Advies Raad van State en nader rapport

Brontekst

31058WijzigingvanBoek2vanhetBurgerlijkWetboekinverbandmetdeaanpassingvanderegelingvoorbeslotenvennootschappenmetbeperkteaansprakelijkheid(Wetvereenvoudigingenflexibiliseringbv-recht)Nr.4ADVIESRAADVANSTATEENNADERRAPPORT1HieronderzijnopgenomenhetadviesvandeRaadvanStated.d.16februari2007enhetnaderrapportd.d.24mei2007,aangebodenaandeKoningindoordeministervanJustitie,medenamensdeministervanEconomischeZaken.HetadviesvandeRaadvanStateiscursiefafgedrukt.BijKabinetsmissivevan29november2006,no.06.004338,heeftUweMajesteit,opvoordrachtvandeministervanJustitie,medenamensdestaatssecretarisvanEconomischeZaken,bijdeRaadvanStateteroverwegingaanhangiggemaakthetvoorstelvanwethoudendewijzigingvanBoek2vanhetBurgerlijkWetboekinverbandmetdeaanpassingvanderegelingvoorbeslotenvennootschappenmetbeperkteaansprakelijkheid(Wetvereenvou-digingenflexibiliseringbv-recht),metmemorievantoelichting.Hetwetsvoorstelstrektertoedatveelregelsvandwingendrecht,diekenmer-kendzijnvoorhetinstitutionelekaraktervandebeslotenvennootschap(bv),vervallenofdatdemogelijkheidwordtgecreëerdervantekunnenafwijken.Dekapitaalbeschermingseisenwordeningrijpendherzien,waardoorheteenvou-digerwordtomeenbvopterichten.Ookkrijgendeaandeelhoudersmeervrijheidomdebvnaareigeninzichtvormtegeven,doordatdeverplichteblokkeringsregelingwordtafgeschaftendebesluitvormingseisenkunnenvariërennaargelanghetsoortbesluit.Inaansluitingopdezeversoepelingenwordtookdegeschillenregelingaangepast.Redenvoordezewijzigingenisdatdebestaanderegelsvooreengrootdeelzijnontleendaanhetwettelijkstelselmetbetrekkingtotdenaamlozevennootschap(nv).Veelvandezebepalingenwordenvoordebvalsstarenonnodigbelastendervaren.OokgevenvolgensdetoelichtingontwikkelingenineenaantalEuropeselandendenationalewetgeveraanleidingtothetaanbiedenvaneenflexibelerrechtsvorm,zodathetbv-rechtininternationaalverbandmeerconcurrerendwordt.Totslotwordenverschillendeknelpuntenenonduidelijkhedeninhetbestaandebv-rechtaangepakt.DeRaadvanStateonderschrijftdestrekkingvanhetwetsvoorstel,maarmaaktondermeeropmerkingenoverdepositioneringvandebv,neveneffectenvandevoorgesteldeherregulering,deverhoudingtotenerzijdsdeopenbarevennootschapmetrechtspersoonlijkheidenanderzijdsdenv,deregelingvandeinterneverhoudingenendegeschillenregeling.Hijisvanoordeeldatinverbanddaarmeeenigeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.BlijkensdemededelingvandeDirecteurvanUwkabinetvan29november2006,nr.06.004338,machtigdeUweMajesteitdeRaadvanStatezijnadviesTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2006–2007KST1075440607tkkst31058-4ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20071DeoorspronkelijketekstvanhetvoorstelvanwetenvandememorievantoelichtingzoalsvoorgelegdaandeRaadvanStateisterinzagegelegdbijhetCentraalInformatiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.41 