Verslag van een algemeen overleg over NMa besluiten thuiszorg

23235ThuiszorgNr.85VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld18november2008DevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport1heeftop9oktober2008overleggevoerdmetstaatssecretarisBussemakervanVolksgezondheid,WelzijnenSportover:–debriefvandestaatssecretarisvanVolksgezondheid,WelzijnenSportoverNMa-besluitenthuiszorg(23235,nr.82).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.Voorzitter:SmeetsGriffier:TeunissenVragenenopmerkingenuitdecommissieMevrouwLeijten(SP):Voorzitter.Samenwerkenindezorg:hetmagnietmeer.Afsprakenmakenoverdoorverwijzingvooreengoedeafstemmingtussenzorgverleners:hetkannietmeer.DewensvandeKamerendestaatssecretaris,namelijkdaterketenzorgisvoormensendienogthuiskunnenwonen:hetkannietmeer.Hetdoorvelen,enzekerdooronzefractieaangehaaldevoorbeeldvantotaalzorg,eenbasiszorgdoorbuurt-zorg:hetkannietmeer.DeNederlandseconcurrentiewaakhond,deNMa,heeftnamelijkgeoordeelddatdethuiszorgeenmarktiswaarinaanbie-dersmetelkaarmoetenconcurreren.DeNMakijktdoordieeconomischebrilnaardesituatieinKennemerlandenhetGooiennaarmeergebieden,zoheeftzijaangekondigd.Erzijnechternietalleeneconomischebelangengemoeidmetdesamenwerkingendegebiedsafspraken,erzijnookzorg-belangenmeegemoeid.Departijen,zekerinKennemerland,verwezennaarelkaardoorineensoortuitruil.Zijhebbengeenandereaanbieders,dieerwelzijn,belemmerdinhunopereren.DatsteltdeNMa.Watishierdanhetprobleem?DeNMazegtdatergeenschadeisgeledendoorandereaanbiedersendaterookgeennadeelisvoordegenendiezorgkregen.Waaromdanweldeboetes?DeNMameldtookdatdegedra-gingennietgeheimwaren,maaropenbaar.Hetzorgkantoorendegemeentenwarenervanopdehoogteenvondenhetgoed.Indethuiszorgwerkenmensensamenomgoedezorgteverlenen.Alsbijvoorbeeld24-uurszorgnodigis,danmaakjeafspraken.Hetgaathieromcontinuïteit.Maarbijdezorginderegio’swordenafsprakengemaakt.1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Kant(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Ferrier(CDA),ondervoor-zitter,Joldersma(CDA),JandeVries(CDA),Smeets(PvdA),voorzitter,VanMiltenburg(VVD),Schippers(VVD),Smilde(CDA),Kos¸erKaya(D66),Willemse-vanderPloeg(CDA),VanderVeen(PvdA),Schermers(CDA),VanGerven(SP),Wolbert(PvdA),Heerts(PvdA),Zijlstra(VVD),Ouwehand(PvdD),Agema(PVV),Leijten(SP),Bouwmeester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(Christen-Unie)enSap(GroenLinks).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),VanVelzen(SP),Neppérus(VVD),Atsma(CDA),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Ormel(CDA),VanDijken(PvdA),Verdonk(Verdonk),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Vietsch(CDA),VanderHam(D66),Uitslag(CDA),Gill’ard(PvdA),Omtzigt(CDA),Langkamp(SP),Vermeij(PvdA),Arib(PvdA),Kamp(VVD),Thieme(PvdD),Bosma(PVV),Luijben(SP),Tichelaar(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Halsema(GroenLinks)enDeWit(SP).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1245980809tkkst23235-85ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.851 Dangaathetombereikbaarheid.EenverpleegkundigedieopééndagiemandmoetbezoekeninénVelserbroekénIJmuidenénHeemstedeiswelergveeltijdkwijtaanreizen.Datisnietzoefficiënt.Hetisdusnietzogekdatookhierafsprakenwordengemaaktoverwiewaarnaartoegaat.DeNMakijktnietnaarderesultatenvandeafspraken.Ishetresultaatvanafsprakentussenzorgverlenersbeterezorginderegio?NietrelevantvoordeNMa.Ishetresultaateenefficiëntereinzetvanschaarsewerknemers?NietrelevantvoordeNMa.Hoekanhetzijndatdeaanbiederswordenveroordeeldvoorafsprakenwaarhetzorgkantoorendegemeentengeenprobleeminzien?Sterkernog:zijkeurendiegoedmethetoogopdecontinuïteit,debereikbaarheidendekwaliteitvandezorg.Wijwillenallemaaldatdekwaliteitvandezorgverbetert.Onzeconcur-rentiewaakhondkijkthelaasnietnaarkwaliteit.DeNMakijktooknietnaarbereikbaarheid.Zijkijktnietofzorgwordtgebodendieonrendabelis,bijvoorbeeldinlandelijkegebieden,bijvoorbeeldomdatdesituatiecomplexis.Wijwillengraagdatdiezorgwelwordtgeboden.Daarzijnafsprakenvoornodig.EnhoestaatdatinverhoudingtothetgeendeNMazegt?HanNoten,voorzittervanActiZenpartijgenootvanonzestaatssecretaris,zeihettreffend.Alseenverpleegkundigelangskomtbijeenvrouwdieinhaareigenpoepligt,magzijenkeldewondverzorgen.Nukomteraliemandvoorhetschoonmakenvanderug,iemandvoorhetschoon-makenvandevloer,iemandvoorhetzettenvaneenspuitjeeniemandvoorhetverplegenvaneenwond.Hetzaljerealiteitmaarzijn.DeKamerwildateigenlijkniet.Alsmetgoedeafsprakenenafstemmingkanwordenbereiktdatdedeurnietwordtplatgelopen,danvindenwijdatwinst.Geenwinstineuro’s,maarwinstvoordegenediezorgnodigheeft.IndezorgwordtgezegddatditeenKafka-systeemis.DatzegtActiZnietalleen,maardatzeggendeklantenvanSensirebijvoorbeeldook.Watwillenwijnu?WatwildeKamer,watwildestaatssecretaris?Willenwijdatersamengewerktwordt?Willenwijdatditzogoedmogelijkgebeurt?Danmoetenwijdaarvoorkiezen.Ofwillenwijdatboeteswordenuitge-deeldalsafsprakenwordengemaaktoverdekwaliteitendeinzetbaarheidvandezorg?Wijkunnenvandaageenwoordspelletjespelenoverdevraagwatmarkt-werkingofeenmarktis.IedereenweethoedeSPdaartegenoverstaat.Ikgadatwoordspelletjenietaan.Ikwildatdevraagwordtbeantwoordofwijdooreeneconomischebrilofdooreenmaatschappelijkebrilnaardezorgkijken.Kiezenwijvoordeeconomischebril,danisdezaakhelder.Dankiezenwijvoorconcurrentie,voorwinstmaximalisatieenhetafstotenvanonrendabelezorg.Kiezenwijvoorhetlaatste,danheeftdeNManikstemakenmetdezorg.Dangaanwijdezorgaanbiedersstimulerenomafsprakentemakenvoorhetresultaat.Datisdevraagdievoorligt:kijkenwijnaarhetresultaatofnaarhetmechanisme?MevrouwWolbert(PvdA):Voorzitter.DeNMaheeftvijfaanbiedersindezorggestraftomdatzijzichnietaandespelregelsvanmededingingzoudenhebbengehouden.Deboetesliegenernietom.Hetfeitdatbijveleandereinstellingeneveneenseenonderzoekwordtuitgevoerd,stemtdePartijvandeArbeidnietvrolijk.ActiZheeftinmiddelsfurieusgerea-geerdenzegtnietmeertewetenwaarzijaantoeis.«Watisleidend?»,zovraagtActiZzichaf.Waarmoetenwijonsnueigenlijkaanhouden?Moetenwijconcurreren,samenwerkenindeketenofmoetenwijgratishulpgaanverlenen?DestaatssecretarisvraagtinhaarreactieopdeNManietaandezorgaanbiedersomgratiszorgteleverenenooknietomteconcurreren.Integendeel.Hetuitgangspuntvanbeleidiseengoede,herkenbarezorgdieaansluitopdebehoeftevancliënten.Geengroteanoniemeorganisaties,maarrespect,geborgenheid,veiligheidenmaat-werk.Destaatssecretarisonderscheidtterechttweevormenvanonder-nemen.Deéénisgerichtopgeldverdienen,winstmaximalisatieenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.852 ondernemerschap,opdeeigenorganisatieenbedrijfsvoering.Eensoortbedrijfsegocentrisme.Mijnfractieassocieertdezevormenmetconcur-rentieinplaatsvanmetsamenwerking,metfusiesinplaatsvanmetherkenbaarheidenreorganisatiesenprettigpersoneelsbeleid.Inditrijtjehoortookthuis:bezigzijnmetgeslotenkartelafsprakeninplaatsvanmetopenencontroleerbareverbeteringenvankwaliteitdoorsamenwerken.DaarheeftdeNMahetoverendaarzijndeboetesookopgericht,opmarktgedragdatgerichtisopuitsluiten.Deanderevormvanondernemenismeergerichtophetbedenkenvannieuwewegen,opeenaanbiederdiezichondernemendenopenopstelt.Mijnfractieassocieertdezevormmetdemenselijkemaat,metherkenbareorganisatiesenmetsamenwerkeninplaatsvanmetconcurrentie,metketenvormingomcliëntenmeercontinuïteittegaranderenenmetopenennavolgbareafsprakenenhetrondbreienvangoedezorg.OokdaarheeftdeNMahetover.Zijzegtnamelijkdatdezevormenvansamenwer-kingenketenafsprakengoedmogelijkzijnbinnendehuidigewet-enregelgevingovermededinging.Alsdeintentievandethuiszorgorgani-satieisgeweestomanderenuittesluiten,danheeftdePartijvandeArbeiddaargrotemoeitemee,maardegeluidenvandeinstellingenzelfzijnanders.Menheeftvooralpragmatischgedachtlangswaterschei-dingen.Tochknaagthetendaaromstelikdevolgendevragen.ZorgaanbiederszeggendatditoptredenvandeNMazalaansporentotfusies,terwijlanderswellichttotsamenwerkingwasovergegaan.AlseenketenimmersvanuitéénorganisatiewordtaangebodenzijnervolgensdeaanbiedersminderproblemenmetdeNMa.Steldatwijhierinderdaadtemakenhebbenmeteenonbedoeldeprikkelomtefuseren,danwildePartijvandeArbeiddaarechteeneindaanmaken.Isdieprikkelerinder-daadenheeftdestaatssecretarismogelijkhedenomdiefusieprikkeltegentegaan?Dandeboetes.HetisvoordePvdAeenwrangeconstateringdatdethuis-zorgzichinfinancieelzwaarweerbevindt,nietaltijdvanwegetegenval-lenderesultatendooraanbestedingenindeWMO,maarookomdat,zoalsActiZverbitterdstelt,gratishulpisverstrekt.Ennuwordenooknogboetesuitgedeeld.MijnfractievraagtzichafofdeNMavoordezorgweloverhetjuistesanctie-instrumentariumbeschikt.Waarhalendeorganisa-tieshetgeldvandaan?Ikkanhetantwoordwelraden.Demedewerkersenuiteindelijkdecliëntendreigendieboetestegaanbetalen.Meerdan70%vanhetbudgetvandethuisorganisatiesgaatopaanpersoneel.Strakskomenerdusnogminderbij-ennascholingennogminderwerkbegelei-dingenerkomtmindergoedopgeleidpersoneel.Hoemoetendieorgani-satiesdekostenandersopbrengen?DePvdAvindtdezeboetesongepastomdatzijvreestdatdoordezeorganisatiesstraksonevenredigveelzalwordeningeleverd.DePvdAvindtdatwijdoordezestapvandeNMaineensfeerbelandenwaarinwijhelemaalnietterechtwillenkomen.Dezorgiseigenlijkgeenmarktenalswijdoenalsofdatwelzois,danzijneralleenmaarverliezers.DaaromheeftmijnfractiegenootVosinhetEZ-debatovermarktwerkingdoormiddelvanmotiegevraagdomeenSER-adviesoverdemarktwerking,waaronderookdezorg.DePartijvandeArbeidvindtdatdezorgaanbiederssamenmoetenwerkenenketen-afsprakenmoetenkunnenmaken.Alsdatnietmag,moetdatbestraftworden,maarnietindevormvanboetes.Danmoeteenandersanctie-instrumentariumwordeningezet.IsdestaatssecretarisdatookvanmeningeniszijbereidomdaarovermetdeNManaderevoorstellenvoortebereiden?Ikvathetsamen.DePartijvandeArbeidvraagtzichnetalsdezorgaan-biedersafofwijmetdezestapvandeNMaenvooralmetdetoegepastesanctieswelopdegoedewegzijn.Mogelijkzalhetwettelijkeenjuridischekaderkloppen,maardatbetekentnognietdatdePvdA-fractiedezevolgendestapopdemarktvandezorgalseenstapindegoederichtingziet.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.853 MevrouwLeijten(SP):Ikzeihetnetal:vandaagmoetenwijdevraagbeantwoordenofwijdoordeeconomischebrilofdemaatschappelijkebrilnaardezorgkijken.MagikuitdewoordenvanmevrouwWolbertconclu-derendatzijdoordemaatschappelijkebrilkijktenvindtdathetgeenpasheeftdeNMazichuitspreektoverdezorgalseenmarkt?MevrouwWolbert(PvdA):DeSPlegtdevingeropeenvandemoeilijkstepuntenuitdithelevraagstuk.Wijhebbennamelijktemakenmetzorgaan-biedersdievanuitéénorganisatieindethuiszorgwerken.Vooreendeelisweldegelijksprakevaneenmarkt,namelijkvoorzoverhetdeEuropeseaanbestedingenbetreft,maareenanderdeelvandeactiviteitenvandiezelfdeorganisatievaltonderdeAWBZ.Zoalswijweten,wordterwelgeconcurreerd,maarwordtdezorgingekochtdoorhetzorgkantoor.Alsdezevraaginhetalgemeenwordtgesteld,iszijomdezeredenlastigtebeantwoorden.Wijhebbenzorgvoordemensenendatiseenmaatschap-pelijkeopgaveengeenandere.MevrouwLeijten(SP):MevrouwWolbertzegtdathetgaatomdezorgvoormensenendatheteenmaatschappelijkeopgaveis.DeconclusiekandantochgeenanderezijndandathetgeenpasheeftdatdeNMauitspra-kendoetoverdezorgmarkt?Alsdingenplaatsvindendienietkunnen,danishetaandezorgkantorenendegemeentenomintegrijpen.VindtdePvdAdatdeNMazichheefttebemoeienmetdethuiszorgmarkt,jaofnee?MevrouwWolbert(PvdA):Alsdewerkelijkheidzosimpelwas,mevrouwLeijten,danwarenwijersneluit,maardatisnatuurlijknietzo.OpditmomentregelenprivateinstellingendezorginNederland.Zijnhebbeneigenradenvantoezichteneigenradenvanbestuur.DezebevindenzichoverigensopeenmarktwaaropEuropeeswordtaanbesteed.NatuurlijkheeftdeNMaopdatvlakeenrol.Zohebbenwijdatgeregeld.HoemevrouwLeijteneroverdenkt,ishelder,maarofjedaargelukkigmeebentiseenanderevraag.AlszijmijvraagtofdeNMaopdezemarktietsheefttezoeken,danzegikdatdeNMaformeelwatopdezemarkttezoekenheeft.Alszijmijvraagtofikvinddatondernemingeneenmaat-schappelijkeopgavehebben,danzegikonmiddellijk:ja,natuurlijk.ZijkentmisschienhetstandpuntvandePartijvandeArbeidovermaatschap-pelijkondernemen.Datgeldtookhiervoor.MevrouwVanMiltenburg(VVD):MevrouwWolbertzegtdatdezorggeenmarktisendattoezichthoudersnietmogenbeboeten.Wanneerdoetzijeenvoorstelvooreennieuwsysteem?MevrouwWolbert(PvdA):IkhebnietvoorniksverwezennaarhetgeenmevrouwVos,overigenssamenmethetCDAenGroenLinks,heeftgevraagd.ZijheeftgevraagdomeenadviesvandeSERoverdemarkt-werking.Hetonderdeelzorgwordtdaarbijuitdrukkelijkbetrokken.Datisnietomdatwijdatnietbelangrijkvinden,maaromdatdeproblemendiewijhierconstaterenzichookopallerleianderevlakkenvoordoen.Hetisweldegelijkdevraagofwijopditpaddoormoetengaan.Iedervanonskomtopallerleimomentenlastigeproblementegen:wieisnueigenlijkwaarvoorverantwoordelijk,wieheeftwaaroptoezicht,wiecontroleerthetreilenenzeilenvanzorgaanbieders,vanwieisdiezorg?MijncollegaVanderVeensteltdiezelfdevraagbijdecare.AlsmevrouwVanMiltenburgdewerkelijkheidwilversimpelentoteenjaofnee,dangeeftzijerblijkvanniettesnappenhoecomplexenhoemoeilijkditvraagstukis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.854 MevrouwVanMiltenburg(VVD):MevrouwWolbertverwijstnaareenonderzoekwaaromisgevraagd,maarzijheeftinhaarinbrengalalleantwoordengegeven.Alszijhaarstukkennaleest,danzalzijhetwellichtzien.MevrouwWolbertheefthaarconclusiealklaar:toezichthoudersmogennietbeboeten,toezichthoudershebbengeenenkelefunctie,dezorgisgeenmarkt.Doedanookboterbijdevisenzegdatjeklaarbentmethethuidigesysteem.Daaromherhaalikmijnvraag:wanneerdoetmevrouwWolberteenvoorstelvooreennieuwsysteem?MevrouwWolbert(PvdA):AlsmevrouwVanMiltenburggoedheeftgeluisterd,heeftzijmijhorenzeggendatwijbijdeWMOtemakenhebbenmeteenEuropeseaanbesteding.Dusdatisweldegelijkmarkt.Ikwileenandersanctie-instrumentarium,maardattoezichtnodigiszolangermarktwerkingis,isvoormijgeendiscussiepunt.Ikvraagdestaatsse-cretarisofzijsamenmetdeNMawilbekijkenofereenandersanctie-instrumentariumisdanuitgerekendboetes.WijdenkennamelijkdatdaaralleenmaardeministervanFinanciënbetervanwordt.DeheerJandeVries(CDA):IkkomnogeenbeetjebijvanalleswatmevrouwWolbertalnaarvorenheeftgebracht.Inconstateeriniedergevaldatzijaleenoordeelheeftoverdeproportionaliteitvandemaat-regeldiedeNMaheeftgenomen.Datvindikopmerkelijk.Ikhoorhaarverderergveelzorguitsprekenoverdeaanbieders,maardiezelfdeaanbiedershebbenookeenpubliekeenmaatschappelijketaak.Daarsprakzijookover.Eenvandemaatschappelijketakeniswaarborgenmetelkaar,inclusiefdezorgkantoren,datdecliëntenookinpositiewordengebracht.Decliëntenkunnenkiezen.Ikhoorhaarnietoverdecliënten.Isergeenredenomoptetredenendenoodzakelijkemaatre-gelentenemenalsaanbiedersdemarktzoverdelendatdecliëntennietsmeertekiezenhebben?WaarzijndecliënteninhetverhaalvandePvdA?MevrouwWolbert(PvdA):Watnietmagdatmagniet,endaarmoetjetegenoptreden.Destaatssecretariszegtdathetnuonderderechterligtendathetnietaanonsisomdaareenoordeelovertehebben.Daarbenikhetmeeeens.DeheerDeVriesheeftmijdaardanookgeenoordeeloverhorenuitspreken.Ikhebheelnadrukkelijkgezegddatwatnietmag,nietmagendusbeboetmoetworden,maardatmagnietviaeenfinan-ciëleboete.Ikdenkdatdaarniemandbetervanwordt.DeheerJandeVries(CDA):DePvdAspreekthelemaalnietoverdepositievandecliëntenheeftweldegelijkeenoordeeloverdevoorlig-gendecasuïstiek.Ikkanhetnietanderswaarderen.MevrouwWolbert(PvdA):AlsdeheerDeVriesgoedheeftgeluisterd,heefthijmijhorensprekenoverhettypeondernemerschapdatdePartijvandeArbeidwelaanspreekt.Dangaathetovermaatwerk,dichtbijdecliënt,enz.IkweetdatdeheerDeVrieseengrootvoorstanderisvankeuzevrijheidendaaromblijismetditsoortmarktwerking,maarikmeendatikheelgoedhebaangegevenwaarhetonswelomgaat:kleinschalig-heid,herkenbaarheid,maatwerk,dichtbijmensen.Danhebbenwijhetovermensen.Hetisdanabsurdomtezeggendatwijdezediscussienietvoeren,wantwijzittenhierallemaalvoordecliënten.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.Waarisdeleidinginditlandmeebezig?WijhebbendeafgelopenjarenindeKamerzovaakgesprokenoverdewantoestandenwaartoedeinvoeringvandemarktwerkingindethuis-zorgheeftgeleid.Gemeentendiemeteurotekensinhunogenhunvertrouwenschonkenaancowboysenprijsvechters,massaontslagenvanpersoneelomhenvervolgensweertegeneenlagerloonintehuren.