Opvang, terugkeer en vreemdelingenbewaring

32Opvang, terugkeer en vreemdelingen-bewaringAan de orde is het VAO Opvang, terugkeer en vreemdelin-genbewaring (AO d.d. 28/03).De voorzitter:Aan de orde is het VAO Opvang, terugkeer en vreemdelin-genbewaring. Er hebben zich acht sprekers gemeld omeventueel moties in te dienen. De eerste spreker is meneerJasper van Dijk. Meneer Jasper van Dijk spreekt namensde fractie van de Socialistische Partij.De heer Jasper van Dijk (SP):Dank u wel. Ik ga snel van start. Ik heb drie moties.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering voor de zomer met eenreactie komt op de aangenomen motie om te onderzoekenof de beoordeling van de geloofwaardigheid van bekeerlin-gen en lhbt-asielzoekers kan worden verbeterd;constaterende dat er momenteel veel twijfelgevallen zijndie op basis van de huidige geloofwaardigheidstoets geenrecht hebben op asiel maar met een verbeterde toetsmogelijk wel;verzoekt de regering een besluit- en vertrekmoratorium inte stellen, totdat de voorstellen ter verbetering van de hui-dige geloofwaardigheidstoets zijn geïmplementeerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Jasper van Dijk. Naarmij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2376 (19637).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de detentiecentra voor migranten in Libiëinhumaan zijn en gesloten moeten worden;overwegende dat eerder is aangedrongen op verbeteringen sluiting van de detentiecentra, maar dat dit tot op hedenonvoldoende resultaat heeft gehad;verzoekt de regering Nederlands geld aan Libië via allekanalen conditioneel te maken aan het sluiten van dezedetentiecentra,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Jasper van Dijk. Naarmij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2377 (19637).MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat onder de EU-Turkijedeal de EU tweemaal3 miljard euro zal bijdragen aan de opvang van vluchtelin-gen in Turkije;verzoekt de regering om in Europees verband aan te dringenop een brede evaluatie van de EU-Turkijedeal,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Jasper van Dijk. Naarmij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2378 (19637).De voorzitter:Dank u wel, meneer Van Dijk. Dan geef ik nu het woord aanmevrouw Van Tongeren. Mevrouw Van Tongeren spreektnamens de fractie van GroenLinks. Mevrouw Van Tongerenvervangt meneer Van Ojik.Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):Dank u wel, voorzitter.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat uit het ambtsbericht van oktober 2017over de veiligheid van Zuid- en Centraal-Somalië blijkt datde aantallen incidenten en doden in deze regio sinds 2016zijn toegenomen, en dat Al-Shabaab in Mogadishu in 2017bijna dagelijks aanslagen pleegde waardoor zij meer bur-gerslachtoffers maakten;overwegende dat Zuid- en Centraal-Somalië gebieden zijnwaar terugkerende vreemdelingen momenteel een reëelrisico lopen op ernstige schade als gevolg van willekeuriggeweld in het kader van een gewapend conflict, zoalsbedoeld in artikel 15c van de Kwalificatierichtlijn;68-32-13 april 2018TK 68Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer verzoekt de regering om geen vreemdelingen naar Zuid-en Centraal-Somalië uit te zetten tot het moment dat deveiligheidssituatie aanzienlijk is verbeterd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Tongeren enVan Ojik. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan vol-doende ondersteund.Zij krijgt nr. 2379 (19637).Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Van Tongeren. Mevrouw Van Toor-enburg van het CDA ziet af van het voeren van het woord.Meneer Fritsma van de PVV, ga uw gang.