Samenvatting TNO-bouwprognoses 2009-2014

30136HerstructureringenuitvoeringStedelijkevernieuwingNr.30BRIEFVANDEMINISTERVOORWONEN,WIJKENENINTEGRATIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,7december2009Tijdensdebegrotingsbehandeling2010onderdeelWonenenWijken(32123XVIII)op27en28oktober2009hebikeentoezegginggedaanomdeTNObouwprognoses2009–2014eind2009aanUwKamertesturen.Hierbijontvangtueensamenvattingvandebinnenkortteverschijnenpublicatie«TNO-bouwprognoses2009–2014».Hetvolledigerapportdataandezesamenvattingtengrondslagligtzalop8december2009tijdenshetTNO-bouwprognosessymposiuminPuttenopenbaarwordengemaakt.DeministervoorWonen,WijkenenIntegratie,E.E.vanderLaanTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1387850910tkkst30136-30ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.301 SamenvattingTNO-bouwprognoses2009–2014IntroductieTNOactualiseertiederjaarzijnBouwprognoses.DitgebeurtmedeinopdrachtvandeMinistervoorWWI.Dezebijlageiseenkortesamenvat-tingvandemeestactueleprognosevoordewoningbouw.Deprognoseshebbenbetrekkingopdeperiode2009–2014.Zesluitenaanopdeinseptember2009verschenenRijksbegroting2010enopdeMacroEcono-mischeVerkenning2010vanhetCentraalPlanbureau.TNOkijktineersteinstantienaardealgemeneenglobaleontwikkelingvandeeconomie.Medeopgronddaarvanmaaktmeneeninschattingvandeontwikkelingvandevergunningenendebouwproductie.Daarnawordtmetbehulpvanscenario’seeninkijkgegevenindeontwikkelingenopmiddellangetermijn.DeanalysevanTNOAlgemeenAnnoseptember2009doendegevolgenvandekredietcrisisvoordeconjunctuuropwereldschaalzichinallehevigheidvoelen.Dehuidigeverwachtingvoorhetvolumewereldhandelisvoorditjaareendalingmet15procent.Voordeeconomischegroeicijfersinheteurogebiedbetekentditvoor2009eenkrimpmetnaarverwachting41⁄2procent.Debeleidsre-actievancentralebankenenoverhedenisongekendomvangrijkgeweest.Ditheeftdeverdereschadebeperkt.Desituatieopdefinanciëlemarktenblijftechterfragiel.Inheteurogebiedisdewerkloosheidforsopgelopen.Daarnaastisersprakevaneendalendearbeidsproductiviteit.Doorhetmassaleoverheidsingrijpenzullendebegrotingstekortenvolgendjaarrecordniveausbereiken.Hetmonetairebeleidzalnaarverwachtingtotverin2010zeerruimblijven.Degroeiwordtechtergetemperddooreenhaperendebinnenlandsevraag,hetgeensamenhangtmetdeverslechte-rendearbeidsmarkt.VerwachtevergunningverleningLosvandekredietcrisiswaservoor2008reedseenconjunctureleomslagvoorzien.Doorgaansneemtdevergunningverleningindergelijkejarenaf.Echter,paradoxaalgenoegisin2008hetaantalverleendebouwvergun-ningenhooggebleven,namelijkruim87000,tegenbijna88000in2007.Dezeontwikkelinghangtwellichtsamenmetdevooruitzichtenindeutili-teitsbouw,dienogslechterzijndanindewoningbouw.Hetaantalverleendebouwvergunningenvoorhuurwoningenbleefin2008metietsminderdan24000redelijkstabiel.Hetaantalvergunningenvoorkoopwoningendaaldein2008licht,totzo’n63500.Inhetjaar2008isdevoorraadvergunningentoegenomen.Voorhetjaar2009wordtverwachtdathetaantalverleendebouwvergunningenzaldalentot70000.Daarnaastwordtverwachtdatvanwegedeslechteremarktomstandig-hedeneengroterdeelvandevoorraadvanbestaandevergunningenzaluitvallenen/ofzalwordenherontwikkeld.