Wijzigingen van het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2093 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 februari 2025Uw Kamer is op 13 november 2024 geïnformeerd over het aanstaandewijzigingsverzoek van het Nederlandse herstel- en veerkrachtplan (HVP).1In de desbetreffende Kamerbrief zijn de maatregelen geschetst waarvoorhet kabinet een wijziging nodig acht. In de afgelopen maanden zijn ertechnische gesprekken gevoerd met de Europese Commissie over demogelijke oplossingsrichtingen. In de huidige brief informeer ik uw Kamerover deze oplossingsrichtingen en de inhoud van het aanstaandewijzigingsverzoek.Juridische grondslag voor een wijzigingArtikel 21 lid 1 van de verordening tot instelling van de Herstel- enVeerkracht Faciliteit (HVF)2 stelt dat het mogelijk is mijlpalen en doelstel-lingen te wijzigen als (een onderdeel van) een maatregel vanwegeonvoorziene en objectieve omstandigheden in de huidige vorm nietlanger haalbaar is, er sprake is van een administratieve fout of als er eenbeter alternatief aangedragen wordt. In het geval van een onvoorziene enobjectieve omstandigheid is een onderbouwing nodig waarbij eenherleidbaar causaal verband tussen de onvoorziene en objectieveomstandigheid en de wijziging aangetoond wordt. Sinds het laatsterichtsnoer van de Europese Commissie, waarover uw Kamer in juni isgeïnformeerd,3 is het ook mogelijk om een maatregel te wijzigen om deadministratieve last te verminderen. Hiermee geeft de Commissie gehooraan de uitkomsten van de tussentijdse evaluatie van de HVF, waarin delidstaten voor meer flexibiliteit hebben gepleit.1Kamerstukken II 21 501-07, nr. 2083.2Verordening (EU) 2021/241.3Kamerstukken II 21 501-07, nr. 2047. kst-21501-07-2093ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20931 Inhoud van het wijzigingsverzoekHet kabinet zet er op in om op basis van deze juridische grondslagmijlpalen en doelstellingen van 15 maatregelen uit het HVP te wijzigen. Insommige gevallen betekent dit dat de mijlpaal gewijzigd wordt op eenmanier waardoor het nog mogelijk is om deze binnen de resterendelooptijd te behalen. In andere gevallen worden de maatregelen (gedeel-telijk) vervangen.Hiervoor is, net als bij de totstandkoming van het HVP, enkel gekeken naarreeds bestaand en begroot beleid. Binnen de hierboven beschrevenkaders is het niet eenvoudig geweest om te komen tot een wijzigings-voorstel voor de betreffende mijlpalen en doelstellingen. Na lange,constructieve technische gesprekken met de Europese Commissie heb iker vertrouwen in dat het kabinet een wijzigingsverzoek kan indienen datoplossingen biedt voor de uitdagingen bij de voorliggende mijlpalen endoelstellingen. Het kabinet stelt de volgende wijzigingen voor:Wijzigingen op grond van onvoorziene en objectieve omstandigheden–Eén doelstelling van Wind op Zee is binnen de looptijd van de HVFniet meer haalbaar zoals beoogd vanwege een objectieve omstandig-heid, namelijk uitdagingen op de leveranciersmarkt (i.e., de markt is(nog) niet in staat om belangrijke technische elementen op tijd op televeren). Daarom wordt er voorgesteld om een contractverplichtingvoor tien mobiele meetstations op te nemen, in plaats van de fysiekeen finale oplevering van deze stations.–De doelstellingen van Project Zero Emission Services (ZES) zijnniet meer haalbaar binnen de looptijd van de HVF vanwege objectieveomstandigheden, namelijk netcongestie, inflatie, arbeidstekort enonvoldoende vraag. Daarom wordt er voorgesteld om de doelstellin-gen naar beneden bij te stellen, van een totale capaciteit van 150 kWhnaar 60 kWh, van 14 laadstations naar 8 laadstations en van een totaletonnage van 6161 TEU naar 1000 TEU.