Voortgangsrapportage EU Asiel en Migratiepact

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202619 637Vreemdelingenbeleid32 317JBZ-RaadNr. 3557 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 mei 2026Met nog enkele weken te gaan tot inwerkingtreding van het EuropeseAsiel- en Migratiepact (hierna: het Pact), publiceerde de EuropeseCommissie (hierna: Commissie) op 8 mei jl. haar derde voortgangsrap-portage over de implementatie van het Pact. In de voortgangsrapportageschetst de Commissie de stand van zaken ten aanzien van de implemen-tatie in alle lidstaten.De Commissie concludeert dat er aanzienlijke vooruitgang is geboekt bijde implementatie van het Pact. Veel lidstaten liggen op schema met hetaanpassen van nationale wetgeving, de invoering van screening- engrensprocedures, het opzetten van onafhankelijke monitoringsmecha-nismen en het realiseren van voldoende opvangcapaciteit. Ook zijnstappen gezet om achterstanden in asielprocedures te verminderen, tevoorzien in rechtsbijstand, overdrachten tussen lidstaten te verbeteren ensolidariteitsmaatregelen verder te operationaliseren. Er is echter nog werkte doen.De belangrijkste EU-brede aandachtspunten zijn het tijdig afronden vannationale wetgeving, de invoering van het nieuwe Eurodac-systeem enhet realiseren van voldoende capaciteit voor screening en de asielgrens-procedure, inclusief maatregelen om ontduiking en secundaire migratietegen te gaan. Onderdeel hiervan is het versterken van terugkeersamen-werking met derde landen. Specifiek op de asielgrensprocedure organi-seert de Commissie in samenwerking met EUAA en Frontex workshopsom te komen tot effectieve en tijdige implementatie in alle lidstaten.Andere aandachtspunten zijn het realiseren van voldoende opvangcapa-citeit, het aanpakken van achterstanden, tijdige invoering van nieuwerechtswaarborgen en de verdere uitvoering van het solidariteitsmecha-nisme.De Commissie roept alle lidstaten op hun inspanningen voor een tijdigeimplementatie van het Pact verder te intensiveren, in nauwe samen- kst-19637-3557ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35571 werking met relevante stakeholders en met gebruikmaking vanbeschikbare Europese en nationale middelen.Op solidariteit en Dublin benadrukt de Commissie het belang van eengoede operationele samenwerking tussen lidstaten, waaronder actievemedewerking aan overdrachten, het beschikken over voldoende capaciteiten personeel en het tijdig maken van de noodzakelijke praktische enlogistieke afspraken. Daarnaast zal de Commissie in juli in oktoberbeoordelen of er in lidstaten sprake is van systemische tekortkomingenten aanzien van het functioneren van Dublin. Indien dergelijke tekortko-mingen worden vastgesteld, kunnen andere lidstaten worden vrijgesteldvan hun solidariteitsbijdragen aan deze lidstaten. Tegelijkertijd blijft deCommissie inzetten op een evenwichtige verdeling en verdere operationa-lisering van de solidariteitspool. Daarbij onderstreept de Commissie dateen effectief functionerend solidariteitsmechanisme een essentiëlevoorwaarde vormt voor het goed functioneren van het Pact en dat allelidstaten gehouden zijn hieraan bij te dragen.Ook staat de Commissie stil in het rapport bij de flankerende maatregelendie zijn genomen om het Pact verder te versterken, waaronder deovereenkomst op de eerste EU-lijst van veilige landen van herkomst enhet veilig derde land concept, en extra EU-financiering ter ondersteuningvan de uitvoering van het Pact en de opvang van ontheemden uitOekraïne. Ook zijn onderhandelingen over de Terugkeerverordening, alslaatste onderdeel van het Pact, momenteel in triloog.Ten aanzien van Nederland is de Commissie over het algemeen positief.Aandachtspunten voor Nederland zijn het voorzien in voldoendeopvangcapaciteit, tijdige aanname van nationale wetgeving en hetwegwerken van achterstanden in de keten. Deze aandachtspunten zijnvoor Nederland niet nieuw en werden ook benoemd in de eerderevoortgangsrapportages van de Commissie. Verder benoemt deCommissie dat Nederland net als andere lidstaten uitdagingen heeft bijhet testen van Eurodac en stelt dat de verwachting is dat Nederland tijdigopenstaande aandachtspunten bij de implementatie van Eurodacgeadresseerd zal hebben.KabinetsappreciatieHet succes van het Pact staat of valt met een goede implementatie. Hetkabinet verwelkomt daarom de uitgebreide rapportage van de voortgangdoor de Commissie in alle lidstaten. De implementatie van het Pact is eengrote opgave. Voor alle lidstaten zijn er nog openstaande punten en hetvergt dan ook dat er goed zicht is op waar aandachtspunten zijn en eengesprek over hoe deze zo snel en goed mogelijk geadresseerd kunnenworden. Nederland heeft daarom ook stelselmatig aangedrongen opgoede monitoring door de Commissie. De volledige implementatie vanhet Pact blijft in aanloop naar 12 juni, alsook daarna een belangrijkaandachtspunt van het kabinet, met name ook op de versterking van debuitengrenzen, waaronder de implementatie van Eurodac, asielgrenspro-cedure en screening. Het kabinet zal er daarom op blijven inzetten datknelpunten op politiek niveau worden besproken en geadresseerd. Devoortgangsrapportage van de Commissie moet de leidraad zijn aan dehand waarvan concrete acties worden uitgezet om deze uitdagingen zosnel mogelijk te adresseren. Daarnaast blijft het kabinet zich inzetten vooreen werkend Dublinsysteem. Het kabinet kijkt daarom uit naar het rapportvan de Commissie over het functioneren van Dublin in juli en zal zichblijven inzetten voor een werkend Dublinsysteem, zowel in bilateralecontacten als in JBZ-verband.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35572 Het kabinet onderschrijft het beeld van de Commissie dat Nederland nogsteeds op schema ligt met de implementatie van het Pact. De punten diede Commissie aanstipt over Nederland zijn bij het kabinet bekend. DeUitvoeringswet ligt momenteel voor in de Eerste Kamer. Op het punt vanopvangcapaciteit en vermindering van de druk op asielketen zet hetkabinet in op het creëren van een stabiel opvanglandschap, onder anderedoor uitvoering te geven aan de spreidingswet. Hiermee is het debedoeling om op termijn voldoende reguliere opvangplekken te realiserenen noodopvangplekken af te schalen. Ten aanzien van het plan van aanpakom naast het bijhouden van de aanvragen onder het Pact de openstaandeaanvragen te behandelen, heb ik uw Kamer vorige week bij het commis-siedebat laten weten dat dit binnen 3 weken aan uw Kamer zal wordenaangeboden. Ten aanzien van Eurodac kan er vertraging ontstaan indientechnische problemen niet tijdig worden geadresseerd. Dit geldt ook voorandere lidstaten. Momenteel wordt er gezamenlijk met alle lidstaten enhet agentschap eu-LISA gewerkt aan een oplossing. Onder voorbehouddaarvan is de verwachting is dat Nederland tijdig gereed zal zijn.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den BrinkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35573