inzakehetbovenvermeldevoorstelvanwetrechtstreeksaanmijtedoentoekomen.Ditadvies,gedateerd16februari2007,nr.W03.060514/I,biedikUhierbijaan.1.Positioneringa.Uitdetoelichtingkomtnaarvorendatdeflexibiliseringenerzijdswordtingegevendoordeconcurrentiemetvergelijkbarerechtsvormenvananderestaten,inhetbijzondervandeEuropeseUnie,enanderzijdsdoor«wensendieindepraktijkleven».Zolijktdeinvoeringvanstemrechtlozeaandelentezijningegevendoorwensenuitdepraktijkdieverbandhoudenmetdegebruike-lijkheidvandezefiguurininternationaalverband1.Omdegenoemderedenenwordendeoprichtingseisenversoepeld,decrediteurenbeschermingandersvormgegevenenlaatdewetgeverdeinterneorganisatievanderechtspersoonrelatiefveelvrijheid.Degerichtheidvanhetvoorstelopflexibiliteitroeptdevraagopofhetvoorgesteldestelselvoldoenderekeninghoudtmetanderesituatiesdandiewaarbijhetgaatomeconomischgezieninternationaleverhoudingenofomconcurrentiemetbuitenlandserechtsvormen.DeRaaddenktdaarbijinhetbijzonderaandebvdieinhetmidden-enkleinbedrijfwordtgebruikt,waaronderdetraditionelefamilie-bv.Ditbetreftveruitdemeestebv’s.Devoorgesteldeflexibiliseringgaatuitvaneenverdergaandeprofessionaliteitvandebetrokkenpartijen(inhetbijzonderdeaandeel-houders).Waarhethuidigebv-rechtdoormiddelvanregelsvandwingendrecht,waarvanslechtsinbeperktematekanwordenafgeweken,bijdraagtaanhetevenwichttussenbetrokkenpartijen,dwingthetvoorsteltoteenactieve,professionelebelangenbehartigingomtotevenwichtigeverhoudingentekomen,die,meerdanthans,hunneerslagmoetenvindenindestatuten2.Bij(meestalgrotere)bv’smetverschillende(zakelijke)aandeelhouderszalaandenoodzakelijkekennisvanzakenmeestalgeengebrekbestaan.Bij(meestalkleinere)bv’swaarindeverhoudingentussenpartijenlangsmeerlijnenverlopen(bestuurdersdieookaandeelhouderzijn;familiebedrijven)spreektdatmindervanzelf.DeRaadachthetaannemelijkdatbijdergelijkeverhou-dingenmeerbehoeftezalbestaanaandwingenderegels,waarvanslechtsinbeperktematekanwordenafgeweken,terbeschermingvandebelangenvandeverschillendebetrokkenpartijen.ZobetwijfeltdeRaadofhetgewenstisomookvoorbv’swaarfamilieverhoudingeneengroterolspelen,demogelijkheidtecreërenstemrechtlozeaandelenintevoeren,dieeenvergaandeveranderingvandenietalleendoorhetbv-rechtbepaaldeverhoudingenkunnenbeteke-nen.DeRaadadviseertindetoelichtingmeeraandachttebestedenaandegeschiktheidvanhetvoorgesteldeflexibelestelselvoorverschillendecate-gorieëngebruikersenmetnameintegaanopdevraagofdevoorgestelderuimemogelijkhedentotafwijkingvandebasisstructuurvoldoenderekeninghoudtmetdeinterneverhoudingenvanveelaldekleinerevennootschappen,enhetvoorsteleventueelaantepassen.b.Debeoogdeflexibiliseringvanhetbv-rechtblijktondermeerdaaruitdatregelsvandwingendrechtvervallen,danweldatdemogelijkhedenomdaarvanaftewijkenaanmerkelijktoenemen.Hoeweldeweteenbasisstructuurvoordebvbiedt,betekenendezemogelijkhedentotafwijkingen,dat,indiendaarvangebruikwordtgemaakt,eenverschuivingoptreedtnaarstatutaireregelingenennaarniet-openbareaandeelhoudersovereenkomsten.Doorderuimemogelijkhedenomanderedandewettelijkeregelingentetreffenneemtdekansopconflicten,endaarmeehetmogelijkegrotereberoepopderechtertoe.Metnamebijkleinerevennootschappenendefamilie-bvligteengangnaarderechternietvoordehand.Indetoelichtingwordtaanhetneveneffectvaneengroterekansopconflicteninhetgeheelgeenaandachtbesteed.DeRaadadviseerthieropintegaan.1a.Bijhetontwerpenvanderegelingheeftvooropgestaandatdebvvoorallecategorieëngebruikerseenaantrekkelijkerechtsvormmoetzijn.Deflexibili-seringvandewettelijkeregelingiseropgerichtomzowelgroterebedrijvenenjointventuresalsMKB-ondernemingenenfamiliebedrijveninstaattestellenomdeinrichtingvanderechtsvormaantepassenaandespecifiekekenmerkenvanhunonderneming.Sommigegebruikerszullenminderbehoeftehebbenaandezeflexibiliteit.Metnamekleineondernemersdiegebruikwillenmakenvandebvzullenwaarschijnlijkgeenbelanghechtenaaneenuitgebreide,vandewetafwijkenderegelingvoorbijvoorbeeldde1Memorievantoelichting,paragraaf7,derdealinea.2Memorievantoelichting,paragraaf3,midden.