Moderniseren Touchtrecht voor de gezondheidszorg (Wet BIG)

31700XVIVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport(XVI)voorhetjaar2009Nr.89BRIEFVANDEMINISTERVANVOLKSGEZONDHEID,WELZIJNENSPORTAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,17november20081.INLEIDINGIndezebriefgeefikmijnvoornemensaanhoeikdemoderniseringvanhetwettelijketuchtrechtindegezondheidszorgzoalsgeregeldindeWetopdeberoepenindeindividuelegezondheidszorg(WetBIG)vormwilgeven.Iksluithierbijaanopdeuitgangspuntenuithetkabinetsstandpuntoverwettelijkgeregeldtuchtrecht1.Bijbriefvan7december2007heeftdestaatssecretarisvanJustitieaandeTweedeKamerhetkabinetsstandpuntaangebodenbijhetrapport«Beleidsuitgangspuntenwettelijkgeregeldniethiërarchischtuchtrecht»(hierna:rapportHuls2).Daarinheefthetkabineteenaantalbeleidsuitgangspuntengeformuleerdvoorhettucht-rechtenaangekondigdtewillenkomentotmeeruniformiteitinhettucht-(proces)rechtvoordewettelijkgereglementeerdeberoepen.TeruitvoeringvanhetkabinetsstandpuntbijhetrapportHulswerktdestaatssecretarisvanJustitie,samenmetdeanderebetrokkenbewindspersonen,opditmomentaaneenKaderwettuchtrecht.DezeKaderwetheeftookgevolgenvoorhettuchtrechtgeregeldindeWetBIG.Alshoofdregelzalhettucht-procesrechtvoordewettelijkgereglementeerdeberoepenwordengere-geldindezeKaderwet.Verschillendevandehiernatebesprekenonder-werpenzullendanookwordenbetrokkenindatwetgevingsproject.OpdeafstemmingvanonderwerpenophetterreinvanhettuchtprocesrechtvandeWetBIGmetdezeKaderwetkomik,waarvantoepassing,inhetonder-staandeterug.HiernaastbetrekikbijmijnvoorstellenookdeaanbevelingenuitdeevaluatievandeWetBIGoverhettuchtrecht3(hierna:hetevaluatie-rapport)endeverschillendereactiesvandegeconsulteerdeveldpartijen.Ikvolgingrotelijnendestructuurvanmijnbriefvan10juli20074,waarmeedebijhettuchtrechtbetrokkenorganisatieszijngeraadpleegdoverhoeikvoornemensbenomtegaanmethetwettelijketuchtrecht(zowelmaterieelalsprocedureel)voorgezondheidszorgberoepen5.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1247560809tkkst31700XVI-89ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081Kabinetsstandpuntoverwettelijkgeregeldtuchtrecht,briefvandestaatssecretarisvanJustitievan7december2007,KamerstukkenII2007/08,29279,nr.61.2«Beleidsuitgangspuntenwettelijkgeregeldtuchtrecht»,prof.mr.N.J.H.Huls,DenHaag,7december2006.Hetrapportbevataanbeve-lingenterversterkingvandekwaliteitvandeuitvoeringendeefficiencyvanhettuchtrecht.3Cuperus-Bosmae.a,EvaluatieWetopdeberoepenindeindividuelegezondheidszorg,ZonMw,oktober2002.4Briefvan10juli2007,KamerstukkenII2006/07,30800XVI,nr.167.5Ziedebijlagebijdezebriefvooreenover-zichtvandegeconsulteerdeorganisaties.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.891 GeconstateerdeknelpuntenIndebriefvan10juli2007schetsteik(kortsamengevat)eenaantalknel-puntenvoorhettuchtrechtvoordegezondheidszorg.Voorveelklagersisnietduidelijkwaarzehetbestemethunklachtoverdezorgverleningterechtkunnen.Veelklagersvoelenzichbijdebehandelingvaneenklachtonvoldoendegehoord.Zijkomendanvaakbijdetucht-rechtermeteenklachtwaarvoorhettuchtrechtnietbedoeldis.Daarmeeontstaateentegrootverschiltussenwatmenwilbereikenmethetaanspannenvaneenzaakversuswateruitkomt.Datfrustreertdeklager.Erissprakevannegatievebeeldvorming:«beroepsbeoefenarenhoudenelkaartochweldehandbovenhethoofd».Alserdaneenuitspraakvolgtwaarbijdemaatregel«waarschuwing»aaneenberoepsbeoefenaarwordtopgelegd,ervarenveelmensenditnietalseenstevigestraf.Zijverwach-tendatstevigemaatregelenwordengenomenwaarfoutenzijngemaakt.Wanneertevergeefsdegangnaarhettuchtrechtwordtgemaaktheeftdatalsgrootstegebrekdathetprobleemachterdeklachtnietwordtopgelost.Bovendiendraagthetbeelddatontstaatnietbijaanhetvertrouwenvandeburgerinhettuchtrecht.Daarnaastkomtdelerendewerkingvanhettuchtrechtvoordeberoepsgroepteweiniguitdeverf.Deelsheeftdattemakenmetonvoldoendeaansluitingvandegeldendetuchtnormenopontwikkelingenindeorganisatieenpraktijkvoeringvandezorg(denkaanketenzorg),deelsookmetdeonvoldoendeopenbaarheiddieaanuitsprakenwordtgegeven.Slechtetoegankelijkheidvandeuitsprakenbeperktdetransparantievandieuitsprakenvoordeburger.Inmijnbriefvan10juli2007schetsteikeenaanpakdieaansluitopdezeknelpunten,waardooreenbeterwerkendwettelijktuchtrechtindegezondheidszorgkanwordengerealiseerd.Dieaanpakbestaatuit:•goedevoorlichtingc.q.bewegwijzering,zodateenklachtopdejuisteplekterechtkomtgeletopwatmenmetdeklachtwilbereiken;•eenbetereaansluitingvandetuchtnormenopontwikkelingenindeorganisatievandezorgenindepraktijk;•hetverbeterenvandeprocedurevandetuchtrechtspraak;•betereopenbaarheidentoegankelijkheidvandeuitspraken;DaarnaastzalookhetverbeterenvandemogelijkhedentothandhavingdoordeInspectievoordeGezondheidszorgbijdragenaaneenbeterwerkendtuchtrecht.2.REACTIESOPMIJNVOORSTELLENOpdebriefzijnveelreactiesgekomen.Detooneninhoudvandereactiesopdevoornemenszijnpositief.Erbestaateenzeerbredemaatschappe-lijkebehoefteaanwettelijkgeregeldtuchtrechtindegezondheidszorgterbewakingenbevorderingvandekwaliteitvandeberoepsuitoefening.Erisechterookaangegevendatinditwettelijkgeregeldtuchtrechtduidelijkverbeteringisaantebrengen.Hetmoderniserenvanhettuchtrechtmoetsamengaanmetandereactiesvoorheteffectieveromgaanmetklachtenenactiesterverbeteringvandekwaliteitvandezorg.DeNederlandsePatiëntenConsumentenFederatie(NPCF)bepleitbijvoor-beeldeenheldereopdelinginenerzijdseentransparanttuchtrechtdatslechtsgerichtisop(dekwaliteitsbewakingvan)dedesbetreffendeberoepsgroepenanderzijdseendaarvanlosstaandenvereenvoudigdklachtrechtvoorpatiënten.Degesignaleerdeknelpuntenindebriefwordendoordegeconsulteerdeorganisatiesonderschreven,netalsdegeschetsteaanpaktotmodernise-ringvanhettuchtrecht.Datneemtnietwegdatoponderdelendoorbetrokkenpartijensomswelandereaccentenwordengelegd.Dereactieshebbeneenrolgespeeldbijdetotstandkomingvanhetkabinetsstandpuntoverhetwettelijketuchtrecht.Daarnaastzijnzijbelang-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.892 