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.855 Organisatiesdiemiljoenenaanverliesledenofgewoonopdeflesgingen.Eengrootschaligeverschuivingnaarkwalitatiefminderevormenvanzorg.Ikhoefhetallemaalnietteherhalen.Enwatgebeurternu?Boetesvanintotaalbijna8mln.aanorganisatiesdieogenschijnlijkgoedfunctionerenenkwalitatiefhoogstaandezorgaanhuncliëntenwillenleveren.VolgensdeNMaiserinderegio’sKennemerlandenhetGooisprakevankartelvorming.Detegenwerpingdathetgingomafsprakenomdoelmatig-heidtebevorderenenketenzorgtebieden,wordtverworpenmetdeopmerkingdathetom«verbodendoelmatigheid»gaat.Hetmoettochnietveelgekkerworden.Destaatssecretariswilnietingaanopindividuelezaken,maarschrijftdat,alsdekeuzevrijheidvancliënteninhetgevaarkomt,deNMamoetingrijpen.Natuurlijkiskeuzevrijheidbelangrijk–endangaathetnogeerderoverdekeuzetussenAnnieenMarjoleindanoverdekeuzetussenViVa!enZorgbalans–maarhetvoornaamstedoeliskwalitatiefgoedezorg.Datgaatbovenalles.InhetgevalvanKennemer-landdraaithetomeenschijnbaarvolstrektlogischeverdelingvandezorgregioineengebiedbovenhetNoordzeekanaaleneentjeeronder,omdathetNoordzeekanaalindepraktijknueenmaaleenserieusobstakelis.Geloofmij,ikkomuitdieomgeving.Wijhebbenergeenbaatbijalsthuiszorgmedewerkersinnaamvanvrijeconcurrentieenormestukkenmoetenomrijden.InhetGooikondencliëntendankzijdesamenwerkingvoorhuishoudelijkeenverpleegkundigehulpbijéénloketterecht.Zouhetbelangvancliëntenindezeregio’sermeegediendzijnalsdezeorganisatieservoorhaddengekozenommetelkaareenhardeconcurrentieaantegaan?Natuurlijkniet.Watdebelangenvancliënteninderegio’sKennemerlandenhetGooialhelemaalnietdient,zijndezeboetes.Hoeveelurenzorgzaldatzijn,8mln.?Ikgaermaarevenvanuitdatdezeorganisatiesgeengeldboomvoordedeurhebbenstaanwaarzijhetgeldzouitkunnenschudden.Indatgevalzullendezeboetesdusgewoonbetaaldgaanwordenmethetgelddatisbedoeldvoorverpleging,verzorgingenthuiszorg.VolgensActiZ,deorganisatievanzorgondernemers,wordenorganisatiesindeverpleging,deverzor-gingendethuiszorgineenonmogelijkespagaatgedwongentussendeopdrachtketenzorgteleverenenhetgebodmetelkaardeconcurrentieaantegaan.Hetgevolgisdatzorgaanbiedersjuristenmoeteninhurenomtelatenbeoordelenofsamenwerkingsvormenwelofnietzijntoegestaan.Isdatdesituatiediewijwillen?ActiZvraagtomeenparlementaironder-zoekomhetfunctionerenvandezorgmarktinkaarttebrengen.Wellichtmoethetdaarmaareensvankomen.Ofwijzoudeniniedergevaldemarktwerkingterugmoetendraaien.Wantouderenzijngeenmobieltjes.Jegaatvoorhetallergoedkoopstemobieltje,maarindezorgwiljenietgaanvoorzorgonderdemaat,voorzorgonderdedoelgrens.Daarommoetjeindezorgnietdenkenaanmarktwerking,nietophetgebiedvandethuiszorg,maarooknietophetgebiedvandekraamzorg.Daarishetookalzo’ndrama.DeheerJandeVries(CDA):Voorzitter.EvenalsdestaatssecretarisheeftdeCDA-fractieergeenbehoefteaanomeenoordeeltegevenoverdeuitsprakenvandeNMa.BezwaarenberoepmoetenmaaruitwijzenofdeNMaeengoedeafwegingheeftgemaaktenofdeboetesproportioneelzijn.VoordeCDA-fractieishetintroducerenvanmarktprikkelsgeendoelopzichzelf.Decliënthoortcentraaltestaanendiecliëntisgebaatbijeenpluriformaanbodenkeuzevrijheid.MevrouwLeijten(SP):Keuzevrijheidklinktheelmooi,maarhetisflau-wekul.DatweetdeheerDeVriesook.Wantwiekiesternamelijkvoordegenendiethuiszorgnodighebben?Degemeente,namelijkmethetaanbesteden,ofhetzorgkantoor.WatisdandekeuzevrijheidwaaropdeheerDeVriesdoelt?Verhuizenofniet?Wanneerkandegenediezorgnodigheeft,noukiezen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.856 DeheerJandeVries(CDA):IkbegrijpeigenlijknietwaarommevrouwLeijtendievraagstelt.Zorgkantorenengemeentenhebbendeverant-woordelijkheidommeeraanbiederstecontracterenzodatiedereendiethuisintensievezorgnodigheeft,eenanderezorgaanbiederkankiezen,bijvoorbeeldalszijontevredenzijnoverdezorgdiezijnukrijgen.Dankunnenzijookeenanderezorgaanbiederkiezenalsermaaréénorganisa-tiesbijjethuiskomtvoorhettotalepakketaanzorg.Datzijnkeuzesdiewijvoorstaan.Datiswatdezorgkantorenendegemeentenmoetenbevor-deren.Hetmagnietvoorkomendateenaantalzorgaanbiedersdekoppenbijelkaarsteektomdemarktzelfteverdelenmetalsgevolgdatdecliëntnietmeerkankiezenvoordezorgaanbiederdiehijofzijwenst.MevrouwLeijten(SP):DemarktverdelingdiedeheerDeVriesnoemt,isgoedgekeurddoorhetzorgkantoor.HoezithetmetdekeuzevrijheidvandevrouwinScheemdadiewilkiezenvoorthuiszorgGroningenmaardaarnietvoorkankiezenomdatdeproductienormendaaralgehaaldzijn,endievanhetzorgkantooreenanderkrijgt?DeheerJandeVries(CDA):Aha!Hetdebatoverdebudgetteringwilikgraagvoeren.Datvindtovereenpaarwekenplaats.Dathebbenwijgisterentenminstemetelkaarafgesproken.IkbennetalsmevrouwLeijtenvanmeningdatwijeigenlijkgeensysteemmoetenhebbenwaarbijhetmacrobudgetinderegiohetvoordecliëntonmogelijkmaaktomdezorg-aanbiedertekiezendiehijwil.DaaromheeftdefractievanhetCDAinhetdebatop3julioverdetoekomstvandeAWBZgezegddatzijeenpersoonsvolgendbudgetwilhebbendathetvoordegeïndiceerdecliëntmogelijkmaaktookwerkelijkdezorgintekopendiehijwenst.JammergenoegheeftdeSPdatvoorstelnietgesteund.Voorzitter.Juistvanwegedekeuzevrijheidbarenfusiesonszorgen,evenalsdefractiesvandeSPendePvdA.Daaromwillenwijookdespeci-fiekefusietoets.Hetkannatuurlijknietzozijndatmarktverdelingsafspra-kendefactoleidentotwatwijnounetbijeenfusiewillenvoorkomenendatpartijenviaeenomweghetzelfdenegatieveresultaatbereikenalsdeNMazichkritischuitlaatovereenfusievoornemenofeenfusienietgoed-keurt.Wijonderstrepenweldatzorgkantoreneenverantwoordelijkheidhebbeninhetbevorderenvanhetpluriformeaanbod.Zolangernoggeenpersoonsvolgendebekostigingis,isdateenkerntaakvoordezorg-kantoren.Erkanooksprakezijnvaneennatuurlijkmonopolie,zekerindunbevolktegebieden.Graaghoorikeenreactievandestaatssecretarisopdiesituatie.DestaatssecretarismaakthelderdatdeMededingingswetvoldoenderuimtelaatvoorsamenwerking,ookvoorsamenwerkinggerichtopketen-zorgenwijkgerichtezorg.Diesamenwerkingisjuistnodigenwenselijk.Ikwilhetnogwelsterkerzeggen.Wijmakenonswelzorgenoverdeketen-zorgdieertoeleidtdatbijvoorbeeldziekenhuizeneenzijdigdoorverwijzennaareenhunbekendeofbevriendethuiszorgorganisatie.Dathorenwijregelmatig.Datkannietdebedoelingzijn.Hetisgoedomdeketengeslotenengoedteorganiseren,maarhetmoetwelmogelijkblijvendatdecliëntzelfzijnthuisorganisatiekiest.AlserbijzorgaanbiederstochonduidelijkheidisoverdeverhoudingtussenonzemaatschappelijkeenpolitiekeambitiesenerzijdsendebeperkingenvandeMededingingswetanderzijds,danmoetenActiZenhetministeriemetelkaarinoverlegtreden.Daaromzijnwijerookblijmeedatdestaatssecretarisdaartoehetinitiatiefheeftgenomen.Ikhoopdatzijinmiddelsaandietafelzitofdaar-overalafsprakenheeftgemaakt,wanthetisgoedomdaarmetelkaarovertespreken.Ikwildestaatssecretariswelvragenhierookdecliënten-organisatiesbijtebetrekken,wantookzijhebbenbelangbijditonder-werp.Uiteindelijkgaathetomhunbelangenvooreenkwalitatiefgoedezorg,uitgevoerddoordeorganisatiediezijwensen.WelvragenwijhoewijdeopmerkingmoetenbegrijpendatdestaatssecretarisaandachtzalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.857 gevenaandesamenwerkingtussendeNMa,deNZaendeinspectieomtebewakendatdewerkzaamhedenendetoetsingskadersopelkaaraansluiten.Watisdatnuandersdandevoornemensuitdebrief«Kiezenvoorbereikbaarheidenkwaliteitvanzorg»endeadviesaanvrageaandeRaadvanStateindatlicht?Deboeteszijnnietmals.DeNMazegtrekeningtehebbengehoudenmetomzetenallerleiandereaspecten,maarwijvragendestaatssecretarisweldevingeraandepolstehoudenmethetoogopdecontinuïteitvandezorgindedesbetreffendegebieden.Decliëntenmogenuiteindelijknietalsnogdedupeworden.MevrouwAgema(PVV):Enalsdiecliëntennuweldedupewordenenhetbedragvan8mln.tenkostegaatvandezorg?WatgaathetCDAdanondernemen?DeheerJandeVries(CDA):Wijzijnernietomindividuelezorgaan-biederstebeschermen.Wijbeschermenhetrechtopzorgvandecliënt.Ikhebgeenoordeeloverdeproportionaliteitvandeboetes.Ikziedathethogeboeteszijn,maaralsderechterinlaatsteinstantievindtdatdeboetesproportioneelenrechtvaardigzijn,danishetweldevraagwelkegevolgendatheeftvoordecontinuïteitvandeinstelling.Dezecontinuïteitisnieteendirectezorgvandestaatssecretaris.Zijhoeftdieinstellingnietperdefinitieteondersteunen,maarzijmoeterwelvoorzorgendatdezorgineengebiedgecontinueerdkanworden.Zekeralsermaaréénaanbiederis,vergtdataandacht.MevrouwLeijten(SP):IkneemaandatdeheerDeVriesookhetrapportvandeNMaheeftgelezen.InderegioKennemerland,waargeografischeafsprakenzijngemaakt,wordtgeoordeelddatergeennadeelisgeweestvooranderepartijenofvoordegenendiedezorgkrijgen.HoeoordeelthetCDAdaarover?DeheerJandeVries(CDA):DeCDA-fractieheeftgeenoordeeloverdezeindividuelecasuïstiek.Ikvinddatdestaatssecretarisdaarovereenoordeelmoethebben,nietdepolitici.Wijhebbendezetaakneergelegdbijeenonafhankelijkemededingingsautoriteit.Zijmoetdaarovereenoordeelvellen.Uiteindelijkishetaanderechteromtebeoordelenofeengoedeafwegingisgemaakt.MevrouwLeijten(SP):Watmijstoort,isdatdeheerDeVrieservanuitgaatdatthuiszorgaanbiedersdemarkthebbenverdeeldtennadelevananderen.Zijdedenditvanuithetoogpuntvandoelmatigheid.AandataspectgaatdeheerDeVriesvolledigvoorbij.WelkebrilheefthetCDAopalshetgaatomdezorg?Isdatdeeconomischebrilofdemaatschappe-lijkebril?DeheerJandeVries(CDA):HetgaatdeCDA-fractieomdekwaliteitvandezorg.Erisgeentegenstellingtussenkwaliteitenkeuzevrijheidvancliënten.Wijvindendekeuzevrijheidvancliënteneenvandeaspectenvandekwaliteitvanzorg.Datmoetenwijmetelkaarwaarborgenendaar-voorhebbenwijeensysteemingericht.Alseronduidelijkheidisoverhetantwoordopdevraagwatbinnendatsysteemmogelijkis,moetdestaatssecretarisdaarovermetdezorgaanbiedersoverleggen,maardanmoetenwijnietopbasisvaneenuitspraakvandeNMaintweeconcretegevallenpleitenvooreentotaalandersysteem.MevrouwWolbert(PvdA):IkbegrijpnietdatdeheerDeVriesaandeenekantzegtdathijdeboetesaandehogekantvindtenaandeanderekantdestaatssecretarisvraagtomtelettenopdecontinuïteitvandeorganisa-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.858 