Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 22 april 2009, over de aanpak Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren

31268JaarnotaIntegratiebeleid2007–2011Nr.18VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld25mei2009DealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie1,dealgemenecommissievoorJeugdenGezin2,devastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties3endevastecommissievoorJustitie4hebbenop22april2009vervolgoverleggevoerdmetministerVanderLaanvoorWonen,WijkenenIntegratieover:–debriefvandeministervoorWonen,WijkenenIntegratied.d.30januari2009inzakedeaanpakMarokkaans-Nederlandseprobleemjongeren:GrenzenstellenenPerspectiefbieden(31268,nr.13);–debriefvandeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesd.d.3november2008inzakehetverslagoverlegoverlastgevendeMarokkaans-Nederlandsejongens(28684,nr.182).Vanditoverlegbrengendecommissiesbijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.1Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),VanGent(Groen-Links),voorzitter,VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),Poppe(SP),Weekers(VVD),onder-voorzitter,Dijsselbloem(PvdA),Depla(PvdA),VanBochove(CDA),VanderHam(D66),Sterk(CDA),DeKrom(VVD),Verdonk(Verdonk),Jansen(SP),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Wolbert(PvdA),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Bouchibti(PvdA),JaspervanDijk(SP),Thieme(PvdD),Fritsma(PVV)enVanToorenburg(CDA).Plv.leden:Bilder(CDA),Dibi(GroenLinks),Timmer(PvdA),Kant(SP),Blok(VVD),Bouw-meester(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Haverkamp(CDA),Pechtold(D66),Blanksma-vanderHeuvel(CDA),Nicolaï(VVD),Neppérus(VVD),DeWit(SP),Voorde-wind(ChristenUnie),Heijnen(PvdA),Zijlstra(VVD),Vietsch(CDA),Leerdam(PvdA),Ulen-belt(SP),Madlener(PVV),Willemse-vanderPloeg(CDA)enKarabulut(SP).2Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Dijsselbloem(PvdA),Cqörüz(CDA),Gerkens(SP),ondervoor-zitter,Sterk(CDA),VanMiltenburg(VVD),VanDijken(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Kos¸erKaya(D66),Jonker(CDA),Teeven(VVD),Wolbert(PvdA),Voordewind(Christen-Unie),Zijlstra(VVD),Bouchibti(PvdA),Lang-kamp(SP),Ouwehand(PvdD),Agema(BVV),Leijten(SP),Dibi(GroenLinks),Heijnen(PvdA),voorzitter,VanToorenburg(CDA)enUitslag(CDA).Plv.leden:Omtzigt(CDA),Kant(SP),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Eijsink(PvdA),Nicolaï(VVD),Biskop(CDA),VanderHam(D66),DePater-vanderMeer(CDA),Verdonk(Verdonk),Bouwmeester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie),Schippers(VVD),Timmer(PvdA),Gesthuizen(SP),Bosma(PVV),DeWit(SP),Arib(PvdA),JandeVries(CDA),JanJacobvanDijk(CDA),Heerts(PvdA)enKara-bulut(SP).3Samenstelling:Leden:VanBeek(VVD),Halsema(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),DePater-vanderMeer(CDA),VanBochove(CDA),Gerkens(SP),Sterk(CDA),Leerdam(PvdA),voorzitter,DeKrom(VVD),ondervoorzitter,Griffith(VVD),Boelhouwer(PvdA),Irrgang(SP),Kalma(PvdA),Schinkelshoek(CDA),VanderBurg(VVD),Brinkman(PVV),Pechtold(D66),VanRaak(SP),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Leijten(SP),Heijnen(PvdA),Bilder(CDA)enAnker(ChristenUnie).Plv.leden:Teeven(VVD),Heemelaar(Groen-Links),VanderVlies(SGP),VandeCamp(CDA),Smilde(CDA),Polderman(SP),Spies(CDA),Wolbert(PvdA),Aptroot(VVD),Zijlstra(VVD),Vermeij(PvdA),VanGerven(SP),Heerts(PvdA),Cqörüz(CDA),Remkes(VVD),DeRoon(PVV),VanderHam(D66),VanBommel(SP),Ouwehand(PvdD),Timmer(PvdA),DeWit(SP),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Cramer(ChristenUnie)enKnops(CDA).4Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),DeWit(SP),VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),ondervoorzitter,DePater-vanderMeer(CDA),voorzitter,Cqörüz(CDA),Joldersma(CDA),Gerkens(SP),VanVelzen(SP),VanVroonhoven-Kok(CDA),DeKrom(VVD),Timmer(PvdA),Griffith(VVD),Teeven(VVD),Verdonk(Verdonk),DeRoon(PVV),Pechtold(D66),Heerts(PvdA),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Roemer(SP),Bouw-meester(PvdA),VanToorenburg(CDA),Anker(ChristenUnie)enHeemelaar(GroenLinks).Plv.leden:Sterk(CDA),Langkamp(SP),VanderVlies(SGP),Smeets(PvdA),AastedMadsen-vanStiphout(CDA),Jager(CDA),Jonker(CDA),Roemer(SP),VanRaak(SP),JandeVries(CDA),Weekers(VVD),Dijssel-bloem(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),VanMiltenburg(VVD),Zijlstra(VVD),Fritsma(PVV),Kos¸erKaya(D66),Gill’ard(PvdA),Ouwehand(PvdD),Spekman(PvdA),Karabulut(SP),Bouchibti(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Slob(ChristenUnie)enHalsema(GroenLinks).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1310170809tkkst31268-18ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.181 Voorzitter:VanToorenburgGriffier:VanderLeedenNaderegedachtewisselingDevoorzitter:Wijzettenvandaaghetdebatvoortvanvorigeweek(15april2009)overdeaanpakvanMarokkaans-Nederlandseprobleem-jongeren.Vorigeweekhebbenwijgedebatteerdmetvierministers.VandaagisalleendeministervoorWWIaanwezig.DeheerFritsma(PVV):Voorzitter.HetisduidelijkdatonzesamenlevingwordtontwrichtdooragressieveMarokkaansestraatterroristen,diemensenoveralhetlevenzuurmakenmetgeweld,overlast,bedreigingen,bespugingen,berovingen,scheldpartijenenelkmogelijkwangedragdatjemaarkuntverzinnen.Hetisookduidelijkdathetkabinetgeendaad-krachttoontomditprobleemoptelossen.Hetkabinetspreektzelfsnogover«incidenten»terwijlhetoverduidelijkisdatwijtemakenhebbenmeteengigantischstructureelprobleem.Ikwildeministerallereerstvragenomdatteerkennen.Deministermoetookerkennendatjeditgrotestruc-tureleprobleemnietkuntoplossenalsjenietsaandevoortgaandemassa-immigratiedoet.Diemassa-immigratieuitlandenalsMarokkogaatgewoondoor.Datisechtongelooflijk,wantopdezemanierwordenproblemennietopgelost,maarblijfthetdweilenmetdekraanopen.Hetaantalpartner-engezinsmigrantenisvorigjaarmetduizendengestegentenopzichtevan2007.Ditkunnenwijniethebben.Ikvraaghetkabinetdusomintegrijpen.ZelfsdeAmsterdamsePvdA-wethouderAsscherisalwakkergewordenenheeftontdektdatdeongebreideldepartner-engezinsmigratiedeproblemenalleenmaarinstandhoudt.NuderestvandePvdA’ersnog.IkhoopdatdeministervoorWWIdevolgendePvdA’erisdiewakkerwordtenhierietsaanwildoen.Ikhoorgraageenpositievereactiehierop.Destraffenzijneenlachertje.Tasjesroversenanderecriminelenhebbenvaakeenstrafbladvantweemeteromdatzijsteedsweerdekanskrijgenzichtemisdragen.Hetiswaanzindatjeeentaakstrafjekuntkrijgennaiemandgewelddadigtehebbenmishandeld.Hettuigmoetvandestraatendusharderwordengestraftenlangerwordenopgesloten.Ikroepdeministeropomzichdaarhardvoortemaken.Criminelendieeenverblijfs-vergunninghebben,moetendievergunningverliezennahetplegenvaneenmisdrijfenmeteenuitNederlandwordenverwijderd.DitmoetindeoptiekvandePVVookgeldenvoorvolhardendecriminelenmeteendubbelenationaliteit.HetmoetmogelijkwordengemaaktdathunNeder-landerschapwordtingetrokken,zodatookdezecriminelenkunnenwordenuitgezet.Dezedaadkrachtisnodigomditmegaprobleemoptelossenenniethetgerommelindemargewaarhetkabinetmeekomt.Alsjenamelijkdenktdatjeermetstraatcoaches,gezinsmanagers,gedragscodesenbemidde-lingenkomt,danhebjedeernstvandesituatienogsteedsnietindegaten.UitdeschriftelijkebeantwoordingblijktdathetkabinetnieteensweetwatdeomvangvandegroepMarokkaanseprobleemjongerenis.Erwordtnamelijknietgeregistreerdopherkomst.Ditmoetwelgebeuren,wantjemoetwetenhoegrootdeproblemenzijn.Jemoetdeproblemengoedinkaartkunnenbrengen.Deministermoeterdusvoorzorgendaterwelopherkomstwordtgeregistreerd.MevrouwVerdonk(Verdonk):Voorzitter.Ikbennietvanplanomhetdebatvanvorigekeerovertedoen.Toenhebbenwijeenaantalvragengesteld.Opeenaantaldaarvanhebbenwijschriftelijkantwoordgekregen.Erstaatnogsteedseenvraagopenoverdetoenamevanhetaantalgezinsherenigersengezinsvormers.Hetspijtmijvoordeminister,maarikTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.182 bennietonderdeindrukvanzijndaadkracht.Dieindrukwordtweerbevestigddoorzijnantwoorden.Deministerantwoordopeenvanmijnvragendatdegroepnietbekendis.Datstaattenminsteindeeerstedriezinnen,wantaanheteindstaatineensdatmentochweleenschattingheeft:hetaantalMarokkaans-Nederlandseprobleemjongerenligtrondde25000.Danhebbenwijhetoverkinderentussen0en24jaar.Intotaalzijner168000kinderenvanMarokkaans-Nederlandseafkomstindieleeftijds-categorie.25000daarvanzijnprobleemjongeren.Datisongelooflijkendansteltdeministerooknoggeenenkeleconcretemaatregelvoor.Hijpresenteertditgegevenmetdrogeogenendoetnetalsofwijgeenprobleemhebben.Ikhebvorigekeereenaantaloplossingenaangedragen.Ikhebbijvoor-beeldvoorgesteldompolitieagentendiekinderenthuisbrengen,aandeoudersmeteeneenboeteoptelatenleggen.Hetbegintnamelijkalmetkinderenvanvierjaar.Ikwildaargraageenhelderantwoordop.Wanneergaatdiemaatregelin?Ikwilnieteenantwoorddatcommissienummer636datgaatonderzoeken.Nee,ikwilgewoonhorendatwijhetinvoeren.Aanetnischeregistratiemoetnatuurlijkwordengedaan.Omeenprobleemtekunnenoplossen,moetjehetprobleemeerstinkaarthebbengebracht.Alshetkabinetdatweigerttedoen,danisdatstruisvogel-gedrag.Datzieikgebeuren.Ikhebheelduidelijkgevraagd:watkosthetnou?Watinvesterenwijindiegroepjongeren?Ookdaarkomtdeministerinzijnantwoordenhelemaalnietuit.Tenminste,hijzoudaarweluitkunnenkomenalshijdatwil,maarhijwilhetniet.Ikhebheteenszo’nbeetjeuitgerekend.Hetisnattevinger-werk.HetgaatomdekostenvooraldieMarokkaans-Nederlandsejongerendieindejustitiëleinrichtingenzitten,voorwiestraatcoachesnodigzijnenvoorwieeenheelbataljonhulpverlenersnodigis.Hetgaatomdekostenvoordejeugdzorg,alleinteractieteams,allerleisubsidie-clubsdiewordeningezetenhetgaatomalleschadediedezejongerentoebrengenaanmensenindeNederlandsesamenleving.Ikkomuitopeenbedragvanminimaal200mln.voordie25000jongeren.Graaghoorikhieropeenreactievandeminister.Vorigekeerhebbenwijeenaantalproblemenaandeordegesteld.Eenvandeoplossingendiehetkabinetwelvoorzichziet,isomoveralcamera’steplaatsen.Hetkabinetredeneert:wijplaatsenoveralcamera’sendanishetprobleemopgelost.Edoch,degroepdieveruitdemeesteproblemenveroorzaaktindeNederlandsesamenlevingisnetdegroepjongerenvanMarokkaans-Nederlandseafkomstendiejongerenhebbenallemaaleencapuchonoverhunhoofd.Dietrekkenzijallemaaltotophunnavel,waardoorwijhelemaalnietsvanhenkunnenzien.Alsjebijvoor-beeldnaarhetprogrammaOpsporingverzochtkijkt,danzitjegewoontelachenomdatwijzelfgekkeHenkiezijn.Wijhangenimmersdurecamera’sopvanhetgeldvandebelastingbetalerenlatentoedatiedereMarokkaans-Nederlandsecrimineeldaarlangslooptmetzijncapuchonnaarbeneden.Ditkannietwaarzijn.Ikspreekdeministeraanopzijndaadkracht.Stopdaareensmee!Laatdiejongerenhuncapuchonafzetteninwinkels,inbenzinestations,inhetcentrumvandestadeninruimteswaarcamera’shangen.Dankomikopmijnlaatstevoorstel.Wijhebbenheelveelproblemen.Wijmoetenervoorzorgendatergeennieuweinstroomkomt.Datkunnenwijbewerkstelligendoordegezinsvormingengezinsherenigingterugtebrengen.Datkunjeechterookopeenanderemanierdoen.IedereendiehierbinnenkomtmeteenMarokkaanspaspoort,kandatnietafstaan.Dienationaliteitkannietwordeningeleverd.DatmoetvanafnuredenzijnomdezepersonennietdeNederlandsenationaliteitteverlenen.Latenwijdaareensmeebeginnen.Datisschoonschipmaken.DeheerDibi(GroenLinks):OpzichbenikheteensmetmevrouwVerdonkdathetvoordeveiligheidgoedisdatjejecapuchonafzetalsjeeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.183 