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter, dank u wel. Het kabinet overweegt om meerarbeidsmigranten van buiten de EU naar Nederland tehalen. Dat zou moeten gebeuren in ruil voor het meewerkendoor landen van herkomst aan uitzettingen van illegalen.Dit is natuurlijk een heel slecht idee, want we hebben inons land immers een onbenut arbeidspotentieel van 1,2miljoen mensen. Dan moet je natuurlijk niet praten overhet importeren van arbeidskrachten. Het probleem vanillegaliteit moet op een andere manier worden opgelost,bijvoorbeeld door het niet langer vrij in onze samenlevinglaten rondlopen van illegalen. Daarmee geeft het kabinetillegaliteit in feite een vrijbrief.Ik dien de volgende motie in.MotieDe Kamer,gehoord de beraadslaging,verzoekt de regering om geen arbeidskrachten van buitende EU naar Nederland te halen als beloning voor landendie niet meewerken aan het terugnemen van illegalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mijblijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 2380 (19637).Dank u wel. Dan meneer Groothuizen van D66. Nee. MeneerAzmani van de VVD. Nee. Meneer Voordewind wil ook niethet woord, heb ik begrepen. Maar meneer Bisschop van deSGP wel.De heer Bisschop (SGP):Voorzitter, dank u wel. Ik wil het woord niet om een motiein te dienen, ook al hadden we die wel in voorbereiding,maar om de waardering te onderstrepen die wij hebbenvoor de toezegging van de staatssecretaris om de positievan bekeerlingen in opvangcentra nader onder de loep tenemen en voor de zomer bij de Kamer terug te komen opde vraag hoe de problematiek er precies uitziet en wat daareventueel aan gedaan kan worden. Die toezegging heeftons ervan weerhouden om een motie in te dienen. Het leekmij leuk om u dat te vertellen. Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel, meneer Bisschop. Een VAO kan inderdaad ookgebruikt worden voor het bedanken voor toezeggingen.Er zijn vijf moties ingediend. Ik kijk even naar de staatsse-cretaris hoeveel tijd hij nodig heeft. Vijf minuten? Ik hoordat hij twee minuten nodig heeft. Over twee minuten gaanwij verder met het VAO.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik geef het woord aan de staatssecretaris.Staatssecretaris Harbers:Voorzitter, dank u wel. De heer Bisschop refereerde aan detoezegging die ik heb gedaan. Die staat. Het is fijn dat hetniet meer tot een motie heeft geleid.Dan loop ik even de ingediende moties langs. De motie-Jasper van Dijk op stuk nr. 2376 gaat over een besluit- envertrekmoratorium. Ik heb al eerder met de Kamer gedeelddat ik naar aanleiding van de motie die bij de begrotingsbe-handeling is ingediend, laat onderzoeken of en hoe die toetsverbeterd kan worden, maar dat betekent niet dat ik hele-maal de andere kant op denk en op dit moment van oordeelben dat het onderzoek per definitie onzorgvuldig is. Daar-naast is er natuurlijk altijd nog de rechterlijke toets voormensen die menen dat ze op onterechte gronden zijnafgewezen. Ondanks het feit dat ik voor de zomer de motieverder zal uitwerken, zie ik geen reden om nu besluiten opte schorten. Om die reden ontraad ik de motie.De voorzitter:De motie-Jasper van Dijk op stuk nr. 2376 wordt ontraden.Staatssecretaris Harbers:Dan de motie op stuk nr. 2377 van de heer Van Dijk overLibië. Sluiting of omvorming van detentiecentra staat nietop zichzelf, maar moet gezien worden in relatie tot een veelgroter aantal verbeteringen in Libië. Daar is ook geld voornodig. Eerst de centra sluiten en pas dan het geld, miskentdie relatie. Ik heb al een aantal keren met de Kamer gedeelddat juist het feit dat we daar nog wel zijn, betekent dat jestapje voor stapje in gesprek kunt met de regering van Libië.Naar westerse maatstaven gaat dat mondjesmaat, maarieder stapje dat we in Libië ten goede kunnen zetten, is er68-32-23 april 2018TK 68Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer een. Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat sinds de EU-Afrikatop de terugkeer van mensen die in de detentiecentraverblijven op gang is gekomen. Dat alles draagt wat mijbetreft ook bij aan het grotere doel om uiteindelijk te kijkenof je die centra gesloten kunt krijgen of omgevormd tothumaneopvangcentra. Om alles conditioneel te maken aanhet sluiten, is denk ik contraproductief aan de te bereikendoelstellingen in Libië. Om die reden ontraad ik de motie.De voorzitter:Dat leidt tot een vraag van meneer Van Dijk van de SP.De heer Jasper van Dijk (SP):Het is een korte vraag. Als het standpunt van het kabinet isdat die detentiecentra moeten sluiten, hoe gaat het kabinetdat dan regelen als het niet gebeurt op de manier die inmijn motie staat?Staatssecretaris Harbers:Door in gesprek te blijven met de Libische regering, zoalsmijn collega de afgelopen week ook heeft gedaan, en doorvoortdurend de vraag te blijven stellen of internationaleorganisaties toegang kunnen krijgen. Na november is datvoor het eerst gelukt. Ook afgelopen week heeft de Libischeminister van Binnenlandse Zaken aangegeven daarin ver-dere stappen te zetten. Ondertussen wordt met de landenvan herkomst bekeken of zij bereid zijn om de mensen diedoor UNHCR bezocht zijn, terug te nemen. Het gaat danbijvoorbeeld om landen in sub-Sahara Afrika. Het is eenbrede inzet die wij bij Libië doen, maar alles is erop gerichtom voortdurend in gesprek te blijven en stap voor stap tekomen tot die verbetering. De Kamer heeft er vorige weekeen brief over gevraagd. We zullen dat in de breedte nogeen keer uiteenzetten.De voorzitter:De motie op stuk nr. 2377 wordt ontraden. Dan de motieop stuk nr. 2378.Staatssecretaris Harbers:De motie op stuk nr. 2378 gaat over de EU-Turkijedeal. Dezemotie is nagenoeg hetzelfde als de motie die twee wekengeleden is ingediend. De minister-president heeft toen alaangegeven dat er voortdurend rapporten van de EuropeseCommissie verschijnen waarin wordt ingegaan op hetfunctioneren van de EU-Turkijeverklaring. Recent in maartis dat nog gebeurd. Dat leert ons ook dat de problemen diemoeten worden opgelost, vooral in Griekenland liggen enniet in Turkije. Daarnaast geldt wat ons betreft de verklaring.We zien geen reden om nu een extra brede evaluatie tedoen. Om die reden ontraad ik de motie.Dan de motie op stuk nr. 2379 van mevrouw Van Tongerenen de heer Van Ojik. Wij hebben daar in het algemeenoverleg uitgebreid over gedebatteerd. Er is recentelijk eenambtsbericht verschenen. Dat heeft ertoe geleid dat desituatie is aangescherpt. Dat wil zeggen dat voor een aantalgroepen eerder wordt aangenomen dat ze hier asiel nodighebben, maar dat we niet willen overgaan tot een algeheleuitzondering conform artikel 15c. We hebben daarover inhet algemeen overleg heel veel argumenten gewisseld.Kortheidshalve zou ik daarnaar willen verwijzen. Ik ontraadde motie.Tot slot de motie van de heer Fritsma op stuk nr. 2380. Dieis wel heel absoluut. In het debat en in de nadien verstuurdemigratiebrief heb ik al aangegeven dat we kijken of en hoedit een rol kan spelen. Het is natuurlijk niet zo dat je daneen-op-een gaat ruilen. Vanzelfsprekend is leidend: hoekomen onze eigen werkzoekenden eerst aan werk? Wat isde behoefte op onze arbeidsmarkt? Maar ik wil de mogelijk-heid openhouden om in het brede palet van afspraken dieje met een derde land kunt maken, ook een aantal werk- ofstudievergunningen in Nederland te bieden. Dat gebeurtniet in de verhouding een-op-een, maar soms kun je metkleine aantallen veel bereiken om de relatie met een landdat tot nu toe zijn onderdanen niet terugneemt, te verbete-ren. Die mogelijkheid wil ik niet categorisch afgrendelen.Dat doet deze motie wel en om die reden ontraad ik demotie.De heer Fritsma (PVV):Het probleem is dat die arbeidsmigratie maar steeds nietgeconcretiseerd wordt. Ik heb geen idee waar het kabinetaan denkt als het het heeft over het naar Nederland latenkomen van arbeidsmigranten van buiten de EU om dus datterugkeerbeleid te bevorderen. Dan komt er een brief waarinduidelijk staat dat bijvoorbeeld gedacht wordt aan circulairearbeidsmigratie. Dat wordt omschreven als "gereguleerdetijdelijke arbeid". Ik vraag