ties.Daarlaathijhetdanbij.HoedenktdeheerDeVriesdatzorgaan-biedersdergelijkeboetesophoesten?Wiebrengtdatgelduiteindelijkop?DeheerJandeVries(CDA):MevrouwWolbertmaakteengrootpuntvandeboeteszonderdaaraaneenconcreetvoorstelteverbinden.Datisgoed-koperetoriek.MevrouwWolbert(PvdA):DezekeergeeftdeheerDeVriesechtgeenantwoordopmijnvraag.Desalarissenmaken70%uitvandekostenvanzorgaanbieders.WaardenktdeheerDeVriesdatdezorgaanbiedersdeboetesvangaanbetalen?Hetantwoordopdezevraagisnieteentegen-vraagoverretoriek.DeheerJandeVries(CDA):Datkaniknietbeoordelen.Mogelijkhebbendezorgaanbiedersreserveswaaruitdeboeteskunnenwordenbetaaldzodatdieniettenlastekomenvandekwaliteitvandezorg.Dathoefikookniettebeoordelen.DeNMaheeftbijhaarafwegingallerleiaspectengewogen,bijvoorbeelddefinanciëlepositievandeinstelling.Ikkannietbeoordelenofdatoordeelrechtvaardigisgeweest.Datlatenwijaanderechterover.Destaatssecretarismoetweldevingeraandepolshoudenvoordecontinuïteitvandezorg.Steldateenboeteertoeleidtdatdekwaliteitvandezorgdieeeninstellinglevertnietmeerkanwordengega-randeerd,danvindikdatdestaatssecretarisredenheeftomhaarverant-woordelijkheidtenemen.MevrouwVanMiltenburg(VVD):Voorzitter.Ikhebeenkorteinbreng.WijsprekenhierovereenNMa-besluitoverdethuiszorg.Driethuiszorgorgani-satieshebbeneenboeteopgelegdgekregen.Alledriezijndaartegeninberoepgegaan.Ofjenuvooroftegenmarktwerkingbent,wijhebbenvoorditsysteemgekozen.Hetisgebruikdatverantwoordelijkhedendiezijngedelegeerd,blijvenbijdepartijaanwiezijzijngedelegeerd.HetisnuaanderechteromteoordelenofdeNMacorrectheeftopgetredenenofdeopgelegdestraffenproportioneelzijn.NadeuitspraakvanderechterkandeKameralsnogbesluitenomhetdebattevoeren.Iedereenstaattetrappelenomdatdebatnualtevoeren,maardatheeftgeenenkelezin.AntwoordvandestaatssecretarisStaatssecretarisBussemaker:Voorzitter.Ikzaleerstenkelewoordenwijdenaanmijnalgemenevisieopdethuiszorg.Vervolgensgaikinopdemarktwerking,derolvandeNMaenopderelatietussendeNMa,NZaendeIGZ.Ikzalingaanopdevraagofdeboeteseenstrafzijnopsamenwer-kingenketenzorg,opderelatietussenfusiesenboetesvandeNMaenopdeanderevragenoverdeboetes.Ikzegmaardirectdatiknietopdecasuszalingaan.DeNMaheeftdaaruitsprakenovergedaan.Allethuiszorgorganisatieshebbengezegddatzijinberoepgaan.Dezaakligtnuvoorbijderechter.Ikkanhierendaarwatfeitelijkeinformatiegeven,maarikzalgeenuitsprakendoen,wantderechtermoettoetsenofdeboetesdiedeNMaheeftopgelegd,juistzijnenzichuitsprekenoverdehoogtevandeboetes.Hoegaathetmetdethuiszorgenwatwilikmetdethuiszorg?Dethuis-zorgisregelmatiginhetnieuwsvanwegeproblemen.Dieproblemenzijner,maarindethuiszorggebeurenookeenheleboelgoededingen.Mijnambitieisomindethuiszorg,netzoalsinderestvandelangdurigezorg,derelatietussendecliëntendeprofessionalcentraaltestellen.Goedethuiszorggaatoverpersoonlijkebejegeningenrespectvoorhetindividu.Datzijndebelangrijksteuitgangspunten.Persoonlijkebejegeningenrespectkrijgenvormalsdemedewerkerkwalitatiefgoedeenherkenbarezorglevert,dieaansluitbijdewensenendebehoeftevancliënten.Niethetaanbodvanzorgmoetduscentraalstaan,maardevraagendepositieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.859 vandecliënt.Decliëntmoetzeggenschaphebben.Zeggenschapindevormvaninspraakbijzorginstellingenendoorparticipatieincliënten-raden,maarookzeggenschapinelkindividueelgevaldoordatzoveelmogelijkkanwordengekozentussenzorgverleners:welkezorgverlenerverleentdezorgeninwelkevorm?Ditdienttegebeurenbinnendecondi-tiesdiewijdaarvoorstellen;datheeftmetdeindicatietemaken.Goedezorgisdusherkenbarezorgdieaansluitbijdeleefwereldendebehoeftevancliënten.Daarmoethetindethuiszorgomgaan.Ikmeendatdesectordezevisiedeelt.Watheeftdemarktdaarmeevandoen?Omtebereikendatcliëntenzeggenschaphebbenoverdezorgverlener,hebbenwijerindethuiszorgvoorgekozenomdezorgaanbiedersderuimteenhetvertrouwentegevenomdiegoedezorgtebieden,metinnovatieveconceptentewerken,kleinschaligezorgteleverenennieuwezorgarrangemententeontwik-kelen.IedereeninNederlandmagzelfeenthuiszorginstellingoprichten.Indiezinhebbenwijeenprivatemarkt.Ikdenkookdatditgoedis.Ikdenknietdatdezorgerveelbetervanwordtalsikiedereenindezorgsectoraaneentouwtjeheb.Dieruimtevoorondernemerschap,ofzomenwil,marktwerking–wijmoetenerergvooroppassenhetbegrip«markt-werking»nietvoorallestegebruikenenzorgvuldigonzewoordenkiezen–isgeendoelopzichzelf,maarkanalleeneenmiddelzijnvoorzoverdieruimtevoorondernemerschapdebovengenoemdepubliekebelangenindezorgdient.Datmoetaltijddetoetssteenzijn.Marktwerkingisgeendoelopzichzelf.Inmijnbriefhebikdanookonderstreeptdatjeindezorgverschillendesoortenondernemerschaphebt.MevrouwWolbertverweesdaarnaarendatsluitookaanbijdeopmerkingenvanmevrouwLeijten.Mijnwensisnietomeenondernemerschaptecreërendatwordtbekekendooreeneconomischebril,zoalsmevrouwLeijtenhetnoemde,methetdoelomgeldverdienen,winsttemakenenschaalvergrotingterealiseren.Wijhebbenhierovereerderuitgebreidgedebatteerd.Ikmeendatditsoortondernemerschapnietvantoepassingkanzijnopdezorg.Ikgeloofwelineenanderevormvanondernemerschap,eenvormwaarinhetcentraalstellenvandecliënt,hetontwikkelenvaninnovatieveconcepten,hetvindenvancreatieveoplossingen,eentransparanteopstellingenluisterennaarcliëntendehoogstedoelenzijn.Indezecultuurmoetennieuwewegenwordenbewandeld.Kwaliteit,innovatieenklantgerichtheidzijndaarbijnodigomindetoekomstdezorgtebiedendiejeaaniedereenwiltbieden.Datheeftinderdaadtemakenmetkeuzevrijheid,zoalsdeheerDeVrieszei,enmetkwaliteit.DeKamerisnetzominalsikvoorhetcreërenvangrote,loggeorganisatieswaardoormensengeenkeuzevrijheidmeerhebbenendoorwiehetaanbodindezorgwordtbepaald.Ikherinneraanhetdebatoverfusiesdatwijinaprilhebbengevoerd.Preciesomdieredenisreguleringvanhetprivateondernemerschapnodig.OnderanderedaarvoorisdeNMaopgericht.Marktwerkingofruimtevoorondernemerschapkandusnooitongeclausu-leerdzijn.Juistomdatwijeengereguleerdemarktwerkingwillen,hebbenwijeeninstellingzoalsdeNMa.DevraagissteedsofdepubliekebelangendiederegeringendeKamerhebbenbepaald,wordengehaaldmetderuimtedieondernemersenzorginstellingenhebben.Voldoenderuimtevoorpartijenkandusnooitinhoudendatwijachteroverleunenenmaarzienwelkeinstellingenontstaan,welkekwaliteitvanzorgwordtgeleverdenofhetaldannietcowboyszijn.Wijhebbendaaromnadrukke-lijkgekozenvoorrandvoorwaardendiederuimtevanzorginstellingenbepalen,opdatcliëntendaadwerkelijkbeterafzijn.Datbetekentdaterveelaandachtisvoorhetversterkenvandepositievancliënten,vooreengoedemaniervanbekostigen,inzichtinkwaliteit,garantiesvoorbereik-baarheidbijvoorbeeldbijcrisisopvang,ruimtevoornieuweenkleinezorgaanbiedersengazomaardoor.ErisdaaromookveelaandachtvoorTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8510 