Verlenging binnengrenscontroles

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202630 821Nationale VeiligheidNr. 322 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 november 2025Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee (KMar),conform artikel 25 van de Schengengrenscode1, binnengrenscontroles uit.Over de tijdelijke herinvoering van deze maatregel is uw Kamer op11 november 2024 geïnformeerd.2 Bij het uitvoeren van het binnengrens-toezicht ligt de focus op de landgrenzen met België en Duitsland en op deintra-Schengenvluchten met risico’s ten aanzien van irreguliere migratieen grensoverschrijdende criminaliteit. Over de eerste verlenging van dezemaatregel is uw Kamer op 25 april jl. geïnformeerd.3 De Nederlandsebinnengrenscontroles duren tot en met 8 december 2025. In lijn met deSchengengrenscode kunnen lidstaten, onder de voorwaarde dat deernstige dreiging ten aanzien van de openbare orde of binnenlandseveiligheid langer voortduurt, deze tijdelijke maatregel nogmaals metzes maanden verlengen. Het kabinet heeft het effect van de maatregel inacht genomen en besloten om het binnengrenstoezicht opnieuw teverlengen, tot en met 8 juni 2026.In deze brief informeer ik uw Kamer over de motivering van dit besluit. Inde bijlagen treft u de notificatie aan waarmee het kabinet de EuropeseCommissie, de Raad, EU-lidstaten en het Europees Parlement over deverlenging van de binnengrenscontroles informeert. Ook is er in de bijlageeen voortgangsrapportage binnengrenscontroles opgenomen naaraanleiding van het commissiedebat Vreemdelingen- en asielbeleid van18 juni jl. (Kamerstuk 19 637, nr. 3454), waarin is toegezegd uw Kamerbegin november een voortgangsrapportage te sturen over de binnen-grenscontroles.41Schengengrenscode | EUR-Lex2Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 245.3Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 273.4TZ202509-001. kst-30821-322ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 30 821, nr. 3221 Motivering van het besluit tot verlengingDe redenen voor Nederland om in december 2024 de binnengrenscon-troles in te voeren hadden betrekking op de impact van aanhoudendeirreguliere migratie, waaronder secundaire migratie, en mensensmokkelnaar Nederland en de impact daarvan op de migratieketen. Dezeproblemen worden verergerd door de gebrekkige werking van hetDublin-systeem. Er is in april 2025 besloten tot een eerste verlenging vande tijdelijke maatregel, vanwege het voortduren van de redenen voorherinvoering van de binnengrenscontroles. Het kabinet neemt allemogelijke maatregelen om te voorkomen dat het migratiesysteem verderonder druk komt, aangezien dit zou kunnen leiden tot een verhoogdedreiging voor de openbare orde.Het aantal irreguliere grensoverschrijdingen van de EU-buitengren-zen is met 21% gedaald in de eerste acht maanden van 2025 ten opzichtevan de eerste acht maanden van 2024.5 Ondanks deze procentuele daling,blijft de absolute druk van irreguliere grensoverschrijdingen in 2025 nogsteeds hoog (volgens het EU-agentschap Frontex 112.375 tot en met12 september 20256), en zorgt dit, ondanks hulp van bijvoorbeeld Frontex,voor uitdagingen bij lidstaten wat betreft opvang en bestrijding vanmigratiecriminaliteit.Ook de asielinstroom in Nederland is in de eerste acht maanden van 2025(13.920) met 38% gedaald ten opzichte van de eerste acht maanden van2024 (22.000).Ondanks de daling van de druk van irreguliere migratie aande buitengrenzen en de asielinstroom in Nederland, blijft de druk op deopvang in Nederland hoog. Het aantal bewoners van COA-locaties was op1 september 2025 (74.860) 7% hoger dan op 1 september 2024 (69.900).Van alle COA opvangplekken zijn op dit moment ongeveer de helftnoodopvangplekken. Naast de opvang van asielzoekers, hebbengemeenten in Nederland momenteel nog steeds te maken met de opvangvan ontheemden uit Oekraïne. De huidige stand van de realisatie van deopvangopgave (in september 2025 97.770 mensen) vraagt een forseinspanning van gemeenten en die lopen reeds tegen hun grenzen aan. Op31 augustus jl. verbleven 89.600 personen in de noodopvang voorOekraïense ontheemden. De noodopvang had een bezettingsgraad van99,8%.Momenteel voeren tien lidstaten sinds enige tijd binnengrenscontroles uitin de Europese Unie. Dit geldt o.a. voor lidstaten die liggen