Verslag schriftelijk overleg inzake het rapport van de Voedsel en Waren Autoriteit over alcoholhoudende energiedrankjes

27565AlcoholbeleidNr.100VERSLAGVANEENSCHRIFTELIJKOVERLEGVastgesteld25november2009IndevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport1bestonderbijenkelefractiesbehoefteeenaantalvragenenopmerkingenvoorteleggenaandeministervanVolksgezondheid,WelzijnenSportoverdebriefvan11september2009inzakehetrapportvandeVoedselenWarenAutoriteitoveralcoholhoudendeenergiedrankjes(Kamerstuk27565,nr.95).Deop12oktober2009toegezondenvragenenopmerkingenzijnmetdedoordeministerbijbriefvan24november2009toegezondenantwoordenhieronderafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,SmeetsAdjunct-griffiervandecommissie,Clemens1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Kant(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Ferrier(CDA),ondervoor-zitter,Joldersma(CDA),DeVries(CDA),Smeets(PvdA),voorzitter,VanMiltenburg(VVD),Schippers(VVD),Smilde(CDA),Timmer(PvdA),Kos¸erKaya(D66),Willemse-vanderPloeg(CDA),VanderVeen(PvdA),Schermers(CDA),VanGerven(SP),Wolbert(PvdA),Zijlstra(VVD),Ouwehand(PvdD),Agema(PVV),Leijten(SP),Bouw-meester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(CU),Sap(GL)enDeRoos-Consemulder(SP).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),VanVelzen(SP),Neppérus(VVD),Atsma(CDA),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Ormel(CDA),VanDijken(PvdA),Verdonk(Verdonk),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Vietsch(CDA),Arib(PvdA),VanderHam(D66),Uitslag(CDA),Gill’ard(PvdA),Omtzigt(CDA),Langkamp(SP),Vermeij(PvdA),DeKrom(VVD),Thieme(PvdD),DeMos(PVV),Luijben(SP),Heerts(PvdA),Ortega-Martijn(CU),Halsema(GL)enDeWit(SP).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1379840910tkkst27565-100ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1001 Inhoudsopgaveblz.I.Vragenenopmerkingenvanuitdefracties2II.Reactievandeminister4I.VRAGENENOPMERKINGENVANUITDEFRACTIESVragenenopmerkingenvandeCDA-fractieDeledenvandeCDA-fractiehebbenmetbelangstellingkennisgenomenvandebriefvandeministerenhetrapportoveralcoholhoudendeener-giedrankjes.Zijontvangengraagantwoordopdevolgendevragen.–Iservolgensdeminister,opbasisvanderisicobeoordelingvandeVoedselenWarenAutoriteit(VWA),sprakevanevidentbewezenrisi-co’svaninnamevanalcoholhoudendeenergiedrankjesofvanhetgebruikvanenergiedrankjesincombinatiemetalcohol?–WatishetoordeelvandeministeroverdeconclusievandeVWAdateraanwijzingenzijndatdeinnamevanenergiedrankleidttotmeerprobleemgedragenhetmengenmetalcoholmogelijktoteengrotereinnamevanalcoholenhetvakeroptredenvanalcoholgerelateerdeconsequenties?–Iservolgensdeministervoldoendeempirischonderzoekgedaannaardeschadelijkeeffectenvanalcoholhoudendeenergiedrankjesenhetcombinerenvanenergiedrankjesmetalcohol?–WaaromneemtdeministerdesuggestievandeVWAnietoveromgevallenvanernstignadeligeeffectenvaninnamevanalcoholischedrankenincombinatiemetenergiedranktelateninventariseren,bijvoorbeeldbinnenbestaandelopendeinventarisatieszoalsanalysevandrinkgedragvancomazuipersdiezichmeldenbijdespoedeisendehulp?