hethelderformulerenvanbasisvereistenvoorgoedezorg,zodatduidelijkisvoorwelkekwaliteitwijmetz’nallenstaan.MevrouwLeijten(SP):IkwileerstopmerkendatdestaatssecretarisantwoordtdatergeenmarktwerkingisalsdeKamervragensteltoverfraudeofanderezakenindezorgenthuiszorg.Nuisertocheengeregu-leerdemarktwerking.Dathaddenwijalgeconstateerd,maarnuishetookgezegd.Wijgevenderandvoorwaardenvoordegereguleerdemarktwerkingendatzijnvooraluitkomsten.Ketenzorg,dekwaliteit,maatschappelijkverantwoord:noemmaarop.DeNMakijktdaarnujuistnietnaar.Hoeverhoudendezezakenzichtotelkaar?StaatssecretarisBussemaker:Misschienishetgoedalsikmijnbetoogevenvoortzet.Datisnatuurlijkdecruxdieookvoormijcentraalstaat.Dieheeftookinmijnbriefcentraalgestaan.DienendetakenvandeNMadepubliekerandvoorwaardendiewijhebbengesteld?Dienenzijdekeuze-vrijheidendediversiteitenwatdoendeNMa,deNZaendeIGZdaarbij?Datisallemaalvanuithetuitgangspuntdatmensenzelfzorginstellingenkunnenoprichtenmaardatergeensprakeisvanvrijemarktwerking.Erisdusgeensprakevanfabrikantenvanstofzuigersof,zoalsmevrouwAgemazei,vanmobieltjes.Ikblijfdanookbijmijnstandpuntdatergeensprakeisvaneenmarktwerkingzoalsdievooreenstofzuigerfabrikantgeldt.WatdoetdeNMadanwel?DeNMamoetkijkennaardeverschillendeaspectendieiknethebgenoemd.Zijhanteertdaarbijnadrukkelijkeencase-by-casebenadering,waarbijiniederafzonderlijkgevalwordtgekekennaardeconcreteomstandigheden.Hetisdebedoelingdatzijinhaaranalysesrekeninghoudtmetzorgspecifiekeaspecten.ZobetrektdeNMainhaarbeoordelingonderanderedemogelijkheidvananderezorg-instellingenomineenbepaaldgebiedzorgteleveren,devoorkeurenofreisbereidheidvancliëntenofhunsocialenetwerkalsdatineenspeci-fiekecasusrelevantis.Alsmensenbijvoorbeelderghechtenaaneeninstellingindebuurtennietverwillenreizenomzorgteontvangen,danhoudtdeNMadaarbijhaarbeoordelingrekeningmee.Hetdebatdaar-overenoverdefusieshebbenwijditvoorjaargevoerd.DerechterzalmoetentoetsenofdeNMametdejuisteaspectenrekeningheeftgehouden,geletopdetaakdiewijdeNMahebbenopgelegd.NietalleendeNMa,maarookdeNZaendeIGZhebbeneentoezichthou-dendetaak.Hetlijktmijheelgoedomnogevenkortaantegevenwatdeverschillendetoezichthoudersindezorgdoen.Vanzelfsprekendstaatdekwaliteitvoorop.Dathebbendeministerenikeen-enandermaal,bijvoor-beeldinonzebriefoverbereikbaarheidenkwaliteit,gesteld.Mochtersprakezijnvaneenspanning,danstaatkwaliteitvooronsvoorop.DeInspectievoordeGezondheidszorgborgtdekwaliteitvandezorgenzieteroptoedatdenormendiewijstellendaadwerkelijkwordennageleefd.DeNZaheeftvooraldetaakomdeinstellingenof,zomenwil,demarkten,daadwerkelijkgoedtelatenwerkendoorvoorafregelstestellenendetarievenendeprestatiesindezorgteregulerenendoordetranspa-rantievanzorgenkeuze-informatievoorcliëntentestimuleren.DeNMaisverantwoordelijkvoorhetalgemenemededingingstoezicht,ookvoordezorgsector,enborgtdaarmeevooraldekeuzevrijheidvancliënten.DeNMagrijptinalsfusiestoteensterkemachtspositieleidenenalssamen-werkingsafspraken,somsdoorzorgverlenersgezienalseenmakkelijkofmooialternatiefvooreenfusie,dekeuzevrijheidvancliëntenbeperken.Nuzeggendatdekwaliteitnietismeegewogen?WijhebbendeIGZineersteinstantievoordekwaliteit,wijhebbendeNZavoordeprijsenwijhebbendeNMaomdebelangenvandecliëntentewegen.Datzijndrietoezichthoudersmeteenbelangrijkerolbijhetborgenvandepubliekebelangen.Zijontlenendelegitimiteitvanhunhandelenaandeboven-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8511 geschetstevisiesenkeuzesdiezijhebbengemaaktenaandewijzewaaropwijdatinwet-enregelgevinghebbenomschreven.Zijdrageniederophuneigenmanierbijaanhetrealiserenvangoedezorgwaarbijkwaliteit,cliëntgerichtheidenrespectvoorhetindividubovenaanstaan.Mededoordezediscussiehebikgemerktdatdetaakverdelingtussendetoezichthoudersvoorinstellingennietaltijdevenduidelijkis.IkdenkdathetdaaromvanbelangisomdeverantwoordelijkhedenvandeIGZ,deNZaendeNMa,specifiektenaanzienvandethuiszorg,nogeensteverduidelijken.Hetgaatdaarbijomdekwaliteit,detoegankelijkheidendebetaalbaarheidvandethuiszorg.Ikzaldaarbijookingaanopdewerk-zaamhedenvandetoezichthouders.Ikhebalaangegevendatikmetdestakeholdersindesector,waaronderActiZ,ingesprekzalgaanomtebekijkenhoeeencultuurwaarbinnendesectorrespectkantonenvoorhetindividuenherkenbarezorgkanleveren,centraalkankomentestaan.Datgesprekwordtoverigensaldoormijndepartementgevoerd.Ikbenookgraagbereid,zozegikdeheerDeVriestoe,omcliëntenorganisatiesdaarbijtebetrekken.Ditgesprekzalookmoetengaanoverdevraagofaldietoezichthoudersoptimaalmetelkaarsamenwerken.Mochtuithetalgemenegesprekmetdesectorendecliëntenorganisatiesofuitderech-terlijkeuitsprakenoverhetgeendethuiszorginstellingendoen,blijkendateenofandervoorverbeteringvatbaaris,danstaikdaarnatuurlijkvooropen.Vanzelfsprekend.Juistomdatdethuiszorgsectoreensectorintran-sitieiseninderdaadmetveelproblemenofuitdagingenwordtgeconfron-teerd,wiliknogeensbekijkenofspecifiekvoordezesectordetakenvandetoezichthoudersgoedopelkaaraansluiten.DeheerDeVriesvroegwataandezevoornemensnueigenlijkandersisdanaanhetgeenikalhebaangegevenindebriefoverbereikbaarheidenkwaliteit,dieiksamenmetdeministernaardeKamerhebgestuurd.Eriseenheelnadrukkelijkverband.Kwaliteitwordtbijvoorbeeldaltijdvoorop-gesteldenstaatookbovenbereikbaarheid.Onzeprioriteitendelenwijookmeeaandetoezichthouders.Debriefoverbereikbaarheidenkwaliteitisvooralopgesteldnaaraanleidingvanhetdebatoverdefusies.InmijnbriefaandeKameroverdeNMahebikgezegddatiknogspecifiekvoordethuiszorgsectorwilkijkennaardeverantwoordelijkhedenvandetoezichthouders,juistgeletopalleswatopdethuiszorgsectorafkomt.Ikwilookzelfzienhoedepubliekebelangeninkaartwordengebrachtenofeenenanderinderdaadvoordethuiszorgwerktzoalswijdatwillen.DeheerDeVriesheeftnoggevraagdnaarhetnatuurlijkmonopolieindunbevolktegebieden.Alsermaaréénaanbiederis,magjeaannemendatvantevorennietmetandereaanbiedersisafgesprokendatzijtotdatgebiedniettoetreden.Indunbevolktegebiedenkanhetechtervoorkomendatermaaréénaanbiederis.BijditnatuurlijkmonopolieiseerstdeNZaaanzet,wantdeNZakanverplichtingenopleggenaaninstellingenmeteenaanmerkelijkemarktmacht.Zowordtvoorkomendateennatuurlijkmonopoliemisbruiktmaaktvanzijnmarktmacht.Datiseenvandepuntendieterugkomenindenadereanalyse:watdoetdeIGZ,watdoetdeNZaenwatdoetdeNMa?DeNZakanvoorafingrijpenendeNMakanalleenachterafsanctiesopleggen.Ikkomdaarzonogopterug.Erzijnveelvragengesteldoversamenwerking.Datkanikmijgoedvoor-stellen,wantdaaroverisindemediaheelveelgesproken.IsdoordezeuitsprakenvandeNMageensamenwerkingmeermogelijkenwordtbuurt-ofwijkgerichtezorgdaardoorbelemmerdofnietmeermogelijk?Naarmijnmeningissamenwerkingindezorgonmisbaar.Erkanalleenmaarkwaliteitwordengeleverdalswordtsamengewerktdoorinstellingenbinnendezorg.DevraagdienucentraalstaatisofdeuitsprakenvandeNMavoldoenderuimtebiedenomsamenwerkingvormtegeven.IndecasesdievoorliggeniseenvandevragendiederechterzalmoetenbeantwoordenofdeNMadeboetesheeftopgelegdvolgensdenormenvoorsamenwerking.IkstelvooropdatderegelsvandeNMaveelruimtebiedenomsamenwerkingvormtegeven.InderichtsnoerenvandeNMaTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8512 staatookaangegevenwelkevormenvansamenwerkingzijntoegestaanenwelkeniet.Zostaaterbijvoorbeeld:«Afsprakenoverkwaliteitsbevor-deringlevereninhetalgemeengeenconcurrentiebeperkingopindiendezeenkeltotdoelhebbenomviaobjectieveentransparantecriteriadeverantwoordelijkhedenenbekwaamhedenvandezorgaanbiederszekertestellenenhetalgemenekwaliteitsniveauvandeteverlenenzorgtebevor-deren.»Daarinishetcentraleelementvankwaliteitdusterugtezien.DerodedraadinderichtsnoerenvandeNMaisdatafsprakendiedekwaliteitvanzorgdienen,dedoelmatigheidverbeteren,goedzijnvoorcliëntenenvoldoendekeuzemogelijkhedenoverlaten,geoorloofdzijnmitsaaneenaantalrandvoorwaardenwordtvoldaan.Wijmoetendaarbijeenonderscheidmakeninafsprakentussenzorginstellingendiedezelfdesoortzorgleverenenafsprakentusseninstellingendieverschillendesoortenzorgleveren.Inhetlaatstegevalspreekikexplicietoverketen-zorg,inheteerstegevalisbijvoorbeeldsprakevan24-uurszorgaancliënten,gemeenschappelijkeinkoop,afsprakenoverwaarneming,hetgezamenlijkopzettenvanelektronischenetwerken,informatie-uitwisselingoverhetvakgebiedensamenwerkingopadministratiefgebied.DatzijnallemaalvoorbeeldendieinderichtsnoerenvandeNMazijngenoemd.InhetNMa-beleidzijndezevormen,mitswordtvoldaanaaneenaantalrandvoorwaarden,mogelijk.Jekunterovertwisten,maardankomenwijweerterugbijderechterdiemoettoetsenofdaarindezegevallenreke-ningmeeisgehoudenenoferjuistbeoordeeldis.InderichtsnoerenvandeNMastaatevenweldatdezevormenvansamenwerkingzijntoege-staan.Voorbeeldenvangeoorloofdeafsprakentussenzorgverlenersdieverschillendesoortenvanzorgverlenenzijnmetnameketenzorgofsamenwerkingingezondheidscentra.WatvolgensdeNManietmag,ismetelkaarafsprakenmakenmethetafzonderlijkedoelomdeonderlingeconcurrentieuitteschakelen.Dergelijkesamenwerkingsafsprakentussenzorgverlenersdiedezelfdesoortzorgaanbieden,kunnentenkostegaanvancliënten,bijvoorbeeldomdatdeaanbiedersdanweinigofgeendrukmeervoelenomrekeningtehoudenmethuncliëntenendaarmeeonvol-doendewordengestimuleerdomgoedezorgteleverentegeneenaanvaardbareprijsenbijvoorbaatdusookalgeenprikkelmeerhebbenombijvoorbeelddoorhetwervenvannieuweteams,verbeteringvandeplanningofeeninnovatievewerkwijzehunzorgteverbeteren.Datsoortsamenwerkingsafsprakenleidttotonwenselijkemachtsconcentratiesomdatzorginstellingendanookweinigdrukmeervoelenomrekeningtehoudenmetwensenvancliëntenendekeuzevrijheidwordtaangetast.DiemogenvolgensderegelsvandeNMadanookniet.DeheerJandeVries(CDA):Destaatssecretarisspreektoverdericht-snoerenvandeNMa,maardierichtsnoerenkomennietuitdeluchtvallen.DiekomennietspontaanuithetbreinvandezeerdeskundigemedewerkersvandeNMa,maarkomenvoortuithetwetgevings-enbeleidskaderdatdeoverheidheeftgeformuleerd.Zieikdatgoed?HeefthetministerievanVWSinvloedgehadophetformulerenvandiezelfderichtsnoeren,ofheeftdestaatssecretariskunnenaangevenofzijdatinovereenstemmingvindtmethetbeleidskader,devisie,dewetgevingendergelijke?StaatssecretarisBussemaker:DetakenvandeNMazijnwettelijkbepaald,maardeNMaiseenonafhankelijktoezichthouder,duszijmaaktderichtsnoeren.Voorzoverikweet,heeftdaaroveroverlegplaatsge-vondenenheeftVWSdaaropcommentaargeleverd.Ikgeefhierdefeite-lijkesituatieaan.DerichtsnoerenvandeNMazijnoverigenstelezenopdewebsite.DitzijnderichtsnoerendiedeNMaalsonafhankelijketoezichthoudertoegespitstopverschillendesectorenmaakt.Daarbijspelensectorspecifiekeelementeneenrol.Erzijnvoordezorgspecifiekerichtsnoeren.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8513 DeheerJandeVries(CDA):Eentoezichthouderisgeenregelgeverofbeleidsmaker.Eentoezichthouderdoetnietsandersdanbekijkenofopeenmarktwordtgehandeldbinnendekadersvanhetbeleidenderegel-gevingdiewijhebbenvastgelegd.Derichtsnoerenvoldoendusaanhetdooronsallengewenstebeleid.HeeftdestaatssecretarisindeafgelopentijdvandesectorzelfgehoorddatmenvonddatderichtsnoerendiedeNMainoverlegmetderegeringheeftvastgesteld,nietvoldedenaanhetbeleidskaderenaandewet-enregelgevingdiewijsamenhebbenvastgelegd?StaatssecretarisBussemaker:Hetantwoordopdeeerstevraagis:ja,zijmoetenvoldoenaanhetbeleiddatwijvaststellen.Daarhebbenwijeenheelconcreetvoorbeeldvangezien,namelijkdefusies.DeministerenikhebbenookgezegddatdeNMademeerspecifiekopdezorggerichteelementenmoetbetrekkenbijhettoetsenvanfusiesindezorg.Datmoetdusinderdaadpassenbijwatwijdoen.Hetantwoordopdetweedevraag.Nee,ikhebzelfnieteerdersignalengekregendiedaaropduiden,maardatkankomendoordatditdeeerstekeerisdatdeNMadethuiszorgsectorboetesheeftopgelegd.DezecasusisdaaromookvoormijaanleidingomeensspecifiekvoordethuiszorgtebekijkenofalletoezichthoudersdoenwatwijwillenenwaardeKamerookuitgebreidoverheeftgesproken.Ikhebgeensignalendieeropduidendatvoordethuiszorgsectordeprikkelsnietgoedopelkaarinwerken.IkgeefdemogelijkhedentotsamenwerkingaandiedeNManoemt.Zijheeftgeconstateerddathetbijdeorganisatiesaanwieboeteszijnopgelegd,nietgingomdezevormenvansamenwerking,maardatheterbijuitstekomgingbijvoorbaatafsprakentemakenomdeonderlingeconcurrentieuitteschakelen.InhoeverredatoordeelterechtisenofdeNMahetgoedheeftgeziendathethiernietgingomsamenwerking,maaromhetmakenvanafsprakenoveronderlingeconcurrentie,zalduidelijkwordenuithetoordeelvanderechter.Datmoetenwijafwachten.Daarkunnennatuurlijkconsequentiesuitvoortvloeienvoordebeleidskeuzes,maardaarwiliknietopvooruitlopen,wantdeconclusiekanookzijndathetallemaalgoedinelkaarzit.MevrouwLeijten(SP):Ikhoopdatdestaatssecretarisnogingaatopdetoewijzingendeaanbestedingdoorgemeenten,wantdaarhebikveelvragenovergesteld.Hetgaatnuoverdeconcurrentiebinneneengebied.Ikweetdatdestaatssecretariseenfanisvanbuurtzorg.Datzijnwijook.Daarkaneenstreepdoorheen.Zijwerkennamelijkmetexclusiviteits-contractenineenspecifiekeregiowaarinalleenwordtsamengewerktmeteenbepaaldepartner.Buurtzorgzalinditgebiedgeenbuurtzorgteamsmeerexploiteren.Kandestaatssecretarisdaareensopreageren?StaatssecretarisBussemaker:DecasuswaarovermevrouwLeijtenspreekt,kenikniet,maarinhetalgemeenvindikbuurtzorgeengoedvoorbeeldvansamenwerkingbinnenketenzorg.MisschienmagikmevrouwLeijteneraanherinnerendatzijmijnaardeKamerheeftgeroepenvooreenanderekwestie,namelijkAmsterdamThuiszorgZijvonddatikAmsterdamThuiszorgmoeststeunenomdatdezorgandersingevaarkwam.Erstondenallemaalkleinezorgorganisatiestetrappelen,waaronderbuurtzorg,omdezorgindieregioovertenemen.Zosimpelligthetdusniet.Juistkleinezorginstellingenwordenvaakdedupevanonderlingeafsprakenvoorafofvanonderlingeprijsafspraken.Ikvindjuistdatzijeenkansmoetenkrijgen.DatiseenvandedingendiedeNMamoetdoen:ervoorzorgendatergeensprakekanzijnvanongewenstefusies.MevrouwLeijten(SP):Ikconstateerdatdestaatssecretarismetdeexperi-mentenvandeNMadienuindethuiszorgplaatsvinden,buurtzorgTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8514 uitsluit.Buurtzorgmaaktnamelijkexclusiviteitsafsprakenzodatzijineenbepaaldgebiedkanopereren.Datwasmijnvraag.Dankandestaatssecre-tariswelspelletjesgaanspelen...StaatssecretarisBussemaker:IkwildanwelgraagwetenwaarmevrouwLeijtendatpreciesvandaanheeft.Indetijddatditeenrolspeelde,hebikdeoprichtervanbuurtzorguitgebreidgesproken.UitdatgesprekbleeknietdatdeuitsprakenvandeNMaconsequentieszoudenhebbenvoorbuurtzorg,tenzijeronduidelijkheidisoverdevormenvansamenwerkingdievolgensdeNMa,vastgelegdinderichtsnoeren,welennietzijntoege-staan.MevrouwVanMiltenburg(VVD):Ikkomeventerugopderichtsnoeren.InhetdebatjetussendestaatssecretarisendeheerDeVrieswarenmijeenpaardingenniethelemaalhelder.DestaatssecretariszegtdatdeNMaalsonafhankelijkinstituutderichtsnoerenheeftopgesteld.Derichtsnoe-renwordennutochjuistvoordeeerstekeerdoorderechtergetoetst?Wijzijnnietdegenendiedezetoetsen.Derechterzalookkijkenofdiericht-snoerenwelvoldoenaanderegelgeving.StaatssecretarisBussemaker:DerechterzalkijkenofdeuitsprakendiedeNMaheeftgedaan,overeenkomenmetdewettelijketaakvandeNMaenofdeboetesproportioneelzijn.Ikgaervanuit–maarikzegdatvoor-zichtig,wantdezaakligtbijderechter–datookwordtgekekennaardeonderliggendestukken.Jemagaannemendatderichtsnoerendaarbijwordenbetrokken.MevrouwVanMiltenburg(VVD):Derichtsnoerisgeenregel,maargeba-seerdopregels.Derechtertoetstaanregels,nietaanrichtsnoeren.Jezoubijnadenkendatindierichtsnoerenalleenmaarzakenstaanwaar-overwijhierindecommissievoorVWShebbengesproken,maardierichtsnoerenvandeNMazijntochvooralgebaseerdopdeeconomischewetenregelgevingvanNederlandenEuropa?DerichtsnoerenzijngeendoorVWSgemaakteregels.StaatssecretarisBussemaker:Datklopt.Dierichtsnoerenzijnhierooknietbesproken.DeNMaiseenonafhankelijketoezichthouder.Wijkunnenwelaangevenwatonzeprioriteitenzijn.DaarspreekikookmetdeNMaover.Alsikvinddatkleinschaligheideenkansmoetkrijgen,danvraagikofinhunbeleidelementenvoorkomendiedatbelemmeren.Datwilikdanwelgraagweten,wantjemoetwelbeleidsprioriteitenkunnenstellen.DeNMaheeftweleenonafhankelijktoezichthouderschap.Daaromishetvoormijvanbelangomtebekijkenhoedeverschillendetoezichthoudershunfunctieuitoefenenenhoezichdatverhoudttotdebeleidsprioriteitendiezijngesteld.MevrouwVanMiltenburg(VVD):BetekentditdaterinformeelvoordestaatssecretarisendeKamerrichtsnoerenzijnwaarbinnenwijkunnenaangevenwatonzeprioriteitheeft?StaatssecretarisBussemaker:Nee,daaroverzoudenwijdaneendebatmoetenvoeren.DanzoudenwijderegelsvoordeNMamoetenveran-deren.InhetdebatoverdefusiesheeftdeKameraangegevendatzijwildaterspecifiekezorggerelateerdefusietoetsenzijn.MevrouwVanMiltenburg(VVD):WijmoetenonstochhoudenaanEuro-peseregelgeving?StaatssecretarisBussemaker:Ja,natuurlijk.