Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 13 juli 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3461 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 juli 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking, het verslag aan van de Raad BuitenlandseZaken van 13 juli 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-02-3461ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34611 VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN 13 JULI 2026Op maandag 13 juli 2026 heeft de Minister van Buitenlandse Zakendeelgenomen aan de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) in Brussel. Op deagenda stonden de volgende onderwerpen: de Russische agressie tegenOekraïne, de situatie in het Midden-Oosten en de Zwarte Zee. Onderlopende zaken werd besproken: de EU-VN relatie, Bosnië en Herzegovina,en de lancering van de civiele GVDB-missie in Armenië. Tevens vond enmarge van de RBZ het EU-Gulf Cooperation Council (GCC) High LevelForum plaats. Verder wordt middels dit verslag teruggekomen op eentoezegging. Tot slot is een verslag opgenomen over het bezoek van deMinister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aanChina van 7 tot en met 9 juli jl.Russische agressie tegen OekraïneDe Raad stond stil bij de voortdurende Russische agressieoorlog tegenOekraïne, de noodzaak van voortgezette steun aan Oekraïne en manierenom de druk op Rusland verder op te voeren waarbij Hoge Vertegenwoor-diger (HV) Kallas het versterken van de Oekraïense energiesector en hetaanpakken van de Russische schaduwvloot als prioritaire onderwerpenbenoemde. De Oekraïense Minister van Buitenlandse Zaken Sybiha slootaan bij het eerste deel van het overleg. Door vrijwel alle lidstaten werd hetbelang van de voortdurende steun aan Oekraïne benadrukt, in hetbijzonder op het gebied van luchtverdediging en steun aan de energie-sector in aanloop naar de aankomende winter. Enkele lidstaten,waaronder Nederland, pleitten daarbij om bilaterale steun naast EU-steunte handhaven en riepen op tot verbeterde verdeling van de lasten. DeOekraïense Minister van Buitenlandse Zaken sprak over de noodzaak tothet onderzoeken van mogelijkheden voor het gebruik van geïmmobili-seerde Russische Centrale Banktegoeden. Het merendeel van de lidstatengaf aan uit te zien naar het openen van cluster zes (externe betrekkingen)als onderdeel van het toetredingsproces van Oekraïne en marge van deRaad Algemene Zaken (RAZ) van 14 juli1, waarbij enkele lidstaten hetbelang van een op merites gebaseerde aanpak onderstreepten. Bijna allelidstaten, waaronder Nederland, benadrukten de noodzaak om eenakkoord te bereiken op het 21e sanctiepakket en dat er nu doorgepaktmoet worden op het opvoeren van de druk op Rusland. Meerderelidstaten, waaronder Nederland, noemden het betreurenswaardig datRussische deelname aan sportevenementen weer wordt genormaliseerd.HV Kallas zegde toe met voorstellen voor handelingsopties te komen. Eenlidstaat gaf aan deelname aan het agressie tribunaal te overwegen. Totslot kondigde Estland aan de volgende Oekraïne wederopbouwconfe-rentie in 2027 te organiseren. Er werd tevens een sanctiepakket aange-nomen met een cyberattributie aan Rusland. De HV bracht in de ochtendeen statement2 uit namens EU27. Deze werd ook gesteund door Australië,Nieuw-Zeeland, Oekraïne, Noorwegen en Canada.Situatie in het Midden-OostenDe Raad sprak over de situatie in Iran en de bredere regio, waaronder hetbelang van het waarborgen van de vrije doorvaart door de Straat vanHormuz, in overeenstemming met het internationaal zeerecht. Daarbijwerd opnieuw benadrukt dat de vrijheid van navigatie in de Straat van1Uw Kamer ontvangt in het verslag van de Raad Algemene Zaken van 14 juli een terugkoppelingvan de Intergouvernementele Conferentie (IGC) met Oekraïne voor het openen van cluster 6.2Cyber / Russia: Statement by the High Representative on behalf of the European Uniondenouncing Russia’s malicious cyber ecosystem targeting the EU, its member states andinternational partnersTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34612 Hormuz van essentieel belang is voor zowel de regionale als de mondialeeconomie. Voorts bevestigden Ministers het belang van het actiefonderhouden van contacten, en nauwe coördinatie met de partnerlandenin de Golfregio. In dat