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.302 Grafiek1Ontwikkelingaantalverleendebouwvergunningenpermaandvoordejaren2007,2008en2009Bron:CBS/bewerkingTNOAantalgereedgekomenwoningen(excl.productieanderszins)Hetaantalgereedgemeldewoningenkomtin2009naarverwachtinguitop72duizend.Datisbetrekkelijkhoogvooreenjaarwaarindeeconomiemetnaarverwachting4,75procentkrimpt.Ditwordtvooreenbelangrijkdeelveroorzaaktdoorhetafbouwenvanreedsaangevangenprojecten.Dewoningbouw2010–2014inscenario’sVoordejarenvanaf2010wordtindezeBouwprognosesgewerktmet2scenario’s.Inhethogescenariowordtveronderstelddatzowelinhetbinnenlandalshetbuitenlandbeleidscoördinatieplaatsvindt,waarmeedekredietcrisiseffectiefwordtbestreden.Hierdoorblijftdeeconomischeneergangrelatiefbeperkt.Inhetlagescenarioisdecoördinatieveelmindereffectief.Deonevenwichtighedenindeinternationalefinanciëlemarktenzijnnietondercontroletekrijgen,waardoorhetherstellangzaamenW-vormigverloopt.Debeidescenario’sschetseneenbandbreedte.Intabel3wordteenkwantitatieveuitwerkinggegevenvanbeidescenario’s.Tabel2Nieuwbouwinhethogeenhetlagescenario2009–2014(excl.productieanderszins).Realisatiestot2008,kortetermijnverwachting2009,enscenario’s2010–2014.20062007200820092010201120122013201409–14gem.RealisatieVerleendx100096,487,987,2Gereedgekomenx100072,480,278,9waarvankoopx100052,257,455,1waarvanhuurx100020,222,823,8Prod.WaardenieuwbouwinmldE200813,414,014,4groei%4,32,7TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.303 20062007200820092010201120122013201409–14gem.HooggecoördineerdVerleendx100070758080858579Gereedgekomenx100072626972747771waarvankoopx100047374448505346waarvanhuurx100025252524242425Prod.WaardenieuwbouwinmldE200813,211,412,613,313,614,2groei–8–13105240LaagongecoördineerdVerleendx100070656065707568Gereedgekomenx100072595656606461waarvankoopx100047343436384038waarvanhuurx100025252220222423Prod.WaardenieuwbouwinmldE200813,210,710,210,311,111,9groei–8–18–5177–3Bron:TNOPrognoseWoningproductie(incl.productieanderszins)Voordegeformuleerdedoelstellingenomtrentdewoningproductieendewoningbouwafsprakentellenookwoningenmeedieopeenanderewijzeaandevoorraadwordentoegevoegddandoornieuwbouw.Voordezezogenaamde«ProductieAnderszins»(ombouwvankantoren,woningsplit-sing,etc.)kangeenramingwordengemaaktopbasisvanhetaantalafge-gevenvergunningen.Alsinschattingvoordekomendejarenwordtdaaromgebruikgemaaktvandetrendvandeafgelopenjaren.Ditproduc-tiecijferblijktindepraktijkvrijstabieltezijn.Ditisongeveer7000woningenperjaar.(zietabel3).Tabel3Woningproductieintweescenario’s2009–2014(incl.productieanderszins).Realisatiestot2008,kortetermijnverwachting2009enscenario’s2010–201420062007200820092010201120122013201407–11gem.Hoogx100079,787,586,179707679818480Laagx100079,787,586,179666363677276Bron:TNO/VROMTabel3laatziendatdeaanvankelijkinhetActieplanWoningproductievan22november2007(TK2007–2008,31200XVIII,nr.10)geformuleerdedoelstellingvanhetkabinetomindeperiodevan2007totenmet201180000–83000woningenperjaarteproducerenalleeninhethogescenarionognetgehaaldwordt.EenmeergedetailleerdeonderbouwingvandeTNO-bouwprognoses2009–2014zalbinnenkortwordengepubliceerddoorTNOBouwenOnder-grond.Depublicatiezalop8december2009wordengepresenteerdtijdenshetMiddagsymposiumBouwprognosesinKasteelDeVanenburgtePutten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,30136,nr.304