winkelbetreedt.HoeweetzijechterzogoeddathetomMarokkaanseNederlandersgaatalszijeencapuchonophebben?MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikweetnietofuweleensuwogenopenhebtalsuopstraatloopt,maarikheblaatstweermeegelopenmetdepolitieinDenHaagendaarvoorinRoermondenNoordwijkenoveralzijndiegroepenherkenbaar.Aandeenekantwiltueenprobleemoplossen,maaraandeanderekantwiltudiegroepennietzien.Uhoefternieteensvooruituwluiestoeltekomen.UhoeftalleenmaartekijkennaarOpspo-ringverzocht.Devoorzitter:Latenwijnietopdemanspelen,maargewoonhetthemabijdekoppakken.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbenmijernietvanbewustdatikopdemanspeel.Devoorzitter:Datdeeduwel.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):MoetwatmevrouwVerdonkvoorsteltoverdeMarokkaansenationaliteit,inhetkadervanhetgelijkheidsbeginsel,alleenopgaanvoordeMarokkanen?Erzijnnamelijkmeernationaliteitendienietmogenwordeningeleverd.HoezietmevrouwVerdonkdatvoorzich?MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbenvanhetoplossenvanproblemen.HetgelijkheidsbeginselwordtinNederlandveeltevaakgebruiktalsexcuusomproblemennietoptelossenenomgeenonderscheidtemaken.Wijwetendoorallecijfersdatditeengroteprobleemgroepis,netzoalsonzekoninkrijksgenoten,deAntillianen.Ookdaarzijndecijfersheelduidelijkover.Daarvoorhebikaleenaantalmaatregelenvoorgesteld.Hetvorigekabinetheefteenaantalvandiezakenaangedurfd,maarditkabinetlaatdatallemaalweernaarhetafvoerputjewegstromen.Dusniksnietgelijkheidsbeginsels;jemoetnietappelsenperenwillenvergelijken.Dezegroepzorgtvoorproblemen.Ikzouwillendatheteensvooriedereenduidelijkwerddathet,juistdoordezegroepaantepakken,veelleef-baarderwordtinNederlandvooralleandereMarokkanendiewelgoedwillenmeedoenindeNederlandsesamenleving.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Hoewiltudatdeministerdatgaataanpakken?Alsuhetgelijkheidsbeginselniethanteertenuzegtdateréénapartegroepmoetwordenaangepakt,danmoetunuzeggenopwelkemanierdeministerditjuridischkanregelen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Daarvoorhebikeenmooivoorbeeld:deVIA.DeVerwijsindexAntillianenheefttweejaarlanggedraaidengoldalleenvoorAntillianen.DiegroepAntillianenmoestwordengevolgd.Laatdeministerdatalsvoorbeeldnemen.Daarheefthijeenbataljonjuristenvoor.Hetgaatmijomdegroepvan25000Marokkaans-Nederlandseprobleemjongeren;alleandere,goedemensenspreekiknietaan.LaatdeministernueenshetprobleemoplossenmetdiegroepMarokkaans-Nederlandseprobleemjongeren.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Ikvindditechtonzin.DitheeftechtnietstemakenmetwatuzegtoverpersonendieNederlandbinnen-komenmetdeMarokkaansenationaliteit.WijzoudennamelijktegenhenmoetenzeggendatzijdeNederlandsenationaliteitnietkrijgen.Hoemoetdeministerditjuridischregelen?Daargaathetom.Datheeftnietstemakenmeteenverwijsindex.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.184 MevrouwVerdonk(Verdonk):DeChristenUniezegtnuweerdatallegoedenonderdekwadenmoetenlijden.Zijzegtimmersdatwijeenenandervooriedereenmoetendoenalswijietsdoen.DatisjuistwatwijsteedsfoutdoeninNederland.Aanpakkendieprobleemjongeren!DeheerDijsselbloem(PvdA):MevrouwVerdonksteltdatzijdekwadenwilaanpakkenomderesttehelpen,maartegelijkertijdsteltzijdatalleMarokkanendievanafnuNederlandbinnenkomen,geenNederlandspaspoortmeerkunnenkrijgen.Datiseentypischvoorbeeldvaniedereenopéénhoopgooienineenpogingeenkleingroepjetebereikenofaantepakken.KanmevrouwVerdonkdatrijmenmetelkaar?Iksnaperhelemaalnietsvan.MoetjealleMarokkaneninNederlandnustraffenvoorhetwangedragvaneenheelkleinegroepenerzijdsenvoorhetgegevendatdeMarokkaansestaathundevrijheidnietverleentomhunpaspoortlostelatenanderzijds?MevrouwVerdonk(Verdonk):DeheerDijsselbloemweetheelgoedopwelketiteldemeesteMarokkanenwaarikhetoverheb,binnenkomen:gezinsvormingengezinshereniging.Daarmeehaaljeiederekeerweereennieuweeerstegeneratiebinnen.Datzaliedereendiewatdoetinditveld,moetenonderkennen.Wijhaleniederekeerhetzelfdeprobleembinnen.HetgaatsteedsweerompersonendienietzijnvoorbereidopdeNeder-landsesamenleving,omvrouwendiehethuisnietuitmogenengeenNederlandsleren,enomkinderendieintweewereldenopgroeien.Datisafgrijselijk.Hetisafgrijselijkvoordiekinderendatwijdattoestaan.DeheerDijsselbloem(PvdA):OverhetprobleemvanhuwelijksmigratiekanikurenpratenmetmevrouwVerdonk.Ikdenkdatwijhetinonzeanalysenooknogbehoorlijkmetelkaareenszijn.Ikzieechterabsoluutnietinwathethelptommensenweltoetelaten,maarhennooiteenNederlandspaspoorttegeven.ZijbetoogdenamelijknetdatMarokkanendievanafnuNederlandinkomen,nooitmeereenNederlandspaspoortkrijgen.Ikzienietindatditeenoplossingisvoorhuwelijksmigratie,alsmevrouwVerdonkdatongewenstvindt,ofvoorMarokkaansejongerendiedeboelopsteltenzetten.MevrouwVerdonk(Verdonk):Mijnvoorstelheeftalsgevolgdatermaaréénbindingis.AlsmenseninNederlandkomenwonen,danishetnietonsprobleemdatzijhetpaspoortvanhetlandvanherkomstenhunnationaliteitnietkunneninleveren.Wijmoeteneenkeerstoppenmetalleproblemenvandehelewereldoponsbordjetewillenleggen.Datisnietonsprobleem.Alspersonenhuneigennationaliteitnietkwijtkunnen,danisdatjammer.DankrijgenzijnietdeNederlandsenationaliteit.WijmoetennaarhetglasheldereuitgangspuntvandeRijkswetophetNeder-landerschaptoe,namelijkéénnationaliteitenweldeNederlandse.DeheerDijsselbloem(PvdA):Voorwelkprobleemisditdandeoplos-sing?Datisnogsteedsnietduidelijk.Ikgeeftoedatikvoordederdekeermijnvraagherhaal,maarikkrijggeenantwoord.Devoorzitter:Uhebtditantwoordgekregenenzulthetdaarmeemoetendoen.MevrouwKarabulut(SP):MevrouwVerdonkzegtdatpersonendieuitMarokkokomennietdeNederlandsenationaliteitmoetenkrijgen.AlsmenechtercrimineelisenmennietvoldoetaandeeisenvandeWetinburge-ringbuitenland,aandeeisenvandeWetinburgeringenaandeinkomenstoets,dankrijgtmenookhelemaalnietdeNederlandsenationa-liteit.MethaarvoorstelpaktmevrouwVerdonkinfeitedeonschuldigemensendiehartstikkegoedwillenmeedoenenbijvoorbeeldNederlandersTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.185 dieeenpartneruitMarokkohalen.Daarlostzijdusnietsmeeop.ZijnoemtdeVerwijsindexAntillianeneenoplossing.WelkeproblemenmetdeNederlands-Antilliaansejongerenzijnopgelostmetdeverwijsindex?MevrouwVerdonk(Verdonk):Mensendienietaandeeisenvoldoen,komenNederlandgewoonnietin,ofzijnuuitMarokkokomenofergensandersvandaan.Datprobleemisdandusalopgelost.UvroegwatdeVerwijsindexAntillianen(VIA)heeftopgelost.Erzijn21Antillianengemeenten.TwintigburgemeestersvandiegemeentenstondenachterdeVIAomdatdaarmeeeindelijkinbeeldkonwordengebrachtwaardeAntillianenzichophieldenenwelkeAntilliaanhoevaakcrimineelgedragtentoonspreidde,zodatervoordatprobleemeenechteoplossingkonwordengevonden.DaarwasdeVIAvoor.MevrouwKarabulut(SP):Datwasmijnvraagniet.Dieproblemenkendenwijdaarvoorimmersookal.Kuntumijvertellenofdeproblemenvancriminaliteit,werkloosheidenoverlastindiegemeentenzijnopge-lost?Daargaathettochom?MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbenhethelemaalmetueensdathetdaaruiteindelijkomgaat.DaarvoorhaddeVIAechtereentijdjelangermoetenlopen.Danhaddenwijeenduidelijkbeeldkunnenkrijgenendeproblemenkunnenoplossen.Ditkabinetkiestdaarechternietvoor.HetheeftdeVIAallangafgeschaftendusookditprobleemnietopgelost.MevrouwKarabulut(SP):Ikbenhetmetueensdatwijnietmetpapierentijgersmoetenaankomenennietallerleisymboolmaatregelenmoetennemen.Ubeschuldigthetkabinetdaarvan,maarudoetexacthetzelfde.DeheerFritsma(PVV):Natuurlijkisdedubbelenationaliteiteenprobleem.Jemagingeengevalberustenindedubbelenationaliteit.AlsmenseneenanderenationaliteitdandeNederlandsehebben,kunnenzijdeNederlandsenationaliteitnietkrijgen.IsdatnuookdelijnvanmevrouwVerdonkofmaaktzijonderscheidtussenMarokkanenenanderen?Metanderewoorden:iszijheteensmetdestellingdathetingeengevalgoedisdatmensenzichnogaaneenanderewetmoetenhoudendandeNederlandse?MevrouwVerdonk(Verdonk):UzegtaltijddatmensenzichaandeNeder-landsewetmoetenhouden.DeNederlandseoverheiddanwelhetkabinetmoeteindelijkeensdemoedhebbenomzichaandeeigenwettentehouden.WijhebbeneenRijkswetophetNederlanderschap.Dieheeftalsuitgangspunt:éénnationaliteitenweldeNederlandse.Vervolgensgaanwijdaaropz’nNederlandsdrieA4’tjesmetuitzonderingenbijmaken.Schafdatnoueensaf.Stopdaareensmee.DeheerFritsma(PVV):BetekentditdatunetalsdePVVvindtdateringeengevalmagwordenberustinhethebbenvandedubbelenationaliteitinNederland?MevrouwVerdonk(Verdonk):Hetgaatomtweezaken.Aandeenekanthebbenwijtemakenmetdesituatiezoalsdienuis.Hetheeftgeenenkelezinomnunogiedereenzijndubbelenationaliteitaftenemen.Datiseenonbegaanbareweg.Wijmoetentoenaareensituatiewaarinwijdurventezeggen:tothierennietverder.IkbenervooromtestoppenomaaniederenieuwkomerooknogdeNederlandsenationaliteittegevenalshijnogeenanderenationaliteitheeftdiehijnietkwijtkan,omdatbijvoor-beeldeenkoningdatnietgoedvindt.Erzijntrouwensheelveelmensen,zoalsTurken,diewelhunnationaliteitkunnenopgeven,maardatnietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.186 doen.ErzijnTurkendieeendubbelenationaliteithebbenomdatzijweigerendeTurksenationaliteitoptegeven.Ikvinddatondenkbaar.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Voorzitter.Ikbedankdeministervoordebeantwoordingvanzoweldemondelingealsdeschrifte-lijkevragen.Eriseenaantalvragenblijvenliggen.Althans,doordebeant-woordingzijnernieuwevragenbijgekomen.Ikhaddevraaggesteldofervoldoendeexpertisevoorhandenisomdegezinnenwaardezejongerenuitkomen,teondersteunen.Ikkrijghetantwoorddateropditmomentdrieacademischewerkplaatsenzijnendaterallerleimethodiekenwordenontwikkeld.Datgaatallemaalechterheellangduren.Iseropditmomentvoldoendeexpertisevoorhanden?Vandaarookmijnanderevragen:watzijnmomenteeldebestpracticesenhoekunjedaargebruikvanmaken?HierbijdenkikbijvoorbeeldaandeMultiSystemTherapy.Datiseenbestaandeevidencebasedmethodiek,diemisschienaansluitbijdezegroep.Graagkrijgikdaaropeenreactie.Ikhadookeenvraaggesteldoverdedubbeleidentiteitscrisisendebotsingvanwaarden.Jongerenzijnopzoeknaarwaarzijthuishoren.Datkomtookuitdenotitienaarvoren.Ikkenechtergeenanderemaatregelendandegezinsondersteuningomjongerentehelpenhierineenwegtevinden.WelkespecifiekemaatregelenwordengenomenomdezejongerentehelpensuccesvolteintegrerenindeNederlandsesamenle-ving?DeChristenUnie-fractiepleitervoordathetheleprocesgoedwordtgemo-nitordendatereennulsituatiewordtvastgesteld.Ermoetsprakezijnvanmeetbareprestatieafsprakenenermoetperiodiekwordengetoetstofdeingezettefinanciëlemiddeleneffectsorteren.IsdeministervanplanomtekomenmeteenmonitoringsysteemzodatdeKamerperiodiekopdehoogtekanwordengehoudenvandevorderingen?Welkemaatregelenheeftdeministerachterdehandalsgemeentenheelgoeddanwelheelslechtscoren?Erdientspraketezijnvanmaatwerkenermoeteenjuisteverdelingzijnvanfinanciëlemiddelenoverdeterreinenrepressie,preventieennazorg.Gaatdeministerhierookafsprakenovermaken?DeministermeldtdatgemeenteninoverlegmetdeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapmoetenbepalenofzeookinvestereninhetversterkenvandeweerbaarheidvanmeisjes.Datbegrijpikniet.Uitonderzoekblijkthoekwetsbaardezemeisjeszijn.Zijwordenstraksookkwetsbaremoeders.Datkantochnietdebedoelingzijn?Ditistypischeenpuntwaarpreventieopkanwordeningezet.Graaghoorikhieropeenreactievandeminister.Voordemiddengroepvanoverlastgevendenmoeteffectiefwordeningezetopeenbeleidvaninsluiting.Verderisperspectiefrazendbelang-rijk.Alsjeimmersmoeitehebtmethetafrondenvanjembo-opleidingomdatjegeenstageplaatskuntvindenenjeleeftijdgenootrijdtineenbling-blingautoenisdestoerejongenvandebuurt,danishetmoeilijkomophetrechtepadteblijven.Hoewildeministerzorgenvoorperspec-tief?Consequentzijninhettaalgebruik,stigmatiserentegengaan,heldercommuniceren,duidelijkenormenmeegevenenwijzenopdegevolgenvaneenenander;datzieikallemaalnognietterug,maardaarmoetechtopwordeningezet.Totslothoorikgraagvandeministerdedefinitievaneenprobleem-jongereeneenrisicojongere.Diebegrippenwordennamelijkdoorelkaargebruikt.Gaathetnuom25000probleemjongerenof25000risico-jongeren?Datmaaktimmerswelverschilinhetbeleid.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikhooruheelveelvragenstellen.Ubentookniettevredenmetdeantwoordendiezijngegevenineerstetermijnenindeschriftelijkeronde.Watdoethetkabinetechterconcreetaanditprobleem?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.187 MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Hetkabinetheeftheelgoedingezetoprepressie.DaarisdeChristenUnieookvoorstandervan,wantproblemenencrimineelgedragmoetenwordenaangepakt.Wijmerkenechterdathetbeleidweinigconcretemaatregelenbevatophetvlakvannazorgenpreventie.Wijverzoekenhetkabinetomookdaardaadkrachtigopintezetten.MevrouwVerdonk(Verdonk):Ikbenblijdatwijdeonvredeoverdedaad-krachtvanhetkabinetdelen.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.IkhadnietsteveelgezegdtoenikhetvorigeweekhadoverMarokkanenfetisjisme.Mijngrootsteenfunda-mentelebezwaartegende«Marokkanenbrief»isdathetkabineteraanbijdraagtdatMarokkaanseNederlanderszichindeeersteplaatsMarok-kaansvoelen.TerwijlhetmijnwensisdatMarokkaanseNederlanderszichhiersteedsmeerthuisvoelenenniettegast,stelthetkabinetjuistdatdeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapverantwoordelijkisvoordeproblemenindeeigengemeenschap.DoordattezeggengajeeraanvoorbijdaternietéénMarokkaans-NederlandsegemeenschapisendatMarokkaanseNederlandersvaakslachtofferzijnvanandereMarokkaanseNederlanders,omdatzijvaakindezelfdewijkenwonen.Ditzwart-witbeelddatwordtgeschetstindebrief,ismijngrootstebezwaarertegen.Hetkabinetschatdathetgaatom25000Marokkaans-Nederlandsejongeren.Waaropisdieschattingpreciesgebaseerd?ErwordtindebriefeenvergelijkinggetrokkentussenMarokkaanseNederlandersenautoch-toneNederlanders.Zijndecijfersdaarvan,bijvoorbeeldhetpercentageverdachten,gecorrigeerdvoorhunsociaaleconomischepositie,bijvoor-beeldhetopleidingsniveauvandeouders,dewerkloosheidscijfersendeuitkeringsafhankelijkheid?InAmsterdam-Westlooptnueenproefwaarbijsnellestraffenwordengecombineerdmetverplichtezorgvoorhetgezin.DaarisdeministervanJustitieopbezoekgeweest.Metdieproefis2,5mln.gemoeid.Kandezewordenuitgebreidnaareenaantalanderegemeenten?DatisnamelijkeenvoorstelvanhetkabinetdatGroenLinksergsteunt.Oudersenjongerenmoetjenamelijkgezamenlijkbenaderen.HetingezondenstukvandeheerAsscherindeVolkskrantraaktemijenigszins,vooralhetpuntvandezwakbegaafdemannendiehunbruiduitMarokko,Turkijeofanderelandenhalen.OverigenszijnerookveelNeder-landsemannendiehunbruiduitAziëofOost-Europahalenmetpreciesdezelfdegevolgenvoordehuwelijkspartner.WaaromzegtdeAmster-damsewethouderechterdatdievrouwennietinburgeringsplichtigzijnomdatzijmantelzorgerszijn?Kandeministerdaareenreactieopgeven?Hetlijktmijdatookdievrouwengewoonmoeteninburgeren.Depositievanvrouweniskwetsbaarderenzijzijnmeerachtergesteldtenopzichtevanmannen.Isdeministerbereidomafsprakentemakenmetdegemeentenomvrouwenmetvoorrangdeinburgeringscursustelatenvolgenalserplaatsenzijn?Dieplaatsenzijnmomenteelnamelijkschaars.IkhadzelfeenandereMarokkanenbriefkunnenschrijvenoverdetoegangtothethogeronderwijs,overhetondernemerschaponderdetweedegeneratieMarokkanenenovereenmiddenklassedieontstaat.Successenopdieterreinenwordennooittoegeschrevenaancultuurofetniciteit.Ikverzoekdeministeromzichnietblindtestarenopetniciteitofcultuur.Alshijdatweldoet,moethijdatheelgoedkunnenuitleggen.Dieuitleghebiknogsteedsnietgehad.Datvindikjammer.IkwerdnetgeprikkelddoordediscussiediedeheerFritsmaenmevrouwVerdonkopenden.OnlangsoverleedoptragischewijzeeenMarokkaans-NederlandsemilitairdieopmissiewasgegaaninAfghanistan.Zelfsaandeloyaliteitvanzoiemandwordtgetwijfeldomdathijeentweedenatio-naliteitheeft,onderanderedoordePartijvandeVrijheid.IkvindhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.188 steedsverwerpelijkerdatpersonenverdachtwordengemaaktdietotaalgeenzeggenschaphebbenoverhunnationaliteit.MevrouwVerdonk(Verdonk):Usteltdatvrouwenvoorrangmoetenkrijgenbijdeinburgering.Daarbenikeengrootvoorstandervan.Datzitookindewet.Verderzegtudatplaatsenschaarszijn.Ermoeten65000mensenperjaarinburgerenenerkomenernoggeen5000.Hoezo:plaatsenzijnschaars?Waarhaaltudiegegevensvandaan?DeheerDibi(GroenLinks):Dathebikniethelemaalgoedgeformuleerd.Ikwildezeggendatdeinburgeringopveelplekkeneenpuinhoopis,bijvoor-beeldinAmsterdam.Alsmensenmoeteninburgeren,heefthetmijnvoor-keurdatvrouwenalseerstedaarvoorinaanmerkingkomen.Maardeplaatsenzijninderdaadhelemaalnietschaars,wantdeklaslokalenzijnleeg.DeheerFritsma(PVV):DePVVvindthetnatuurlijkverschrikkelijkdaterNederlandsemilitairenomkomeninhetbuitenland,ongeachthunachter-grond.Ikvindhetopmijnbeurtverwerpelijkdatudoetvoorkomendatwijdatnietverschrikkelijkvinden.Uplaatstdadersindeslachtofferrol.Ikhooruzeggendatsociaal-economischeomstandighedenmoetenwordenbetrokkenbijdeuitsplitsingvanproblemen.Watwiltudaareigenlijkmeezeggen?Beweertudathetnormaalisdatjeoudevrouwtjesvanhuntasberooft,datjehomo’sofjodeninelkaarslaatendatjevrouwenmishandeltalsjeeenlaaginkomenhebt?Watbeweertunueigenlijk?Umoetnietvandadersslachtoffersmaken.Bovendienmoetookwordengekekennaardeomstandighedenvandiegroepjongerenzelf.Dezejongerenkunnenzelfkansengrijpenalszijdatwillen,maardanmoetenzijwelhunschoolafmaken.Spreekheneindelijkeenseenkeeraanophuneigenverantwoor-delijkheid.Desociaaleconomischeproblemenwordennamelijkookveroorzaaktdoordatmenbijvoorbeeldvaakteberoerdisomeendiplomatehalen.DeheerDibi(GroenLinks):Eendaderisindeeersteplaatsdehoofdschul-digevoorzijndaden.Erkunnennogzoveeloorzakentengrondslagliggenaanzijngedrag;hijisverantwoordelijkvoordatgedragenmoetdanookwordengecorrigeerdaandehandvandeNederlandsewet.Metdiewetenschapmoetjeervoorzorgendatdeomgevingsfactorenhetzelfdezijnalsjezakenvergelijkt.Jekuntgeenappelsmetperenverge-lijken.EenautochtoneNederlanderdieisopgegroeidineenwittewijkmetoudersdieeenhoogopleidingsniveauenditoinkomenhebben,istochandersdaneenMarokkaanseNederlanderineenachterstandswijkdieophetvmbozitenvanwiedeouderseenuitkeringontvangen.Ikwilweten-schappelijkonderbouwdecijferswaaruitheelduidelijkdepositieblijktvandegenendiejemetelkaarvergelijkt.Andersvergelijkjeappelsmetperen.Ikplaatshennietindeslachtofferrolomdatzijverantwoordelijkzijnvoorhundaden,welkeoorzakendaarookaantengrondslagliggen.Zijmoetendusgestraftwordenvoorhundaden.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):DeheerDibispreektheelduidelijkoverdesuccessenvanMarokkaans-Nederlandsejongeren.Ikhebinmijnbetoogermetnadrukvoorgepleitomconsequenttezijninonstaalgebruik.AandeenekanthebbenwijhetbijsportresultateninhetbuitenlandoverNederlanders.Aandeanderekanthebbenwijhetweerover«Marokkanen»alsersprakeisvannegatievedingeninNederland.IsdeheerDibihetmetmijeensdatwijinonsbeleidheelconsequentmoetenwordeninonstaalgebruik?