kader kwam ook het EU-GCC High Level Forumbijeen tijdens de RBZ.De Raad sprak daarnaast over de situatie in Israël en de PalestijnseGebieden. Mede op initiatief van Nederland, in lijn met de motie Piri3 ende motie Van Baarle4, zette de Raad de discussie over handel met illegaleIsraëlische nederzettingen voort. De discussie vond plaats op basis van dedoor de Commissie gepresenteerde opties voor mogelijkeEU-handelsmaatregelen en een beoordeling van de reikwijdte vankwesties die verband houden met de oorsprongsregels van producten uitde illegale nederzettingen. Nederland onderstreepte in het kader van deverplichtingen onder het internationaal recht te werken aan nationalemaatregelen. In het kader van het internationaal recht acht Nederland hetvan belang dat de EU tot een vergelijkbare handelsmaatregel overgaat,ook omdat deze effectiever zijn. Hoewel deze oproep van Nederland steunkreeg van meerdere lidstaten, bestaat voor geen van de besproken optiesop dit moment voldoende draagvlak. De discussie hierover zal wordenvoortgezet op het niveau van Permanente Vertegenwoordigers bij de EU.De Raad sprak ook over de situatie in Gaza en de implementatie van hetvredesplan, waarbij zowel de HV als lidstaten onderstreepten dat er teweinig voortgang wordt geboekt. Lidstaten, waaronder Nederland,vroegen daarbij aandacht voor de catastrofale humanitaire situatie in deGazastrook, hetgeen mede wordt verergerd door voortdurende restrictiesvoor hulporganisaties. Nederland onderstreepte zorgen over de Israë-lische NGO-wetgeving, de noodzaak om alle grensovergangen te openen,evenals de medische corridor tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever.Nederland onderstreepte ook het belang van aanvullende maatregelentegen Hamas.Palestine Donor GroupEn marge van de RBZ vond ook een bijeenkomst van de door de EUgeïnitieerde Palestine Donor Group (PDG) plaats. De bijeenkomst stond inhet teken van de hervormingsagenda van de Palestijnse Autoriteit (PA) ende uitvoering van VN Veiligheidsraadresolutie 2803. Ruim zestig interna-tionale en regionale donoren namen deel aan de bijeenkomst, waaronderEU-lidstaten, de Verenigde Staten, Arabische partners, vertegenwoor-digers van de Board of Peace, en financiële instellingen, om de implemen-tatie van VNVR-resolutie 2803 en de hervormingsagenda van de PA teondersteunen. De Commissie lanceerde in het kader van vroegtijdigherstel en de wederopbouw van Gaza het Team Gaza Initiative. Met ditinitiatief brengt de Commissie bestaande en toekomstige financiële steunvanuit de EU, en EU-lidstaten, bijeen met de intentie coördinatie teverbeteren, onder andere ter ondersteuning van de uitwerking enimplementatie van de VNVR-resolutie 2803. Nederland heeft zich hierbijaangesloten.Nederland verwelkomde de gemaakte voortgang in de Palestijnsehervormingsagenda en moedigde de PA aan hiermee door te gaan,specifiek op het gebied van gevangenenbetalingen en schoolboeken.Nederland onderstreepte dat een sterke en hervormde PA een noodzake-lijke vereiste is voor een toekomstige Palestijnse staat. De financiëlesituatie van de PA bevindt zich op een historisch dieptepunt, onder meerdoor ingehouden belastinginkomsten en de banking waiver die niet3Kamerstuk 21 501-02, nr. 34324Kamerstuk 21 501-02, nr. 3442Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34613 duurzaam wordt verlengd. In dit kader kondigde Nederland aan EUR 5mln. bij te gaan dragen aan het Europese PEGASE mechanisme.SoedanDe Raad besloot unaniem om het EU-sanctieregime Soedan te versterkendoor de goudhandel aan te pakken. Nieuwe sectorale maatregelen zien opde oorlogseconomie. Het besluit bevat een verbod op de aankoop, invoerof overdracht van goud afkomstig uit Soedan, tevens als dat op indirectewijze via derde landen gebeurt. Het verbiedt ook de verkoop, levering,overdracht of uitvoer van kwik en cyanide naar Soedan. Deze chemicaliënworden veelvuldig gebruikt bij de goudwinning en -exploitatie. Met dezestap is tegemoetgekomen aan de Motie Ceder5 over het verstevigen vande controle op mineralen en metalen zoals goud afkomstig uit Soedan.Tevens gaf de Commissie onder AOB, mede op verzoek van Nederland,een update over de zorgelijke situatie in El Obeid. Een groep lidstaten,waaronder Nederland, sprak zorgen uit en benadrukte het belang van hetwaarborgen