Aanvragen in de inkomensheffing met onregelmatigheden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 066BelastingdienstNr. 1537 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 april 2026De Belastingdienst heeft een patroon geconstateerd van aangiften,verzoeken en bezwaren (hierna aanvragen) in de inkomensheffing dieonregelmatigheden bevatten. Daarnaast zijn er recent een signaal van eenbank en van ketenpartner Logius ontvangen die hiermee samenhangen. Ikneem het patroon en deze signalen serieus en informeer uw Kamer hiervroegtijdig over, tegelijkertijd is het patroon nog in ontwikkeling enworden nog analyses verricht om het patroon volledig te kunnen duiden.Het patroonSinds eind vorig jaar ontvangt de Belastingdienst een toenemend aantalaanvragen in de inkomensheffing (IH) met onregelmatigheden. Daarbijworden aanvragen zodanig ingevuld, dat een door de Belastingdienst uitte betalen bedrag ontstaat. De Belastingdienst ziet overeenkomsten in deopgegeven informatie in deze aanvragen. Het gaat om de opgaaf vanloonkosten waar de Belastingdienst geen informatie over beschikbaarheeft of hoge aftrekposten. De Belastingdienst heeft deze aanvragenbestudeerd, met inachtneming van de waarborgen rondom privacy, enherkent hierin een patroon.Daarnaast heeft een bank gesignaleerd dat bankrekeningen wordengeopend waarop alleen het geld van IH teruggaven wordt gestort, waarnadeze bedragen vrijwel direct worden opgenomen of overgemaakt naareen andere rekening. De bank heeft de betrokken rekeningen bevroren.Ook hierbij is sprake van een patroon. De Belastingdienst heeft vastge-steld dat de betrokken BSN’s op de bevroren rekeningen te verbinden zijnaan de aanvragen met onregelmatigheden en daarmee dus onderdeel vanhet patroon vormen.Ook ontving de Belastingdienst recent een signaal van ketenpartnerLogius, de beheerder van DigiD. Gemeenten die een loket hebben waar deregistratie van niet ingezetenen (RNI) plaatsvindt, hebben aan Logiusgemeld dat zij een sterke toename van aanvragen van DigiD’s zien. De kst-31066-1537ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15371 toename bestaat uit groepen Bulgaarse ingezetenen die zich bij dezegemeenten melden en zich daarbij identificeren met fysieke identificatie-documenten. Daarbij lijkt er sprake van dat de personen die zich meldenvoor een DigiD, dit in georganiseerd verband doen. Zo worden deaanvragers begeleid door dezelfde tussenpersonen naar het loket van degemeente, maken tussenpersonen de afspraak bij het loket en organiserendeze tussenpersonen het vervoer van een naar het loket. Het lijkt erdaarbij op dat tussenpersonen de aanvragers van een DigiD hiervoorbetalen. De aanvragers zouden niet op de hoogte zijn wat het aanvragenvan een DigiD betekent en wat zij ermee kunnen.Naar aanleiding daarvan heeft Logius een steekproef verricht op alleaanvragen voor een DigiD bij RNI-loketten. Daaruit blijkt dat met dieDigiD’s veelvuldig wordt ingelogd bij de Belastingdienst. Daarbij wordtdezelfde apparatuur en worden dezelfde IP-adressen gebruikt.Inmiddels heeft Logius circa 400 burgerservicenummers aan de Belasting-dienst verstrekt die met hun signaal samenhangen en zijn deze door deBelastingdienst vergeleken met de aanvragen IH met onregelmatigheden.Daaruit blijkt dat deze in grote mate overeen komen, wat bevestigt dat hetsignaal onderdeel van het geconstateerde patroon bij de Belastingdienstis. Het merendeel van de personen die het betreft hebben bij huninschrijving bij de gemeente een (woon)adres in het buitenlandopgegeven. Nationaliteit is geen onderdeel geweest van de analyse vanLogius of de Belastingdienst, nationaliteit is logischerwijs wel bekend bijde gemeenten waar de betreffende personen zich hebben aangemeldvoor een DigiD.Wat wordt er aan gedaanDe Belastingdienst is een project gestart waarin diverse onderdelen vande organisatie deelnemen. Het doel van het project is inzicht te krijgen inde problematiek, de omvang ervan en een uitvoerbare aanpak in gang tezetten, met de juiste waarborgen. Zo wordt een aanscherping van deselectieregels in het aanvraagproces IH onderzocht. De Belastingdienst zaluiteraard zorgvuldigheid betrachten in de te nemen maatregelen. Zo kande Belastingdienst in bepaalde gevallen eerst een vragenbrief sturen alser een aanvraag wordt gedaan die mogelijke onregelmatigheden bevat,waarna de aanvrager de mogelijkheid heeft om die aanvraag toe telichten.Op basis van het signaal van de bank gaat het nu om een bedrag vantenminste 6,7 mln. euro aan door de Belastingdienst uitgekeerdebedragen op rekeningen bij die bank dat aan dit patroon gelinkt wordt. Opde door die bank geblokkeerde rekeningen staat een bedrag van circa2,3 mln. euro, waar de Belastingdienst zo snel mogelijk beslag op zalleggen. De resterende 4,4 mln. euro is naar alle waarschijnlijkheid nietterug te halen. Daarnaast heeft de Belastingdienst de toekomstigebetalingen aan de betrokken personen gestopt. Dit kan ook effect hebbenop andere middelen, zoals omzetbelasting, en toeslagen. Dienst Toeslagenverricht hier nader onderzoek naar. De eventuele betalingen van toeslagendie geen doorgang kunnen vinden, worden beoordeeld op rechtma-tigheid. Indien er sprake is van het recht op een toeslag, dan wordt naareen oplossing gezocht. Mocht dit patroon aan de kant van toeslagen tochomvangrijk blijken of de controle op rechtmatigheid bijzonderhedenopleveren, dan wordt uw Kamer hierover geïnformeerd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15372 Hoe verderZoals ik hierboven heb aangegeven wordt dit patroon in een project doordiverse onderdelen van de Belastingdienst en Dienst Toeslagen onder-zocht. Daarnaast worden maatregelen genomen om dit patroon tegen tegaan. Daarbij worden externe signalen betrokken als dat van de bank enLogius. Dit alles vraagt om een aanpak waarbij zorgvuldigheid in debehandeling van aanvragen voorop staat en snelheid wordt gemaakt inhet voorkomen van onterechte uitbetalingen. Tot slot wordt onderzochthoe dergelijke onregelmatigheden in de toekomst kunnen wordenvoorkomen en welke aanvullende maatregelen verder moeten wordengenomen. Daarbij worden ook ketenpartners betrokken. Het OpenbaarMinisterie gaat over eventuele strafrechtelijke onderzoeken en betrok-kenheid van een opsporingsdienst als de FIOD.Ik streef ernaar snel meer duidelijkheid te bieden over dit patroon en devervolgacties. Hierover zal ik uw Kamer dan nader informeren.De Staatssecretaris van Financiën,E. EerenbergTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15373