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.189 DeheerDibi(GroenLinks):Dieopmerkingisuitmijnhartgegrepen.Jekuntnietselectiefzijninhetbenoemenvaniemandsetniciteit.Alsiemandsuccesboekt,isheteenNederlander.Alsiemandfaalt,danisheteenMarokkaan.Daarhoudiknietvan.HetzijnMarokkaanseNederlanders,ofzijhetnugoedofslechtdoen.HetiseenNederlandsprobleem,waarookeenNederlandseoplossingvoormoetkomen.Datprobleemkunjenietalleenwijtenaanetniciteit.DeheerDijsselbloem(PvdA):DeheerDibimaaktvoordetweedekeerdebeleidsbriefvanhetkabinetbelachelijkdoordeinhoudtebestempelenalsMarokkanenfetisjisme.Hijkomtaanmeteensoorthalvecitatendiehele-maalnietindebriefstaan,zoals:hetkabinetmaaktdeMarokkaansegemeenschapverantwoordelijkvoordeproblemen.Datstaatnietindebrief.Daarhebikduseenprobleemmee.IsGroenLinksüberhauptnoginstaatomopeennormale,verstandelijkeenrustigemanierovereenaantalspecifiekeproblementepraten?Ikhoefhetnietallemaalteherhalen,maarerzijnschrikbarendecijfersoverachterstanden,criminaliteit,werk-loosheidenschooluitval,dienietalleenkunnenwordenverklaarddoordesociaaleconomischepositie.Washetmaarwaar,wantdanwasheteenklassieksociaaleconomischemancipatievraagstuk.IserüberhauptnogruimtebijGroenLinksomeventuelespecifiekeproblemeneneenspeci-fiekeaanpaktebekijken?DeheerDibi(GroenLinks):AlshetgedragendewetsovertredingenvanMarokkaans-Nederlandsejongerenalniethebbentemakenmetdesociaaleconomischepositie,danzieikvooraleenoorzaakindestraat-cultuur.Alsucriminaliteitwiltlinkenaanetniciteitofcultuur,danmoetumijuitleggenwathetpreciesisaandecultuurwaardoordezejongerencrimineelworden.Iklegdielinkniet.IkziewelindatveelMarokkaans-Nederlandseoudersvindendatzijalleenthuisverantwoordelijkzijnvoorhunkinderenendatdaarbuitenvooralopenbaregezagsdragersofdocentenverantwoordelijkzijn.Ikneemfelafstandvanhetideedatcrimi-naliteitenetniciteitaanelkaarzijntekoppelen.DezedaderszijnindeeersteplaatsNederlanders,dieallemaalopdezelfdemaniermoetenwordenaangepakt.Alsjeindehulpverleningofopvoedings-ondersteuninghierendaaraanknopingspuntenvindtomoudersmeererbijtebetrekkenenmeertewijzenophunverantwoordelijkheid,danverzetikmijdaarniettegen.Ikverzetmijechterheelergtegenhetideedatcriminaliteitisverbondenaanetniciteit.Indebriefstaat:«Hetisnood-zakelijkdatpersonenuitdeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapookzelfoverlastgevendejongensenhunoudersaansprekenophungedrag.»Verderstaater:«HetisbelangrijkdatdeMarokkaans-Nederlandsegemeenschapverantwoordelijkheidneemtbijdeaanpakvandeproblemen.»Daarbenikhetnietmeeeens,wantwijzijnallemaalverant-woordelijkvoordiejongeren.IkwilookhetgedragvanAntilliaans-Nederlandsejongerencorrigerenalszijdewetovertreden.GaathetindebriefoverzelfhulporganisatiesofmoetenindividueleMarokkaanseNeder-landerszichconstantmetdiejongerenbemoeienenzichverdedigenvoorhetgedragwaarmeezijnietwillenwordengeassocieerd?DeheerDijsselbloem(PvdA):Iklaatallehumbugevenvoorwathetis.ErzatééninteressantpuntindereactievandeheerDibi.HijzeizelfnamelijkdaterindethuissituatieendeopvoedingssituatieweldegelijkaspectenkunnenzittendietemakenhebbenmetdeherkomstvandemigrantenofdeMarokkaansecultuur.Datbenoemthijzelfook.Waarommoethijdanzospastischsprekenover«Marokkanenfetisjisme»alshetkabinetwilbekijkenofhetdaaropkaninspelenindeopvoedingsondersteuning,ofhetdeexpertiseopditterreinkanorganiserenenofhetdegemeentendaarbijextrakanondersteunen?Datismijnpunt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1810 DeheerDibi(GroenLinks):Daarhebiktotaalgeenbezwaartegen.Hetgaatmijeromdatjenietopbasisvanetniciteitstraftendatjeproblemennietopdiemanierverklaart.DeheerDijsselbloem(PvdA):Wiepleitdaarnouvoor?DeheerDibi(GroenLinks):Ikkanallerleiuitsprakenaanhalen.DeheerDijsselbloem(PvdA):Ditisnoufetisjisme:elkekeerditpuntherhalenendatspeldjeprikken.DeheerDibi(GroenLinks):InhetverledenhebbensommigePvdA’ersgezegdhoejeMarokkaans-Nederlandsejongerenspecifiekkuntstraffen.DaarneemikafstandvanengelukkigdoetdePvdAdatnuook.Eerderdeedzijdatechterniet.EengoedvoorbeeldvanMarokkanenfetisjismevandeministerishetonderzoeknaarmarokko.nl.Erzijnallerleisitesdiedirectofindirectdoordeoverheidwordengefinancierd.Tochonder-zoekenwijalleenmaarmarokko.nl,maroc.nlenislamwijzer.nl,ennietalleanderesites.Ikhoudernietvanomdatsoortonderscheidtemaken.DeheerFritsma(PVV):VindtdeheerDibiechtdatjezelfsMarokkaansecriminelendiehierillegaalverblijvenenalongewenstzijnverklaard,inNederlandmoethoudenennietmoetuitzetten?DeheerDibi(GroenLinks):Nee,datvindikniet.Alsiemandhierismeteenverblijfsvergunningenhijverziektdeboeltevaak,danmoetdewetmogelijkhedenbiedenomdeverblijfsvergunningnietteverlengen.Diemogelijkheidbiedtdewettrouwensal.Danmoetjetegendiepersoonkunnenzeggendathijmaarterugmoetgaannaarhetlandwaarhijenzijnoudersvandaankomen,omdatwijhiernietzometelkaaromgaan.Alshetinstrumentvanuitzettingechteralmoetwordeningezet,danmoetikwelheelkritischzijn,vooralbijjongensdiehieralvanafhunvijfdewonen.Ikdeelechteruwuitgangspuntdatiemanddiehiermeteenverblijfsvergun-ningis,ookkanwordenuitgezetalshijzichtevaakschuldigmaaktaancriminelefeiten.Jemoetzulkesituatiesechterheelzorgvuldigbekijken.Diebevoegdheidligtooknietbijstadsdeelvoorzittersofbijdepolitie,maarbijdeINDendestaatssecretarisvanJustitie.DeheerDeKrom(VVD):Voorzitter.Deredenwaaromwijinditverleng-stukzittenvanhetvorigeoverlegisdatwijdevorigekeermeermetelkaarindebatzijngegaandanmetderegering.Datheeftzekerookeenfunctie,maardebalanswaseenbeetjezoek.Wijhaddennamelijkhetkabinetmoetengrillen,wantdaarvoorzittenwijvolksvertegenwoordigershier.Vorigekeerkwamdevraagaandeordewelkeministerhetbelangrijkstwasopditterrein.Toenzatenerimmersvierministersaantafel.Daarisechtermoeilijkeenkeuzeintemakengeletopdeintegraleaanpakdiehetkabinetoptafelheeftgelegd.Overdieaanpakhebikgezegddatjedatookallemaaldaadwerkelijkmoetdoen.Scholing,werk,jeugdzorgenopvoe-dingzijnallemaaltotjedienst,maardeeffectendaarvanzijnpasoplangeretermijntezien.Datheeftdeministerookgezegd.Ikhebinmijneerstetermijnechtergezegddatopkortetermijndecriminaliteitopstraatechtmoetstoppen.Datgaatnietmetvoetbaltoernooitjesendatsoortzaken.Datgaatviatweelijnen:politieenjustitie.Detweebelangrijksteministersaantafelvorigeweekvoordekortetermijnwarendeministerdiegaatoverpolitieendeministerdiegaatoverjustitie.Voordeietslangeretermijnengeletopalleswatdaaromheenhangt–datisoverigensnietminderbelangrijk–warendatdeministerdiegaatoverjeugdzorgendeministerdiegaatoverintegratie.Detijdenhetgeduldvanmensenrakenop.Hetkannietzozijndatmensen,alsgevolgvanhetgepraathierindeKamer,overvierjaarnogTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1811 nietsmerkenopstraat.Eenpolitiecommissarisdiedertigjaarinhetvakzitentientallenagentenopstraatheeftrondlopen,zeidathijnuvoorheteersthoortdatersprakeisvanhaat–datiseengrootwoord–tegenditsoortraddraaiers.Daarschrokikvanendatisernstig.Datbetekentdatdekloktikt.Alshetkabinetnietingrijptenderaddraaiersnietvanstraathaalt,danbestaatdekansdatdeboelinwijkenescaleert.Datiseenernstigrisico.Datmaghetkabinetnietlatengebeuren.Hetmoetdusnuingrijpenennietovervierjaar.Demensenoverwieikookineerstetermijnsprak,moetenopkortetermijn,overeenhalfjaaropzijnlaatst,merkendatdezaakwordtaangepakt.Ditiseenernstigsociaal-maatschappelijkprobleem,misschienweleenvandegrootsteproblemen.Hetkabinetmoetingrijpeninhetbelangvandeslachtoffers,maarookinhetbelangvandeNederlandseMarokkanendiewelhunbestdoenengewoonmeedoen.Ikwilnietpathetischklinkenendaarisookhelemaalgeenredenvoor,maarikvoelhetwelzo.Wijmogenditnietlangerlatengebeuren.Grijpin!Grijpinopstraatviadelijnvanpolitieenjustitie.Datisheteerstewathetkabinetmoetdoen.Laathetnietuitdehandlopen.Erisheteenenandergezegdoveretnischeregistratieenikhebdedebattendaaroverookenigszinsgevolgddeafgelopentijd.Ikzitdaarheelpraktischin;voormijisetnischeregistratiehelemaalgeenideologischitem.IklasdatdeministeropbezoekisgeweestinRotterdam.HijheeftdeKamerledenopgeroepenomookmaareensopbezoektegaanbijdecoördinatorophetgebiedvanrisicojongerenaldaar.Ikwasdaaralgeweestendeministerheefthetzelfdegezienalsik.Daarvindtdatsoortregistratiegewoonplaats.Ikwasbepaaldonderdeindrukvandemanierwaarophetdaargebeurt.Etnischeregistratiedientdaarnamelijkeendoelenerwordtzorgvuldigmeeomgegaan.Alszijgeendoeldient,dandoejehetnatuurlijkniet.Alshetechterweleendoeldient,waaromzoujehetdannietdoen?Hetkanmijnietschelenofeenkatwitofzwartis,alshijmaarmuizenvangt.AlsmededooretnischeregistratiespecifiekehulpopeenMarokkaansgezinkanwordengezet,bijvoorbeeldeenhulpverlenerdieietsweetvandeMarokkaansecultuur,danmoetjedatdoen.Alsjedatnietdoet,schietjejezelfindevoet.Hetessentiëlepuntbijditsoortregis-tratieishoejeervoorzorgtdatjedegegevensgoedbeschermt.Jemoeterdusheelsimpelenpraktischmeeomgaanennietvandieideologischedebattenovervoeren.Daarhebikhelemaalgeenbehoefteaan.Mijnoproepis:grijpin.Grijpinopstraat.Zakenoppapierzijnmooi,maaralsmenseneropstraatnietsvanmerken,dangaathetfout.Voorzitter:FritsmaMevrouwVanToorenburg(CDA):Steuntuonzeoproepomheelergspaarzaamtezijnmethetschorsenvanjongerendieinvoorlopigehech-teniszittenendieopstraatdeboelversjteren?Ensteuntuonzeoproepomhendirectterugteplaatsenindeinstellingwaarzijvandaankomenzodrazijzijngeschorstenzichmisdragen?DeheerDeKrom(VVD):IkbewonderdeCDA-fractiealtijdalszijweereenpuntsteeltvandeVVD,wantditvoorstelstondgewooninonslik-op-stukplanenuhebtdatkeurigonderschreven.Hetantwoordisdus:ja.MevrouwVanToorenburg(CDA):Hetwasnietherkendalsuwplan,maardatisooknieterg.DeheerDeKrom(VVD):Datdoetuookheelknapendaarhebikookbewonderingvoor.Goedgedaan.MevrouwVanToorenburg(CDA):Daarzijnwijhetiniedergevalgelukkigovereens.Wijkondendatookaltijdsamengoedoplossen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1812 