–Drie mijlpalen en doelstellingen van European Rail Traffic Manage-ment System (ERTMS) zijn niet meer haalbaar binnen de gesteldetermijn vanwege objectieve omstandigheden, namelijk arbeidstekorten uitdagingen op de leveranciersmarkt. Daarom wordt voorgesteldom de deadline voor de drie doelstellingen te verplaatsen naar Q22026.–Eén doelstelling van Veilige, Slimme, Duurzame Mobiliteit(VSDM) is niet meer haalbaar binnen de gestelde deadline vanwegeobjectieve omstandigheden, namelijk arbeidstekort en juridischeprocedures. Daarom stelt het kabinet voor om de deadline van dedoelstelling te verplaatsen van Q4 2024 naar Q2 2026.–Twee doelstellingen van Intelligente Wegkantstations (IWKS) zijnniet meer haalbaar binnen de looptijd van de HVF vanwege objectieveomstandigheden, met name als gevolg van inflatie. Daarom wordt ervoorgesteld om de doelstelling naar beneden bij te stellen, namelijkvan 1906 intelligente wegkantstations naar 494 intelligente wegkant-stations én het klaarzetten voor toekomstige installatie van 144additionele intelligente wegkantstations.Wijzigingen die een beter alternatief vormen–Voor één mijlpaal van de Energiebelasting wordt voorgesteld om dehuidige mijlpaal aan te passen om deze in lijn te brengen met de reedsaangenomen Wet Fiscale klimaatmaatregelen glastuinbouw, die afwijktvan de afspraken uit het HVP. Het ambitieniveau wordt op peilgehouden door een nieuwe element aan de mijlpaal toe te voegen. Hetgaat om de nieuwe CO2-heffing op de glastuinbouw. Deze heffing isTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20932 ook al reeds onderdeel van de Wet Fiscale klimaatmaatregelenglastuinbouw en betreft dus bestaand beleid.–Ter vervanging van de twee mijlpalen van de hervorming van deautobelasting (i.e., Betalen naar Gebruik of rekeningrijden) wordt devrachtwagenheffing voorgesteld. De voorgestelde mijlpalen van devrachtwagenheffing betreffen reeds bestaand beleid. Doordat devrachtwagenheffing eerder inwerking treedt dan de hervorming op deautobelasting, wordt de CO2-reductie naar verwachting snellergerealiseerd. Daarom wordt dit voorstel, in het kader van het HVP,ambitieuzer geacht.–Twee mijlpalen van Luchtvaart in Transitie zijn niet meer in dezelfdevorm haalbaar als aanvankelijk beoogd vanwege objectieve omstan-digheden, namelijk doordat technologische ontwikkelingen anderewerkwijzen mogelijk maken. Er wordt voorgesteld om de mijlpalen inlijn te brengen met de huidige technologische ontwikkeling. Dit heeftgeen gevolgen voor de ambitie van de mijlpaal.–Voor Vernieuwen IT infrastructuur bij het Ministerie vanDefensie wordt er voorgesteld om één doelstelling in lijn te brengenmet de huidige ontwikkelingen, dit resulteert in een versterkte enverbeterde versie van hetzelfde systeem, ten opzichte van de oor-spronkelijke doelstelling.–De mijlpalen van de maatregel over de Wet BasisverzekeringArbeidsongeschiktheid voor Zelfstandigen (BAZ) zijn vertraagd,vanwege uitdagingen in het wetgevingstraject.4 Daarom is hetnoodzakelijk om de mijlpalen naar achteren te schuiven. Dat kan alleenals de wijziging, in het kader van het HVP, resulteert in een beteralternatief. Het kabinet is op dit moment in gesprek met de EuropeseCommissie over een dergelijke oplossingsrichting.Wijzigingen op grond van een administratieve lastenverlichting of hetcorrigeren van een administratieve fout–Voor één doelstelling van Groenvermogen Waterstof wordtvoorgesteld om de bewijslast te wijzigen op grond van een administra-tieve lastenverlichting.