aan belang-rijke routes waarmee irreguliere migranten doorreizen in de Unie. Hoewelirreguliere migratiestromen afhankelijk zijn van vele factoren, is hetvoorstelbaar dat binnengrenscontroles in de Unie een preventief effectkunnen hebben op migranten en mensensmokkelaars en daarmeebijdragen aan de verplaatsing van (secundaire) migratiestromen. Deresultaten van de eerste negen maanden van de binnengrenscontroles(van 9 december 2024 tot en met 8 september 2025) laten zien dat hetaantal grensweigeringen bij binnengrenscontroles na de eerste driemaanden is gedaald. Dit terwijl de KMar grofweg evenveel controles heeftuitgevoerd. Deze daling zou mogelijk verklaard kunnen worden door hetgedaalde aantal irreguliere grensoverschrijdingen van de EU-buiten-grenzen en door het feit dat ook andere EU-lidstaten binnengrenscon-troles hebben ingevoerd. De Nederlandse binnengrenscontroles zouden5Er zijn geen cijfers bekend over het aantal irreguliere grensoverschrijdingen van de Neder-landse binnengrenzen in 2025.6Persbericht Frontex d.d. 12 september 2025: https://www.frontex.europa.eu/media-centre/news/news-release/eu-external-borders-irregular-crossings-down-21-in-the-first-8-months-of-2025-kABtQGTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 30 821, nr. 3222 daarmee een onderdeel kunnen zijn van de aanpak van het tegengaan vanirreguliere migratie en mensensmokkel.Gezien de voortdurende dreiging voor de openbare orde heeft het kabinetbesloten om de binnengrenscontroles met zes maanden te verlengen.Deze grenscontroles zullen, net als in de afgelopen twaalf maanden,binnen bestaande capaciteit en middelen en informatie- en risicogestuurdworden uitgevoerd door de KMar. Vreemdelingen die niet voldoen aan detoegangsvoorwaarden, zullen aan de binnengrens geweigerd worden.Hierbij is de inzet dat geweigerde vreemdelingen zo snel mogelijkNederland verlaten.Dit kan door de vreemdelingen de gelegenheid te geven om Nederlandzelf te verlaten of over te dragen aan de autoriteiten van een buurland.Afhankelijk van de individuele situatie kunnen vreemdelingen, diebijvoorbeeld een gevaar vormen voor de openbare orde, in lijn metnationale regelgeving in vreemdelingenbewaring worden gezet. In deuitvoering worden continu mogelijkheden bezien om de efficiëntie en deeffectiviteit van de binnengrenscontroles te verbeteren. Nederland staat incontact met buurlanden België en Duitsland om de samenwerking op hetgebied van binnengrenscontroles (waaronder de overdracht vanvreemdelingen) te verbeteren. Hiertoe is op 15 september jl. eensamenwerkingsprotocol tussen België en Nederland inzake Beneluxover-drachten in werking getreden. Daarnaast worden personen die interna-tionale bescherming willen, doorverwezen naar de Nederlandse asielpro-cedure. Personen die reeds in een andere lidstaat in Eurodac zijngeregistreerd, de zogenoemde Dublinclaimanten, worden in de regel,conform de Dublinprocedure overgedragen aan de verantwoordelijkelidstaat.De binnengrenscontroles bieden de mogelijkheid aan de KMar om decontroles flexibel en gericht uit te voeren. Het kabinet blijft onverminderdinzetten op maatregelen om het effect van grenscontroles op deeconomie, verkeersstromen, grenswerkers en de grensregio’s tebeperken. Hierover heb ik ook periodiek contact met de grensregio’s. Totop heden zijn er geen aanwijzingen dat de Nederlandse grenscontroleseen significant negatief effect hebben gehad op de grensregio’s.Zoals aan uw Kamer gemeld in de brief van 25 april jl. over de eersteverlenging van het binnengrenstoezicht werkt het kabinet aan deversterking van de juridische kaders van MTV-controles als onderdeel vanhet asielcrisispakket.7 Dit heeft als doel dat de KMar in de toekomstfrequenter en flexibeler MTV-controles kan uitvoeren. Concreet betekentdit onder andere dat de huidige maxima voor controles per modaliteit(vliegtuigen, treinen, bussen, schepen, auto’s en vrachtwagens) wordenverhoogd. Om een nieuw juridisch kader te realiseren voor het uitvoerenvan MTV-controles dient het Vreemdelingenbesluit 2000 gewijzigd teworden. Gestreefd wordt om deze wijzigingen in het voorjaar van 2026 inwerking te laten treden.De Minister van Asiel en Migratie,D.M. van Weel7Kamerstukken II, 2024–2025, 30 821, nr. 273.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 30 821, nr. 3223