Voorzitter:VanToorenburgMevrouwKarabulut(SP):Voorzitter.Indeeerstetermijnvanvorigeweekhebbenwijeraluitvoerigovergesprokenenondanksdediscussiesdiehierwordengevoerd,isiedereenheterovereensdatdeoverlastopstraatvandemeestproblematischejongerenmoetstoppen.Ophoofdlijnenisiedereenheterookovereenswelkeinstrumentenjedaarvoornodighebtenhoejedieinzet.Hetisechterbelangrijkdathetgebeurt.Omdeconclusieuitdeeerstetermijnaantehalen:hetisbelangrijkdatdeministervoorWonen,WijkenenIntegratieheelduidelijkheeftgezegdvoortaanhetaanspreekpunttezijnophetpuntvandeprobleemjongeren,omtevoorkomendatditweereenprojectwordtzoalswijdeafgelopenjarenheelveelprojectenhebbengehad.NuhebbenwijhetoverNeder-landsejongerenmeteenMarokkaanseachtergrond.WijkomenechterzekerooktesprekenoverbijvoorbeeldAntilliaans-Nederlandsejongeren.Dezeministerheeftgezegddathijhetaanspreekpuntis.Natuurlijkhebbenwijookdeandereministersnodigdieoveraldieandereonderwerpengaan.Ineerstetermijnhebikookduidelijkgemaaktdatwijsamenopzichheelveelmogelijkheden,instrumenten,nieuwewettenenbevoegdhedenhebbengeregeld.Maarhetisweleenkunstomdieallemaalintezetten,enheelconcrete,duidelijkedoelentestellenopaldieterreinen,zoalshetscheppenvanbanenenstageplaatsen,enhetterugdringenvancriminali-teit,schooluitvalen–lastbutnotleast–segregatie.Ikbegrijpbestdatdeministerovervierjaarresultaatwilzien,maarikwilovereenjaaralkunnenbepalenofdeafspraakisnagekomen,namelijkzoveelbanenenzoveelstageplaatsenzijnerbijgekomen,endeoverlastismeteenbepaaldpercentageafgenomen.Ikwilkunnenzeggendatdiewijkenzijnopgeknapt.Ikkrijggraagbevestigddatwijdatopdiemaniergaandoen.Verderverwachtikdatdeministeralvoordezomermeteenplanvanaanpakkomt–alshijdatzowilnoemen–waarinstaathoehijdedoelstel-lingenconcretiseert.Graaghoorikhieropeenreactie.Omdatallemaaltedoenhebjenatuurlijkwelogenenorenindebuurtenenwijkennodig.InOosterweibijvoorbeeldisertenopzichtevaneenaantalmaandengeledennognietveelveranderd.Erisnogsteedssprakevaneenvergaandesegregatieenvangettovorming.Dewinkeliersindebuurtklagenernogsteedsoverdatdepolitiemoeilijkbereikbaaris.Debuurtagentenenanderepolitiefunctionarissendiewijdestijdshebbengesproken,zeidenteweinigtijdtehebbenomopstraataanwezigtezijn.Aldieproblemenzijnernogsteeds.Wijwetendatereentekortisaanjongerenwerkersenbuurtagenten.Komterookeenoplossingvoordietekorteninditplan?Buurtcoachesengezinsmanagersmogennamelijknooitdepolitieendejongerenwerkersvervangen.Daarhoorikookgraageenreactieopvandeminister.Dankomikoppreventie.Ikhebhetindecembereneerdergezegd,enwijhebbenhetdertigjaargeledenalgezegd:hetisin-enin-enintriestdatonzetoekomst,onzejeugd,onzekinderen,ondanksallewoordendiehierwordengesproken,apartnaarschoolgaanenapartopgroeieninapartewijken,inzwarteenwittewijken.Helaaszijndewijkenenbuurtenwaarwijhetoverhebbenzwart.Erwonenheelveelprobleemkinderenbijelkaar.Afgelopenzaterdagenookvandaagzijnerweernieuweonder-zoekenverschenenwaaruitblijktdattenopzichtevan2007hetaantalzwarteenwittescholennietisafgenomen.Sterkernog:ingemengdebuurtengroeithetaantalzwarteenwittescholen.Deministerheeftgezegddatwijhiermeeeenkernpunttepakkenhebbendathijgaatopnemeninzijnbeleidendathijkomtmeteenreactieoponzetienvoor-stellenvandecember.Ikwilechterookgraagdathijdaarwerkvanmaaktinditplan.Datpuntkomtimmersjuisttotuitingindebuurtenenwijkenwaarwijhetoverhebben.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1813 DeheerDijsselbloem(PvdA):Voorzitter.Ikwordnietvrolijkvanonsdebat,zozegikmaareventegenonszelf,niettegendeminister.Mijvaltnamelijkopdatwijernogsteedsveelmoeitemeehebbenomvrijrustigennuchtertepratenoverconcreteproblemeneneenconcreteaanpak.Sommigenvanonszijnzokleurenblinddatzijdaardoorallerleiblindevlekkenontwikkelen.Anderenzittenmeteenkokervisieenzijnzogeobse-deerddoordeproblemendiewordenveroorzaaktdoorMarokkaansejongerendaterooknauwelijksmeereenzinvoldebatvalttevoeren.Ikvindhetniveaunieterginspirerend.IkhebinmijneerstetermijngerefereerdaandeeerderuitgebrachtenotitievandePartijvandeArbeidoverdezeproblematiek.Daarinstaandrielijnencentraal:hetterugdringenvandehardestraatcultuur,hetversterkenofondersteunenvandethuiscultuurenhetversterkenvandeschoolcultuur.Langsdiedrielijnenmaakiknogeenpaaropmerkingen.IkbenhetzeereensmetcollegaDeKromdathetallereerstvanbelangisomdeveiligheidopordetebrengen.Veiligheidiselementairvoordeleefbaarheidinwijkenenvoordeontplooiingsmogelijkhedenvaneenindividuinzijnbuurt.Datiseenbasisvoorwaardevooralleandereactivi-teitendiejevanmensenkuntverwachten.Alsjemensenaanspreektophuneigenverantwoordelijkheid,danmoetindeeersteplaatsdeveilig-heidopordezijn.IndebriefstaatheelweinigoverdepolitieenhetOM,eigenlijkopvallendweinig,aangezienhetindeeersteplaatsgaatovereenvraagstukvanopenbareorde.Erstaantweeofdriezinnenoverin.HetkabinetbelooftmetdepolitieenhetOMtepratenoverdeprioriteitstellingindewijkenenbuurtenwaarzichdeproblemenvoordoen.Diespelden-puntenzijnbekend.IkkrijgdaarovergraageenterugkoppelingvandeministervanBZK.Ikwilwetenhoedatgesprekisverlopen,watpolitieenOMdaaroverhebbengezegdenhoezehuneigenprioriteitstellingopordebrengen,zodaterveeleerderenveeldirecter,sterkernog:onmiddel-lijkwordtingegrepenopdeplekkenwaardeproblemenzichvoordoen.Bijdethuiscultuurgaathetvooralomopvoedingsondersteuning,althansindevisievandePartijvandeArbeid.Hetvaltopdathetkabinetgelduittrektvoorcoaches,maarhetismijniethelemaalduidelijkinhoeverredatstructureelgeldis.EriseengrootgebaargemaaktnaarGouda,maarwatbetekentdatvoordeanderegemeenten?VerdersluitikmijaanbijdevraagvandeChristenUnieoverdeexpertise.DieisweldegelijknodigvanwegedesomsspecifiekeopvoedingsproblemeninMarokkaans-Nederlandsegezinnen.Dankomikopdeschoolcultuur.Indeeerstetermijnhebbenwijgesprokenoverschooluitval.ErisopgewezendatuitvalcijfersvanMarokkaans-Nederlandsejongerenhogerzijndangemiddeld.IkhadeenbeetjegehooptdatwijdebriefvanhetdepartementvanOnderwijs,CultuurenWetenschapnuzoudenhebben.DebewindsliedenvanOCWwildendaarimmerszelfopreageren.MisschienkandeministervoorWWIdaarechterzometeenmondelingopingaan.Ookhetcijferoverschooluitvaliszoopvallendveelhogerdatdaareenspecifiekeaanpakvoornodigis.IkbespeurdathetministerievanOCWnogergdevolgendestellingaanhangt:wijzijnkleurenblind,wijwerkennietmetdoelgroepen,erzijngeenspecifiekeproblemenenwijvoerengewoonbeleidtegenschooluitval.DatkomiktegenbijdeproblematiekvanRomakinderen,diemassaalnietopschoolkomen,bijdenogsteedsteleurstellendeonderwijsprestatiesvaninmiddelsdederdegeneratieMoluksejongeren,maarookbijdezegroep.OCWmoetdusooknogeensnadenkendanwelhetdebatmetonsaangaanoverdevraagofersomsnietsprakeisvaneenspecifiekprobleemwaarvandeaanpakietsmeervergtdanhetalge-menebeleid.HetkabinetzalaandeKamerrapporterenoverdevoortgangendeeffectenvanditprogramma.Ikhechtdaarzeeraan.Anderecollega’swillendaneerstwetenwatpreciesdedoelstellingwordt.Daarmeehebbenzijweleenpunt.Isdeministerbereidomzelfnogeenconcretise-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1814 ringsslagtemaken?Ikrefereerhierbijookaandebijdebegrotinginge-diendemotie-Dijsselbloem/VanderStaaij(31700-XVIII,nr.30),waarinwerdgevraagdomconcreteredoelstellingenvoorintegratie.DebetrokkenheidvandeMarokkaansegemeenschapwordtdoordeheerDibigeïnterpreteerdalszoudiegemeenschapverantwoordelijkzijnvoordeproblemenenalszoudenwijdegemeenschapdaaropgaanaanspreken.Zoishetechterniet.IkmerkjuistbijdeMarokkaansegemeenschapdeafgelopenpaarjaareentoenemendebetrokkenheidbijenbezorgdheidoverditprobleem.Diekansmoetenwijbenutten.Wijmoetennietzwartepieten.DatmaaktdeheerDibiervooralvan.Volgensmijisdateenvolstrektonterechteinsteek.Hetgaatomeenkansdiewijmoetenbenutten.Ikhoorgraagdereactievandeministerhierop.DeheerDibi(GroenLinks):Ikjuichdatsoortinitiatievenalleenmaartoe.DeheerDijsselbloem,diezichinzijninbrengalsdenuchterheidzelvepresenteert,moetmijnwoordennietverdraaien.Ikzegalleenmaardatjemensennietmoetaansprekenopbasisvanhunetniciteitendatjehendusnietdirectmoetassociërenmetanderemensenvandiezelfdeetnici-teitdievoorproblemenzorgen.IkjuichechteralleinitiatievenuitdeMarokkaansegemeenschap,dienietbestaat,alleenmaartoe.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.Ookwijwarenkritischoverhetschrijvenvaneen«Marokkanenbrief»,nietzozeeromdatwijnietinziendaterspecifiekeproblemenzijnmetMarokkaansejongeren,maaromwillevanwatervervolgensindebriefstaat.Erstaanallerleirepressie-maatregelenin,waarwijhetnietmeeoneenszijn,maarwaarvanikmijafvraaginwelkezindiespecifiekbetrekkinghebbenopMarokkanen.Jongerendiezichmisdragen,moetjeoppakken.Jemoetoptijdingrijpen.Jeugdzorgmoeteroptijdbijwordenbetrokken.DaarisnietsspecifiekMarokkaansaan.DevraagwaaromsommigespecifiekeproblemenonderMarokkaansejongerenzichvakeropenbarendanbijanderejongerenwordtindebriefonvoldoendegeanalyseerd.Ikhoopdatvooraldaaropwordtingezoomdinhetvervolgopdezebrief.Daaropinzoomenishele-maalnieterg.WijhebbeninhetverledenimmersookgekekennaarproblemenrondAntilliaanseenSurinaamsegezinnen,waarindemanvakerontbreektdanbijanderegroepen.Hetisprimadatdepolitiekaldieonderwerpenbekijktomgoedezorgtekunnenbiedenenoptijdtekunneningrijpen.Indebriefwordtechterdenadrukgelegdoprepressiegekop-peldaandetermMarokkanen.Watlevertdatextraop?Ishetnodigomdaterintezetten?Waterinstaat,geldtnamelijkvooriedereen.DaarmeeontkennenwijnietdatereengroterpercentageMarokkaansejongerenbetrokkenisbijcrimineleactiviteiten.Wijzienookweldatdaarvanbijdiegroepmeersprakeisdanbijanderesociaaleconomischachtergesteldegroepen.TurkenzijnmindercrimineeldanMarokkanen,zozoujekunnenzeggenalsjenaardecijferskijkt.Wijhebbenergeenmoeitemeeomdaarovertespreken,maarwijvindenhetnietgoedomdatonderhetkopje«Marokkanenbrief»tezetten.Eriseenaantaltoezeggingengedaanoveronderwijs.Datisnamelijkdevoornaamsteinsteekvanonzeinbreng.Overdebredeschool,stages,hetbestrijdenvanschooluitvalendejeugdzorgwordenallemaalprachtigewoordengesproken,maarhetzijnaalgladdetoezeggingen.Hetschietnamelijknietopmetdejeugdzorg.MinisterVanderLaanisdaarnietdeeerstverantwoordelijkevoor.Ookophetgebiedvandeschooluitvalmoeterontzettendveelgebeuren.Wijvertrouwenerwelopdatdeministerdezelfdeinzichtenheeftopdatpunt,maarwijziendaarnognietvoldoenderesultatenvanterugendatistochdekernalsjejongerenerbijwilthouden.DeMarokkaansegemeenschapbestaatnietalszodanig.Hetisprimadatmensenerbijwordenbetrokken,maarvaakgrijpenlokalebestuurdersterugnaarouderwetseverbanden,bijvoorbeelddemoskee.IkwaseenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1815 