rijkgeweestvoordebeleidsvormingrondhetwettelijketuchtrechtindegezondheidszorg.Ikbendebetrokkenorganisatiesdanookerkentelijkvoorhunwaardevolleinbreng.3.TUCHTRECHTVERSUSKLACHTRECHTTuchtrechtheeftalsdoelhetbevorderenenbewakenvandekwaliteitvandeberoepsuitoefeningdoordeberoepsbeoefenarenalsbedoeldinartikel3vandeWetBIG.Detuchtrechterdoetditdoortebewakendatdeberoepsbeoefenarenindeindividuelegezondheidszorgzichhoudenaanderegelsennormendiegeldenophungebiedvandeberoepsuitoefe-ning.Hiertoegebruiktdetuchtrechterdenormvanverantwoordezorg,aanbevelingenomtrentgedragsregels,normendiezijnontleendaandewetenschap(Gezondheidsraad)enmaatschappelijkezorgvuldigheid-snormen.Rechtstreeksbelanghebbendenenhunnaastebetrekkingen,maarookmaatschappelijkeorganisatieszoalsberoepsorganisatiesofpatiëntenorganisaties,alsmedeinstellingenzoalsziekenhuizenendeIGZkunneneenzaakbijdetuchtrechteraanhangigmaken.Hetbewakenvandekwaliteitvandeberoepsuitoefeningisinhetbijzonderookinhetbelangvandeburger.Omtebereikendatburgerszichmetvertrouwentotdeberoepsbeoefenarenindegezondheidszorgwenden,ishetnoodzakelijkdatgedragingenvanberoepsbeoefenarenkunnenwordengetoetstenbeoordeeld.Omdatbehalvejuristenookberoepsgenotenoverberoepsgenotenoordelen,draagthettuchtrechtbijaannormontwikkelingbinnendeberoepsgroepen(zelfreinigende,lerendewerking).Ditstaatuiteraardtendiensteaanhethoofddoelvanhettucht-recht:hetbevorderenenbewakenvandekwaliteitvandeberoeps-uitoefeningdoordeberoepsbeoefenaren.Individuelegenoegdoeningvandeklagerisechterniethetdoelvanhettuchtrecht.Maarwelgeldtdat,indieneenklachtvaneenburgerleidttothetaanpassenvandeberoeps-normenofprotocollen,ditzalleidentoteenbelangrijkepersoonlijkegenoegdoeningvandeklager.Hetklachtrechtindezorgheeftalseenbelangrijkdoeldeindividuelegenoegdoening.Deonvredediebijcliëntenontstaatmoetzosnelenzogoedalsmogelijkisdoordezorgaanbiederwordenopgelost.Daarbijgeldtdatsignalenenklachtenbenutmoetenwordenomtekomentoteen(verdere)verbeteringvandezorgverlening.Daarwaarhettuchtrechtzichrichtophetalgemeenbelang,ishetklachtrechtgerichtophetoplossenvandeindividuelekwestie.Andersdanhettuchtrechtishetklachtrechtnietbeperkttothethandelenvanspecifiekbenoemdepersonen,maarstaandegeleverdeprestatiesonderverantwoordelijkheidvandezorg-aanbiedercentraal.Inhetprogramma«Zevenrechtenvoordecliëntindezorg:Investerenindezorgrelatie»1isaangegevenhoedestaatssecretarisvanVolksgezond-heid,WelzijnenSportenikhetrechtvandecliëntopeeneffectieveenlaagdrempeligeklacht-engeschillenbehandelingwillenvormgeven.4.MODERNISERINGVANHETTUCHTRECHTIndezebriefgevenwijaanopwelkepuntenmoderniseringvanhettucht-rechtindegezondheidszorgnaaronzemeningwenselijkis.Achtereenvol-genskomenaandeorde:detoegankelijkheidvandetuchtrechter,hettuchtproces,deverhelderingvandereikwijdtevandetuchtnormen,deopteleggentuchtmaatregelen,hetverbeterenvandetransparantievandetuchtrechtelijkeuitsprakenendeorganisatieenfinancieringvandetucht-colleges.Waarvantoepassing,gaikdaarbijtevensinopdeafstemmingmetdeKaderwettuchtprocesrecht.1briefaandeTweedeKamervan23mei2008,KamerstukkenII2007/08,31476,nr.1.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.893 a.ToegeleidingnaardetuchtrechterGoedevoorlichting,bewegwijzeringenondersteuningVoorlichtingenbewegwijzeringrondklachtenoverdezorgmoetenzodanigwordenvormgegevendatallereerstgewaarborgdwordtdateenklachtopdegoedeplekkomtgeletopwatdeklagerwilbereiken.Indiendithetbewakenenbevorderenvandekwaliteitvandezorgverleningbetreft,moetdeburgerbijdetuchtrechterzijn.Isditprimairbijvoorbeeldhetverkrijgenvangenoegdoeningofschadevergoeding,danstaandaarvoorhemandereenbeterewegenopen.Daarnaastmoetsprakezijnvanlaagdrempeligheidbijhetkunnenindienenvaneenklacht,moetdeklagergehoordwordeninzijnklachtenmoetenklachtenalssignaalgezienenbenutwordenvoorverbeteringvandezorgverlening.Welkeinzetdatconcreetbetekent,maaktdeeluitvanheteerdergenoemdeprogramma«Investerenindezorgrelatie:zevenrechtenvoordecliëntindezorg».Ditprogrammadraagteraanbijdatookhetdoelvanhettuchtrechtbetertotzijnrechtkomt1.Naeffectueringvanditprogrammazullenmensenwordenbegeleidnaardeplaatswaarhunklachthetmeesteffectiefgeuitkanworden.Deklachtendiebijdetucht-rechterthuishorenendedaaropvolgendeuitspraken,zullendannaarverwachtingbeteraansluitenbijdeverwachtingenvandeindienervandeklacht.Ditkanbijdragenaanversterkingvanhetvertrouwenindewerkingvanhettuchtrecht.LaagdrempeligeklachtenbesprekingbevorderenEenlaagdrempeligeklachtbespreking,zoalsmetdebetrokkenberoeps-beoefenaar,kanvoorkomendateenklachteengeschilwordt.Waarexcuseswordengemaaktoferkendwordtdaterzakenverkeerdzijngegaan–watdeelisvandetebetrachtenopenheidindezorgrelatie–kanescalatiewordenvoorkomen.Directcontacttussendeklagerendeberoepsbeoefenaargeeftookdeberoepsbeoefenaargelegenheidopeenklachttereagerenensamenmetdeklagereenoplossingtezoeken.Datdoetrechtaanbeiderverantwoordelijkheidendraagteraanbijdatdeklagerzichmeergehoordvoelt.Hieraanblijktindepraktijkdemeestebehoeftebijklagerstebestaan.Besprekingvaneenklachtmetdeberoepsbeoefenaarvoorafgaandeaaneentuchtrechtelijkeproceduremoetwordenbevorderd.Destaatssecre-tarisvanJustitiezalhiertoeindeKaderweteenbepalingopnemendiedeklagerverplichtom,wanneerhijbesluiteenklachtbijdetuchtrechterintedienen,inhetklaagschrifttevermelden,ofenzoja,welkestappenhijvoorafgaandeaandeschriftelijkeklachtheeftgezetenwatdaarvanhetresultaatwas.Dithelptomtevoorkomendatprocedurestelichtvaardigbijdetuchtrechterwordengestartenomdeprocedurebetergedocumen-teerdtedoorlopen.Bovendiensteltditdetuchtcollegesinstaatzonodigtijdigteverwijzennaareenandereinstantieofbemiddelaar.VoorgaandestemtovereenmethetkabinetsstandpuntbijhetrapportHuls2.Besprekingvandeklachtmetdeberoepsbeoefenaarzalechternietalsvoorwaardewordengesteldvoorontvankelijkheidbijdetuchtrechter3.Hetisnietinallegevallenzinvolenkan,zoalsookhetLandelijkExpertise-centrumVerplegingenVerzorging(LEVV)terechtheeftopgemerkt,inernstigesituatieszelfsnietvaneenklagerverlangdworden.Welkrijgtdetuchtrechterdebevoegdheidomdeklachtdoortezendennaardetoepasselijkeklachteninstantie,wanneerdeklachtdaarvoorzijnsinziensinaanmerkingkomtendeklagermetzijnklachtnieteerderdetoepasselijkeklachtenprocedureheeftdoorlopen.Wanneereenklagerbijdeindieningvanzijnklachtechtereenadviesvandetoepasselijkeklachteninstantieoverlegtofanderszinsgoedweetaantevoerendatervoorhemredenenzijnomdezaakdirectdoordetuchtrechtertelatenbehandelen,zaldatvoordetuchtrechteraanleidingzijnomdezebevoegd-heidniettegebruikenendezaakdirectinbehandelingtenemen.Hierzal1Voorgesteldwordtbijvoorbeeldoméénloketinhetleventeroependiemensendaarheenbegeleidtwaarhunklachthetbestethuishoort.2Eenklagerdientinzijnberoepschrifttevermeldenofeenklachtenprocedureisdoorlopenenzonee,waaromnietenzoja,watdaarvandeuitkomstwas(ziep.5kabinetsstandpunt).3Dereactiesvandemeestegeconsulteerdeberoepsorganisaties,deCentraleSamenwer-kendeOuderenorganisatie(CSO)endeLande-lijkeOrganisatieCliëntenraden(LOC)onder-steunenditstandpunt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.894 