieren.–Er is contractueel vastgelegd dat mocht de eigen vermogensbehoeftetegen de verwachting in toch hoger uitvallen, alle aandeelhouders,waaronder TenneT, de optie hebben om naar rato bij te storten en hunhuidige belang te handhaven. Geen van de aandeelhouders is hiertoeverplicht. Door deelname van de drie private investeerders en deDuitse staat zijn er nu meerdere aandeelhouders die zich verantwoor-delijk voelen voor de financiële stabiliteit van TenneT Duitsland.Hierdoor wordt de rol van de Nederlandse staat als lender of last resortverkleind.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 165, nr. 4782 De implementatie van de transactie heeft ook directe positieve financiëleen budgettaire effecten voor de Nederlandse staat. Een aantal van dezeeffecten zijn al bij de Voorjaarsnota 2026 verwerkt en een aantal zullen bijde Miljoenennota 2027 worden verwerkt, zoals hieronder toegelicht. Tabel2 bevat een overzicht van alle reserveringen voor TenneT Duitsland die bijde Voorjaarsnota 2026 zijn opgenomen.Tabel 2. Overzicht financiering TenneT Duitsland bij de Voorjaarsnota 2026 (Eerstesuppletoire begroting)€ mld.Relevant voor2026202720282029EMU-saldoUitgavenkaderEMU-schuldTijdelijke financieringOpenstaande leningNeeNeeJa€ 21,7€ 21,7€ 21,7€ 20,2Leningsfaciliteit1NeeNeeJa€ 11,0–––Rente inkomsten1JaNeeJa€ 1,0€ 1,2€ 1,2€ 1,2TenneT Duitsland: last resort maatregelKapitaalstorting1NeeNeeJa–€ 2,15€ 2,15–1 Bij de Miljoenennota 2027 zullen als gevolg van de definitieve implementatie van de transactiede leningsfaciliteit van € 11 miljard en de resterende reservering van € 4,3 miljard voor kapitaal-stortingen in TenneT Duitsland vrijvallen. Ook zullen de toekomstige rente inkomsten hierdoorlager uitvallen. Zoals toegelicht in mijn brief van 3 februari zijn bij de Voorjaarsnota 2026reeds de volgende wijzigingen verwerkt:–De deelname van de Duitse staat levert in 2026 een niet-saldorelevante opbrengst op van ca. € 3,3 miljard en bij een gelijkblijvendekapitaalbehoefte wordt uiterlijk in 2029 nogmaals circa € 1,5 miljardaan opbrengsten gerealiseerd. Met de opbrengsten door de deelnamevan de Duitse staat in TenneT Duitsland gaat TenneT een gedeelte vande aandeelhouderslening aflossen die de Nederlandse staat aanTenneT heeft verstrekt. Dit is in lijn met het eerste toetsingskader5 vande lening, waarbij werd aangegeven dat opbrengsten van een verkoopaan de Duitse staat worden gebruikt voor aflossing van de lening. Nadeze aflossingen blijft er naar verwachting nog ca. € 20,2 miljard aanlening uitstaan, die TenneT zal afbetalen tussen 2030 en 2039.–De aflossing leidt tot een negatief saldo-effect doordat de rentontvang-sten op de lening dalen (ca. € 127 mln. per jaar).6Bij de Miljoenennota 2027 zullen als gevolg van de definitieve implemen-tatie van de transactie de volgende aanvullende wijzigingen wordendoorgevoerd:–Door de implementatie van de transactie en de inwerkingtreding vande instellingsgarantie voor TenneT Nederland is de verwachting datTenneT geen behoefte meer heeft aan financiering vanuit de staat.Daarom zal het ongebruikte deel van de leningsfaciliteit van € 11miljard vrijvallen.–Daardoor worden de toekomstige renteontvangsten aanvullend metca. € 404 miljoen per jaar naar beneden bijgesteld totdat de lening isafgelost.6–De resterende reservering van € 4,3 miljard voor kapitaalstortingen inTenneT Duitsland zal komen te vervallen.5Kamerstukken II 2023–2024, 36 487, nr. 3.6Daartegenover staat dat de Nederlandse staat voor deze lening zelf geen schuld hoeft op tehalen, waardoor ook rentekosten op de staatsschuld bespaard worden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 165, nr. 4783 Zowel de leningsfaciliteit als de reservering voor kapitaalstortingen zijnniet-saldorelevant en een vrijval levert geen budgettaire ruimte op. Delagere renteontvangsten zijn wel saldorelevant.Toekomstige rol aandeelhouder Nederlandse staatTenneT blijft de grootste aandeelhouder van TenneT Duitsland en beschiktover vetorechten onder andere de volgende beslissingen:–goedkeuring van het businessplan van TenneT Duitsland;–benoeming en ontslag van bestuurders;–materiële wijzigingen in de strategie of de financieringsstructuur.Zolang TenneT meer dan 25% van de aandelen bezit, blijven dezevetorechten behouden.De staat is indirect – via TenneT- aandeelhouder van TenneT Duitsland. Alsindirecte aandeelhouder zal ik blijven sturen op de controle van TenneTDuitsland over haar investeringsagenda en op het behoudt van synergiënmet TenneT Nederland, zodat het indirecte aandeelhouderschap zoveelmogelijk bijdraagt aan de Nederlandse publieke belangen. TenneTNederland en Duitsland blijven bijvoorbeeld nauw samenwerken bij deontwikkeling van het net op zee, op het gebied van innovatie en bij degezamenlijke inkoop van technische onderdelen. Ook zijn er overeen-komsten aangegaan om dienstverlening voor bepaalde tijd door te zettenvolgend op de splitsing van de operationele onderdelen die in 2025 isingezet. Dat zorgt ervoor dat kennis behouden blijft en middelen efficiëntworden ingezet.ConclusieHet vorige kabinet heeft in eerdere brieven gedeeld dat het een deelnamevan private investeerders in TenneT Duitsland als de beste structureleoplossing voor de Duitse kapitaalbehoefte zag. In dit kader is er meerderejaren gezocht naar een oplossing voor de kapitaalbehoefte van TenneTDuitsland. Ik ben erg verheugd dat de oplossing met het afronden vandeze transactie gevonden is. De implementatie van de transactie zorgtervoor dat er geen Nederlands belastinggeld wordt gebruikt voor deactiviteiten van TenneT Duitsland, in plaats daarvan worden eropbrengsten gegenereerd voor de schatkist. Tegelijkertijd blijft de bijdrageaan het Nederlandse publieke belang voor een groot gedeelte behoudenomdat TenneT voorlopig de grootste aandeelhouder van TenneT Duitslandzal blijven en daarmee zeggenschap in TenneT Duitsland zal behouden.De Minister van Financiën,E. HeinenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 165, nr. 4784