van respect voor internationaal humanitair recht en eenactievere EU opstelling om bij te dragen aan de beëindiging van hetconflict.Zwarte ZeeDe HV informeerde de Raad over de implementatie van de ZwarteZee-strategie en zegde steun toe aan Roemenië en Bulgarije bij deoprichting van de Maritime Security Hub om de veiligheid enweerbaarheid van de EU in de Zwarte Zee te bevorderen. CommissarisKos wees op de economische belangen van de EU in de Zwarte Zee, zoalsvoor de energietoevoer en handelsroute naar Centraal-Azië. Medenamens België en Luxemburg onderstreepte Nederland het belang vanveiligheid in de Zwarte Zee, bijvoorbeeld door de Russische schaduwvlootaan te pakken, een hierbij nauw met Oekraïne en Turkije samen te werken.Ook wees Nederland op versterking van de rechtsstaat en goed bestuur inlanden rond de Zwarte Zee met het oog op Europese investeringen inenergiesamenwerking en handel.Lopende zaken: EU-VN relaties en Bosnië en Herzegovina.De Raad sprak over de aankomende Algemene Vergadering van deVerenigde Naties (AVVN), waarvan de inleidende ministeriële week (de«High-level Week») plaatsvindt van 21 tot 27 september jl. De HV riephierbij op om de EU-invloed in multilaterale fora maximaal aan te wendenen bruggen te slaan richting partners. Daarnaast werden Raadsconclusiesaangenomen met de EU-prioriteiten voor de 81e AVVN (september 2026 –september 2027).6 Tevens werden Ministers geïnformeerd over de standvan zaken rondom de benoeming van de Hoge Vertegenwoordiger voorBosnië en Herzegovina.Lancering civiele GVDB-missie ArmeniëDe Raad besloot de nieuwe civiele Gemeenschappelijk Veiligheids- enDefensiebeleid (GVDB)-missie in Armenië te lanceren. Daarmee is de op21 april jl. opgerichte European Union Partnership Mission Armeniaofficieel van start gegaan. De missie draagt bij aan de Armeenseweerbaarheid op het gebied van hybride- en cyberdreiging. Zoals5Kamerstuk 29 237, nr. 2536https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11832-2026-INIT/en/pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34614 gecommuniceerd in het RBZ verslag van 11 mei jl., zal Nederland met eennationaal kader van circa vijf civiele functionarissen bijdragen.7EU-GCC High Level ForumTijdens het jaarlijkse EU-GCC High Level Forum stond de sterk verslech-terde veiligheidssituatie in de Golfregio centraal. Zowel de EU als de GCCveroordeelden de Iraanse aanvallen op GCC-landen en benadrukten hunsteun voor het recente VS-Iran Memorandum of Understanding. Vrijheidvan navigatie, in het bijzonder in de Straat van Hormuz, werd aangemerktals een gedeeld strategisch belang, waarbij iedere belemmering van devrije doorvaart onacceptabel werd genoemd. Daarnaast bestond bredeovereenstemming dat de huidige geopolitieke ontwikkelingen vragen omeen intensivering en modernisering van de EU-GCC samenwerking, metconcrete resultaten richting de EU-GCC Top in oktober dit jaar. De EUonderstreepte haar bereidheid hieraan bij te dragen, onder meer via eentoekomstige veiligheidsdialoog met de GCC, versterkte maritiemesamenwerking, de opening van een EU-delegatie in Oman, en verdereuitwerking van strategische partnerschappen met de Golfregio.Toezegging aan het lid Van der Werf over modaliteiten van deheropening van een diplomatieke vertegenwoordiging in SyriëTijdens het Commissiedebat Raad Buitenlandse van 10 juni jl. heeft deMinister van Buitenlandse Zaken toegezegd terug te komen op demodaliteiten van de heropening van een diplomatieke vertegenwoor-diging in Syrië.8Een versterkte diplomatieke aanwezigheid in Damascus stelt Nederlandbeter in staat de Nederlandse belangen in Syrië te behartigen doorontwikkelingen ter plaatse nauwgezet te volgen en contacten met deSyrische autoriteiten en andere relevante gesprekspartners te onder-houden. Dit is onder meer van belang voor de inzet op terugkeer, evenalsvoor de inzet op wederopbouw, stabilisatie, mensenrechten en de brederebilaterale relatie. Het bezoek van de Ministers van Buitenlandse Zaken enAsiel en Migratie aan Syrië eind juni markeert een volgende stap in hetherstellen van de diplomatieke betrekkingen met Syrië.Tegen deze achtergrond kiest het kabinet voor een gefaseerde intensi-vering van de diplomatieke aanwezigheid in Damascus. Het afgelopen jaarheeft het kabinet de Nederlandse diplomatieke