eenduidelijkeprikkelvanuitgaanom–voordateentuchtrechtelijkeproce-durewordtbegonnen–,eerstteonderzoekenwelkewijzevangeschil-oplossinghetmeestaangewezenis.Datpastbijhetbeleidomdecliëntteondersteuneninhetsneleneenvoudigbehandeldkrijgenvanzijnofhaarklacht.Deinvullingvanéénenanderzalwordenbetrokkenbijdewerk-zaamhedenaandeKaderwet.GriffierechtHetvragenvangriffierecht,zoalsinhetrapportHulsbepleit,pastvolgenshetkabinetsstandpuntnietbijhettuchtrecht.Hettuchtrechtiserprimairvooromdeberoepsstandaard,zoalsvastgelegdindebinnendeberoeps-groeplevendegedragsregels,tehandhaven.Hetpasthierbijnietomklagershiervoortelatenbetalen.Ditstandpuntisinlijnmetdereactiesvandedoormijgeraadpleegdepartijenindegezondheidszorg.GeenkostenveroordelingEenveroordelingvandeinhetongelijkgesteldepartijomdekostentevergoedenvandeinhetgelijkgesteldepartijwordtookwelgeopperdalsmanieromhetpercentageongegrondeklachtenterugtedringen.Anderewegen,zoalsgoedebewegwijzeringenbeterevoorlichting,zijnechtermeergeschiktomhetaantalongegrondeklachtenterugtedringen.Ikbenergeenvoorstandervandemogelijkheidtotkostenveroordelingvandeinhetongelijkgesteldepartijopnieuw1teintroduceren.IksluitmehiervooraanbijonderanderedeLandelijkeOrganisatieCliëntenraden(LOC),dieditnietwenselijkvindt;klagersdiegebruikmakenvanhettuchtrechtmoetenhierbijgeenfinanciëlebelemmeringenondervinden.b.TuchtprocesHarmonisatieInhetkabinetsstandpuntbijhetrapportHulsisaangekondigddatereenuniforme,moderneregelingvoorhettuchtprocesrechtkomt,waarbij–waarnodig–rekeningwordtgehoudenmetdeeigenheidvandespeci-fiekeberoepen.Hetcredoisdus:harmonisatiewaarmogelijk,differen-tiatiewaarwenselijk.Voorbeeldenvanmeergewensteuniformiteitinhettuchtprocesrechtzijnregelingenvantermijnen,hethorenvangetuigenendeskundigen,mogelijkhedenvoorvereenvoudigdeafdoeningdoordevoorzittervanhetcollegeendergelijke.Waarnodiginverbandmetdeeigenheidvandespecifiekeberoepsgroep,biedthetkabinetsstandpuntruimtevoorafwijkingvanhetgeharmoniseerdetuchtprocesrecht.Hier-ondergaikinopenkelespecifiekeonderdelenvanhettuchtprocesrechtdievoordegezondheidszorgmetnamevanbelangzijn,medegeletopdeaanbevelingeninhetkadervandeevaluatievandeWetBIG.Ikbesteeddaarbijwaarnodigookaandachtaandeafstemmingmetdeharmonisatievanhettuchtrechtvoorwettelijkgeregeldeberoepen.VooronderzoekDeWetBIGverplichthettuchtcollegeineersteaanlegtoteenvooronder-zoek2.Ditmoeteraanbijdragendatnodelozeformaliseringwordtvoor-komen.Hetbiedtruimteomtebezienofdeklachtopeeneenvoudigemanierkanwordenafgedaan,bijvoorbeeldbijkennelijkongegrondeklachten,zodatnietonnodigdebelastendewegnaardeterechtzittingwordtbewandeld.Ookkaneenminnelijkeschikkingbeproefdwordenofkandepatiëntgeadviseerdwordeneenandere,meergeschikteproceduretevolgen.Ikbenervoorstandervanomderegelingvanhetvooronderzoekvoorhettuchtrecht,zoalsdezenuvoordegezondheidszorggeldt,tehandhaven.Hetonderwerpvooronderzoekzaluitgewerktwordenbijdewerkzaam-hedenaandeKaderwettuchtprocesrecht.Inhetkadervantransparante1DitwasoorspronkelijkgeregeldindeMedischeTuchtwetvan1928,maarisindeWetBIGgeschrapt.2VoorhetCentraalTuchtcollegeisderegelingvanhetvooronderzoekfacultatiefvanaard(art74,lid1WetBIG).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.895 eneenduidigewerkwijzenwilikdetuchtcollegesverzoekenomeeneenduidigprotocolvooronderzoekoptestellen.Hierinkanonderandereaandeordekomenhoehetvooronderzoekwordtuitgevoerd,hoetekomentotverhelderingvandeklachtofhoewordtomgegaanmetadvise-ringoverandereklachtwegen.Ikmerkopdathetverplichtekaraktervanhetvooronderzoektotgevolgheeftdat,ookalsalvaststaatdatereenmondelingebehandelingterzittingkomt,partijentochnogindegelegenheidmoetenwordengesteldominhetvooronderzoektewordengehoord.Ditwordtinbredekringervarenalseenzinlozedoublure.Ikbendaaromvoorstandervaneenzodanigaanpassingvanderegelgevingdat1,alsvaststaatdatdezaakopeenzittingzalwordenbehandeld(waarbijpartijenaltijdwordengehoord),hetvoldoendeisdatdevooronderzoekerdemogelijkheidheeftdeklagerendegeneoverwieisgeklaagdindegelegenheidtestellenomtewordengehoord.ProcedureinhogerberoepInhetkabinetsstandpuntwordtuitgegaanvandeconcentratievanhethogerberoepbijééncollege.HetkabinetheeftechterbeslotenhetCentraalTuchtcollegevoordeGezondheidszorgnietindezeoperatietebetrekken.Hettuchtrechtvoordegezondheidszorgheeftpasrelatiefkortgeledenzijnhuidigestructuurgekregen.Hetisonwenselijkomwederomeenorganisatieveranderingteweegtebrengen.Ookzijndezaaksaantallenwaaroverditcollegejaarlijksinhogerberoepeenuitspraakdoet,dusdanigdateenaparteorganisatieterechtvaardigenis2.IkbenervoorstandervanomindeprocedureinhogerberoephetCentraalTuchtcollegedemogelijkheidtegevenom,opvoorstelvandevoorzitter,kennelijkongegrondezakenbuitenzittingaftedoen3.Hiermeewordtallebetrokkeneneenbijvoorbaatheilloosennietzeldeninhoud-loosdebatteropenbareterechtzittingbespaard4.Hetisaandeprudentievandevoorzitteromvandezebevoegdheidalleengebruiktemakenwanneerdeklachtduidelijkgeeninhoudelijkebetekenisheeft5.Verderishetthanszodatdeklagernietinberoepkangaanalshetcollegeineersteaanlegeenklachtgegrondheeftverklaard,maareenmaatregelheeftopgelegddieindeogenvandeklagertelichtis6.Vanuithetperspectiefvandepatiëntbezienisditonbevredigend.Ikwildaaromeenvolberoepsrechtregelenvoorbeidepartijen.Dezeonderwerpenbetreffenhettuchtprocesrechtenzullendaaromookwordenbetrokkenindeharmoniseringsoperatie.SamenstellingtuchtcollegesVoorhetbewakenenbevorderenvandekwaliteitvandeberoeps-uitoefeningindegezondheidszorgviahettuchtrechtisvanbelangdatdecollegesadequaatzijnsamengesteldenmetvoldoendedeskundigheidkunnenoordelen.Inartikel55vandeWetBIGisgeregelddateenregio-naaltuchtcollegebestaatuittweerechtsgeleerdeledenendrieledenberoepsgenoten7.HetevaluatierapportWetBIGbeveeltaanom,teneindehetinhoudelijk-professioneeldraagvlakvandetuchtrechtelijkebeslis-singentevergroten,hetaantalberoepsgenoteninhetregionaaltuchtcol-legeuittebreidendoordemetdeWetBIGgeïntroduceerdeextrajuristtelatenvervallenentevervangendooreenlid-beroepsgenoot(ditbetekentdaterdanintotaalvierleden-beroepsgenoteneneenvoorzitter-juristdeeluitmakenvanhetregionaaltuchtcollege)8.Ikwildeaanbevelinguithetevaluatierapportnietopvolgen.Terbewakingvanhetjuridischoordeelishetnaarmijnmeningbetereentweedejuristinhetcollegezittingtelatenhebben.InhetkabinetsstandpuntbijhetrapportHulsisaangegevendatineersteaanlegrechtwordtgesprokendooreenjuristalsvoorzitterentweeberoepsgenoten9.Vooringewikkeldezakenzalhetmogelijkwordenom1Thansnoggeregeldinartikel66vandeWetBIG.2Ziep.6Kabinetsstandpunt.3Hiertoedientartikel74,eerstelid,vandeWetBIGgewijzigdteworden.4Thansgeldtdat,ookalsbijeerstekennis-nemingvanhetdossiervolstrekthelderisdatersprakeisvaneenzinloosberoep,hetcentraalcollegedeklachttochterzittingmoetbehandelen.Hetgaatomzo’n150beroeps-zakenperjaar.ZiehetEvaluatierapportp.160.5Ditkanhetgevalzijninzakenwaarinhetregionaletuchtcollegevanoordeelisdatdeklachtkennelijkongegrondisenhetberoep-schriftgeenenkelaanknopingspuntbevatvooreenandersluidendoordeel.6Deklagerkanalleenberoepinstellenvoorzoverzijnklachtisafgewezenofvoorzoverhijnietontvankelijkisverklaard(artikel73,eerstelid,onderdeela,vandeWetBIG).7Indiendezaakdaartoegeschiktiskandezaakookwordenbehandelddooralleendevoorzitterentweeledenberoepsgenoten.8Vgl.evaluatierapport,aanbeveling57,p.212.9Ziep.7Kabinetsstandpunt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.896 metvijfledenzittingtehouden,zulksterbeoordelingvanhetbetreffendecollege.Ditzalwordenbetrokkenindeharmoniseringsoperatie.Geletopdeaardvandetuchtrechtspraakvoordegezondheidszorgenhetbelangvanvertrouwenindeonafhankelijkheiddaarvan,benikervoor-standervanomvoordegezondheidszorgvasttehoudenaandesamen-stellingvantweejuristen(waaronderdevoorzitter)endrieleden-beroepsgenotenineengrotekamer.Desamenstellingvanhetcentraaltuchtcollegekanongewijzigdblijven1.BevorderendeskundigheidIkachthetnoodzakelijkeenaantalmaatregelentenementeneindetebevorderendatdeuitsprakenvandecollegesvanvoldoendekwaliteitzijn.Hetgaatdanomdevolgendemaatregelen:•Ikzalbezienhoedeonderlingeuitwisselbaarheidvanleden-beroeps-genotenmogelijkkanwordengemaakt,zodatdecollegesbeschikkenovereenvoldoendeaanbodvanleden-beroepsgenotenuitdeverschil-lendedisciplines.Bereiktmoetwordendateenaangeklaagdeberoeps-beoefenaarwordtbeoordeelddoorleden-beroepsgenotenuitdienseigenberoepsgroep.Voorde(plaatsvervangend)ledenjuristenen(plaatsvervangend)voorzitterszalikdewetzodanigaanpassendatdebenoemingengeldenvooralleregionaletuchtcolleges.•Voorhetoppeilhoudenvandegezondheidsrechtelijkekennisvanleden-beroepsgenoten(enzonodigookderechtsgeleerdeleden)zalikdekomendetweejaareendaartoedoordeKNMGteorganiserenscholingsdagfinancieelondersteunen2.Ditwordtookbepleitdooro.a.hetNederlandsInstituutvoorPsychologen(NIP)enCNVPubliekeZaak;•Ikziehetalseenvoorwaardevoordeleden-beroepsgenotenvandetuchtcollegesdatzijvoldoendevoelinghebbenmethetvakgebied.OokhetLEVVwijstdaarop.Ikbenervoorstandervandatleden-beroepsgenotenuiterlijktweejaarnafeitelijkebeëindigingvandeberoepspraktijkhetlidmaatschapvanhettuchtcollegeneerleggen3.DitzalverderwordenvormgegevenindeKaderwettuchtprocesrecht;•Ikzaldeinstellingvaneencentraleengemeenschappelijkedeskun-digenbankbevorderen4.Dezemoetteraadplegenzijndooralletucht-colleges,klagersenbetrokkenberoepsbeoefenaren.Ditzaleenadequateinzetvandeskundigheidmogelijkmakenenbijdragenaanhetequiperenvantuchtcolleges.OverigenszalindeKaderwetgere-geldwordendathetdeskundigenrapportvoorafgaandeaandebehan-delingvandezaakterzittingaanbeidepartijenterkennisnamewordttoegezonden5.Doorhetrealiserenvandezemaatregelenmoeteengoedebeoordelingdoordetuchtcollegesindehuidigesamenstellinggegarandeerdkunnenworden.PatiëntenperspectiefInmijnbriefvan10juli2007benikingegaanopdevraagofeenpatiënt-vertegenwoordigereenplekzoumoetenkrijgenindetuchtcolleges.Achtergronddaarvanwasdenegatievebeeldvormingoverhettuchtrechtvoordegezondheidszorg,inhetbijzonderdevraagofhetpatiënten-perspectiefdaarinvoldoendetotuitingkomt.Indereactiesopmijnbriefwordtbreedonderkenddathetprimairgaatomhetvoldoendetotuitingkomenvanhetperspectiefvandepatiëntennietzozeeromdepatiëntvertegenwoordigeralsmiddelomdittebereiken.Iksluitmijhierbijaan.Ikvindhetvanhetgrootstebelangdatdeledenvaneentuchtcollege–naasthuninhoudelijkeexpertise–ookgevoelhebbenvoordepositievandepatiënt.Datmoetgeldenvooralleledenvanhettuchtcollegeennietenkelvooreenapartepatiëntvertegenwoordiger6.Daarnaastishetzodathetpatiëntenperspectiefonderdeelvormtvandewettelijkenormen1Zieevaluatierapport,aanbeveling57,p.212.2DeeerstecursusdagGezondheidsrechtvoorleden-beroepsgenotenindetuchtcollegesheeftinmiddelsplaatsgevondenop17maart2008.3Vgl.evaluatierapport,aanbeveling59,p.212.4Vgl.evaluatierapport,aanbeveling63,p.212.5Vgl.evaluatierapport,aanbeveling62,p.212.6Hieraankanookspecifiekaandachtwordengegevenbijdescholingsdagenvoorleden-beroepsgenoten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.897 waaraanhethandelenvandeberoepsbeoefenarenwordtgetoetst.Dezeomvattenbegrippenzoals«verantwoordezorg»en«goedhulpverlener-schap».TerechtmerktdeKoninklijkeNederlandseMaatschappijterbevor-deringderGeneeskunst(KNMG)opdathetbelangrijkisdathetpatiënten-perspectiefookduidelijktotuitingkomtindemotiveringvandeuitspraak.Ikverwachtdateffectueringvandeindezebriefgenoemdemaatregelen,alsmededealgemeneherzieningvanhettucht(proces)rechtzalhelpenomdenegatievebeeldvormingoverhettuchtrechtindegezondheidszorgteverminderen.Immershettuchtrechtzal–bijvoorbeelddooreenbeterebewegwijzering,voorlichtingenondersteuning–mééringeroepenwordenvoorzakenwaarhetdetoegevoegdewaardevoordekwaliteitvandeberoepsuitoefeningkanbewijzen.Eenbeteretoegankelijkheidvandeopenbaargemaakteuitsprakenentransparantieoverhetgevolgdatdeberoepsgroepengevenaanuitspraken,zaldebeeldvorminggunstigbeïn-vloeden.c.ReikwijdtevandetuchtnormenDetuchtnormen,zoalsneergelegdinartikel47vandeWetBIG,hebbenbetrekkingophandelingenwaarbijwordttekortgeschotentenopzichtevaneenpatiënt(eerstetuchtnorm)ofgedragingendienietdoordeeerstenormwordenbestreken,maarniettemininstrijdzijnmethetalgemeenbelanggelegenineengoedeuitoefeningvandeindividuelegezondheids-zorg(tweedetuchtnorm).Erisbehoefteaanduidelijkheidoverdeomvangendereikwijdtevandetuchtnormen.Bijhetafbakenenvandeomvangenreikwijdtevanhettuchtrechtkunnendrieverschillendesituatieswordenonderscheiden:1.hetindienenvaneenklachttegensamenwerkingsverbandenvanberoepsbeoefenaren,zowelbinneneenbepaaldeinstellingalsinhetkadervanketenzorg;2.hetindienenvaneentuchtklachttegeneenberoepsbeoefenaarineenmanagementfunctie;3.hetindienenvaneenklachttegeneenrechtspersoon.Ad1.SamenwerkingsverbandenenketenzorgIkwilervoorzorgendatbinnendemoderne,complexevormenvanzorg-verleningdezorgaanbiedershungeleverdeofteleverenzorggoedopelkaarafstemmenomsamen(tegelijkertijdofnaelkaar)debestezorgteleverenaanhuncliënten.Zoalsgemeldinhetprogramma«Zevenrechtenvoordecliëntindezorg:Investerenindezorgrelatie»wilikwettelijkverankerendatdecliënteenrechtkrijgtopafstemmingvandezorgtussenzorgverleners,opeengoedeoverdrachtvaninformatieenopnazorg1.Zorgverlenersdietegelijkertijd,ofnaelkaar,(samenhangende)zorgverlenenaaneencliëntmoetendiezorgendeinformatieoverdecliëntzogoedmogelijkmetelkaarafstemmen.Onderzochtwordtinhetkadervandenieuwewetgevingvoorcliëntenrechtenof,enopwelkewijze,ditnadereinvullingkankrijgenzonderafbreuktedoenaanderechtenvancliëntentenaanzienvandekeuzevoorzorgenzorgverlener.Bijdegewensteduidelijkerechtenvoorcliëntenhoortookdatdecliëntweetwieverantwoordelijkisalsbijzorgverleningineenketenofineensamenwer-kingsverbandietsnietgoedgaat.HieropheeftookdeIGZaangedrongen2.Dituitgangspuntisookdirectvanbetekenisvoordetoepassingvandetuchtnormen.ZoalsinhetkabinetsstandpuntbijhetrapportHulsisaangekondigd,ishetwenselijkdatdemogelijkheidwordtgeopendomeenklachtintedienentegeneencollectiefvanberoepsbeoefenarendatvooreencliëntinteam-verbandheeftgewerkt3.Daarbijgeldtdanalsvoorwaardedathetberoeps-1Ziehetvijfderechtvandecliëntindezorg(rechtopafstemmingtussenzorgverleners)inmijnprogramma.2«DeStaatvandeGezondheidszorg2006,Patiëntenrecht:derechtspositievandepatiëntgoedverzekerd?»,waarindeIGZwijstopdegebrekkigemogelijkhedenvandetucht-rechteromteoordeleninzakenwaarinketen-zorgeenrolspeelt,zieo.a.p.74.3Ziep.9Kabinetsstandpunt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.898 beoefenarenbetreftdieonderhettuchtrechtvallen.Detuchtrechterisimmersnietbevoegdomtegenniet-beroepsgenotenoptetreden.Deklagerhoeftnietmeervoorafpreciestewetenwelkeberoepsbeoefe-naarwelkefoutheeftgemaakt,aangeziendatdoordetoegenomencomplexiteitvandezorgverleningsteedsmindermakkelijkvoorafisvasttestellen.Degeconsulteerdeorganisatieshebbenookaangegevendathieraangrotebehoeftebestaat.Onderzochtmoetnogwordenwiehetbestedetaakopzichkankrijgenomvasttestellenwelkeindividueleberoepsbeoefenarenbijdeprocedurebetrokkenmoetenworden1.HierbijzalaangeslotenwordenbijdeuitgangspuntendiedeKaderwettucht(proces)rechtdaarvoorzalgaanhanteren.Bepaaldzoukunnenwordendat,totaandebehandelingvandeklachtterzitting,deomvangvandeklachtkanwordengewijzigd,hetzijopverzoekvandeklager,hetzijambtshalvedoorhettuchtcollege.Indientijdenshetvooronderzoekdanweldebehandelingvandeklachtproble-menindeafstemmingtussenzorgverlenersonderlingeenrolspelenofblijkentespelen,zouhetwenselijkzijnookberoepsbeoefenarentegenwiedeklachtaanvankelijknietwasgericht,tebetrekkenindeprocedure.Detuchtrechterrichtzichdanophethandelenofnalatenvandeindividueleberoepsbeoefenarenafzonderlijk2,maarhijmoetinzijnbeoordelingookbetrekkendemogelijkeeffectenvansamenwerkingofinhoudelijksamen-hangendeopeenvolgendebehandelingen.Ookeffectengerelateerdaanonvoldoendeafstemmingofcoördinatiekanhijdaarbijinzijnbeoordelingbetrekken.Bekekenmoetwordenhoeenwaarditwettelijkverankerdmoetgaanworden.Ad2.BeroepsbeoefenareninmanagementfunctiesGeblekenisdataandeuitlegvandetweedetuchtnormintuchtrechtelijkeuitsprakeneenverschillendeinterpretatieisgegevenendaterbehoefteisaanverduidelijkingvandebedoelingvandewetgever.Indeparlementairegeschiedenis3wordtvermelddathandeleninstrijdmethetopenbare(algemene)belangvaneengoedeindividuelegezond-heidszorgtuchtrechtelijkgetoetstkanworden,ookalsergeenrecht-streekserelatieismeteenbepaaldepatiënt.Ditkanopbasisvandetweedetuchtnormvanartikel47,tweedelid,vandewetBIG.Hetkabinet4heefttotuitgangspuntgenomendatalleactiviteitendieeenberoepsbeoefenaarinzijnhoedanigheidvanzorgverlenerberoepsmatiguitoefentonderhetbereikvanhettuchtrechtvallen.DitbetekentdatallehandelingenenbesluitendiegenomenwordendoorBIG-geregistreerdezorgverlenersineenanderehoedanigheid,bijvoorbeeldindehoedanig-heidvanmanager,voorzittervandeRaadvanBestuurofalsbestuurslidvaneenberoepsorganisatie,nietonderhetbereikvandetweedetucht-normvallen.Eendirecteurpatiëntenzorg–dieoverigenstevenszorg-verlener(bijvoorbeeldarts)kanzijn–,zalvanuitzijnofhaarorganisatori-sche,beleidsbepalendeverantwoordelijkheidalsdirecteurkeuzesmakenindebedrijfsvoeringdiegevolgenhebbenvoordeindividuelezorg-verlening,zorgverlenersofpatiënten.Voordatbedrijfsmatigehandelenishetgerechtvaardigdomhemofhaarbuitenhetbereikvanhettuchtrechttehouden.Immershijofzijhandeltdannietindehoedanigheidvanzorg-verlener(inditgevalarts),maaruitsluitendindehoedanigheidvanmanager.Ditisinlijnmetdereactiesvandeveldpartijen5opmijnbriefvan10juli2007,zoalsdievandeKNMG6endeKoninklijkeNederlandseMaatschappijterbevorderingvandePharmacie(KNMP)7.Eenbedrijfs-matighandelenofnalatenvanuiteenbedrijfsmatigeverantwoordelijk-heid,metnadeligeconsequentiesvoorverantwoordezorg,moetviadeKwaliteitswetzorginstellingenaangepaktworden.Datsluitaanbijdeonderscheidenverantwoordelijkhedenvaninstellingenenindividuen.Coördinatorenofclusterhoofdenvaneenafdeling8dieeencoördinerenderolvervullenindehulpverleningaaneenpatiënt(duszonderdatsprakeis1Ditzoueenrolkunnenzijnvoordevoor-onderzoeker,vandetuchtrechterofvandeIGZ.2Eentuchtrechtelijkegroepsaansprakelijkheidachtiknietwenselijk.3KamerstukkenII1987/88,19522,nr7,p.97–98.ZieookhetevaluatierapportWetBIGp.159.4ZieKabinetsstandpunt,paragraaf5,p.9.5DeNPCF,LOCenCSOhebbenzichhiernietoveruitgelaten.DeLEVVsteltzichophetstandpuntdatbedrijfsmatighandelenprimairviadeKwaliteitswetzorginstellingenmoetwordenaangepakt.6BijdeinternetuchtrechtspraakdoordeKNMGwordtalnagegaanofdeaangeklaagdeartsindiehoedanigheidheeftgehandeld.7Daarwaareenklachthetbedrijfsmatigedeelvandezorgverleningbetreftmoetditdooreenandereinstantiedandetuchtrechterwordenbeoordeeld.8Uiteraardalleenindienzijalsberoeps-beoefenaarstaangeregistreerdinhetBIG-register.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.899 vaneenindividuelebehandelrelatiemetdiepatiënt1),kunnenookonderdereikwijdtevandetweedetuchtnormvallen,indienzijhandelenindehoedanigheidvanhulpverlenerendoorhethandelenofnalatenhetopen-bare(algemene)belangvaneengoedeindividuelegezondheidszorginhetgedingkomt.Zekernuindepraktijkintoenemendematehulpverle-ningplaatsvindtinofvanuiteensamenwerkingsverbandishetbelangrijkdatookcoördinerende(BIG-geregistreerde)hulpverlenersonderdereik-wijdtevanhettuchtrechtvallen,ookinhetgevaldatergeensprakeisvaneendirectebehandelrelatiemetdepatiënt.Indieneencoördinatorechteralleenalgemenecoördinerendeofmanagementtakenuitoefent,zoalstakenophetgebiedvanPIOFAH2,zullendezewordenuitgevoerdindehoedanigheidvanmanagerennietalshulpverlener.Indatgevalvalthethandelenofnalatenbuitenhetbereikvandetweedetuchtnorm.Waargeneeskundigadviseursenandereartsenhandelingenverrichtenrechtstreeksbetrekkinghebbendopeenpersoon,zoalshetbeoordelenvandegezondheidstoestandvaneenpersoon(waarbijdussprakeisvanindividuelegezondheidszorg),valtdatgewoononderhetbereikvanhettuchtrecht.Waarzijbuitenhetkadervandeindividuelegezondheidszorghandelen,maarhethandelenwelweerslagheeftophetbelangvandeindividuelegezondheidszorgenhethandelenplaatsvindtindehoedanigheidvangeregistreerde,isdatmetdetweedetuchtnormtuchtrechtelijktoetsbaar3.IndeMemorievanToelichtingbijaanpassingvandewetBIGaandeKaderwetenaandeindezebriefaangekondigdeaanpassingen,zaleennaderetoelichtingwordengegevenopdetweedetuchtnorm,waarmeeikhoopmeerduidelijkheidoverdezenormteverschaffen.Ad3.RechtspersonenDemogelijkheidvanhetindienenvaneentuchtklachttegeneenrechts-persoonwordtinhetkabinetsstandpuntafgewezen4.ProblemendiebehorentotdeverantwoordelijkheidvaneeninstellingbehorentewordenaangepaktinhetkadervandeKwaliteitswetzorginstellingen.Dezeverplichtzorgaanbiederstothetleverenvanverantwoordezorgentothetinstandhoudenvaneenkwaliteitssysteem.DitsluitgoedaanbijhetsysteemvandeWetBIG,dieinartikel40solistischwerkendeberoeps-beoefenarenvergelijkbareverplichtingenoplegt.Inhetkadervannieuwewetgevingvoortvloeienduitmijnprogramma«Zevenrechtenvoordecliëntindezorg:Investerenindezorgrelatie»wordtonderzochthoedebepalingenuitbeidewettenoververantwoordezorgopelkaarkunnenwordenafgestemd,zodathetrechtopkwaliteitenveiligheidvanzorgdoordeindividuelepatiëntkanwordenafgedwongen.OngedeeldtuchtrechtVooractiviteitendienietberoepsmatigwordenuitgeoefend,isinhetkabinetstandpuntgemelddatdezeonderhettuchtrechtkunnenvallenalszehetvertrouweninhethoofdambtschaden4.Ikzalbekijkenofhetmoge-lijkisdituitgangspuntoptenemenindeWetBIG.d.TuchtmaatregelenSchadevergoedingOpdemogelijkheiddatdetuchtrechtereenschadevergoedingkanopleggenwordtinhetkabinetsstandpuntingegaan.Hetkabinetsteltvoordatdetuchtrechtersdebevoegdheidkrijgenomschadevergoedingopteleggentotdehoogtevandecompetentiegrensvandekantonrechterinhandelszaken(nu5000euro).Eenuitzonderingismogelijkineensector1Tedenkenvaltaaneenartsdieeencoördi-nerendefunctieuitoefentbijeen(multidiscipli-naire)behandelingvaneenpatiëntofvaneengroepvanpatiënten(bijvoorbeeldnaeencalamiteit),terwijlhijgeendirectebehandel-relatieheeftmetdiepatiënt(en).Hijoefentdecoördinerendefunctiejuistuitomdathijartsis.Indatgevalhandelthijindehoedanigheidvanarts,zonderdatersprakeisvaneendirectiearts-patiëntrelatie,envalthijonderhetbereikvanhettuchtrecht.2Personeel,informatievoorziening,organi-satie,financiën,automatiseringenhuisvesting.3ZiedeantwoordenopdevragenvanhetKamerlidKant(SP)overtuchtrechtelijkeaanspreekbaarheidvanmedischeadviseurs(vervolgvragen)(AanhangselderHande-lingen,vergaderjaar2007–2008,nr.477).4ZieKabinetsstandpunt,paragraaf5,p.9.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8910 waaraandrievoorwaardenisvoldaan:1)dehoogtevandeschadeszaldoorgaansdegrensvan5000eurooverstijgen,2)hetzaldoorgaansingewikkeldesituatiesbetreffenen3)erzijnandereeenvoudigemanierenomkleineschadesvergoedtekrijgen1.Toetsingaandedoorhetkabinetgesteldecriteriaheefttotdeconclusiegeleiddatindegezondheidszorgeenbevoegdheidvoordetuchtrechtertothetvaststellenvaneenfacultatieveschadevergoedingnietwenselijkis,omdatdeschadesdoorgaanshogerzijn,hetdoorgaansingewikkeldekwestiesbetreftenindegezondheidszorgandereeenvoudigemecha-nismenombeperkteschadevergoedingteverkrijgenvoorhandenzijn,zoalsalternatievegeschillenregelingen.Bovendienzouzo’nbevoegdheideerderverkeerdeverwachtingenscheppenbijdeburger.Geletopdezeconclusiezalikgeenvoorstellendoenopgrondwaarvandetuchtrechtervoordegezondheidszorgdebevoegdheidkrijgttothetopleggenvaneenschadevergoeding.Ditsluitaanbijdeoverheersendemeningvandedoormijgeraadpleegdepartijenindegezondheidszorg2.GegrondverklaringzonderopleggingvaneenmaatregelInmijnbriefvan10juli2007hebikdemogelijkheidgeopperdvanhetwettelijkverankerenvandemaatregel«gegrondverklarenvandeklachtzonderopleggingvaneenmaatregel».Datzoubijvoorbeelddenkbaarkunnenzijningevallenwaarde«overtreding»vaneenindividueleberoepsbeoefenaarindeketenheelbeperktblijkttezijn,maardeoptelsomvanhandelenofnalatenleidttoteengegrondeklacht.Overdewenselijkheidvanhetinvoerenvandezemogelijkheidwordtblijkensdereactiesopmijnbriefvan10juli2007wisselendgedacht3.Geblekenisechterdatindepraktijkvanhettuchtrechtvoordegezond-heidszorghieraanwelbehoeftebestaat.UitdeevaluatievandeWetBIGblijktdateenruimemeerderheidvandeledenvandetuchtcollegesenadvocatenheteengemisvindtdathetnietmogelijkiseenklachtgegrondteverklarenzonderopleggingvaneenmaatregel.Vooreendeelkanditookhethogepercentageongegrondeklachtenverklaren:omdathetopleggenvaneenmaatregelaaneenindividueleberoepsbeoefenaarnietrechtvaardigwordtgeacht4,wordtdeklachtongegrondverklaard,terwijltochduidelijkisdathetgeheelvangebeurtenissenheeftgeleidtoteenopzichzelfgegrondeklacht.Ikbendaaromvoorstandervanhetopnemenvandemogelijkheidomgeenmaatregelopteleggenbijeengegrondbevondenklacht5.Ditzalwordenbetrokkenbijdeharmoniseringvanhettuchtprocesrecht.Detuchtrechtermoetindemotivatieduidelijkvoorklagermakenwaarom,terwijldeklachtwelgegrondwordtbevonden,tochniettoteenopleggingvaneenmaatregelwordtovergegaan.Tegendezebeslissingzalhogerberoepkunnenwordenopengesteld6.WerkadresopnemeninBIG-registerDeburgerkanhetBIG-register7raadplegenofeenberoepsbeoefenaaralszodanigisgeregistreerd.Erzijnechterveelgegevensvoornodigomdezeinformatietekunnenopvragen.Nietallegegevens–zoalsgeboortedatumenwoonadres–zijnvoordeburgerofdepatiëntgemakkelijkteachter-halen.Hetwerkadresvandeberoepsbeoefenaardaarentegenzalvaakwelbekendzijn.Ditwordtechternietalszoekcriteriumgehanteerd.Ditwordtalseengemiservaren.DaarnaastmoethetBIG-registerwerkgeversofinstellingeninkennisstellenvaneenschorsing,gedeeltelijkeontzeggingendoorhalingtenaanzienvaneenberoepsbeoefenaardiedaarwerkt(artikel5Registratiebesluit).Hetregistrerenvanhetwerkadreszalditbetermogelijkmaken.BijdeevaluatievandeWetBIGisaanbevolenominhetBIG-registerhetwerkadresvandeberoepsbeoefenarenoptenemen8.Ikzaldaartoepassendemaatregelennemen.1ZieKabinetsstandpunt,paragraaf4,p.8.2WaaronderdeKNMG,CNVpubliekezaak,NIP,KNOV,NMT,NVP,LEVV.DeNPCFheeftzichhierovernietuitgelaten.3DeNPCFendeKNMPstaanhierafwijzendtegenover.Demeestereactiesondersteunendezemogelijkheidechter.4Omdatbveenopzichzelfgegrondeklachtgerichtblijkttezijntegeneenberoeps-beoefenaardiepersoonlijknietsofweinigteverwijtenvalt.5Kabinetsstandpuntp.7.6Evaluatierapport,aanbeveling66,p.213.7BedoeldwordthetRIBIZ(hetRegistratieenInformatiepuntBeroepenindeZorg)diedeinschrijvinginderegistersgenoemdinartikel3vandeWetBIGvoordeministervanVWSuitvoert.8Evaluatierapport,aanbeveling69,p.213.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8911 Ookzalikonderzoekenofhetdoorkoppelingvanverschillendegegevens-bestandenmogelijkisomditadressenbestandzoactueelmogelijktehouden.Indienditnietmogelijkisofnietopeenvoudigeenkosteneffi-ciëntewijzeterealiserenis,isdemeestvoordehandliggendemanieromdeberoepsbeoefenarenzelfmutatiesinhunwerkadrestelatendoorgevenaanhetBIG-register.Hetwerkadreszaliniedergevalelkevijfjaarwordengeactualiseerdophetmomentvanhetontvangenvandeaanvraagvoorperiodiekeregistratieconformartikel8vandeWetBIG.Aandeaanschrij-vingvandeBIG-geregistreerdenoverdegevolgenvandeinvoeringvandeperiodiekeregistratiein2009zalikinelkgevalhetverzoekkoppeleneenopgavetedoenvanhetwerkadres,waardoorsneleenactueelbestandbeschikbaarkomt.Eenactueeladressenbestandzaldetoeganke-lijkheidvanhetBIG-registervergrotenenhetindienenvanklachtentegenberoepsbeoefenarenvergemakkelijken.VerstrekkenadresgegevensaantuchtcollegesHetkomtvoordateentuchtcollegeaanhetRIBIZvraagtombekendma-kingvaneenadresvaneenberoepsbeoefenaarinverbandmeteeninge-diendeklacht.Detuchtrechterwildeberoepsbeoefenaaroproepenomhemtekunnenhoren,maarheeftnietdebeschikkingovereenactueeladres.DeWetBIGbiedtgeengrondslagvoorhetverstrekkenvanadres-gegevensdoorhetRIBIZaandetuchtcolleges.DezebeperkingverhoudtzichnietgoedtothetdoelvanhetBIG-register,teweteneeneffectiefinstrumentzijnomdekwaliteitvandeberoepsuitoefeningtekunnenwaarborgen.DaaromzalikbevorderendatdeWetBIGindiezinwordtgewijzigddathetwettelijkmogelijkwordtdatdetuchtcolleges–tenbehoevevanhetbehandelenvaneeningediendeklacht–viahetBIG-registertoegangkrijgentotdebenodigdeadresgegevensvanaange-klaagden.e.TransparantietuchtrechtspraakDetoegankelijkheidvantuchtrechtelijkeuitsprakenmoetwordenverbe-terd1.Ikachthetdaaromvangrootbelangdatalleuitsprakenvandetuchtcollegesgeanonimiseerdviaeencentralewebsiteteraadplegenzijn.HetCentraalInformatiepuntBeroepenindeGezondheidszorg(CIBG)2heeftditopmijnverzoekinmiddelsmetdetuchtcollegesgerealiseerd3.Hetgaathierbijnietalleenomzakenwaarbijbijvoorbeelddoorhalingenenschorsingenzijnopgelegd,maarookomzakenwaarbijeenwaarschu-wingwordtgegeven.Dezeuitsprakenzijnvaakvangroteeducatieveénpreventievewaardevoordepraktijk.Diekanmetopenbarepublicatiebeterbenutworden.Hetgaatookomongegrondverklaringenenverkla-ringenvanniet-ontvankelijkheid.Daarmeewordtimmersbijgedragenaanduidelijkheidoverwatwelennietkansrijkisvoordetuchtrechter.Losdaarvankunnendetuchtcollegesuiteraarduitsprakendiezijspecifiekonderdeaandachtwillenbrengen,terpublicatieaanbiedenaanvakbla-den4maarbijvoorbeeldookaannieuwsbrievenvanpatiëntenorganisaties.Hiermeekanechternietvolstaanworden.Omdelerendewerkingvanhettuchtrechtvoordeberoepsgroeptebevorderenenbetertekunneninspe-lenophetverwachtingspatroonvanburgersismeernodig:•Opdewebsitemoeteengoedontwikkeldezoek-entrefwoordenfunctiewordengerealiseerd.IkzalhetCIBGvragenditinsamenwerkingmetdetuchtcollegestotstandtebrengen.•Ikwil,conformhetvoorstelvandeVerpleegkundigenenVerzorgendenNederland(V&VN),aandeberoepsgroepenvragenomheldertemakenwatheteffectvantuchtrechtelijkeuitsprakenisopdekwaliteitvandeberoepsuitoefening.Tedenkenisdanaanzakenals:watwordtvaneenbepaaldeuitspraakgeleerd?Wordenerprotocollenaangepastzodathetgeleerdeookindeberoepspraktijkgevolgkrijgt?Hoekrijgenuitsprakenaandachtindebij-ofnascholing?1Totkortwerdennietalleuitsprakendigitaalontsloten;informatiewaswelverkrijgbaarinboekvorm,bijvoorbeeldhetboek«Chirurgentuchtrecht1996–2007».Ditbevateenoverzichtvangepubliceerdeennognietgepubliceerdetuchtrechtspraakbinnendechirurgie.2HetCIBGisonderdeelvanhetRIBIZ.3www.tuchtcollege-gezondheidszorg.nl4Uitsprakenwordenregelmatig(geanonimi-seerd)gepubliceerdinhetvakbladMedischContactvandeKNMG.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8912 •Ookvanbelangisdatdeberoepsgroepenoverdeleermomentenendedaarmeegemoeideervaringencommunicerenmetdepatiënten-organisaties.Patiëntenencliëntenorganisatieskunnenhiermeehunvoordeeldoen.Ditisdeprimaireverantwoordelijkheidvandeberoepsorganisaties,maarookcliëntenencliëntenorganisatiesmoetenditzelfkunnenoppakkenalsalleuitsprakenopenbaarwordengemaakt.