Reactie op het rapport ‘Beveilig alle onbeveiligde spoorwegovergangen, ook op goederenlijnen’

Geachte voorzitter, De Kamer heeft me gevraagd om te reageren op het rapport “Beveilig alle onbeveiligde spoorwegovergangen, ook op goederenlijnen”. Deze reactie treft u in deze brief. Allereerst wil ik stilstaan bij het overlijden van de jonge machinist van de goederentrein bij Hooge Zwaluwe. Machinisten moeten erop kunnen rekenen dat ze weer veilig thuiskomen na hun werkdag. Het is dan ook zeer triest dat een machinist is overleden als gevolg van een ongeluk in Hooge Zwaluwe. Ik dank dan ook de nabestaanden voor het opstellen van dit rapport en het delen van hun inzichten. Dat ondersteunt het ministerie bij het opstellen van beleid over spoorveiligheid. Ik onderstreep het belang van veiligheid van medewerkers, en dat dit niet afhankelijk moet zijn van geluk. Het beleid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is gericht op het zo klein mogelijk houden van spoorveiligheidsrisico’s door risico’s weg te nemen waar het doelmatig kan. Het Rijk heeft de afgelopen jaren ruim € 650 mln. besteed aan risicogestuurde overwegmaatregelen. Dit behelst onder andere het opheffen of beveiligen van alle openbaar toegankelijke onbeveiligde overwegen op het gemengde net, diverse generieke maatregelen zoals flitscamera’s en het aanleggen van onderdoorgangen op bepaalde drukke overwegen. Het risico dat machinisten lopen is een belangrijke factor voor de aanpak van overwegen, aangezien ze afhankelijk zijn van het veilig gedrag van weggebruikers. Op de meeste haven- en industrielijnen rijden treinen maximaal 40 km/u en worden ze geacht voor elk obstakel te kunnen stoppen. Hierdoor zijn de risico’s voor machinisten op deze overwegen volgens de experts van ProRail alsnog lager dan op veel van de ca. 1600 beveiligde en ca. 70 resterende (veelal particuliere) onbeveiligde overwegen op het gemengde net, waar treinen tot 140 km/u rijden. Op haven- en industrielijnen zijn nu nog bijna 400 onbeveiligde overwegen in het beheer van ProRail. Het beveiligen van al deze overwegen vraagt om een budget van zeker €400 mln. Gelet op het beperkte risico op deze overwegen is het beveiligen helaas niet prioritair, en zijn machinisten – ook van goederentreinen – meer gebaat bij investeringen in de spoorveiligheid op het gemengde net. Naar aanleiding van het ongeluk bij Hooge Zwaluwe heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid aan ProRail aanbevolen om in het risicomodel rekening te houden met het gedrag van weggebruikers bij overwegen waar weinig treinen verwacht worden. ProRail is bezig met de beoordeling hiervan. Ik heb daarnaast aan ProRail gevraagd om uit te zoeken of het veiliger maken van deze overwegen anders zou kunnen. De concretere uitwerking hiervan betrek ik bij de in uitwerking zijnde beleidsagenda spoorveiligheid. Hoogachtend, DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT, Annet Bertram Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Ons kenmerk IENW/BSK-2026/119162 Page 1 of 1 Page 1 of 1 Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000 F 070-456 1111 Ons kenmerk IENW/BSK-2026/119162 Uw kenmerk 2026Z09326/2026D34336 Bijlage(n) 1 > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum 28 september 2026 Betreft Reactie op het rapport ‘Beveilig alle onbeveiligde spoorwegovergangen, ook op goederenlijnen’