–Voor Programma Natuur wordt er voorgesteld om één doelstellingte stroomlijnen om de administratieve lasten te verminderen. Denieuwe bewoording vergt minder bewijslast om aan te kunnen tonenwelke instantie de acties onder Programma Natuur heeft uitgevoerd.–Voor AI Ned wordt voorgesteld om één doelstelling te specificeren alshet gaat om de samenhang met een ander Europees project. Ditbehoeft geen aanpassing van de staande investering.–Voor de Wet Open Overheid (Woo) wordt er voorgesteld om ééndoelstelling aan te passen op grond van een administratieve lastenver-lichting. De nieuwe bewoording sluit aan bij de naamswijziging vanhet door BZK beheerd online platform dat gebruikt wordt om docu-menten onder de Woo vindbaar te maken. De wijzigingen hebben geeninvloed op de toegankelijkheid van informatie of de oorspronkelijkereikwijdte.–Voor Tijdelijke extra personele capaciteit voor de zorg incrisistijd wordt voorgesteld om één mijlpaal aan te passen op grondvan een administratieve lastenverlichting. De nieuwe bewoordingvergt minder bewijslast om aan te kunnen tonen dat trainingen in dezorgsector structurele financiële inbedding krijgen.Alle voorstellen betreffen maatregelen uit het derde of latere betaalver-zoeken. Met het indienen van de bovengenoemde voorstellen verwachthet kabinet de uitdagingen die nu zijn voorzien om de resterende4Kamerstukken II 31 311, nr. 263; Kamerstukken II 31 311, nr. 278.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20933 betaalverzoeken met succes in te kunnen dienen bij de EuropeseCommissie weg te nemen.VervolgprocesHet kabinet is van plan om het wijzigingsverzoek medio februari bij deEuropese Commissie in te dienen zodat de wijzigingen tijdig voor hetindienen van het derde betaalverzoek bekrachtigd kunnen worden. DeEuropese Commissie zal na indiening het wijzigingsverzoek beoordelen.Als de Europese Commissie het wijzigingsverzoek goedkeurt, zal deEuropese Commissie een nieuw Raadsuitvoeringsbesluit voorstellen. DeRaad zal het nieuwe Raadsuitvoeringsbesluit dan nog moetengoedkeuren. Zodra dat gebeurt, zijn de voorgestelde wijzigingenbekrachtigd en kunnen de aankomende betaalverzoeken met succesworden ingediend. Naar verwachting vindt deze bekrachtiging in de Raadplaats in april.Indiening van het derde betaalverzoekDe voorbereidingen van het derde betaalverzoek zijn in volle gang en hetkabinet verwacht het betaalverzoek dit jaar in te dienen. Eerder is aan uwKamer gecommuniceerd dat het derde betaalverzoek in het tweedekwartaal van 2025 ingediend zou worden.5 De indiening zal wordenuitgesteld naar de tweede helft van 2025 vanwege het aanstaandewijzigingsverzoek en het feit dat enkele wetgevingstrajecten uit het derdebetaalverzoek nog niet afgerond zijn. Het gaat hierbij specifiek om de(parlementaire) wetgevingstrajecten voor de wet VBAR, de wet Regie opVolkshuisvesting en de Energiewet. De latere indiening van het derdebetaalverzoek zal leiden tot een kasschuif op de ontvangsten van deRijksbegroting met een omvang van € 1,4 miljard van 2025 naar 2026.Ik hoop u middels deze brief voldoende te hebben geïnformeerd over deinhoud van het wijzigingsverzoek en de indiening van het eerstvolgendebetaalverzoek. Ik ben samen met mijn verantwoordelijke collega’s in hetkabinet uiterst gemotiveerd om het gewijzigde HVP succesvol te imple-menteren en daarmee de gealloceerde € 5,4 miljard aan Europesemiddelen binnen te halen.De Minister van Financiën,E. Heinen5Kamerstukken II 21 501–07, nr. 2055.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20934