aantalmaandengeledenopwerkbezoekineenwijkwaarmeneensoortbuurtcentrumhadopgezetvoordehelebuurtnaasteenmoskeeofeigen-lijkongeveererin.Ikhebhelemaalnietstegenmoskeeën,maardatisnietdemanierwaaropwijbetrokkenheidmoetenorganiseren.Ikbegrijpweldatdebestuurderseigenlijkgeenanderhaakjehebbenomsamenwerkingaanoptehangen.Deinsteekvandeministerisprima,maarindepraktijkblijkthetvoorlokalebestuurdersvaakheelmoeilijktezijnomsamenwer-kinggoedteorganiseren.Vervolgensvallenzijterugopditsoortstruc-turen.Datvindikongewenstenikhoopdatdeministerdatookwiluitspreken.Hetisechterookvanbelangdatereenalternatiefwordtgeschetst.DeheerDijsselbloemzeidatheteennietzoinspirerendebijeenkomstwasvorigeweek.Ikbenhetdaarinzoverremeeeensdatiknietzoveelnieuwshoor.Watoverrepressiewordtgemeld,geldtvooriedereenendeanalysevanwatwijpreciesvoorMarokkaansejongerenmoetendoen,ontbreekteigenlijknog.IkbeneenkeernaareenzondagsschoolinAmsterdam-Noordopwerkbezoekgeweest.Moedersmethoofddoekjeskwamendaarinkreupeleauto’shunkinderenvoorrijden.Diekinderenkregendaaropzondagmiddagurenlangextralesoverpolitiek,overgezondheidszorgenoveronderwerpenwaarzijingroepachtalmeebeginnen.Zijwillenzichnamelijkgraagmengenindesamenlevingenietsvanhunlevenmaken.Datisfantastisch.Dathebikeenpaarkeermeegemaaktenanderenzullendatookhebbenmeegemaakt.Datisechtheelinspirerend.Danziejedatde(veer)krachtvanheelveeljongerenenheelveelgezinnenongelooflijkgrootis,ondanksalletegenslagendiezeophunwegvinden.Diejongerenmogenwelwatmeerinhetzonnetjewordengezetendejongerendiezichmisdragen,moetenwijaanpakken.Maardatinspireertmijecht.Voorzitter:FritsmaMevrouwVanToorenburg(CDA):Voorzitter.HetiseigenlijkwelgoeddaterinmiddelseenweekisverstrekensindswijindezesettingbijeenwarenomoverdeproblematiekvandeMarokkaansejongerentedebatteren.Ikhebnamelijkwatkunnenbijkomenvandeteleurstellingenmetenigeafstandkunnennabeschouwen.Watmijhetmeestisbijgebleven,zijnderolendestellingnamevandeministervoorJeugdenGezin.Hetisnietaanhemtewijten,maarpasindelaatsteminutenbeantwoorddehijvolgensonsdemeestwezenlijkevragen.Opeenvraagovervoorwaarde-lijkeondertoezichtstellingantwoorddehij:o,kanallemaalal.Enopdevragenoverkinderbijslaginhandengevenvaneenhulpverlenerantwoorddehij:o,datdoenwijallang.Hijzeidatalledingendiewijriepenalmogen.Hoeishetmogelijk?VorigeweekzateropuitnodigingvanhetCDAeenjeugdagentopdetribune.Zijhadinhaarzakeenbrandendezorgmelding,diezijhadmeegebrachtomdatzijdachtdatwijdaarmisschiennogietsmeekondendoen.Diemeldingwillenwijvandaaggraagaanhetkabinetvoorhouden.Zijgaatovereenjongetjedatik«B»zalnoemen.HetgaathelemaalmismetB.Hijisaleenpaarkeermetdepolitieinaanrakinggekomen.Hijbedreigtanderekinderenindewijkenperstgeldvanhenaf.Hijzegtregelmatigdathijmensendoodzalmakenenheeftdaarheelconcreteideeënover.Erwaseenincidentindebus.Erwerdhemgevraagdwathijzoudoenalseenvanzijnvriendjesindiebushadgezeten.Zijnantwoordwasdathijmeteengeweerzoukomeneniedereenzoudoodschieten.Hijheeftgeenbesefvannormenenwaarden,enisvoornietsenniemandbang.Menheeftgeziendathijopstraatonlangsdooreenfamilielidisgeslagenmeteenbroekriem.Hijgafaandathethemnietsdeed.Doorzijngedragenzijnmaniervankijkenzijnheelveelmensenbangvoorhem.Zijnmaniervancommunicereniszeerbeperkt.Hijpraateigenlijkbijnanietenisvaakergagressief.MenmaaktzicherzorgenoverdathijbinnenkortdusdaniguitzijndakgaatdathijnietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1816 meeristegentehoudenendathijanderenietsaandoet.Ditiseenjongetjevandebasisschool.Zijnbroerzitvastvoorgeweldplegingen.Dezejongeniszelfaleensopgepaktomdathijeenwapenbijzichhad.Deoudersvondendatprima.Hijisaleenkeeraangehoudenomdathijopeensoortbrommerreed.Hijkreegeenboetevan€200.Zijnoudershebbendielachendbetaald.Hetgaatomeenkindvandebasisschool.DejeugdagentisnaarhetVeiligheidshuisgegaanmetdezemelding.Jeugd-zorgzeidathetgingomeensoftemeldingwaarzijnietsmeeaankonden,omdatdeoudershetnietwillen.Zolangnietopadequatewijzewordtgereageerdopditsoortzorg-meldingenishetdweilenmetdekraanopen.NatuurlijkmoetdeministervanJustitieallesinhetwerkstellenomrepressieopordetekrijgen.Datdoethij;hijreageertgoedopverzoekenoverschorsingen,zowelvandeVVDalsvanons.Alswijechterdekomende25jaarhierovernietwillenblijvenpraten,danismetnamedeministervoorJeugdenGezinaanzet.WatgaatdeministervoorWWIsamenmetdeministervoorJeugdenGezindaadwerkelijkondernemenomdezeproblematiekindekiemtesmoren?Hoegaathijvoorkomendatjochieswaariknetoversprak,uitgroeientotechteMarokkaansestraatterroristen?Nuzittenzijnogopdebasisschool.Latenwijervoorzorgendatwijhettijnukeren.Voorzitter:VanToorenburgMinisterVanderLaan:Mevrouwdevoorzitter.Hetraaktmijdatenkelewoordvoerders–gelukkigzijnhetmaarenkelen–hetplanteweinigdaad-krachtigvinden.Mijncollega’senikhebbenvorigeweekalgezegddatjejekuntrichtenopdeflankenvanhethelespectrumvandediscussie.Anderenvindendediscussiejuisttehard.Daarwilikechternietmeewegkomen.Dooreenaantalhoofdpuntentebenoemenwilikaantonendatdegenendiezeggendathetbeleidnietdaadkrachtiggenoegis–«gerommelindemarge»zoheeftiemandgezegd–zichlosmakenvandefeiten.WathetdepartementvoorWWIbetreft,wordtindezebriefnergensomdehetebrijheengedraaid,maardanookhelemaalnergens.Inonzehardeaanpakstaattaalvoorop.Deverhalenvanverschillendewoordvoer-ders,waarikmijoverigensvollediginkanvinden,illustrerendat:bijalleswatopstraatmisgaatbijjochiesvantwaalftotvijftienjaar,moetjeterug-denkenaanhoezijwarenalstwee-,drie-,vierjarige.Onzegrootstetaakisomervoortezorgendatdehuidigejochiesvantwee,drie,vierweloptijddetaallerenennietalsvierjarigenaarschoolgaanmetjarentaalachter-stand,diezijnooitvanhunlevenmeerkunneninhalen.MevrouwVerdonk(Verdonk):Deministerspreektoverjongensvantwaalf,dertienjaar,maarhetgaatalomkinderenvanafzesjaar.MinisterVanderLaan:Natuurlijk,mevrouwVerdonk.Eenvandezorgendieookindebriefwordtbenoemd,betreftdegroep12-minners.Daarbijgaathetafentoeinderdaadoverjongensvanafzes,zevenjaar,maarhetgrootstedeelbestaatuitpubersenouderejongens.Hetkabinetrealiseertzichheelgoeddatzijookeenstwee,drie,vierjaaroudwarenendathetopdieleeftijdalgrotendeelsismisgegaan.Eenvandedingenwaaraanhetparlementdedaadkrachtvanhetkabinetmagmeten,ishetvolgende.Wijrustenniettotdatwijdeachterstandhebbenweggewerktbijdiekinderenvanvier.Ophetmomentdatzijnaarschoolgaan,moetenzijevengoedzijnvoorbereidalsalleanderevierjarigekinderen.Hetisname-lijkontzettendoneerlijkomjongekinderenaloptezadelenmeteenachterstanddiezijnietkunneninhalen.InrelatietotmijneigendepartementwiliknoghetvolgendezeggenoverhetaansprekenvandeMarokkaansegemeenschap.IkgeeftoeaandeherenDibienVanderHamdat«deMarokkaans-Nederlandsegemeen-schap»nietbestaat.DiegemeenschapiseenheeldiversgeheelvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1817 mensenmetheelverschillendegedachten.Uitdestatistiekenkunjeechternietandersdanvaststellen–datdoethetkabinetookonom-wondeninzijnanalyse–dathetbijdezegroepernstigerisgesteldmetschooluitval,werkloosheidencriminaliteit.Datiswelreëel.Daarkunje«deMarokkaansegemeenschap»nietopaansprekenalsgemeenschap.IkbenhetookhelemaalmetheneensdatjeaaneenindividueleMarok-kaanseNederlandernietkuntvragenomzichdezeproblematiekpersoon-lijkaantetrekken.Datzounamelijkinderdaadstigmatiserendzijn.Jekuntechterwelorganisatiesvragenomeenstestoppenmetinbrieventeschrijvendatwijteveelstigmatiserenenommeetedenkenoverhoewijdeproblemenkunnenoplossen.OverigenszithierinookeenkritischenootjegensdeheerDibi.Ikgadusmeeinhetpuntoverwiejeaanspreekt,maarwijverschillennogflinkvanmeningoverwaaropjehenaanspreektenwatjevanhenvraagt.Datismijnindruk.Dankomikopdehoofdpuntenvandeanderedepartementen.Ikhebhetnogsteedsoverdevraagofjezomaarmagzeggendatditgerommelindemargeisendatergeendaadkrachtis.Metdegenendiedatvinden,benikhetfurieusoneens.MijncollegavanJustitieisoplokaalniveaudestrafendezorgaanhetkoppelenindeVeiligheidshuizen.Hijmaaktdeaanpakpersoonsgericht,ookindenazorg,waarhetCDAhetsteedsoverheeft.OverhetverzoekvandeKameromnietlangerteschorsen,datvastooiteerderdoordeVVDisgedaan,zegik:datgebeurt.OnderanderenmevrouwVerdonkendeheerFritsmamakenzichzorgenoverde12-minners.Datiseenbelangrijkpunt.De12-minnersworden’savondsthuisgebracht,deouderswordenaangesprokenenzonodigzitdaarookeenstrafrechtelijkgevolgaanvast.Hetisdusnietmeernormaaldatkinderenvantwaalfjaar’savondsomnegenuuropstraatlopen.OnderanderendeheerDijsselbloemweeseropdathetdaarbijmisgaat.DankomikbijhetdepartementvanBinnenlandseZakenenKoninkrijks-relaties.Velenzullenhetalhebbengedaan,maarikverzoekdegenendiedatnogniethebbengedaanomdewetovervoetbalsupporterseenstelezen.Daarstaanpittigedingeninoverhetgebiedsverbodendemeld-plicht.Diewordenallemaaltoepasbaaropdegroepwaarwijhetnuoverhebben.Ikweethetnietzeker,wantmijncollegavanBZKisnietaanwezig,maarzoalsikstapelsbrievenkrijgvanhooglerarendiezichafvragenofwijniettehardzijntegenMarokkaanseNederlanders,denkikdatzijgerelateerdaanhetgebiedsverbodendemeldplichtbrievenvangelijkestrekkingkrijgtoverbewegingsvrijheid,vrijheidenderechtenvandemens.Wijgaanergewoonmeedoor,overdaadkrachtgesproken.Hetvolgendepuntisdeondersteuningdoordepraktijkteamsendeverbredingvandeinzet.IkkanhetvolgendezeggenoverBZKendaad-kracht:hetgrootstedeelvanhetgeldkomtvanBZK.Diezogenaamde«VanMontfrans-gelden»wordenhiervooringezetin2009en2010.MevrouwVanToorenburgzethetdepartementvoorJeugdenGezinergvoorop.Datdepartementisechterwelbezigmetgedwongenopvoedings-ondersteuningenisookeenbrugovergegaanwaarhetwoord«doorzettingsmacht»bijpast.Dangaathetoverigensoverdoorzettings-machtophetniveauvaneengezinsmanagerdieandereinstellingendwin-gendkanopleggenomeenenanderopelkaaraftestemmenenoverdedoorzettingsmachtvandegemeenteendeburgemeesteromderegieopdatniveauterhandtenemen.Uiteindelijkzijngedachtenvrijenmoetiedereenineendebatzijneigenoordeelvellen.Iksnapheelgoeddatwijelkaarnietkunnenaansprekenoponsoordeel.Ikhebechterweleengoedgevoeloverdeinzetvanhetkabinet,overhetgevoelvanurgentievanhetkabinetenoverdebereid-heidomzakenronduitbijdenaamtenoemenenerdaadwerkelijkietsaantedoen.Jekuntaltijdtegeniemandzeggendathijgeenvisieofgeendaadkrachtheeft.Daartegenbenjebijnaweerloos.Alsjeechternaardezefeitenkijkt,komjetoteenanderoordeel.