Brief van het Presidium over een adviesaanvraag aan de Wetenschappelijke Klimaatraad over buitenlandse handels- en investeringsbeleid en klimaattransitie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2026–202736 180Doen waar Nederland goed in is – Strategie voorBuitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking31 793Internationale klimaatafsprakenNr. 233 BRIEF VAN HET PRESIDIUM Aan de LedenDen Haag, 30 september 2026Het Presidium legt hierbij, conform artikel 7.35 lid 2 van het Reglementvan Orde, aan u voor het verzoek van de vaste commissie voor Buiten-landse Handel en Ontwikkelingssamenwerking bij brief van 7 september2026 om advies te vragen aan de Wetenschappelijke Klimaatraad inzakebuitenlandse handels- en investeringsbeleid en klimaattransitie.Het Presidium stelt u voor in te stemmen met het bijgevoegde verzoek endit door te geleiden aan de Wetenschappelijke Klimaatraad.De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,Van Campen kst-36180-233ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 180, nr. 2331 BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BUITENLANDSEHANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKINGAan het Presidium,Den Haag, 7 september 2026Namens de leden van de vaste commissie voor Buitenlandse Handel enOntwikkelingssamenwerking verzoek ik u aan de Kamer voor te stellen omeen adviesaanvraag bij de Wetenschappelijke Klimaatraad in te dienenover het bieden van inzicht in en het geven van advies over hetspanningsveld tussen het Klimaatakkoord van Parijs en de belangrijkstehandelsverdragen en handelsregels van de WTO.In de bijlage treft u een uitgewerkte vraagstelling aan.Ik verzoek u te bevorderen dat de Kamer hierover op korte termijn eenbeslissing neemt.De wnd. griffier van de vaste commissie,Van der LeedenBIJLAGE 1Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 180, nr. 2332 BIJLAGE 2In een verkennend gesprek met de voorbereidingsgroep van decommissie BHO hebben medewerkers van de WetenschappelijkeKlimaatraad aangegeven dat de WKR de adviesaanvraag zowel inhou-delijk als qua capaciteit kan opnemen in haar werkprogramma.De Wetenschappelijke Klimaatraad wordt verzocht inzicht te bieden in hetspanningsveld tussen het Klimaatakkoord van Parijs (binnen hetVN-verdrag inzake klimaatverandering) en de belangrijkste handelsver-dragen en handelsregels van de WTO en verzoekt advies uit te brengenover hoe Nederland hier mee om kan gaan, met aandacht voor devolgende deelvraag:•Op welke manier vormen EU-handelsverdragen en WTO-verplichtingen een belemmering of een kans voor het Nederlandse enEuropese klimaatbeleid en het nastreven van de doelen uit hetAkkoord van Parijs?Deelvragen die de aandacht behoeven:•Wat zijn de duurzaamheidsbepalingen (zoals ISDS) in de verschillendebelangrijke handelsverdragen, Mercosur, CEPA, CETA en de handels-verdragen met India en Afrika en wat is de werking daarvan in depraktijk?•Hoe verhouden de handelsverdragen en handelsregels van de WTOzich tot het Akkoord van Parijs en op welke wijze verhouden deze zichin juridisch opzicht tot elkaar wanneer bepalingen met elkaar opgespannen voet staan? Met aandacht voor de hiërarchie of nevenschik-king van deze verdragen en de wijze waarop een juridisch geschilwordt opgelost.•Welke mogelijkheden ziet de Wetenschappelijke Klimaatraad voor deKamer, binnen het spanningsveld van handelsverdragen die eenEuropese aangelegenheid zijn en de eigenstandige positie vanNederland in klimaatverdragen?Voorbeelden van positieve doorwerkingen van handelsverdragen enWTO-verplichtingen op klimaatbeleid:•Brussels effect: EU-milieustandaarden (pesticiden, duurzaamheid,CBAM) werken via marktmacht door in derde landen. Wie op EU-marktwil verkopen, moet zich aan hoge standaarden houden. Dit tilt deondergrens op wereldmarkt.•Duurzaamheidsbepalingen in verdragen: Moderne EU-verdragenbevatten sustainability chapters met verplichting tot Parijsakkoord enontbossingsbescherming. Formeel bindend, zij het zwak afdwingbaar.Voorbeeld: EU-Mercosur bevat expliciete ontbossingsdoelstellingen.Waar liggen juridische beperkingen en waar is ruimte voor beleidsmaatre-gelen op het gebied van voedselproductie, gewasbescherming enmilieustandaarden?Voorbeelden van beperkingen en negatieve doorwerkingen van handels-verdragen en WTO-verplichtingen op klimaatbeleid:•Marktdruk tegengesteld aan klimaatdoelen: Tariefverlagingen inhandelsverdragen verhogen handelsvolume van CO2-intensievesectoren (rundvlees, landbouw). Dit werkt klimaatdoelen tegen.•Voorbeeld: Mercosur-tarieven op Zuid-Amerikaans rundvlees stimule-ren omvangrijkere importen, terwijl deze sector matig efficiënt is enontbossing drijft.•Handelsverdragen bevatten clausules die nationale beleidsvrijheidinperken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 180, nr. 2333 •Voorbeeld: ISDS, geschillenbeslechting die het mogelijk maakt voorbedrijven om klacht tegen een overheid te starten met grote financiëleconsequenties. In praktijk kan dit een chilling effect hebben.•Inconsistentie export-import:EU exporteert pesticiden met verlaagdetarieven, importeert vervolgens voedsel geproduceerd met dezelfdemiddelen. Beleid stuurt tegen zichzelf in.•Zwakke afdwingbaarheid: Sustainability chapters hebben geenrechtspraak. Geschillen worden onderhandeld, niet opgelost. Handha-ving ontbreekt praktisch. Voorbeeld: Mercosur ontbossing – geensluitingsmechanisme als verplichting wordt geschonden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 180, nr. 2334