Verdeling gemeenschapsgeld in Echt-Susteren

31700VIIVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties(VII)voorhetjaar2009Nr.61BRIEFVANDEMINISTERVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,12februari2009HetkamerlidWeekers(VVD)heeftverzochtomeenbriefoverdeintegriteitvanhetopenbaarbestuurinEcht-Susteren.Daarbijheefthijverzochtomophelderingoverdekwestiewaarbijgemeenschapsgeldendoorraads-fractieszijnverdeeld.Hierbijwilik,medenamensdeStaatssecretarisvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,opdezekwestieingaanendaarbijtevens,zoalsverzocht,ingaanopdeschriftelijkevragenvanhetlidHalsema(GroenLinks)alsmedeopdevragenvandeledenGrausenBrinkman(beidenPVV).IndegemeenteEcht-SusterenhebbendefractiesvanhetCDA,LijstSamenwerkingenAlgemeenBelangdebeschikkinggekregenoverbudgettenuitdegemeentelijkemiddelen.Dezefractieskondenperfractiebepalenaanwelkedoelendezebudgettenwerdenbesteed.DaarbijiserdoordefractiesCDAenLijstSamenwerkingvoordevolgendewerkwijzegekozen:1.Organisaties,dieeenfinanciëlebijdragewillenontvangenuitdedivi-dendgeldenvandefracties,dienenhiertoeeenschriftelijkverzoekintedienen.Deorganisatieszijnhiervoordoordefractiesaange-schreven.Ditomaantegevendatdeondersteuninglosstaatvanhetregulieregemeentelijkesubsidiebeleid.2.NaontvangstvandebetreffendeverzoekenwordendezevoordattotuitbetalingwordtovergegaanvoorakkoordgeparafeerddoordewethoudersPustjens(CDA-bestedingen)enVerheesen(fractieSamen-werking).3.Deaanvragersvaneenbijdrageontvangeneenschriftelijkekennisge-vingvandetoekenning.OmaantegevendatdetoekenninggeengemeentelijkesubsidiebeschikkingisopgrondvandeAwbwordendezekennisgevingenondertekenddoorgenoemdewethoudersnamensdefracties.4.Detoekenningenwordenverwerktindebegrotingviabesluitentotwijzigingvandeprogrammabegrotingendefunctionelebegroting.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1278590809tkkst31700VII-61ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.611 5.Tenaanzienvandegedaneuitbetalingenwordteenafzonderlijkeadministratiebijgehouden,waarvanallerelevantestukkenzijnopge-borgen.Brieven–opgemeentelijkbriefpapier–waarmeeaanorganisatiesfinan-ciëlebijdragenwordentoegekend,werdenondertekenddooreerder-genoemdewethoudersnamensderespectievelijkefracties.Overdezewerkwijzezijnhetcollegeenderaadachterafgeïnformeerd.1.BevindingenburgemeesterBijbriefvan18december2008ishetcollegeverzochtominlichtingenoverdewijzewaaropdecoalitiefractiesbudgettenterbeschikkinghebbengekregenenaangewend.Deburgemeesterbleekoverdezeaangelegen-heidechterreedsop17december2008uiteigenbewegingeenbrieftehebbengezonden.Indezebriefgaatdeburgemeestervanuit3invals-hoekenopdekwestiein:definanciëlerechtmatigheid,dejuridischerecht-matigheidendeintegriteit.MetbetrekkingtotdefinanciëlerechtmatigheidgeeftdeburgemeesteraandattenaanzienvanhetfinanciëlerechtmatigheidaspectinzijnopdrachtdoordeaccountantDeloitteonderzoekisverricht.Medeopbasisvanditonderzoekconcludeerdedeburgemeesterdatoverdetebestedenbedragenaangenomenmotiesabusievelijkzijnaangemerktalsamende-mentenc.q.begrotingswijzigingen.Gemeentelijkeuitgavendienenindebegrotingtezijnopgenomen.Debegrotingswijzigingheeftachterafplaatsgevonden.Conclusievandeburgemeesterisdatdegeldenuitein-delijkfinancieelrechtmatigzijnuitgegeven,zijhetdatdezeuitgavenexpli-cietexpostzijngoedgekeurdendatdeuitgavenophetmomentvanuitgiftenietwarenafgedekt.Waarhetbetreftdejuridischerechtmatigheidvanhettoekennenvandebijdragen,constateertdeburgemeesterdatdebetreffendewethoudershierbijfeitelijkzelfstandighebbengeopereerd.Zijbeschiktennietoverenigmandaatvanuitdegemeenteraadofhetcollege.Overdedoordefractiesgedaneuitgavenaanverenigingen/stichtingenheeftgeenbesluit-vorminginhetcollegeplaatsgehad,andersdanterkennisname.Hetcollegeispasinkennisgesteldvanhetmerendeelvandeuitgaven,nadatdezealhaddenplaatsgevonden.Deconclusiekanvolgensdeburge-meesternietandersluidendandatergeenbesluitvormingoverdebeste-dingvandegeldenheeftplaatsgevonden.Dedoordewethoudersnamensraadsfractiesondertekendeenverzondenbrieveninzaketoeken-ningvangeldenaanderdenwareninstrijdmetwettelijkeregelgevingendegeldendeprocedures.Vanuitdeethischeinvalshoekconstateertdeburgemeesterdatdeuitgavevandegenoemdegeldeninprincipeindevolledigeopenbaarheidisgeschied.Indelokalemediaisoverdebestedingvandegeldengecom-municeerd.Deburgemeesterisechterzeerkritischoverdewijzevanbesluitvormingendeinformatieverstrekking.Hetcollegeispasachterafinkennisgesteldvanhetmerendeelvandeuitgaven,terwijlervoorafbesluitvorminginhetcollegehadmoetenplaatsvinden.Vandebrievendiedewethouderszelfstandighebbenverstuurd,heefthetcollegepasachterafkunnenkennisnemen.Degemeenteraadisoverdebestedingenpasgeïnformeerdnadathieromvanuitderaadwasgevraagdenruimschootsnadegedaneuitgaven.Volgensdeburgemeesterstaatbuitenkijf,datdewijzewaaropoverdeuitgavendoordebetreffendewethoudersnaarverenigingenenstich-tingenisgecommuniceerd,naasthoogstongelukkig,ookinapertestrijdwasmetdeGemeentewet.WethouderszijnimmersgeenzelfstandigTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.612 bestuursorgaandusmochtenzijdezebrieven,bijgebrekaanmandaatterzake,nietondertekenenenversturen.Deburgemeesterkeurtdehandelwijzeexplicietaf.Bijbriefvan20januarijl.ishetcollegedoormijaangeschreven,waarbijisingegaanopdebriefvandeburgemeester.Erwasgeenaanleidingomdebevindingenendebeoordelingvandeburgemeesterintwijfeltetrekken.Hetdoenverrichtenvanhetaccountantsonderzoekisookpositiefgewaar-deerd.Deburgemeesterisgesteundinzijnvoornemenomindegemeentededialoogaantegaanoverdeinhoudvanhetbegripintegriteitenwatdegevolgendaarvanmoetenzijnvoorhethandelenalsvertegen-woordigersvandegemeenteEcht-Susteren.Ookdevoorgenomenmaat-regelendiedeburgemeesteralsverbeterpuntenvoorsteldeomherhalingtevoorkomenwarenverstandig.Ordentelijkebesluitvormingsproceduresoverdebestedingvangemeentegeldenzijneenbasisvoorwaardevooreencontroleerbareenrechtmatigebestedingvangemeenschapsgelden.Voortsiseropgewezendatintegriteitenpubliekeethiekindeeersteplaatseenkwestiezijnvanmentaliteitenbewustwording.Eenheldereenopendiscussiezijnhierbijvangrootbelang.Deverwachtingisuitge-sprokendathetdoordeburgemeestervoorgestanepubliekedebatdaareenbijdrageaanzalleverenendatditvoornemenindegemeentebreedwordtgedragen.EenafschriftvandebriefisaandegemeenteraadenaandecommissarisvandeKoningingezonden.2.RecenteontwikkelingenOpderaadsvergaderingvan12februarizaldezeaangelegenheidopnieuwaandeordekomen.Daarinzullenmeerderevoorstellenvanhetcollegewordenbehandeld.Voorgesteldwordtomheteerdereraadsbesluitomopnieuwextraruimtetecreërendietengoedekomtaandeburgeraantehouden,inverbandmetdeveranderdefinanciëlevooruitzichten.Voort-schrijdendinzichtbrengthetcollegeerinhetlichtvandeeconomischesituatietoedeinstellingvanhetbudgetopnieuwteoverwegen.Voortsisdoorhetgemeentebestuurtenaanzienvandeeerderebestedingvandegeldeneenjuridischeeninterneoorzakenanalyseverricht.Hetcollegesteltaanderaadvoorommetdeconclusiesvandezeanalysesintestemmen.InhetkadervandieanalysesisdoorDeloittegeconcludeerddatmededoordeop6november2008doordegemeenteraadvastgesteldebegrotingswijzigingvoorwatbetreftdebestedingvandegelden,(alsnog)voldaanwordtaandegeldendewet-enregelgevingvandebegrotings-rechtmatigheid.Vervolgenswordtvastgestelddatbezienvanuitdeontvangervandegeldenenhetdoelwaarvoordezebeschikbaarzijngesteld,dezemoetenwordenbeschouwdalssubsidiesindezinvandeAwb.Tenaanzienvanaldebedoeldeuitgavenwordtgeconcludeerd,datformeelbeziendegeldendeproceduresenhetdoorderaadvastgesteldesubsidiebeleidnietjuistzijntoegepast.Geenenkeleuitgaveisgedaanindevormvaneensubsidiebeschikkingafkomstigvanhetbevoegdbestuursorgaan(hetcollege).Verderzijnvolgenshetonderzoekdemeesteuitgavenopenigpuntinstrijdmetdealgemenesubsidieverordeningendedaaropgebaseerdedeel-verordeningenenbeleidsregels.MedeopbasisvanhetrapportvanDeloittewordthetdaarominhetonderzoeknoodzakelijkgeachtdebesluitentotuitbetalingvandesubsi-diesalsnogtecorrigeren.Alsvervolgopdebriefdiezijreedsopbriefpa-piervandegemeenteenondertekendnamensdebetreffenderaadsfrac-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.613 tieshebbenontvangen,zullendebetrokkenverenigingen,stichtingenenorganisatiesalsnogeensubsidiebeschikkingvanderaadmoetenkrijgen.Eenenanderlaatvolgenshetonderzoekonverletdathetnietisuitge-sloten,daterverenigingen,stichtingenenorganisatieszijn,diemenenmeteenberoepophetgelijkheidsbeginselenhetnon-discriminatie-beginseleveneensaanspraaktekunnenmakenopeensubsidie.Zodathetgevalzouzijn,zullendezeaanvragenophunmeritesmoetenwordenbeoordeeldenuitmondenineenbeschikkingvanderaadwaartegenbezwaarenberoepmogelijkis.Deeerdergenoemdeoorzakenanalyseisuitgevoerdmetalsonderzoeks-vraag:inhoeverreisdeorganisatieingebrekegeblevenbijdeuitvoeringvandedoordegemeenteraadaangenomenmotiesenwelkeleringmoetdeorganisatiehieruittrekken.Naaraanleidingvandebevindingenenaanbevelingenisdoorhetcollegebeslotenomeenstrategischverbeter-planvoordegemeentelijkeorganisatietedoenopstellen.3.KamervragenOnderstaandwordtingegaanopdepuntenuitdegesteldekamervragenvoorzoverdienogniethierbovenaandeordezijngeweest.DoorhetlidHalsemaisgevraagdnaareenoordeeloverhetfeitdatdeorganisatiesopeenmogelijkonwettigemaniergemeenschapsgeldtoege-wezenhebbengekregenalsmedeoferbereidheidisnaderonderzoektedoenoftelatendoenbijvoorbeelddoorderecherche.OokdeledenGrausenBrinkmanvragennaardebereidheidomeenonderzoekintestellennaardeproceduretottoekenningvandegelden.Gemeenschapsgelddientrechtmatigtewordenbesteed.DatgeldtvoorgemeenschapsgeldzoalsinditgevalafkomstiguitdividendvanEssent,maardatvereistegeldtvoorallegemeentelijkeuitgaven,ongeachtdeherkomstvandemiddelen.HetisduidelijkdatzichbijhetverstrekkenvandefinanciëlebijdrageninEcht-Susterenonregelmatighedenhebbenvoor-gedaan.Datblijktuitheteigenonderzoekvandegemeente,verrichtinopdrachtvandeburgemeester.Deonregelmatighedenzijndoordegemeenteraadhersteldwaarhetdebegrotingbetreft.Hetcollegesteltalsgezegdvooromookdeconcretesubsidiebesluitvorminginovereenstem-mingtebrengenmetdeAwb.Eenenanderbetekentdat–zijhetachteraf–juridischeonjuisthedenwordenhersteld.Voorschorsingenvernietigingvanbesluitenisdanookgeenaanleiding.Hetherstelvandejuridischegebrekenlaatechteronverletdatereenbeeldvormingisontstaan,datpolitiekegroeperingennaareigeninzichtgemeentegeldenhebbentoege-kendaanderden.Daarmeeisschadeberokkendaanhetaanzienvanhetopenbaarbestuur.Inmiddelsheeftdeburgemeesterlatenwetendatalserstrafbarefeitenboventafelzoudenkomen,hijhetuitdrukkelijkalszijntaakzietomactieteondernemeninderichtingvandeofficiervanJustitie.Datisookdejuistebenadering.Deintegriteitsvraagofwethoudersmogelijkbetrokkenwarenbijdesubsidieontvangendeorganisaties–bijhetbestuurofanderszins–isprimairterbeoordelingaandegemeenteraad.Degemeenteraadbeoor-deelthetfunctionerenvanwethouders.InantwoordopdevragenvandeledenGrausenBrinkmankanwordenaangegevendatBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesnietdemogelijkheidheeftomwethoudersopnon-actieftestellenofuithunfunctieteontheffen.IndatkaderkaneropwordengewezendatprovincialestatenvanLimburgaangedeputeerdestatenvragenheeftgesteldoverdemogelijkebetrokkenheidvangedeputeerdeVrehen.CdKFrissenheeftineenbriefaanprovincialestatenaangegevendatnaardebetrokkenheidvangede-puteerdeVreheneenonderzoekzalwordeningesteld.DitonderzoekzalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.614 wordenuitgevoerddooreenonafhankelijkecommissie,ondersteunddoordeskundigen.CdKFrissenzaldekomendedagenbepalenwatdepreciezeopdrachtvoordecommissiezalzijn.DeopdrachtzalinlijnmetdegedragscodeBestuurlijkeIntegriteitvandeProvincieLimburgwordengeformuleerd.HangendehetonderzoekishetrepressieftoezichtopdegemeenteEcht-SusterenbijdecdKondergebracht.4.ConclusieSamenvattendisdeconclusiedatzichbijdetoekenningvanfinanciëlebijdragenonregelmatighedenhebbenvoorgedaan.Voorzoverdatnognietisgeschied,wordtdoorhetcollegevoorgestelddeze–injuridischezin–teherstellen.Mindereenvoudigzalhetzijnomdeschadeaanhetaanzienvanhetopenbaarbestuurenhetpubliekevertrouweninhetbestuurteherstellen.Erwordtdanooksterkgehechtaandeverbeterplannendiedoordeburgemeesterzijningezetenaanzijnvoornemenomintegriteitenpubliekeethiekdoorpubliekedebattenonderdeaandachttebrengen.Hijzalzichdaarbijbaserenopzijnzorgtakenbedoeldinartikel170Gemeen-tewettotgoedebehartigingvandegemeentelijkeaangelegenheden.Depolitiekeverantwoordingendebeoordelingvandedoorhetcollegevoor-gesteldemaatregelenbehorentothetdomeinvandegemeenteraadvanEcht-Susteren.DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesa.i.,A.Th.B.Bijleveld-SchoutenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.615