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1818 Hierbijmaakikéénkanttekening.Devorigekeerwerdgevraagdwathetdoelisenhoewijgaanmetenofwijdaadwerkelijkdegoedekantopgaan.Datiseenreëlevraag.Erisimmersdaadkracht,maardieisnogvooralverbaal.Alsjedewetovervoetbalsupportersnamelijknietconsequenttoepast,komjeooknietverder.Alswijmensennietzonodigdwingenomnaareencursustegaanomdetaalteleren,danblijfthetbijwoorden.Dievraagisdusontzettendreëel.IkhoopechterdatdeKamerookhetantwoordreëelvindt,namelijkdatwijhethierhebbenovereenhardnek-kigeproblematiek.Overvierjaarmoetinaldiestatistieken,namelijkvanschooluitval,werkloosheidencriminaliteit,tezienzijndatwijsubstantiëlestappenvoorwaartshebbengezet.Dankunnenwijwaarschijnlijkeenveelvrolijkerecommissievergaderingmetelkaarvoerendannu.IksnapdatdeKamerdeinvullingdaarvanwilhebben.Diezegikooktoe.OnderanderendeledenKarabulut,DijsselbloemenOrtegavroegenhiernaar.Ikzeggraagtoedatwijdaarmeerhandenenvoetenaangeven,zodathetpadernaartoedekomendevierjaarhelderderwordtenhethelderderwordtwatwijverstaanondereensubstantiëlewinstindestatistieken.Ikhoopdatniemandhieraantafeliemandwilwijsmakendatditprobleeminvierjaarhelemaalisopgelost.OverdewijkenaanpakisgezegddatwijachttottienjaarconsequentenhardnekkigmoetenvolhoudenomdewijkenophetgemiddeldeniveauvanNederlandtekrijgen.Danmoethetzijngelukt.IkbenbangdatjeookeerderintermijnenvanachttottienjaarmoetpratenvoordatalleMarokkaans-NederlandsejochiesgemiddeldophetniveauvanderestvanNederlandzittenenvoordatjeditspecifiekeprobleemhebtopgelost.Ikstuurechtervoordezomereenbriefwaarinikuiteenzethoejeperjaardeoutcomeofdeoutputkuntmeten.DaarmeezalikdeKamerovertuigendatheteenmeetbaargeheelwordt.DeheerFritsmasteltdaterindebriefvanwerduitgegaandathetnogsteedsomincidentenzougaan.Datisnietwaar.Ikzalnietuitvoerigciteren,maaropdeeerstebladzijdestaatoverdeernstigeoverlastendeurgentievandeproblematiek:«Terechtverwachtenburgersdatdeover-heiddaarkrachtigtegenoptreedt.»OpdetweedebladzijdestaatdatondertussenhetbesefisgegroeiddatdeproblematiekvanMarokkaans-Nederlandsejongerenextrainspanningenvragen.Dejongerenzijnover-vertegenwoordigdindestatistieken.Opbladzijde7staatdatgroepenMarokkaans-Nederlandsejongerengroteoverlastveroorzakenenzichgedrageninstrijdmetnormenenwaardendiehiertelandegelden,dathetkabinetdatonaanvaardbaarachtendatereenflinkeinspanningnodigis.DeheerFritsmamoetdusnietzeggendathetkabinetdeproblemenalsincidentenziet.Hetkabinetzietaldieincidentenalseenpatroon.Datblijktduidelijkuitdebrief.MevrouwVerdonkhadhetoverdeboeteaandeouders.DevorigekeerheeftdeministervanBZKaltoegezegdomverderteverkennenofhetmogelijkisomeenboeteopteleggenaanoudersalshunkind’savondswordtthuisgebracht,alsdeoudersdaaropwordenaangesprokenenalszijdaaroponvoldoendenreageren,aangezienheteendagdaarnabijvoor-beeldweergebeurt.Wijzijnhetermetelkaarovereensdatzijinlaatsteinstantieookstrafrechtelijkmoetenwordenbejegend.Hethoortnamelijkniet;kinderenhorendaninbedteliggen.MevrouwVerdonkheefteenverbandgelegdmetdeinhaarogenopnieuwstijgendemigratie.OokdeheerFritsmaheeftdatverbandheelnadrukke-lijkgelegd.Ikzegtoedatwijdiecijfersnogeenkeertoesturen.Hetduurttelangomzeallemaalvoortelezen,maarwatzijbewerenkloptniet.Eriseenkeereenstijginggeweestdieisveroorzaaktdoorasiel-enhuwelijks-migrantendienietafkomstigzijnuitTurkijeofMarokko.WijzullenbijdeevaluatievandeWetinburgeringdepreciezecijfersgeven.Ikguniedereenzijninsteekindediscussie,maarlatenwijechtoverdefeitendiscussiëren.Daarmeezegiknietdathetkabinetaltijdgelijkheeft.Ikwilechtergraagdatwijeenenanderheelpreciesopschrijven,wantikwordeenkleinbeetjeiebelvanwoordenals«openstaandesluizen».DiesluizenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1819 zijnallangdicht.Ikzegtoedatwijdefeiteneensgoedopschrijven.Dankunnenwijdaarnadiediscussievoeren.MevrouwVerdonkhadheteroverdatmenafstandmoetdoenvanhetMarokkaansepaspoortalvorensmenhetNederlandsepaspoortkankrijgen.Daaraanstaaninternationaleverdragenindeweg.Ookkunnenwijhetmensennietblijvennadragendatzijgeenafstandkunnendoenvanhunpaspoort.Daarkunnenookheelveelmensenbijzittendievolopmeedoen.Inhetalgemeenmoetjemensenophungedragbeoordelen.Alsdatnietgoedis,danmoetjeaandehanddaarvaninterveniëren.Aandeanderekant:alsMarokkaans-Nederlandsejongereneenverblijfsver-gunninghebbenenzijplegenstrafbarefeiten,danmoetwordenbezienviaonsopzichzelfzeervoortreffelijketariefsysteemofdievergunningkanwordeningetrokken.Datgeldtoverigensvooriedereenmeteenverblijfs-vergunningendatisgisterenookheelhelderonderwoordengebrachtdoorstaatssecretarisAlbayrak.Alsiemandsverblijfsvergunningisverlopenenhijvraagteennieuweaan,danisnatuurlijkdejuridischevraagaandeordeofeenverblijfsvergunningopnieuwwordtverleend,rekeninghoudendmetzijnvoorgeschiedenis.Daarovergaathetparle-mentofderegeringechterniet.Daargaatderechterover.MevrouwOrtegavroegnaardedefinitievanprobleemjongeren.Bijprobleemjongerenhebjehetoverschooluitval,criminaliteitenwerkloos-heid.Vanhetbegrip«risicojongere»isergeeneenduidigedefinitie.Zoishetookopgeschreveninhettaskforce-rapportoverAntilliaansejongeren.Erisnamelijkjuistsprakevanrisicobijdegroepdieopzichzelfnormaalis,maardreigtafteglijden.Daarbestaatdusgeendefinitievan.Welkanikeenhopelijkbevredigendantwoordgevenophaarvraagoverdebestpractices.Ikvergatvorigekeerhetvolgendetezeggen.Wijhebbennueengroepgemeentenbijelkaargebrachtomeenenandersamentedoen.DiegroepwordtoverigensdoorburgemeesterWolfsenvanUtrechtgecoördineerdmethulpvanhetministerieendeVNG.Eenvandebelangrijkstegedachtenachterhetsamenbrengenvandiegemeentenisdatzeopdezemanierrazendsneloverditsoortzakenvangedachtenkunnenwisselenendezezakengoedkunnendoorpraten.Ikgeefenkelevoorbeelden.DestraatcoacheszijninAmsterdamuitge-vondenendiewerkenecht.Daarvoorverwijsiknaardebriefendatblijktookuitallestatistieken.EentweedevoorbeeldiseenheelgoedprojectdatlooptinUtrecht.Daarheeftmenvastgestelddatmaar30%vandeoudersvankinderendievoordestrafrechterkwamen,opdezittingaanwezigwas.Datisinpedagogischezinnatuurlijkwalgelijk,wantopdatmomenthorenouderszich,opzijnzachtstgezegd,ongelooflijkzorgentemakenenhorenzijdiezorgooktelatenblijkenaanhunkind.Ikhebdatzelfalsadvocaatinhetverledenvaakmeegemaakt.InUtrechtheeftmeneensysteemwetenoptezettenwaarbij100%vandeoudersaanwezigisopdezitting.Waaromhaaltunuuwschoudersop,mevrouwVerdonk?MevrouwVerdonk(Verdonk):Datisveeltelaat.MinisterVanderLaan:«Beterlaatdannooit»istochooknogeenmotto.InUtrechtheeftmenduseenmanierbedachtomdeaanwezigheidvanoudersvankinderendievoordestrafrechterstaan,van30%naar100%optevoeren.DatiseenvoorbeeldvaneenbestpracticewaarvanwijgraagwillendatdieiniederegemeenteinNederlandwordtgehanteerd.Dieaanwezigheidisinderdaadbijwetverplicht,maardatgebeurtdaarnuookfeitelijk.Daarwordtnuingewrevendatzoietsnormaalis.InTilburgheeftmenintensievecoachingvoorMarokkaans-Nederlandsejongeren.Erisnueenwachtlijstvoordecoaching.VerderverwijsiknaardewebsitevanhetNederlandsJeugdinstituut,waareenheleboelvanditsoortvoorbeeldenopstaan.Hetisnietzo,geachteparlementariërs,daternietsgebeurt.Decijferszijnnietgecorrigeerdvoordesociaaleconomischepositie,zozegiktegendeheerDibi.Iedereenindezezaalweetechter–metexcuus–TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1820 datMarokkaans-Nederlandsejongerennogsteedsflinkzoudenzijnover-vertegenwoordigdindiecijfersalswijdatwelzoudendoen.IkmeendatdeheerDibidatookwelinziet.Datdoetnietsafaandebredeencomplexeproblematiek.IkbenheteensmetdereactievandeheerDijs-selbloemopdatpuntvandeheerDibi.DeheerDijsselbloemsteldename-lijk:washetmaaralleeneensociaaleconomischprobleem.Hetgaatechterietsverder.DeheerDibimeentdatdeheerAsscherinzijnartikelschreefdatmantel-zorgersniethoevenmeetedoenaaninburgeringscursussen.Hijvroegofdatklopt.Nee,nergensinderegelgeving,nochindeWetinburgering,nochinuitvoeringsbesluitenwordthetbegrip«mantelzorger»gebruiktofietswatopdiemanierkanwordeningevuld.Datisdusgewoonnietwaar.Verderverzochthijomvrouwenvoorrangtegevenbijdeinburgering.IkprobeersteedsingenuanceerdedebattenmetdeKamertelatenziendathetkabinetdegelijkheidvanmannenenvrouwenzeerhooginhetvaandelheeft.Datwerkttweekantenop.OokvroeghijomdepilotvanAmsterdamuitterollen.Hijverwijstnaareenerggoedproject.Datzalbijheteerdergenoemdeoverlegtussendiegemeentenwordenbetrokken.Inhetverlengdevanwatwijoverdeverblijfsvergunninghebbengezegd,haddeheerFritsmahetoverdenaturalisatie.Ongetwijfeldweethijdathetkabinetwerktaaneenvoorstelomdietekoppelenaanterroristischedaden.Diedadenzijnzoheftigdatjedaarmeejenationaliteitkuntverspelenalsjeeentweedenationaliteithebt.Ikbenooklidvanhetkabinet.Vandaardatikdebeperkingtotditterreinopditmomentvolmondigsteun.Wijhoevendatpaddusnietop.Zolangwijersamen,kabinetenparlement,inslagenomdebevolkingdeindruktegevendathetnietbijwoordenblijft,maardatwijdadenstellendietotdenoodzake-lijkeresultatenleiden,danhoevenwijditsoortdraconischezakennietmetelkaartebespreken.Dankomikophetregistreren.BijhetintrekkenvandebriefoverdeVIAentijdensgesprekkenoverdealgemeneVerwijsindexRisicojongerenistoegezegddathetkabinetvoordezomerkomtmeteenstandpuntoverregistratie.Datstandpuntzalnietuitsluitendpragmatischzijn,wantdaarzitnatuurlijkeenzeerprincipiëlevraagaanvast.Hetkabinetweetechterheelgoeddatopeenaantalplekkeninonzesamenlevingaletnischwordtgeregistreerd.Daaromwilhetkabineterinzoverrepragmatischmeeomgaandaterheelsecwordtbekekenwaarvoorjeetnischregistrerennodighebtendatjehetdoetalsjevindtdatjehetnodighebt.Bijdepolitieeningemeentelijkebasisadministratiesgebeurtdatbijvoorbeeldal.Wijstellendatdusiniedergevalnietterdiscussieenbreidenhetwaarnodiguit.NietiedereenindeKamerzalhetdaarmeeeenszijn,maarzosecwillenwijditdebatvoeren.MevrouwVerdonkvroegnaardeomvangvandegroepennaardekosten.Ikweethetantwoordopdievragenniet.MevrouwVerdonkmaakteenschatting,waarikopditmoment,metallebeleefdheid,nietveeloverkanzeggen.Tegeneenheerkunjedanzeggendathijzoietsopdeachterkantvanzijnsigarendoosheeftuitgerekend.Tegeneendame,zoalsmevrouwVerdonk,zouikdatnietdurvenzeggen.AlszijbedoeltdaterteveelgeldwordtuitgegevenaandeaanpakvanproblemenmetMarokkaans-Nederlandsejongens,danwilikwelgraagmethaardaaroverindebatgaan.Danismijnantwoordnamelijk:nee.ZolangwijnogstapelsbrievenkrijgenvanhetSamenwerkingsverbandvanMarokkaanseNederlanders,FORUMenanderemulticultureleclubswaarinstaatdatwijveelteveeldoenaanrepressievanMarokkanen,maarwijzelfvindendateenenanderinbalansis,durfiktegenmevrouwVerdonktezeggen:alshetgeldgoedisbesteed,zullenwijhetdanmaargewoonuitgevenomweersamenopwegtegaanterugnaardenul,omdiestatistiekweerterugnaarhetalgemeneniveautebrengen?Dangevenwijnietnuleurouit,maardangevenwijnetzoveeluitaanMarokkaans-Nederlandsejochiesalsaan«Nederlands-Nederlandse»jochies.