Beslisnota bij Stand van zaken onderzoek naar de opvattingen van jongeren over lhbtiq+ personen

TER ONDERTEKENINGAan: SOCWAanbiedingsbrief deelrapport Onderzoek naar deopvattingen van jongeren over lhbtiq+ personenPagina 1 van 2AanleidingU heeft opdracht gegeven tot het uitvoeren van een onderzoek naar deopvattingen van jongeren over lhbtiq+ personen en verklarende factoren,waaronder tenminste conservatieve denkbeelden en sociale media (manosphere).Aanleiding waren de signalen van de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd over eenmogelijk dalende acceptatie. De Universiteit van Amsterdam heeft het eerste deel(de literatuurstudie) inmiddels opgeleverd. U heeft gevraagd om dit tijdig vóór het Commissiedebat Emancipatie van 18 juni aan de Kamer te versturen.Geadviseerd besluit- U wordt geadviseerd om de aanbiedingsbrief met het deelrapport naar deTweede Kamer te versturen.- U wordt geadviseerd te wachten met een inhoudelijke beleidsreactie totdatook het tweede, empirische deel van het onderzoek na de zomer gereed is.Kernpunten- Het eerste, huidige deel betreft een literatuurstudie. Hierin is gekeken naarwat bestaand onderzoek zegt over de opvattingen van jongeren in Nederlandover lhbtiq+ personen.- Zoals de directeur DE u eerder heeft gemeld, bleek het niet haalbaar om hettweede, empirische deel voor de zomer op te leveren. U heeft toen beslotenpublicatie van het literatuuronderzoek en het empirisch onderzoek op tesplitsen. Het tweede, empirische deel volgt na de zomer.- Uit bestaand onderzoek blijkt dat jongeren over het algemeen positieveopvattingen hebben over homoseksuele en lesbische personen. Er is weinigeerder onderzoek naar opvattingen van jongeren over bi+, transgender, non-binaire en intersekse personen, en naar de rol van sociale media en demanosphere.- Sinds 2009 is er een duidelijk stijgende acceptatie zichtbaar. Van vierbeschikbare monitors geeft enkel die van de GGD een eenmalige daling weertussen 2019-2023 in drie van de zeven onderzochte regio’s. Dat biedt volgensde UvA onvoldoende basis om te spreken van een landelijke ontwikkeling.- Meiden zijn gemiddeld positiever dan jongens. Ook leeftijd, leerweg en religiespelen een rol. Daarnaast zijn ouders, vrienden, klasgenoten en de mate vancontact met lhbtiq+ personen belangrijke factoren.- Wetenschappelijke theorieën benadrukken verder de rol van sociale contextenen groepsdynamieken (leeftijdsgenoten, rolmodellen, sociale normen).- Het rapport bevat aanbevelingen op het gebied van onderwijs, media, de inzetvan leeftijdsgenoten en de rol van de opvoeders.EmancipatieVan Datum28 mei 2025Referentie52678206BijlagenAanbiedingsbrief, deelrapportPersoonsgegeven Datum28 mei 2025Pagina 2 van 2ToelichtingAchtergrond- U heeft dit onderzoek toegezegd in uw Kamerbrief Emancipatie van 18november 2024. Die toezegging volgt mede op Kamervragen van de ledenBecker (VVD) en Van Zanten (BBB) over de uitkomsten van de GGDGezondheidsmonitor Jeugd.- Ook geeft u met dit onderzoek uitvoering aan de motie-Eerdmans (JA21) dieverzoekt om “in het vervolg op het rapport «Richten op de regenboog» eenuitgebreider onderzoek te doen naar de oorzaken en plegers van haat,bedreigingen, intimidatie, discriminatie en geweld tegen de lhbtq-gemeenschap”.Politieke contextIn het politiek-maatschappelijke debat over de lhbtiq+-acceptatie onder jongerenwordt vaak verwezen naar een vermeende dalende acceptatie en naar deachtergrondkenmerken van jongeren, zoals religieuze of migratieachtergrond. Hethuidige onderzoek laat echter zien dat dit niet zo eenvoudig ligt:- Kijkend naar de langdurige trend is er (nog) geen sprake van een trend vandalende acceptatie. Dit is door de GGD pas recent, en tot dusver eenmalig,gesignaleerd in slechts drie van de zeven onderzochte regio’s.- Verklaringen voor verschillen in opvattingen zijn niet eenduidig te vinden inslechts enkele achtergrondkenmerken van jongeren. De bestaandewetenschappelijke literatuur laat zien dat het gaat om een complex samenspelvan verschillende factoren. Daarbij is er niet één factor, zoals religie ofmigratieachtergrond, als enige aanwijsbaar.Vervolgonderzoek na de zomerHet tweede, empirische deel van het onderzoek baseert zich zowel op reedsverzamelde data als op nieuw te verzamelen data:- Reeds verzamelde data van drie meetmomenten (2022, 2023, 2024) uiteerder onderzoek van de UvA op scholen biedt na een nadere analyse inzichtin trends en veranderingen in de opvattingen van jongeren over lhbtiq+personen over de tijd heen.- De nieuw te verzamelen data gaat dieper in op verklarende factoren voorverschillen in acceptatie. Het gaat dan om diverse demografischeachtergrondkenmerken van de jongeren, conservatieve denkbeelden en hetgebruik van sociale media, waaronder de manosphere.Opvattingen van jongeren over bi+, transgender, non-binaire en interseksemensen, alsmede de invloed van de manosphere, komen in de literatuurstudienog weinig aan bod. Bestaand wetenschappelijk onderzoek hiernaar is immersschaars. In het tweede, empirische deel komt hier meer aandacht voor.