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8515 Voorzitter.Watdusnietmagzijnafsprakenmakenmethetafzonderlijkedoeldeonderlingeconcurrentieuitteschakelen.IkvraagmijnogsteedsafofhetvoorbeeldvanmevrouwLeijtendaaraanvoldoet.Wantbijdeketenzorgmagjedusjuistwelsamenwerkenmetandereinstellingen.Iedereenbegrijptdatjedanverschillendeorganisatiesnodigzulthebben.Omdeonwenselijkemachtsconcentratiestegentegaan,moetensamen-werkingsafsprakenjuistgoedwordengewogenenmoetdekeuzevrijheidvancliëntenwordenbevorderd.DeheerDeVriesvroegnognaardecontinuïteitvanzorg.Ikbenzeerbereidomdaarbijdevingeraandepolstehouden.Ikhebinmijnbriefalaangegevendatdecontinuïteitgewaarborgdblijft.Ikvertrouweronver-minderdopdatdezeboetesdecontinuïteitvanzorgnietingevaarzullenbrengen.DeNMaheeftdaarbijdehoogtevandeboetesrekeningmeegehouden.IkzegdeKamernogmaalstoedatikdaarnaarzalkijken.MevrouwLeijtenenmevrouwAgemagavenallebeideafstanddiezorg-verlenersmoetenafleggenalsvoorbeeld.Ikgahierbijnietinopdecasus,maarmisschienishetwelzinvolomtezeggenwelkeafsprakennietgemaaktmogenworden.DeNMakeurthetnietgoedalsmenafspreektomnietactieftewordeninelkaarsgebied.Alszorginstellingenmetelkaarafsprekendatslechtséénorganisatieineengebiedeenbepaaldsoortzorglevertenalszijcliëntenonderlingdoorverwijzen,danneemtzowelvoordecliëntalsvoorhetzorgkantoordekeuzemogelijkheidaf.Danondervindenzorginstellingenminderdrukomaandewensenvandecliënttegemoettekomen.Hetiswelprimaalseenzorgverlenerzelf-standigbesluitombepaaldeactiviteitennietmeeruittevoerenineenbepaaldgebied.Daarisniksoptegen.Sprekeninstellingenechterafomvooreenbepaaldeperiodenietinelkaarsgebiedactieftezijn,danwordtbijvoorbaatelkeprikkelweggenomenomvoorhetwervenvannieuweteams,dichtbijdecliëntbijvoorbeeld,voorverbeteringvandeplanningofvooreeninnovatievewerkwijzeofomhetvoorzieningengebieduittebreiden.Overigensjekuntprimainelkaarsgebieddienstenaanbiedenzonderdaterveelmeermoetwordengefietst.Jekunteenvestigingopenenenjewerftdaarvoormensen.OokdaarbijgeeftdeNMainhaarrichtsnoerenaandatzijbijdeafbakeningvanhetgebiedwaarbinnendezorginstellingenactiefzijn,rekeninghoudtmetdemogelijkheidofdeonmogelijkheidvananderezorginstellingenomactieftezijnineenbepaaldgebied.MevrouwWolbertenmevrouwLeijtenhebbengewezenopderelatietotdefusies.Ikhebdaaralheteenenanderovergezegd.Erisgevraagdofhetverbodopkartelsnietjuistleidttotschaalvergrotingenfusies.Verschillendezorginstellingenhebbendaarooknaarverwezen.Vooropge-steldzij–datisfeitelijkeinformatie–datinéénvandetweebesluitenvandeNMatelezenisdatdebetrokkenondernemingeninmei2006eenvergunningsaanvraagvooreenfusiebijdeNMahebbeningediend.Deaanvraagisinnovember2006weeringetrokkenomdatdebetrokkenondernemingentoenverwachttendatdevergunningzouwordengewei-gerd.DeNMaverleentgeenvergunningvooreenfusiealsdaardooreenonwenselijkemachtspositieontstaat.IneerderedebattenisgezegddatdeKamerhetonwenselijkvindtdaterditsoortgrotemachtspositiesindezorgzijn.Departijenhebbennahuningetrokkenfusieverzoekafsprakengemaaktwaarvandeeffectenvergelijkbaarzijnmetdeeffectenvaneenfusie,namelijkminderkeuzemogelijkhedenvoordecliëntenvoordezorginstellingenveelmeeronderlingedrukombetaalbareenkwalitatiefgoedezorgteleveren.Departijendiedesamenwerkingsafsprakenmaken,hebbensameneenonwenselijkemachtspositie,netalsinhetgevalvaneenfusie.Datisindelijnuiteengezet.InhetinterpellatiedebatdatdeheerDeVriesheeftaangevraagdoverdeaanstaandefusieEspriaisjuistKamerbreedaangegevenhoeonwenselijkeendergelijkemachtspositieis.OokdatiseentaakvandeNMa:onwenselijkemachtsposities,onwense-lijkefusiestegengaan.DaaromlichtdeNMainderichtsnoerenvoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8516 zorgtoewelkemogelijkhedendeMededingingswetbiedtvoorsamenwer-king.Hetisdusnietjuistdat,omdatmarktverdelingsafsprakenverbodenzijn,deenigeovergeblevengeoorloofdesamenwerkingsvormeenfusieis.Kortom.DeNMatoetstnietalleenopprijsafsprakenofconcurrentie-afspraken,maarzijtoetstvolgenshaarrichtsnoerenookopongewensteschaalgrootteenongewenstefusies.Alsjehetenewilt,danmoetjeookhetanderetoetsen.Jekuntnietalleenopfusiestoetsen.Jemoetookbekijkenofafsprakenwordengemaaktdiehetzelfdeeffecthebbenalseenfusie.MevrouwWolbertvindthetterechtdataanongewenstefusiesietswordtgedaan.Datisiniedergevaldebedoelingenhetisdelijnwaarvoorisgekozeninwetgevingenbeleid.Ofeenenanderdaadwerkelijkconformdebeleidslijnenis,isaanderechteromtetoetsen.Opdevraagofnouheteenofhetanderhetgevalis,kaniknoggeenantwoordgeven.Ikkanwelaangevenvolgenswelkelijnnaarditprobleemisgekeken.MevrouwLeijtenvroegnogspecifieknaardepositievanzorgkantorenengemeenten.Wijsprekenhiernietovergemeenten,wantdezeuitsprakenvandeNMagaanalleenoverAWBZ-instellingen.ZijgaannietoverdeWMO.Hetismijoverigensnietbekenddatzorgkantorenzichdaaroverhebbenuitgelatenofeenstimulerendeofsturenderolhebbengespeeldinhetmakenvanmarktverdelingsafspraken.Datblijktooknietuitdeopen-bareinformatieoverdezezaken.Hoedanook,partijenhebbeneeneigenverantwoordelijkheidomzichconformderegelsvandeMededingingswettegedragen.Datzorgkantorenzichscharenachterhetstrevenomwijkgerichtezorgtotstandtebrengen,isietsheelanders.Datimpliceertnietdatzorgkantorenmoeteninstemmenmeteengebiedsverdelingtussenpartijen.Deboetes.MevrouwWolbertvroegmijwatikvondvandehoogtevandeboetes.Zijvroegmijookofcliëntendedupewordenvandeboetes.DeboetesdiedeNMaheeftopgelegd,zijnervooromhetgedragvanzorg-instellingeneenhalttoeteroepen.Vandieveranderingmoetdecliëntvolgensderegelsprofiteren.DebeboeteinstellingenmoetenvolgensdeuitspraakvandeNMahungedragveranderenomcliëntenmeerkeuzetegeveneninstellingenmeerhunbesttelatendoenomdecliëntcentraaltestellen.Debeboeteinstellingenkunnennietzomaarminderofslechterezorgleveren.Dankomenzijnamelijkhunproductieafsprakenmetdezorgkantorennietna.Ikhebalaangegevendatdecontinuïteitvandezorg,voorzoverikweet,nietinhetgedingis.DeNMaheeftbijhetbeboetenvandeinstellingennadrukkelijkrekeninggehoudenmetdefinanciëlesituatievandeinstellingen,juistomdeinstellingennietfailliettelatengaan.Overigenszeggentweeinstellingen,HilverzorgenVivium,ineenpersberichtdatboetesniettenkostezullengaanvancliëntenofmedewer-kers.MevrouwAgema(PVV):Waargaandieorganisatiesdatgelddanvandaanhalen?Zijhebbendatgeldvolgensmijnietopdeplankliggen.Zijmoetendatergensinhunorganisatieweghalen.Kandestaatssecre-tariseenconcreterichtingnoemen?StaatssecretarisBussemaker:Datkanikalleenopgrondvandepersbe-richtendieikmijvandeverschillendeorganisatiesherinner.Zijhebbengezegdeersttebekijkenofdeboeteswelproportioneelzijnenofderechterdiegoedkeurt.Ikconstateerdatdezetweeorganisatieszeggendathetniettenkostezalgaanvancliënten.Waarschijnlijkzalhetgelddanvooreenbelangrijkdeelkomenuitheteigenvermogenvandeinstel-lingen.MevrouwAgema(PVV):Datlijktmijeenmerkwaardigerichting.Datisnietergverhelderend.Waarhalenzijdatgeldvandaan?Gaanzijcompu-tersverkopen,oftafels?Gaanzijinbindenophuneigensalarissen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8517 StaatssecretarisBussemaker:Ikheballeendefeitengenoemd.Ikhebgezegddattweevandeinstellingeninhunpersberichtaangevendatdeopgelegdeboetesniettenkostezullengaanvandezorgofvandemede-werkers.Deanderetweeinstellingendoendaarovergeenuitspraak.Hetkanookwordenbetaalduitheteigenvermogen.Veelinstellingenhebbeneeneigenvermogen.Hetisookmogelijkdathetwordtgehaalduitdeoverhead.Ditkanoptalvanmanieren.Daarwordtniksovergezegd.DeNMaheeftgetoetstofdeboetesnietdecontinuïteitvanzorgingevaarbrengen.Zijheeftgezegddatbijdehoogtevandeboetesrekeningisgehoudenmethetbelangvancontinuïteitvandezorg.Datisduseenzorgspecifiekelementwaarmeebijhetbepalenvandehoogtevandeboetesrekeningisgehouden.MevrouwWolbert(PvdA):Hetgaatmijnietzozeeromdeproportionali-teit,omdehoogtevandeboetes.Hetgaatermijomdatditzohaaksstaatopwateropditmomentindesectoraandehandis.Uitdejaarverslagenvandeinstellingenblijktdatdethuiszorginmeerdandehelftvandegevalleneenflinterdunnerisicoreserveheeft.Endanditsoortboetes.Ikvroegdestaatssecretarisofhetniettijdwordtomnatedenkenovereenandertypesanctieregimedanuitgerekendeenfinanciëlesanctie,geletopdeberoerdefinanciëlesituatieindezesector.Daarlezenwijelkeweekover.StaatssecretarisBussemaker:Voordatjedaaroververgaandeuitsprakendoet,moetjedeprijsontwikkelingenindethuiszorgendesalarisontwik-kelingaandetopenaandeonderkantanalyseren.DathebiktoegezegdbijdeWMO.Alsinstellingenregelsovertredendiewijhebbengemaakt,danmoetdaarietsaanwordengedaan.Alsjewiltdatditwordtgevoeld,danzullendatalsnelboeteszijn.Zostaathetoverigensookindewet.Alzouikhetwillen,ikkandathelemaalnietveranderenwantdesanctie-instrumentenvandeNMazijnwettelijkbepaald.Eenvandeinstrumentenisvoorlichting.OverigensheeftdeNMaaangegevendatzijaleenaantaljarenintensiefvoorlichtinggeeftindethuiszorgsector.DeNMakanookwaarschuwen,eenlastonderdwangsomtoepassen,boetesaaninstel-lingengeven–datishiergebeurd–endeNMakansindskortboetesaanbestuurdersopleggen.DezelaatstemogelijkheidheeftdeNMapassindsoktober2007.Dezakenwaaroverwijvandaagsprekenhebbenzichvoor-namelijkvooroktober2007voorgedaan,dusdatmaaktdatdeNMahaaraandachtnietheeftgerichtopbeboetingvandebestuurders,maaropbeboetingvandeinstellingen.DeNMaheeftoverigensvoorheteerstineenzorgsectorgekozenvooreenboete.Zijheeftaangegevendatzijdeafsprakendiededesbetreffendezorginstellingenhebbengemaaktdusdanigernstigvindtdatzijheeftgekozenvooreenboetenadatandereinstrumentenzijngebruikt.AlsdeKamerdeNMaanderesanctie-instru-mentenwilgeven,moetzijeendebatvoerenoverdevraagwelkesanctie-instrumentenzijvoordeNMawenselijkacht.Hetlijktmijnietjuistomdatdebatnuaandehandvantweespecifiekecasestevoeren.Overigensbenookikzeerbenieuwdnaardeuitspraakvanderechter.MevrouwLeijten(SP):BijmijneersteinterruptiezeidestaatssecretarisdatzijzouterugkomenopmijnvraagofdeNMadekwaliteitdient.StaatssecretarisBussemaker:Daarbenikzeeruitgebreidopingegaan.Ikhebnadrukkelijkaangegevenhoedeverschillendetoezichthouderszichtotelkaarverhouden.Ikhebookaangegevenhoehetoogmerkkwaliteitinderichtsnoerenterugkomt.Ikhebeen-enandermaalaangegevendateenonderdeelvankwaliteitisdatdecliëntzeggenschapheeftoverdezorg.Alsikhetmijgoedherinner,heeftmevrouwLeijteninalledebattenoverdeWMObenadruktdatzijdaaraanhecht.