aanwezigheid in Damascuskunnen uitbreiden van incidentele ad hoc bezoeken naar periodiekemeerdaagse bezoeken van de Speciaal Gezant Syrië en zijn team. Dekomende periode werkt het kabinet aan het verder verhogen van defrequentie en duur, waarbij tevens verschillende opties voor een meerstructurele aanwezigheid in toekomst – waaronder colocatie met eenpartnerland, huur of aankoop van een eigen gebouw – zullen wordenonderzocht. In dat licht is de meest recente stap het benoemen van deSyriëgezant als tijdelijk zaakgelastigde met een team opererend vanuitBeiroet. Deze gefaseerde aanpak biedt de benodigde flexibiliteit om dediplomatieke presentie in Damascus verder uit te bouwen, rekeninghoudend met de veiligheidssituatie, veiligheid van het personeel,operationele randvoorwaarden en beschikbare financiële middelen.7Kamerstuk 21 501-02, nr. 33988TZ202606-095Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34615 Verslag van het bezoek aan ChinaVan 7 tot en met 9 juli jl. bracht de Minister van Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking samen met vertegenwoordigers vanVNO-NCW en zeventien Nederlandse bedrijven een bezoek aan China inhet kader van de Joint Economic Committee (JEC). Met deJEC-bijeenkomst werd na zes jaar weer invulling gegeven aan debilaterale economische consultaties. Naast de wens van beide landen ombilaterale handel en investeringen te intensiveren, werd ook de noodzaakvan een gebalanceerde handelsrelatie tussen beide landen benadrukt. Indit kader werd tevens aandacht gevraagd voor het belang van dialoogtussen de EU en China om handelsspanningen en oneerlijke handelsprak-tijken te adresseren, wederkerige markttoegang te bevorderen en nieuwehandelsbelemmeringen te voorkomen. Hiermee is ook invulling gegevenaan de motie Hoogeveen.9Voorafgaand aan de JEC vond een bilateraal gesprek plaats met deChinese Minister van Handel, Wang Wentao. In dit gesprek kwamen onderandere de Nederlandse zorgen over Chinese steun aan Rusland ensanctie-omzeiling aan bod. Ook werden zorgen over de conformiteit vanhet Chinese exportcontrolebeleid t.a.v. kritieke grondstoffen met interna-tionale standaarden overgebracht. Van Chinese zijde werd de Nederlandseexportcontroles betreffende halfgeleiderproductieapparatuur opgebrachten zorgen geuit over de toegang tot deze technologie. Beide landenkwamen overeen dat het in beider belang is om in gesprek te blijven overde implicaties van zowel Chinese als Nederlandse exportcontroles. Verderkwam de EU Anti-dwangarbeidverordening en het belang van transpa-rante waardeketens ter sprake. In het kader van Internationaal Maatschap-pelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) voor het bedrijfsleven zijn ook dezorgen op het gebied Oeigoerse dwangarbeid overgebracht conformmotie Van Baarle.10 Ten aanzien van Nexperia is het belang benadrukt dathet bedrijf zélf een goede lange termijn oplossing vindt, waarbij beideoverheden een faciliterende rol kunnen spelen.Na het bilaterale gesprek en de JEC werd door beide Ministers eenMemorandum of Understanding (MoU) ondertekend voor de oprichtingvan een bilaterale business council. Deze vormt een flexibel platform omde samenwerking tussen het bedrijfsleven in beide landen te stimuleren.Aansluitend vond met deelname van de bedrijvendelegatie uit delogistieke, landbouw en hightech sector de Inaugural Meeting of theChina-Netherlands CEO Council plaats. Het Nederlandse bedrijfslevenvroeg aandacht voor het belang van een gelijk speelveld en de zorgenover de Chinese beperkingen ten aanzien van markttoegang. Na afloopspraken beide zijden af de JEC en voorbereidende werkgroepenfrequenter te laten plaatsvinden.Op de tweede dag werden de Minister van Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking en de meereizende Nederlandse CEO’sontvangen door de viceburgemeester van Shanghai Lu Shan en in deavond vond een trade dinner plaats in aanwezigheid van de bedrijvende-legatie en relaties van het diplomatieke netwerk in China. De laatste dagstond in het teken van bedrijfsbezoeken aan een innovatieve Chinesestartup Stairmed (medtech), het Nederlandse bedrijf Paques (waterzui-vering) en verdiepende gesprekken met experts.9Kamerstuk 21 501-02 nr. 341610Kamerstuk 21 501-02, nr. 3409Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34616