–Inhoeverrewordtmomenteelindevoorlichtingenpreventierichtingjongerengewezenopdemogelijkerisico’svanalcoholhoudendeener-giedrankjesenhetgebruikenvanenergiedrankjesincombinatiemetalcohol?Zietdeministermogelijkhedendaartoeovertegaan?–AchtdeministerhetzinvolenmogelijkomopEuropeesniveaudediscussieoverwaarschuwendeetiketteringvan(alcoholhoudende)energiedrankjesopgangtebrengen?VragenenopmerkingenvandePvdA-fractieDeledenvandePvdA-fractiehebbenmetgrotebelangstellingkennisge-nomenvanderisicoschattingdoorhetBureaurisicobeoordelingvandeVoedselenWarenautoriteit.Erisnunaasthetinternationaleonderzoek,waaropdeStichtingAlcoholpreventiehetverzoekbaseerdeaandeNeder-landsesupermarktenomalcoholhoudendeenergiedrankjesuitdeschappenteweren,ookeenonafhankelijkeliteratuurstudieinNederlandgedaan.Deconclusiesuithetonderzoekdateraanwijzingenzijndatinnamevanenergiedrankleidttotmeerprobleemgedrag,datmengenmetalcoholkanzorgendatderemerafgaatendaternogmeeralcoholingenomenwordtendatdaarbijvakeralcoholgerelateerdeconsequentieszullenvoorkomen,metdaarbijhetfeitdatdoorconsumptievanenergiedrankdeeffectenvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1002 gelijktijdigingenomenalcoholmindergevoeldworden,zijnvolgensdeledenvandePvdA-fractiezorgwekkend.Deministergeeftaandatdeuitkomstenvanhetonderzoekgeenaanlei-dinggevenomovertegaantotdeintroductievanwaarschuwingstekstenopetikettenofhetondernemenvanandereacties.DitintegenstellingtotdeadviezeninhetrapportvanhetBureaurisicobeoordelingvandeVoedselenWarenAutoriteit.DeledenvandePvdA-fractiewillengraagvandeministerwetenwaaropzijnstellingdatergeenindicatieisdatdeinnamevanalcoholhoudendeenergiedrankjeseenomvangrijkprobleemvormt,gebaseerdis.Inhetrapportwordttochjuistgestelddaternugeeninventarisatieisvangevallenwaarbijsprakeisvanernstigenadeligeeffecten,metanderewoorden,deeffectenzijnnietbekend.Kandeministerhetinitiatiefnemenomtekomentoteendergelijkeinventarisatie,zodatdanwelbekendisofereenprobleemisenzoja,hoegroothetdanis?Degezondheidseffectenvanconsumptievanmeerdereblikjesofflesjeszijnnamelijkgrotendeelsonbekend,ditdoorhetontbrekenvandeveilig-heidsdossiers.Waaromneemtdeministerdeaanbevelinguithetrapportnietoveromaandeproducentendezeveiligheidsdossierstevragen,zodattoteenEU-bredeaanpakgekomenkanworden?Dooretiketteringkunnenconsumentengewezenwordenophetgevaarvandecombinatievanenergiedrankenalcohol,ditisdanookéénvandeaanbevelingenvanhetrapport.DeledenvandePvdA-fractievragenwaaromdeministerernietvoorkiestominiedergevaldeproducententeverzoekenovertegaantotvrijwilligeetikettering.VragenenopmerkingenvandeVVD-fractieDeledenvandeVVD-fractiezijnheteensmethetvoornemenvandeministeromnietovertegaantotintroductievanwaarschuwingstekstenopalcoholhoudendeenergiedrankjesoftothetondernemenvanandereacties.UithetonderzoekvandeVoedselenWarenAutoriteitblijktdaterhiergeensprakeisvaneenomvangrijkprobleem.Welvragendezeleden,zoalsverwoordindeVVD-Zorgnotauit2008,aandachtvandeministervoordehandhavingvanderegelgevingmetbetrekkingtotjongerenjongerdan16jaar.VragenenopmerkingenvandeSGP-fractieDeledenvandeSGP-fractiehebbenkennisgenomenvanhetadviesvandedirecteurvanhetBureaurisicobeoordelingvandeVWAaandeministervanVWSendeministervanLNV.DebeleidsmatigereactievandeministervanVWSvindendezeledenzeerbeperkt.Daarommakenzijgebruikvandemogelijkheidomdeministerenkelevragentestellen.DeledenvandeSGP-fractievragendeministerinhoudelijktereagerenopdeconclusiedateraanwijzingenzijndatdeinnamevaneenenergiedrankleidttotmeerprobleemgedrag.Daarnaastvragenzijeenzelfdeinhoude-lijkereactieopdeconclusiedathetmengenmetalcoholmogelijkleidttoteengrotereconsumptievanalcoholenhetvakeroptredenvanalcoholge-relateerdeconsequenties.HoereageertdeministerophetAmerikaanseonderzoekonderstudenten,waarbijdefrequentievandeconsumptievanenergiedrankpositiefwerdgeassocieerdmetrisicovol(probleem)gedrag?Welkeconsequentiesverbindtdeministeraanditonderzoek?DeledenvandeSGP-fractievragenookeeninhoudelijkereactieopdeconclusiedatdeconsumptievanenergiedrankofcafeïnesamenmetalcoholleidtTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1003 toteenverminderdewaarnemingvanalcoholeffecten.Welkeconsequen-tiesverbindtdeministeraandieconclusies?Wiegarandeertdatdedoel-groepmaaréénblikjeenergiedrankvan250mldrinkt?DeledenvandeSGP-fractievragendeministertebeargumenterenwaaromdeuitkomstenvanditonderzoekgeenaanleidingzijnomnaderemaatregelenaantekondigen.Moeteenprobleemindevisievandeministerperseomvangrijkzijnommaatregelenaantekondigen,alsdeeffectenvoorindividuelepersonendaarentegenwelgrootkunnenzijn?Hoegaatdeministerommetdeaanbevelingomveiligheiddossiersvan(alcoholhoudende)energiedrankjestelatenbeoordelen?WelkerolzietdeministerhierinvoordeEU?Gaatdeministerhetadviesopvolgenomdeernstigenadeligeeffectenvaninnamevanalcoholischedrankenincombi-natiemetenergiedrankteinventariseren?Zoja,opwelketermijnkandatonderzoektegemoetgezienworden?Zonee,waaromniet?Watisdeargumentatievandeministeromnietovertegaantotdeintroductievanwaarschuwingstekstenopalcoholhoudendeenergiedrankjes?II.REACTIEVANDEMINISTERDefractiesvanCDAenSGPvragennaarderelatietussenenergiedrankenprobleemgedrag.DeVWAvondindeliteratuurenkeleAmerikaanseonderzoekenbijstudentendiesuggererendatereenpositieverelatieistussendeconsumptievanenergiedrankenenprobleemgedrag(hetnietgebruikenvandeveiligheidsgordel,marihuanagebruik,vechten,hetnemenvanseksuelerisico’s).Dithoeftechterniettebetekenendatprobleemgedragwordtveroorzaaktdoorhetgebruikvanenergiedrankjes.Hetzouookzokunnenzijndaterdoorprobleemgroepenméérenergie-drankjeswordengedronkendandoorgroepenzonderproblemen.Dathetgeconstateerdeprobleemgedragderhalvemeereenuitingisvaneenbepaaldleef-enconsumptiepatroon.DedoordeVWAgevondenliteratuurisdaaroveronvoldoendeduidelijk.DeledenvandeCDAendeSGP-fractieshebbenvragenoverderisico’svaninnamevanalcoholhoudendeenergiedrankjesenvanenergiedrankjesincombinatiemetalcohol.Iservoldoendeempirischonderzoekgedaan?UithetrapportvandeVWAisoptemakendaterrisico’sverbondenzijnaandeinnamevanalcoholhoudendeenergiedrankjesenenergiedrankjesincombinatiemetalcohol.Inelkgevalkandealcoholindiemixdrankjeshetdrinkenervanriskantmaken.Of,enzojainhoeverreerkansisopschadealsgevolgvandeconsumptievanalcohol,issterkafhankelijkvandegebruiker(jong/oud,man/vrouw),vandewijzewaaropwordtgedronken(snel/langzaam,met/zondermaaltijd)envandehoeveelheidalcoholdiedegebruikerbinneneenbepaaldetijdtotzichneemt.UithetVWA-rapportblijktookdatnogonvoldoendeonderzochtisofhetmixenvanenergiedrankjesmetalcoholtothogerealcoholconsumptieenderhalvetotmeeralcoholschadeleidt.DeVWAsteltvoorzichtigdateraanwijzingenzijndatermogelijkvakeralsgevolgvanenergiedrankjesalcoholgerelateerdeconsequentiesoptreden.Hetlijktverstandigdelitera-tuuropditpuntzorgvuldigteblijvenvolgen.OpdevraagvandeCDA-fractieofervoldoendeempirischonderzoekgedaanisnaardeschadelijkeeffectenvanalcoholhoudendeenergie-drankjesenhetcombinerenvanenergiedrankjesmetalcoholkunnenwijslechtsantwoordendatdatniethetgevallijkttezijn.DeledenvandeCDA-,dePvdA-endeSGP-fractievragenwaaromdesuggestievandeVWAnietisovergenomenomdeproblemenvanhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1004 gebruikvandezemixdrankjesteinventariseren.Wijhebbenhiernietvoorgekozenomdatonderzoeknaarhetbredescalavanernstigeenminderernstigenadeligeeffectenmoeilijkuitvoerbaarenderhalvekostbaaris.Danzouimmersgekekenmoetenwordennaarmogelijke(verkeers)ongevallen,agressie-delicten,lichamelijkeproblemen,schooluitval,problementhuisetc.WèlwordennaaraanleidingvandemotieVanGent(Kamerstuk27565,nr.87)decirca400ziekenhuisopnamesvanjongerenmeteenalcoholvergifti-gingtussen2007en2009nadergeanalyseerd.Dezeanalysezalookingaanopdesoortgenuttigdedrankdirectvoorafgaandeaandezieken-huisopnameenkanderhalveinzichtgevenindeomvangvanhetaantalalcoholintoxicatiesalsgevolgvanhetgebruikvanenergiedrankenmetalcohol.Dezenadereanalysezaleindevanditjaargereedzijn.Hetrapportzaludanzosnelmogelijkwordentoegezonden.Alsuitdezeanalyseduidelijkwordtdathetgebruikvanalcoholhoudendeenergiedrankjes(kant-en-klaarofzelfgemixt)naarverhoudingvaakleidttoternstigealcoholvergiftigingen,ofalsuitdeinternationalewetenschap-pelijkeliteratuurnaarvorenzoukomendaterdoorhetgebruikvandezedrankenvakeralcoholgerelateerdeproblemenontstaan,zouoverwogenkunnenwordentocheenbrederonderzoektestarten.InelkgevaliserindeVWS-begroting2010geenbudgetopgenomenvooreenbredeinventa-risatievandemogelijkenadeligegevolgenvanhetgebruikvanenergie-drankenenalcohol.DefractievanhetCDAvraagtnaardevoorlichtingaanjongerenoveralcoholhoudendeenergiedrankjes.HetTrimbos-instituutontvangtrechtstreeksvanderijksoverheidenviaZONMwsubsidievoordeuitvoeringvanalcoholvoorlichtingscampagnesenschoolprojectengerichtopjongeren.OpdespecialewebsitevanhetTrimbos-instituut(www.alcoholinfo.nl)wordtsummieringegaanopdemogelijkerisico’svanhetmixenvanenergiedrankjesmetalcohol.Wijzijngaarnebereidmetditinstituuttebesprekenoferaanleidingisdeinformatieopditpuntaantepassen.DeledenvandeCDA-envandeSGP-fractievragennaardemogelijkheidvanwaarschuwingstekstenopenergiedrankjes.RecentiseenbriefaanuwKamergezonden(Kamerstuk27565,nr.94)waarinistoegelichtwaaromhetkabinetopditmomentnietvoornemensisovertegaantotinvoeringvanwaarschuwendeetiketteringopalcohol-houdendedranken.Hetbelangrijksteargumentisdatwetenschappelijknietisaangetoonddatwaarschuwingstekstenopalcoholhoudendedrankentotgedragsveranderingleiden.HetontbrekenvanrelevanteonderzoeksresultatenopditpuntbetekentonsinziensookdathetnunietaandeordeisomopEuropeesniveaudediscussieopgangtebrengenoverwaarschuwingstekstenopenergiedrankjes.DeledenvandePvdA-fractiewillenwetenwaaropdestellingdatergeenindicatieisdatdeinnamevanalcoholhoudendeenergiedrankjeseenomvangrijkprobleemvormt,gebaseerdis.Destellingdathetgebruikvanalcoholhoudendeenergiedrankjesnietomvangrijkis,isgebaseerdophetontbrekenvansignalendatdezeproductenopgroteschaalwordengeconsumeerd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1005 HetProductschapDrankenendeSTIVAgeven,desgevraagd,aannauwe-lijksverkoopvankant-en-klaremixenvanenergiedrankjesenalcoholtezienendaarookgeenmeldingenvantekrijgen.Erzijnwelsignalendatenergiedrankjesmetalcohol(meestalwodka)wordengemengd.Erisgeenzichtopdeomvangvanhetgebruikvanzelfgemixtedranken.DeledenvandefractiesvandePvdAendeSGPvragenwaaromprodu-centenvanalcoholhoudendeenergiedrankjesnietgevraagdwordenomveiligheidsdossiersofomvrijwilligeetikettering.Erisgeenwettelijkkaderomproducententevragenomveiligheidsdos-siers.Opvrijwilligebasiszoudatnatuurlijkwelkunnen.Deproducentenzoudenookuiteigenerbewegingkunnenbesluitenovertegaantotwaar-schuwendetekstenopdeetiketten.Mochterregelgevingnodigzijn,dangevenwijdevoorkeuraaneenEU-bredeaanpak.DeVVDfractievraagtaandachtvoordehandhavingvanderegelgevingmetbetrekkingtotjongerenonderde16jaar.Op18juli2009iseenvoorstelvanwettotwijzigingvandeDrank-enHorecawetnaardeTweedeKamergezonden(Kamerstuk32022,nr.2).IndatwetsvoorstelisondermeerdecentralisatievanhettoezichtopdenalevingvandebepalingenvandeDrankenHorecawetopgenomen.Deregeringverwachtdatdecentralisatievanhettoezichtzalleidentoteenefficiënterenmeergerichteinzetvanhettoezichtopdebepalingdathetnietistoegestaanalcoholhoudendedrankteverstrekkenaanjongerenbenedende16jaar.TotslotvragendeledenvandeSGP-fractietebeargumenterenwaaromdeuitkomstenvanditonderzoekgeenaanleidingzijnomnaderemaatre-gelenaantekondigen.Zijvragenwanneerdatwelkan.Overheidsingrijpenisonsinziensaandeordealsdegezondheidofhetwelzijnvanjongereninhetgedingisenerzichgeenoplossingaandientvanuitdeprivatesector.Daarbijdientdangekekentewordennaarzoweldeomvangalsnaardeernstvandeproblematiek.Groterisico’svoorindividuelejongerenkunnenduszekereenmotiefzijnommaatregelentenemen.Datervangroterisico’ssprakeisdientdanoverigenswelduide-lijkaangetoondtezijn.Daarvanisonsinziensthansnoggeensprake.Daarnaastiservanzelfsprekendeenautonomeverantwoordelijkheidvandeproducentendeverstrekkervandezedrankjesenvandejongegebruikerzelfenzijnofhaarouders.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.1006