Reactie op brief van Greenpeace Nederland en een aantal andere organisaties over Tata Steel Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202428 089Gezondheid en milieuNr. 276 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 april 2024De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 23 februari2024 een brief ontvangen van Greenpeace Nederland en een aantalandere organisaties. In de procedurevergadering van 13 maart 2024 heeftde commissie besloten graag een reactie van mij op deze brief teontvangen. Met deze brief geef ik hier invulling aan.Gezondheid omwonendenDe brief belicht de urgente kwestie van de vervuiling door Tata SteelNederland en de impact daarvan op de gezondheid en het welzijn van deomwonenden. Ik begrijp de zorgen die worden geuit over de prioriteit diewordt gegeven aan economische belangen boven de bescherming van devolksgezondheid.In de brief wordt meermaals verwezen naar het rapport «Industrie enOmwonenden» van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV). Nadat debrief van de verschillende belangenorganisatie met uw commissie isgedeeld, heb ik op 15 maart jl. de actieagenda Industrie en Omwonenden1met uw Kamer gedeeld. Hierin zijn de meest urgente acties uitgewerkt ominvulling te geven aan de aanbevelingen van de OVV.Het bereiken van een schone en gezonde leefomgeving voor alleNederlanders is mijn uitgangspunt. In lijn met het Europese doel van ZeroPollution 2050, moet de lucht-, water- en bodemverontreiniging inNederland in 2050 teruggedrongen zijn tot niveaus die niet schadelijk zijnvoor de gezondheid en natuurlijke ecosystemen. Een gezonde leefom-geving is een leefomgeving die als prettig en gezond wordt ervaren, dieuitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheid zo laagmogelijk is. Tegen deze achtergrond heeft het Kabinet gesteld datgezondheid volwaardig moet worden meegenomen bij het ontwikkelen en1Kamerstuk II, 28 089, nr. 273 kst-28089-276ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 2761 afwegen van onder andere industrie- en milieubeleid. Hiermee wordeneen aantal van de punten uit de brief van Greenpeace geadresseerd.Daarnaast heeft het kabinet uw Kamer zeer recent geïnformeerd over devervolgstappen die zij gaat zetten ten aanzien van de vraagstukken rondTata Steel Nederland2. Het kabinet heeft daarin onder andere uitgesprokenom, in lijn met het advies van de expertgroep gezondheid IJmond3, in eeneventuele maatwerkafspraak ook een paragraaf over gezondheid op tenemen. Daarin moeten duidelijk omschreven doelen voor wat betrefteffecten op de gezondheid worden opgenomen. Uitgangspunt hierbijmoet zijn dat de impact van Tata Steel Nederland zo snel en zo vermogelijk wordt geminimaliseerd. Deze vermindering van schadelijkeimpact moet bovendien goed gemeten en gecontroleerd worden. Ookvindt het kabinet het belangrijk om gezondheidseffecten binnen devergunningverlening zoveel mogelijk mee te nemen, voor zover dat kanbinnen de bestaande (wettelijke) kaders. Het bevoegde gezag, deprovincie Noord-Holland, werkt hier op dit moment al aan en geeft dit dekomende tijd verder vorm.Hierna ga ik in op een aantal andere specifieke punten uit de brief vanGreenpeace.Meten en monitorenAllereerst wil ik kort ingaan op de punten in de brief die worden gemaaktrondom de metingen van emissies. Op en rondom het terrein van TataSteel Nederland worden verschillende metingen uitgevoerd. Het bedrijf isverplicht om emissiegegevens aan te leveren aan het elektronischmilieujaarverslag (e-MJV). In de wet- en regelgeving is vastgelegd dat hetbedrijf voor de metingen van deze emissies geaccrediteerde, onafhanke-lijke meetbureaus moet inhuren. De Omgevingsdienst Noordzeekanaal-gebied (OD NZKG) heeft op haar website recent meer uitleg gegeven overde manier waarop dit bij Tata Steel Nederland in zijn werk gaat4. Niet alleemissiegegevens zijn op basis van metingen. In het geval dat continuemetingen niet goed mogelijk zijn mag een bedrijf kengetallen of schat-tingen gebruiken.Tata Steel Nederland is verantwoordelijk voor de kwaliteit van deinformatie die het rapporteert. Daarbij is het bedrijf verplicht gebruik temaken van de «best beschikbare informatie» bij het opstellen van hetverslag. De OD NZKG moet de kwaliteit beoordelen van de gegevens diedoor Tata Steel Nederland zijn verstrekt. De OD NZKG dient na te gaan ofde informatie tijdig is verstrekt en toereikend is uit het oogpunt vanvolledigheid, consistentie en geloofwaardigheid. Naast de emissiege-gevens uit het e-MJV voert de OD NZKG ook zelfstandig emissiemetingenuit op het terrein van Tata Steel Nederland bij verschillende installaties.Daarnaast wordt in de omgeving van Tata Steel Nederland gemeten welkestoffen aanwezig zijn. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het lucht-meetnet IJmond en e-noses (voor geur). De Provincie Noord-Holland ende IJmondgemeenten hebben in het in januari 2024 vastgesteldeprogramma Tata Steel 2024–20305 een focus op monitoring en onderzoekgelegd. Het doel hiervan is om meer inzicht te krijgen in de uitstoot vanTata Steel en de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in de IJmond door2Kamerstuk 32 813, nr. 13693Kamerstuk 28 089, nr. 2724https://tata.odnzkg.nl/hoe-worden-de-metingen-van-tata-steel-beoordeeld/.5https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Gezonde_leefomgeving_Milieu/Projecten/Tata_Steel/Programma_Tata_Steel_2020_2050Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 2762 middel van een samenhangend pakket van monitoring en onderzoeken.Zelf bezie ik in lijn met de actieagenda Industrie en Omwonenden welkeverbeteringen mogelijk zijn als het gaat om de systematiek van meten enmonitoren. Ik steun de in het programma Tata Steel geformuleerde inzetop monitoring dan ook en blijf hierover met de verschillende overheden ingesprek.VergunningverleningDe brief roept op om het bevoegd gezag, de provincie Noord-Holland, tewijzen op de mogelijkheden tot strenger vergunnen die binnen deOmgevingswet mogelijk zijn. Mijn ministerie heeft veel contact met deprovincie Noord-Holland en de OD NZKG. Deze organisaties benuttenzoveel mogelijk juridisch haalbare mogelijkheden om streng te vergunnenen blijven alert op nieuwe ontwikkelingen.Zo heeft de OD NZKG vorig jaar onderzoek laten uitvoeren naar demogelijkheid om het voorzorgsprincipe toe te passen in de casus TataSteel Nederland. De provincie en de OD NZKG hebben inmiddels naderjuridisch advies gevraagd over het voorzorgsbeginsel naar aanleiding vanhet hiervoor genoemde RIVM-rapport. Zodra hier meer over bekend is zalde provincie Noord-Holland de provinciale staten hierover informeren.Ook roept Greenpeace op om de OD NZKG zo te equiperen dat ze haartaken naar behoren kan uitvoeren. Zoals ik ook in mijn brieven van24 oktober6 en 15 januari7 aan uw kamer heb gemeld voert de OD NZKGhaar taken naar behoren uit.Verder is van groot belang dat de overheid voortdurend streeft naar eeneffectief en sterk stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving(VTH) om een gezonde, schone en veilige leefomgeving te waarborgen.Daarom wordt in zowel het interbestuurlijk programma versterkingVTH-stelsel (IBP VTH) als in de actieagenda OVV gewerkt aan verschil-lende vormen van versterking en ondersteuning van de omgevings-diensten in Nederland. Enkele resultaten die het IBP VTH beoogt zijn hetbeter en meer delen van kennis over innovaties in bedrijfsprocessen,effectieve handhaving door het delen van de juiste informatie, meerfinanciële armslag bij omgevingsdiensten zodat deze meer kwaliteit eninnovatie kunnen bieden, en het programma wil extra inzetten op deonderwerpen die uit regionale risicoanalyses naar voren komen.LuchtkwaliteitDaarnaast wordt opgeroepen om voor 2030 de meest recente WHOadvieswaarden voor de luchtkwaliteit wettelijk vast te leggen. Hoewel hetstreven wordt gedeeld, blijkt uit onderzoek8 van het RIVM dat het behalenvan de WHO 2021-advieswaarden in 2030 niet haalbaar is zonderingrijpende maatregelen (bijvoorbeeld naast industrie ook in de grotesteden alleen nog elektrisch rijden toestaan en een verbod op houtstook).Ik zal mij daarom inzetten om stapsgewijs naar deze advieswaarden toe tewerken.In aanvulling op de nationale normstelling, wil het kabinet in de IJmondeen aantal extra stappen zetten om de luchtkwaliteit te verbeteren.Daarom willen we in een eventuele maatwerkafspraak met het bedrijfduidelijke afspraken maken over bovenwettelijke maatregelen tenbehoeve van de vermindering van emissies die een negatieve invloed6Aanhangsel Handelingen II 2023/24, nr. 2927Aanhangsel Handelingen II 2023/24, nr. 7928Bijlage bij Kamerstuk 30 175, nr. 415Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 2763 hebben op luchtkwaliteit en gezondheid in de directe leefomgeving, zoalsfijnstof. Ook willen we samen met de provincie Noord- Holland en deIJmondgemeenten kijken welke andere bronnen en maatregelen kunnenbijdragen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit in de IJmond. Tedenken valt daarbij aan mobiliteit, scheepvaart of houtstook.Tot slot wil ik benadrukken dat de kwestie rondom Tata Steel Nederlanden de impact op de omgeving en volksgezondheid mijn volle aandachtheeft. Ik ben vastbesloten om samen te werken met alle betrokken partijenom effectieve maatregelen te treffen die de leefomgeving verbeteren ende gezondheid van de omwonenden waarborgen. Ik kijk ernaar uit omtijdens het plenaire debat van 4 april aanstaande met u verder in gesprekte gaan over dit belangrijke onderwerp.De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,V.L.W.A. HeijnenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 2764