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1821 Overdecapuchonhebbenwijhetgehad.Daarkanikverdernietsoverzeggenindiezindatwijdatgoedzoudenvinden.DeministervanJustitieheeftvorigekeergezegddatwijgeenplannenhebbenomdaarspecifiekwataantedoen.NaastwatikinhetalgemeenhebgezegdoverstigmatiseringheeftdeheerDibinogeenantwoordvanmijtegoed.Iksnapzijnzorgen.Ikverzoekhemechterommeetedenkenophetniveauvandeorganisaties.Opdatpunthebikdaarnetaleenstapgezetinzijnrichting.Ikwildeookzeggendathijzichzelfnietkwetsbaarmoetmaken,maardatisgeengoedeformu-lering.Uitzijnopstellingmerkiknamelijkdathijzichkwetsbaarvoeltinhetgesprek,indiezindathijalsMarokkaanseNederlandernietwilwordenaangesprokenopwatandereMarokkaanseNederlandersfoutdoen.Ikprobeerdaarheelergrekeningmeetehoudendoormijnadruk-kelijkterichtentotdieorganisaties,maarooktotdeouders.Datmagnatuurlijkaltijd;datzaldeheerDibiooknietontkennen.Ikhoopdathijdaneenbepaaldegevoeligheidkanloslatenomopinhoudelijkniveaueenseenkeergoedstrengteworden.Datisnamelijkwatwijvragen.Enikhoopdatikdanhetsoortbrievenvanorganisatiesgewoonaandekantmaglatenliggenwaarinzemelden:natuurlijkwillenwijhelpen,maargeefonseerstdefaciliteitenendanbedenkenwijhoewijjekunnenhelpen.DeheerDibizithelemaalverkeerdwatbetrefthetonderzoeknaarMarok-ko.nl.InmijnallereerstedebatalsministerweesdeheerFritsmamijeropdatopdiesiterechtstreeksstrafbarefeitenwordengepleegddoorhetbezigenvanantisemitismeenhetdiscriminerenvanvrouwenenhomo-seksuelen.DecreditsdaarvoorgeefikaandePVVendeheerFritsma.Hetmaaktmijdusgeenfluituitwiedataandeordestelt.Datgebeurtdaarmet–datwashetspringendepunt–subsidiegeld,waarwijtoevalligietsoverhebbentezeggen.Binnenkortkomenwijmetgegevensoverdiesites.Wijwillenvoorkomendaterbelastinggeldwordtbesteed,ookvanjoden,vrouwenenhomoseksuelen,zonderdatdeoverheidcontroleeninvloedkanuitoefenenomditsoortpraktijkentevoorkomen.Alshijmeentdatwijdaarmeeietsverkeerddoen,danzalikhetdaarvanmijnhelelevennietmethemovereensworden.Alshijanderesiteskentdiesubsidiekrijgendieikookmoetaanpakken,danverzoekikhemommijvandaagdaarovereenbriefteschrijvenendangaanwijdaarmeteenachteraan.DeheerDibi(GroenLinks):Ikwilooknietdatmijnbelastinggeldwordtuitgegevenaandatsoortrarefratsen.Hetgaatmijeromdaterweermetdubbelematenwordtgemetenalsjealleenmaardiesitesonderzoekt.Ikweetnietofuweleensophetinternetkomt,maardieuitspraken,diestrafbarefeiten,zieikoveral,ookopanderedoordeoverheidgesubsidi-eerdesites.Devoorzitter:Deuitnodigingvandeministeris:geefaanwelkesiteshetzijn,danpakthijzeookaan.Ikvraagdeministeromnuverdertegaanmetzijnbetoog.DeheerDibi(GroenLinks):DeministerweetwelwaaromdePVVspeciaalditaankaart.MinisterVanderLaan:IkganietinopdemotievenvandePVV.AlsdePVVinhoudelijkietszegtwaarikhetmeeeensben,gaikdaarserieusopin.Daarnaastwashetterechtwatdevoorzitterzei.Eenminuutgeledenzeiik:kommaarmetdevoorbeelden,dangaanwijerookachteraan.Danzorgikvoor«gelijkemonniken,gelijkekappen».Voorzitter.DeheerDeKromzieteenbepaaldeurgentie.Ikhoopdatikinmijnantwoordenheblatenmerkendatiknamenshetkabinetdiegedachtevolledigmethemdeel.Alsdeoverheiddedijkennietgoedbewaakt,dankanzijkwekkenwatzijwil,maardanverliestzijhetfunda-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1822 mentelevertrouwenvandeburgers.Alswijditprobleemnietdichterbijeenoplossingbrengen,weliswaarinbalansenmetdenuancedathetnietvanvandaagopmorgenzalzijn,dangebeurthetzelfde.Diezorgdeelikmethem.Ikhoopdoorhetwoord«dijkbewaking»deernstvandezekwestieaantegeven.Geletopdeministersdiehierbijzijnbetrokken,zeimevrouwKarabulutdatjeéénaanspreekpuntnodighebt.Devorigekeerhebikmisschienteveelhetaccentgelegdop«integraliteit»encollegialiteit,omdatikbeideontzettendbelangrijkvind.Laaterechtergeenmisverstandoverbestaan:latenwijafsprekendatikdepineuthoortezijnalswijditniethalen.Daarmeedoeiknietsafaande«integraliteit»enaandedoormijhogelijkgewaardeerdecollegialiteit.Hetdiscussieertechterwatgemakkelijkervooreencontrole-instantiealsduidelijkisdateenzekerepersoonweereenanderberoepmoetgaanuitoefenenalshetergensmisgaat.IkhoopdatikdaarmeeookdemeestepuntenvandeheerDijsselbloemhebbehandeld.IkzalzorgenvoordeterugkoppelingdoordeministervanBZKoverdeprioriteitstelling,specifiekinGouda.DeheerDijsselbloem(PvdA):HetgaatnietalleenomGouda.MinisterVanderLaan:Nee,hetgingnietalleenomGouda,maardaar-overistwijfelontstaan.DankomikopdekleurenblindheidvanOCW.HierbetrekikookmevrouwKarabulutbij.Wijkrijgendesegregatiediscussie.Daarbijkomtdiekleuren-blindheidaandeorde.Sommigedeskundigenbewerendathetallemaalnietuitmaaktofhetgaatomwitteofzwartescholen,wantjezoualleennaarderesultatenmoetenkijken.Ikzeg:nee,deresultatenbijdeCitotoetszijnhethalveverhaal.Deanderehelftvanhetverhaalisdatwijonzesamenlevingzowillenorganiserendatmensenelkaarvanafheeljongeleeftijdontmoeten.Zijmoetenelkaarnietalleenontmoeteninsport-kantinesofopdetrap,maarookopschool.Datiseengrootaandachts-puntbijwitteenzwartescholen.HetkabinetkomtmeteenreactieophetWRR-rapport.Ikkompersoonlijk,namenshetkabinet,meteenreactieopdetienpuntenvanmevrouwKarabulut.Wijzullenelkaarhierovernoguitvoerigspreken.IkneemdeheerVanderHamheelserieus.Daaromverzoekikhemnogeenkeeromniettezeggendatdenadrukalleenmaarligtoprepressie.Datkloptgewoonniet.Hijkanhetwelzeggen,maarhijkanhetniethardmaken.Alshijdebriefzointerpreteert,dankanikhemdaarnietvanafbrengen.Ikkanerechterweltegenoverstellendathetnietzois.Alswijditmetz’nallenaanpakkenomhetvertrouwenvandesamenlevingtebehoudenopdemanierwaaropwijaandijkbewakingdoen,latenwijdanookallemaaldekwalificatieszozuivermogelijkgebruiken.Alswijelkaaropdetroonzetteninvertrouwenenelkaarkritischbejegenen,dankrijgenwijeerderhetdraagvlakdatnodigisvoordeaanpak.DeheerVanderHamgafhetvoorbeeldvanAmsterdam-Noord.Ikkenookdatsoortvoorbeeldenenbenhetopdatpuntmethemeens.Dievoor-beeldeninspirerenveelmeer,wantdanbenjemetietspositiefsbezig.Datisprecieswathetkabinetookwilbevorderen,bijvoorbeeldmetdewijken-aanpakenduizendanderedingen.IkbenhetnieteensmetmevrouwVanToorenburgalszijheeftbegrependatdeministervoorJeugdenGezinheeftgezegddateenenanderalle-maalalisgeregeldofdatmenerallemaalalmeebezigis.Hijheeftname-lijkexacthetzelfdegevoelvanurgentie.Ikmeendathijhetvolgendebedoelde.Erzijnonlangsbepaaldebesluitengenomen–anderestaanophetpuntomgenomenteworden,zoalsinmeihetvoorstelovergedwongenopvoedingsondersteuning–diealsgeneriekbeleidontzet-tendgoeduitkomenbijdeaanpakvanditspecifiekeprobleem.Hijprobeerdehelemaalnietiemandmetgemakgerusttestellen.WijhebbensamenafgesprokenomnietdefouttemakendieweleenswordtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1823 gemaakt,namelijkom,alswijconstaterendatereenprobleemis,nieuweideeënbovenophetbestaandebeleidtestapelen.Datprincipeisvorigekeerookdoorenkelengeprezen.Eerstmoetenwijkijkennaarhetbestaandebeleidendezakenwaartoealisbesloten,maardienognetnietwordenuitgevoerd.Datmoetenwijontzettendgoeddoen,voordatwijweernieuwedingenerbovenopstapelen.IkdenkdatdeopmerkingvanministerRouvoetalleenvoortkwamuitdiegedachte.Dieopmerkingsuggereertechterhelemaalnietdathijeentekortheeftaangevoelvoorurgentie.Ikmaakmijalsaanspreekpuntvoorhettotaalverantwoordelijk,zekerookvoordeministervoorJeugdenGezin.MevrouwKarabulut(SP):Wanneerkunnenwijdeconcreteuitwerkingmetdoelstellingenkrijgen?MinisterVanderLaan:Voordezomerhadikgezegd.MevrouwOrtega-Martijn(ChristenUnie):Ikwilwetenwathetkabinetgaatdoenaande«inclusiviteit».Latenwijonzeogenhiernietvoorsluiten.Erzijnnamelijkzoveeljongerendieerbijwillenhoren,maardaartoegewoondekansnietkrijgendoorverkeerdebeeldvorming.Watgaanwijdaarsamenaandoen?Ikhadookeenvraaggesteldoverdeweerbaarheidvanmeisjes.Ikweetdaterallerleitrainingenzijn,maarwijlatenhetnuteveeloveraandepartijen.Hetmoetgewoononderdeelwordenvanhetbeleid.DeheerFritsma(PVV):Vindtdeministerhetnormaaldatereentaakstrafjekanwordengegevenalsiemandeenpersoonmishandelt?Devoorzitter:Ikverzoekdeministerdezevragenschriftelijktebeant-woorden,zodatwijdeantwoordenrustigkunnenlezen.Ikdankiedereenvoordebelangstellingensluithiermeeditdebat.DevoorzittervandealgemenecommissievoorWonen,WijkenenInte-gratie,VanGentDevoorzittervandealgemenecommissievoorJeugdenGezin,HeijnenDevoorzittervandevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,LeerdamDevoorzittervandevastecommissievoorJustitie,DePater-vanderMeerDegriffiervandealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie,VanderLeedenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31268,nr.1824