me dan af: aan welke tijdelijkearbeid denkt het kabinet dat Nederland behoefte heeft?Staatssecretaris Harbers:In diezelfde brief staat een aantal regels verderop dat wedan ook eerst in kaart brengen waar de arbeidsmarktbe-hoefte van Nederland ligt. Ik kan me dus veel van de vragenvan de heer Fritsma voorstellen; dat heb ik ook in het alge-meen overleg al gezegd. Maar we staan aan het begin vande verkenning in het kabinet over de vragen of en hoe wedit gaan doen. Voordat we dat gaan doen, wil ik een ant-woord op dezelfde vragen die de heer Fritsma heeft. Alleenhebben we die antwoorden vandaag nog niet, omdat weaan het begin van die verkenning staan. Dus in dat opzicht,zou ik haast willen zeggen, is deze motie ook ontijdig; wemoeten dat debat voeren op het moment dat het kabinetdaar een meer uitgewerkte verkenning van heeft waareventueel voorstellen uit volgen die ik aan de Kamer voor-leg. Dan voer ik graag dat debat met de Kamer en met deheer Fritsma. Maar op dit moment is het te absoluut, omdatwij zelf, als kabinet, aan het begin staan van die zoektocht.De voorzitter:Verzoekt u dan om de motie aan te houden, of ontraadt uhaar?Staatssecretaris Harbers:Dat is aan de heer Fritsma. Op dit moment ontraad ik haar,want ik vind de motie voor dit moment veel te absoluut. Ikwil graag de ruimte om te kijken of dit ergens zou kunnengaan werken met derde landen. Als dat nader uitgewerktis, kom ik vanzelfsprekend terug bij de Kamer.68-32-33 april 2018TK 68Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer De voorzitter:Afrondend, mijnheer Fritsma.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter, ik snap dat er nog een onderzoek plaats moetvinden, maar het kabinet schrijft het allemaal zelf op. Ikreageer dus gewoon op wat het kabinet opschrijft. Hetschrijft dat we moeten denken aan circulaire arbeidsmigra-tie, met andere woorden: "gereguleerde tijdelijke arbeid".Dan vraag ik me af: welke tijdelijke arbeid heeft Nederlandvolgens het kabinet nodig met een onbenut arbeidspoten-tieel van 1,2 miljoen mensen in Nederland? Ik snap ditgewoon niet. Het is dus meer een feitelijke vraag, voorzitter,waar ik enige duidelijkheid over wil.Staatssecretaris Harbers:We hebben het er ook al in het algemeen overleg overgehad. Er zijn veel sectoren in Nederland waar een tekortis aan arbeidskrachten. Je kunt je goed voorstellen dat jeNederlandse werkzoekenden in die sectoren nog een plekkunt bieden, hetzij door aanvullende opleiding, hetzij doormensen anderszins daarvoor geschikt te maken. Maarmogelijk ga je er in de komende jaren ook achter komendat dat in sommige sectoren geen soelaas biedt. Dan moetje goed kijken of er mensen zijn in derde landen die daargeschikte kwalificaties voor hebben. En het moet ook tijde-lijk zijn, dus je moet ook waarborgen dat dat niet iets vandefinitieve migratie heeft. Maar nogmaals, ook daarvoorbreng ik samen met de collega van Sociale Zaken diearbeidsmarktbehoefte voor de komende jaren in kaart, nogvoordat we gaan kijken of dit soelaas biedt. En ik geefnogmaals de verzekering: dat wordt echt niet een een-op-een ruilen. Maar we kijken of in de breedte van de maatre-gelen ook een aantal van deze werkvergunningen een rolkunnen spelen om een land weer tot medewerking tebewegen.De voorzitter:Mijnheer Fritsma, ik vrees dat de staatssecretaris en u hetniet eens worden.De heer Fritsma (PVV):Het wordt dus niet concreter.Staatssecretaris Harbers:Maar ik ben zeer bereid om dat debat op een later moment,als dit uitgewerkt is, nog een keer te voeren.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Goed. Hiermee zijn wij aan het einde gekomen van dit VAO.Er zijn vijf moties ingediend. Daarover zal gestemd wordenop dinsdag 10 april.Ik schors de vergadering even om straks verder te gaanmet het VSO Informele Milieuraad.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.68-32-43 april 2018TK 68Opvang, terugkeer envreemdelingenbewaringTweede Kamer