Onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van de bedrijfsvoering van de NS

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 984Spoor: vervoer- en beheerplanNr. 1259 BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMER Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 juni 2025De Tweede Kamer der Staten-Generaal heeft in haar vergadering van11 februari 2025 besloten de Algemene Rekenkamer te verzoeken eenonderzoek te doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van debedrijfsvoering van de Nederlandse Spoorwegen (NS), met het oog op deperiode na 2033.1 Dit verzoek is gedaan naar aanleiding van de aange-nomen motie van het lid Veltman c.s.2 Het verzoek is gericht op derelevante taken en verantwoordelijkheden van de Minister van Infra-structuur en Waterstaat en de Minister van Financiën en hun zicht op deNS.De Tweede Kamer verzoekt de Algemene Rekenkamer onderzoek te doennaar de mate waarin de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en deMinister van Financiën voor de uitoefening van hun taken en verantwoor-delijkheden als concessieverlener, subsidieverstrekker en aandeelhouderbinnen het stelsel van gemaakte informatie- en verificatieafsprakenvoldoende zicht hebben op:•de efficiëntie van de bedrijfsvoering van de NS, en met name op•de mogelijkheden die de NS zelf heeft om, zonder negatieve gevolgenvoor de afgesproken prestaties van de NS, eventuele negatievefinanciële effecten binnen de eigen bedrijfsvoering op te vangenvoordat opties als prijsverhoging van treinkaartjes of aanvullendeoverheidssubsidies in beeld komen.De Algemene Rekenkamer wordt verzocht om hierbij ook in te gaan op debevoegdheden en sturingsmogelijkheden die de Staat vanuit haarverschillende taken en verantwoordelijkheden ter beschikking staan tenaanzien van de efficiëntie van de bedrijfsvoering van de NS. Daarnaastwordt de Algemene Rekenkamer verzocht aan te geven welke eventueleandere aspecten de Algemene Rekenkamer van belang acht met het oogop een goede invulling van het aandeelhouderschap, de concessie- en1Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 984, nr. 12302Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 984, nr. 1197 kst-29984-1259ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 984, nr. 12591 subsidierelatie en een zo goed mogelijk vervoerproduct voor deNS-reiziger.Op 5 december 2024 heeft de commissie voor de Rijksuitgaven van deTweede Kamer advies uitgebracht over het voorstel.3 De commissie voorde Rijksuitgaven heeft geen positief advies geven over het conceptverzoekzoals in de motie geformuleerd omdat de NS als zodanig geen onder-zoeksobject van de Algemene Rekenkamer is.De Algemene Rekenkamer zal in het licht van haar bevoegdheden geenonderzoek doen naar de efficiëntie van de bedrijfsvoering van de NS(gelet op ook hetgeen de commissie voor de Rijksuitgaven in haar adviesaan u heeft opgenomen), maar onderzoekt momenteel de mogelijkheidom een breder onderzoek uit te voeren naar de bereikbaarheid enbetaalbaarheid van het openbaar vervoer. De taken en verantwoordelijk-heden van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister vanFinanciën, en onder andere de invulling van hun rollen als beleidsbepalerrespectievelijk aandeelhouder ten aanzien van de NS, kunnen deeluitmaken van dit bredere onderzoek.Wij gaan na of een dergelijk onderzoek past binnen onze strategie enprogrammering. Wij zullen uw Kamer op de hoogte brengen welk besluitwij nemen over een breder onderzoek naar het openbaar vervoer.Algemene Rekenkamerdrs. P.J. (Pieter) Duisenberg,presidentdrs. C. (Cornelis) van der Werf,secretaris3Brief commissie voor de Rijksuitgaven kenmerk 2024Z17369/2024D48034Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 984, nr. 12592