•Ikwildeopenbareinformatieoverzorgverlenersdienaeentuchtrech-telijkeuitspraakhunberoepnietmeermogenuitoefenenofditslechtsmetbeperkingenmogendoenzotoegankelijkmogelijkmaken.HetCollegebeschermingpersoonsgegevensstemtinmethetopenbaarmakenvandenamenvanzorgverlenersaanwiebevoegdheids-beperkendemaatregelenzijnopgelegdviaeenactueledigitaleweer-gaveopdesitevanhetBIG-registerenKiesBeter.nl,naaanpassingvanhetRegistratiebesluitBIGopditpunt.Ikzaleenvoorsteltotaanpas-singvanditbesluitdoen.Ikmerkinditverbandnogopdatdoordeoverheidwordtgewerktaandecentraleontsluitingvantuchtrechtelijkeuitsprakenviaéénwebsite(tucht-recht.nl)1.Overdeinrichtingvanzo’nwebsitevindtnogafstemmingplaatsmetdetuchtcollegesvandeverschillendewettelijkgereglemen-teerdeberoepsgroepen.Doeldaarvanistoteengoedetoegankelijkheidvanalletuchtuitsprakentekomen.f.OrganisatieenfinancieringOrganisatieHetkabinetsstandpuntgaatinopdetoekomstigeorganisatievanhettuchtrecht2.HetCentraalTuchtcollegevoordeGezondheidszorgzalnietindeoperatievoorhetcentraliserenvanhethogerberoepwordenbetrokken.Per1januari2006ishetbeheervandetuchtcollegesvoordegezond-heidszorgovergeheveldnaarhetCIBG.DezeovergangnaarhetCIBGheeftgeleidtoteenverdereprofessionaliseringvandeorganisatievandetuchtrechtspraakindegezondheidszorg.FinancieringtuchtrechtspraakHetkabinetsstandpuntgaatinbeginseluitvanfinancieringvanhettucht-rechtineersteaanlegdoordeberoepsgroepen.Daarbijismaatwerkmogelijk.Erkunnenredenenzijn,aldushetkabinetsstandpunt,waaromeenminis-terieinplaatsvandeberoepsgroepdekostendraagt3.Bijvoorbeeldomdateenministerieindebrederecontextvanhetkwaliteitsbeleidmetdeberoepsorganisatieseenandereverdelingvanfinanciëleverantwoor-delijkhedenkiest.HetministerievanVWSheeftomdezeredenaltijdaldekostenvoordetuchtrechtspraakineersteaanlegbekostigd.Ikzal–geletdaarop–nietvandeberoepsgroepenverlangendatzijdefinancieringvandetuchtrechtspraakineersteaanlegfinancieren.DeStaatzalookdekostenvoorhethogerberoep(blijven)betalen.VergoedingsregelingHetkabinetsstandpuntgeeftaandatdebezoldigingvanvoorzittersofandererechterlijkeledenvaneentuchtcollegeviadeRaadvoordeRecht-spraakzalplaatsvinden.Maatwerkisechtermogelijk.Voordetuchtcol-legesdielosstaanvandereguliererechtspraak,zoalshetgevalisbijdetuchtcollegesindegezondheidszorg,ishetdeverantwoordelijkheidvandebeleidsverantwoordelijkeministeromtoteenadequatefinancierings-regeling(vacatiegeldregeling)tekomenvandeledenberoepsgenotenindetuchtcolleges.Inafwachtingvandeharmonisatieregelingoverdebezoldigingzalikdevacatiegeldenregelingvoordeleden-beroepsgenotengelijktrekkenaan1HetisdebedoelingdezesitealseensubsitevandewebsiteOverheid.nltepresenteren.2Hierbijzijntweemodellenmogelijk.Enerzijdseenmodelwaarineentuchtcollegealskamerbijderechtspraakisgeorganiseerdenanderzijdseenmodelwaarbijdetuchtcol-legesgeheellosvandereguliererechtspraakzijngeorganiseerd.ZiehetKabinetsstandpunt,p.6.3Kabinetsstandpunt,p.11.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8913 dievoordejuristenindetuchtcollegesdoorvoorbeideneenvergoedingperzaakmogelijktemaken1.Tevenszullendebestaandeoudevacatiegeld-regelingenwordengeïndexeerdenwordenvervangendooréénnieuwevacatiegeldregeling.5.TOEZICHTENHANDHAVINGHoeweltoezichtenhandhavingonderwerpenzijndienietdirecthettucht-rechtbetreffen,hangenzijzodanighiermeesamendatikervoorstandervanbendevolgendeaanpassingendoortevoeren.AantekeninginBIG-registervanbevelIGZIkvindhetbelangrijkdathetpubliekkannagaandatdeIGZeenbepaaldeberoepsbeoefenaareenschriftelijkbevelopgrondvanartikel87aheeftgegevenwanneerditbeveldeberoepsuitoefeningbeperkt.DitbetekentdatereenwettelijkegrondslagmoetkomenomhierovereenaantekeningtemakeninhetBIG-register.IkzalhiertoeeenvoorsteltotwijzigingvandeWetBIGvoorbereiden.Ikwijsverdernogophetwetsvoorstelinzakeuitbreidingbestuurlijkehandhavingvanvolksgezondheidswetgeving2,datdeIGZdemogelijkheidgeefttehandhavendoormiddelvanhetopleggenvaneenbestuurlijkeboete.DitiseengoedeuitbreidingvanhetarsenaalaanmogelijkhedendatdeIGZthansheeftomhaartaakuittevoeren.Deinartikel73vandeWetBIGopgenomenmogelijkheiddatdeinartikel65,eerstelid,onderd,bedoeldehoofdinspecteurenregionaleinspecteurvandeIGZhogerberoepkaninstellenineenzaakwaarzeeerdergeenpartijisgeweestvindik–geletopderolvandeIGZalstoezichthoudendorgaan–goedverdedigbaar.DitzaldanookzoindeWetBIGgehand-haafdblijven.6.WETGEVINGDeindezebriefvoorgesteldeaanpassingenvandeWetBIGtenaanzienvanhettuchtprocesrechtzullenwordenmeegenomenbijdeuitvoeringvanhetkabinetsstandpuntbijhetrapportHuls.ZijzullenwordengeregeldindeKaderwettucht(proces)recht,diethanswordtopgestelddoordestaatssecretarisvanJustitie.Ditbetekentdatgrotedelenvanhettucht-procesrechtuitdeWetBIGzullenverdwijnen.Bijlateretrancheswordenookandereonderdelenvanhettuchtrechtgeharmoniseerd.Waarnodigwordtrekeninggehoudenmetdeeigenheidvanhettuchtrechtvoordespecifiekeberoepen.DeoverigeaanpassingendienietindeKaderwetwordengeregeldzullenviaeenafzonderlijkwetsvoorsteltotaanpassingvandeWetBIGterhandgenomenworden.Verderzalikmaatregelennemenomdeanderevoorstellen,diegeenwijzigingenvanderegelgevingvergen,zospoedigmogelijkteimplemen-teren.DeministervanVolksgezondheid,WelzijnenSport,A.Klink1Opbasisvandeouderegelingkregendeleden-beroepsgenoteneenvacatiegeldperzitting.2KamerstukkenII2006/07,31122,nr.2.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8914 BijlageOverzichtvangeconsulteerdeorganisaties:NederlandsePatiëntenConsumentenFederatie(NPCF)CentraleSamenwerkendeOuderenorganisatie(CSO)LandelijkeOrganisatieCliëntenraden(LOC)VerpleegkundigenenVerzorgendenNederland(V&VN)DeKoninklijkeNederlandscheMaatschappijtotbevorderingderGenees-kunst(KNMG)DeNederlandseMaatschappijtotbevorderingderTandheelkunde(NMT)DeKoninklijkeNederlandseMaatschappijtotbevorderingderPharmacie(KNMP)KoninklijkeNederlandseOrganisatievanVerloskundigen(KNOV)NederlandsInstituutvanPsychologen(NIP)KoninklijkNederlandsGenootschapvoorFysiotherapie(KNGF)NederlandseVerenigingvanPsychotherapie(NVP)NederlandseVerenigingvanpedagogenenOnderwijskundigen(NVO)AssociatieNederlandseTandartsen(ANT)HetCentraleTuchtcollegeteDenHaagDeregionaletuchtcollegesteEindhoven,Amsterdam,DenHaag,ZwolleenGroningenCollegevanMedischToezichtBijdestandpuntbepalingzijnookvanbelanggeweestdebijdragenvan:LandelijkExpertisecentrumVerplegingenVerzorging(LEVV)CNVPubliekezaakBeeradvocatenMisbruikdoorHulpverleners(MdH)TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XVI,nr.8915