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8518 NaderegedachtewisselingMevrouwLeijten(SP):Voorzitter.DevoorzittervanActiZ,eenpartijge-nootvandestaatssecretaris,zeiopderadio«schietmijdekerstboommaarin».Nou,datmagdestaatssecretarismetmijookdoen.Hetiseennogalschizofrenesituatie.Wijhebbendeinspectievoordekwaliteit,nietwaar?Dathebbenwijnetgehoord.Tegelijkertijdkangeenkwaliteitwordengerealiseerdalsergeenprikkelszijnengeenconcurrentie.Hetisvantweeënéén.Ofconcurrentieleidttotkwaliteit,ofdeinspectiecontro-leertopdekwaliteit.DitkwamooknaarvoreninhetinterruptiedebatjemetmijncollegavandeVVD,mevrouwVanMiltenburg.Ditiseenecono-mischezaak,wantdeNMakijktnaardeeconomischesituatie.Datvindikinteressant.Daarmeeishetprocesindezecasussen,waaropdestaatsse-cretarisnietwilingaan,eenproefprocesgewordenwaaruitzalblijkenofhetmaatschappelijkebelangofheteconomischebelanggeldtindezorg.WatmijbetreftmagdeNMabijhethogerberoepdoorhetijs.Erwordtimmersookgestelddatandereaanbiedersnietzijnbenadeeld.Voortswordtderolvandegemeenteendezorgkantorenernietbijbetrokken.Datzijnopditmomentdétoewijzersindezorg.IkdenkdatwijnahethogerberoepmoetenconcluderendatereenhoopwaterdoordeNoordzeeisgegaaneneenhoopgeld,maarikhoopdatwijnadieuitspraakverderkunnengaanmetmaatschappelijkzorgverlenen.Ikwilééntoezeggingvandestaatssecretaris.Datlijktmijtochwelhetminste.Wijkunnennietingaanopdecasussen,maarwijwetenweldatdeNManogbezigismetallerleianderezaken.Latenwijditproefprocesnoueensevenafwachten.Staatssecretaris,gaatunoueenseengoedgesprekaanmetdeNMa,zodatoveranderesituatiesgeenoordeelwordtgeveldtotdatduidelijkisofdekwaliteitwordtbepaalddoordeNMa.MevrouwVanMiltenburg(VVD):HoekanmevrouwLeijtennoutochbewerendatdezorgnietookeeneconomischezaakis?HetisdeSPdietelkensbenadrukthoebelangrijkdesalarissenvandemensenindezorgzijn.Datisvolgensmijvooraleeneconomischezaak.Natuurlijkisdezorgookeconomie,wantdetijdvanliefdadigheidligtgoddankverachterons.KanmevrouwLeijtenverklarenwaaromzijnudoetalsofdatnietzois?MevrouwLeijten(SP):Ikdenkdathiereenmisverstandisontstaan.Ikhebnamelijkinmijneerstetermijngevraagdofwijdooreeneconomischebrilnaardezorgkijken–gaathetomkeihardeconcurrentieenomdeeconomischebelangenvandeaanbieders–ofdooreenmaatschappelijkebril.Destaatssecretariszeiinhaarantwoorddatwijnietalleendooreeneconomischebrilkijken.DoorhetinterruptiedebatjemetmevrouwVanMiltenburgiswelduidelijkgewordendatdeNMatoetstopdeeconomi-scheconcurrentiebedingendieopEuropeesniveauzijnafgesproken.Danwordtdezorgdusenkeleeneconomischemarkt.Natuurlijkwordtergeldverdienddoormensendiewerkenindezorg.Datlijktmijnogalwiedes!Wijhebbengeenzorgmarktmetalleenmaarmantelzorgersendatismaargoedook,maardatambtenarensalarissenverdienenwilnognietzeggendatzijmetelkaarmoetenconcurreren.Devraagdienuvoorligt,isdusofdeeconomischewettenvantoepassingzijnofdemaatschappelijke.Daaropkomtnoggeenantwoord,wantdestaatssecretariswilnietingaanopdecasussen.IkvraagdestaatssecretarisdanookofzijwilgaranderendatdeNMatotnugeenandereuitsprakenzaldoeneneersthethogerberoepzalafwachten.Daarnazienwijwelweerverder.MevrouwWolbert(PvdA):Voorzitter.Ikbenblijdatondernemengelukkigookkanzonderenkelwinst,eeneconomischefocusenschaalvergroting.Destaatssecretarisheeftdaarinhaarbriefterechtdeaandachtopgeves-tigd.DatiseengoedemanieromuitdezevruchtelozediscussiesteTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8519 blijven.Ondernemenkanopverschillendemanieren.Indezorgisonder-nemenmeteenmaatschappelijkefocuswelzogewenst.Hetlijktmijgoeddatwordtgeanalyseerdwiewaarvoorverantwoordelijkisbijhettoezicht.Kennelijkisdaarnogalwatonduidelijkheidover.DePvdA-fractiewachtdeuitspraakvanderechteraf.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.Hoedanook,hetblijftgekkenwerkom8mln.aanboetesopteleggenaanorganisatiesdieogenschijnlijkgoedfunctionereneneenkwalitatiefhoogstaandezorgaanhuncliëntenleveren.Latenwijeralsjeblieftvoorzorgendatditeindeverhaalwordtendatwijovergaantotanderezaken.DeheerJandeVries(CDA):Ikdankdestaatssecretarisvoorhaartoezeg-gingdatnietalleengesprekkenwordengevoerdmetzorgaanbiedersoverdeinterpretatievanderegelgeving,maarookmetcliëntenorganisaties.Ikhoopdatdegesprekkenmetzorgaanbiedersencliëntenorganisatiesgeza-menlijkplaatsvindt,wantdatkanvruchtbaarzijn.Hetisgoedomtehorendatdestaatssecretarismogelijkvoorstellendoetomeenenanderbijtestellenalsuitdegesprekkenenderechterlijkeuitspraakblijktdathetpubliekebelangdatnodigheeft.Datlijktmijookdejuisteweg.Ditdebatisindatopzichtontijdigenonnodig.Wijwachtendatmetbelangstellingaf.Wijhebbeneerderbijfusiesindezorggeconcludeerddatditnodigis.Wijhebbenerallevertrouwenindatdestaatssecretarisgoedevoorstellenzaldoen.MevrouwVanMiltenburg(VVD):IkwildestaatssecretarisdankenvoorhaarantwoordenvoorhaarkomstnaardeKamervoorditontijdigedebat.StaatssecretarisBussemaker:Voorzitter.Ikgaeerstinopdekwaliteit.MevrouwLeijtenzegtdatheteenmaatschappelijkofeconomischbelangis.ZijhooptdatdeNMadoorhetijszaktomdatnietwordtgekekennaarkwaliteit.Ikvinddateenergdigitalebenaderingdiegeenrechtdoetaanhetfeitdatkwaliteitvooropstaatinhetbeleidskadervandeministerenmij.Kwaliteitmoetweldegelijkonderverantwoordekaderswordengerealiseerd,ookonderbudgettairekaders.Indiezinvindikdetegenstel-lingmaatschappelijkofeconomischbelangoneigenlijk.LosdaarvanhebikaangegevendatdeNMainhaarbeleidookrekeninghoudtmetkwali-teit.IkhebexpreseenvanderichtsnoerenvandeNMageciteerd.Datdoeikdannogmaareenkeer.«Afsprakenoverkwaliteitsbevorderinglevereninhetalgemeengeenconcurrentiebeperkingopindiendezeenkeltotdoelhebbenomviaobjectieveentransparantecriteriadeverantwoordelijk-hedenendebekwaamhedenvandezorgaanbiederszekertestellenenhetalgemenekwaliteitsniveauvandeteverlenenzorgtebevorderen.»Derodedraadinderichtsnoerenisdatafsprakendiedekwaliteitvanzorgdienen,dedoelmatigheidverbeteren,goedzijnvoorcliëntenenvoldoen-dekeuzemogelijkhedenoverlatenmitswordtvoldaanaaneenaantalrandvoorwaarden,geoorloofdzijn.Latenwijdeuitspraakvanderechterafwachten.Derechterzalaangevenofditvoldoendeinevenwichtis.MevrouwLeijtenheefthetiniedergevalbijhetverkeerdeeindalszijzegtdatkwaliteitopgeenenkelemaniereenrolspeelt.AlsdeNMadoorhetijsmoetzakken,hebbenwijgeentoezichthoudermeerdieonwenselijkefusies,diemevrouwLeijtenvolgensmijooknietwil,kantegenhouden.DieopdrachtheeftdeNMaalendaarvoorgevenwijdeNManeteennieuweopdracht.HetwerkvandeNMawerktdustweekantenop.ZijvraagtmijdeNMaoptedragenzichnietmeermetanderezakenbezigtehouden.Mochtikdatalwillen,watniethetgevalis,danzegikdatikhetooknietkan,wantdeNMaiseenzboeneenonafhankelijketoezicht-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8520 houder.DekadersvandeNMawordenbepaalddoordeMededingings-wetennietdoorwatikgisterenwildeofvandaagofovermorgenwil.Mochtendeinventarisatie,degesprekkenmetdesectorencliënten-organisatiesenderechterlijkeuitspraakdaartoeaanleidinggeven,danzalikhetbeleidzonodigaanpassen.DevoorzittervandevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport,SmeetsDegriffiervandevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport,TeunissenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,23235,nr.8521