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.42 onderlingezeggenschapsverhoudingen.Voordieondernemersbiedtdeweteenbasisregelingdiegeldtalsmengeenbijzonderestatutairevoorzieningentreft.Bijhetontwerpenvandezebasisregelingisernaargestreefdomaantesluitenbijdeinrichtingdieindepraktijkhetmeestgangbaaris.Eenvoorbeeldisartikel195,waarinisbepaalddatvoordeoverdrachtvanaandeleneenaanbie-dingsregelinggeldt,tenzijdestatutenandersbepalen.Eenandervoorbeeldisartikel228.Indiebepalinggeldtalswettelijkehoofdregeldathetaantalstemmendateenaandeelhoudermaguitbrengenevenredigisaanhetbedragvanzijnaandelen(artikel228leden2en3).Vandiehoofdregelkanindestatutenwordenafgeweken(artikel228leden4en5nieuw).Hetisechtergoeddenkbaardatookkleineondernemersinbepaaldegevallenbehoeftehebbenaanstatutaireregelingendieafwijkenvandewet.Erisgeenredenomdieondernemersflexibiliteitteontzeggendooreensysteemvandwingenderegelsintevoeren,mitservoldoendebeschermingistegeneventuelenadeligegevolgenvoorminderheidsaandeelhouders.Hetwetsvoorstelbiedtzowelvoorbv’sdiehetwettelijkkadertoepassenalsvoorbv’sdiekiezenvoorafwijkendestatutaireregelingeneenstelselvanbasisbeschermingvoorminderheidsaandeelhouders.Kiestmenvooronverkortetoepassingvanhetwettelijkkader,dangeldtereenevenredigeverdelingvanzeggenschapsverhoudingenenwinstrechten.Degeschillen-regelingbiedtaandeelhouderseenuittreedrecht,indienhetvoortdurenvanhunaandeelhouderschapinredelijkheidnietmeerkanwordengevergd.Daarnaastkanbeschermingwordengevondeninhetenquêterechteninderegelsvoornietigheidenvernietigbaarheidvanbesluiten.Wilmenopbelangrijkeonderdelenafwijkenvandewettelijkehoofdregels,dansteltdewetextraeisenaandebesluitvormingdoorunanimiteitvoorteschrijvenoftebepalendateenregelingniettegendewilvaneenaandeelhouderaanhemkanwordenopgelegd.Voorbeeldenzijndeinvoeringvanvariabelstemrechtofvanstemrechtlozeofwinstrechtlozeaandelenendestatutaireuitsluitingvandeoverdraagbaarheidvanaandelengedurendeeenbepaaldetermijn.Ookhierkunnendegeschillenregelingenhetenquêterechteencorrigerendeinvloeduitoefenen.Inhetvoorgesteldeflexibelestelselwordtvandebetrokkenpartijenverwachtdatmengoedhetooghoudtopdegevolgenvaneenbesluitvoordeinterneverhoudingenendeeigenpositiedaarin.Ditwordtechterookvanpartijengevraagdinhetbestaandewettelijkestelselwaarinmen,omdegewensteflexibiliteitdiehetvennootschapsrechtthansnietbiedttochterealiseren,regelmatiggebruikmaaktvanaandeelhoudersovereenkomsten.Ooknaarhuidigrechtzaliedereaandeelhouderzichbijhetaangaanvaneendergelijkeovereenkomstmoetenrealiserenwaaraanhijzichverbindt.Tenaanzienvanstemrechtlozeaandeleninfamilie-bv’s,eenvoorbeelddatdoordeRaadwordtgenoemd,isvanbelangdatfamilie-bv’sonderdebestaanderegelingalvaakgebruikmakenvancertificeringvanaandelen.Hetisdusthansalmogelijk,enindepraktijkgangbaar,datineenfamilie-bvdezeggenschapsrechtenvaneenaandeelwordengescheidenvandeecono-mischerechten,eenresultaatdatopgrondvanhetwetsvoorstelookmetstemrechtlozeaandelenkanwordenbereikt.Kleinerebv’sdiemeervoorzichtigheidinhunrechtsvormwilleninbouwen,kunnenindestatuteneengekwalificeerdemeerderheidvoorstatutenwijzigingopnemen.UitdeconsultatieisgeblekendatdestatutenvanveelMKB-ven-nootschappenthansalbepalendatvooreenstatutenwijzigingeenmeerder-heidisvereistvandrievierdevandeuitgebrachtestemmenineenverga-deringwaarintenminstetweederdevanhetgeplaatstekapitaalvertegen-woordigdis.Voortsisvanbelangdatzowelbijdeoprichtingvaneenbvalsbijwijzigingvandestatutenalsbijleveringofuitgiftevaneenaandeeldetussenkomstvandenotarisisvoorgeschreven.Hetligtinderededatdenotarispartijendiemindergoedzijningevoerdinhetbv-rechtwaarschuwtvoormogelijkenadeligegevolgenvanstatutaireregelingenenheninvoorkomendgevalwijstopdemogelijkheidomdebesluitvormingtegentehoudenofervoortezorgendateenregelingnietvoorhengeldt.Dememorievantoelichtingisaangevuldinparagraaf3,waarineennieuwesubparagraafisopgenomenmetalstitel«PositievanMKB-ondernemingenenfamiliebedrijven».TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.43 1b.Hetislastigominteschatteninhoeverredevoorgestelderegelingleidttoteengroterekansopconflicten,endaarmeeopeengroterberoepopderechter.Hetwetsvoorstelbiedtmeerruimteomindestatutenaftewijkenvandewettelijkeregels.Hetstaatnietopvoorhandvastdatditleidttotmeersituatieswaarinaandeelhoudersmetelkaarinconflictkunnenkomen.Onderhuidigrechtmakenaandeelhoudersvaakalgebruikvanaandeelhouders-overeenkomstenwanneerzijwillenafwijkenvandewettelijkeregeling.Overdeinvoeringofdeinterpretatievaneenaandeelhoudersovereenkomstkunnenookconflictenontstaan.Bijdeinvoeringvaneenstatutaireregelingdieafwijktvandewetzijndriesituatiesdenkbaar.Teneerstezijnerregelingenwaarvoorhetwetsvoorstelunanimiteitvoorschrijftofdeinstemmingvanalleaandeelhoudersdienadeelondervinden.Ditgeldtonderanderevoordeinvoeringvaneenflexibelestemrechtverdeling(artikel228),destatutaireuitsluitingvandeoverdraag-baarheidvandeaandelengedurendeeenbepaaldetermijn(artikel195lid3)enhetontnemenvanhetrechtopdelingindewinstofdereserves(artikel216leden7en8).Conflictenkunnenontstaanwanneereenaandeelhoudertegenstemtendaarmeedewensvandemeerderheidblokkeert.Tentweedebevathetwetsvoorstelregelingendieniettegendewilvaneenaandeelhouderkunnenwordenopgelegd.Ditgeldtonderanderevoordeinvoeringvaneenvandewetafwijkendeprijsbepalingsregeling(artikelen195alid2en195blid5)enhetverbindenvaneenstatutaireverplichtingaanhetaandeelhouder-schap(artikel192,eenmogelijkheiddieonderhuidigrechtalbestaat).Dekansopconflictenlijktindezegevallenkleiner,omdatdemeerderheidvandeaandeelhouderservoorkankiezenomeenregelingintevoerendienietvooralleaandeelhoudersgeldt.Tenderdezijnerregelingendiedoordemeerderheidkunnenwordenopgelegdaandeminderheid.Ditgeldtonderanderevoordebeslissingomgeenblokkeringsregelingindestatutenoptenemenofeenblokkeringsregelingdieafwijktvandewet(art.195lid1)envoordeinvoeringvaneenstatutaireverplichtingtotaanbiedingenoverdracht(artikel195a)ofeenstatutairekwaliteitseis(artikel195b).Hierkunnenconflictenontstaanwanneerdeminderheidsaandeelhouderzichnietkanvindeninhetbesluitvandemeerderheid.Hierbijstaatvooropdateenminderheidsaandeelhouderrekeningmoethoudenmethetfeitdatdebesluitvormingbinneneenvennootschapinbeginseldoordemeerderheidindealgemenevergaderingwordtbepaald.Inhetwetsvoorstelishetbelangvaneengoederegelingvoorconflict-beslechtingonderkend.Inaanvullingopdewettelijkebeschermingvanartikel15(vernietigbaarheidvaneenbesluitwegensstrijdmetderedelijkheidenbillijkheid)biedtdegeschillenregelingvoordehierbovengenoemdeconflict-situatieseenproceduredieeropgerichtisomviadewegvanuitstotingofuittredingvanaandeelhouderseenuitwegtebiedenbijconflictentussenaandeelhouders.Deexpertgroepheeftinhaarrapportbenadruktdat«eengoedeeneffectievegeschillenregelingeennoodzakelijksluitstukvormtvooreenevenwichtigbv-rechtdat,terecht,veelruimtelaataanpartijen».Ookdecommissievennootschapsrechtisvanmeningdatdegeschillenregelingaanpassingbehoeft.Inhetwetsvoorstelisnietalleendeprocedurevandegeschillenregelinggestroomlijnd,maarzijnookregelsvoorschadevergoedingtoegevoegdenisdeverhoudingtotregelingenindestatutenofeenaandeelhoudersovereenkomstnadergeregeld.Bv’sdiedegangnaarderechterzoveelmogelijkwillenvermijden,kunnenervoorkiezenomzelfeengeschillenregelingindestatutenofeenaandeelhoudersovereenkomstoptenemen,waarbijbijvoorbeeldeenarbiterwordtaangewezen.Totslotisvanbelangdathetwetsvoorstelnietalleenvoorzietinflexibiliteit,maaropverschillendeonderdelenookbeoogtommeerrechtszekerheidaanpartijentebiedenendaarmeedekansopconflictentereduceren.Deregelingvoortoekenningvanvergaderrechtaancertificaathoudersisbijvoorbeeldverduidelijkt(artikel227)enerwordtmeerrechtszekerheidgecreëerdbijdeoverdrachtvaneencertificaat(artikel196c).Tenaanzienvanbeperkingenvandeoverdraagbaarheidvanaandelenisverduidelijktdateenoverdrachtinstrijdmeteenstatutaireblokkeringsregelingongeldigis(artikel195lid4).Bijderegelsvoorhetvermogenvandevennootschapendebeschermingvanschuldeiserszijnveelkapitaalbeschermingsregelsdieinhethuidigerechtgesanctioneerdwordenmetnietigheidvervallenofvervangendooraansprakelijkheidssancties.Ditbevordertderechtszekerheidomtrentdegeldigheidvandebesluitvormingindevennootschap.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.44 Dememorievantoelichtingisaangevuldindeinleidingvanparagraaf9(geschillenregeling).2.Verhoudingmetandereregelingena.Metdeflexibiliseringkrijgtdebvmeerkaraktertrekkenvaneenpersonen-vennootschap.Tegelijkertijdschuifthetstelselvandepersonenvennootschapopinderichtingvandebv,nublijkenshetwetsvoorsteltotvaststellingvantitel7.13(vennootschap)vanhetBurgerlijkWetboekvoordepersonen-vennootschapderechtsvormvandeopenbarevennootschapmetrechtsper-soonlijkheid(OVR)wordtingevoerd.HetvoornaamsteonderscheidtussendebvendeOVRzalnogzijngelegenindeaansprakelijkheid:bijdeOVRisaansprakelijkheidvandevennotenhetuitgangspunt,bijdebvzijnbestuurdersenaandeelhoudersinbeginselnietaansprakelijk.Ditwordtevenwelgemiti-geerddoordatbijdebvverdergaandeaansprakelijkhedenzullengaangelden,diecompensatiemoetenbiedenvoordetoegenomenflexibiliteitvanhetstelsel.DeRaadadviseertindetoelichtingintegaanopdeverschillenenovereenkomstentussendeOVRende«flexibelebv»,endaarbijaantegevenwelkeverschillennaarverwachtingindepraktijkdedoorslagzullengevenvoordekeuzevaneenvanbeiderechtsvormen,afgezienvandejaarrekening-technischeverschillenendeverschilleninfiscalegevolgenvandekeuzevoordeeneofdeandererechtsvorm.b.Volgensdetoelichting1iservoorgekozenomgeenovereenkomstigeaanpassingendoortevoereninhetnv-recht,omdathetkaraktervandenvandersisenopmeerpuntenafhankelijkisvanhetEuropeserecht.DeRaadwijsteropdatdeEuropeesrechtelijkeinvloedzichvooraldoetgeldenophetterreinvandekapitaalbeschermingendatdezenietzozeerbetrekkingheeftopdevormgevingvandeinrichtingvandenv.IndatlichtbezienachtdeRaadeenbeschouwingvanbelangofeninhoeverrevoordenveenvergelijkbareflexibiliseringinhetverschietligt,binnendemogelijkhedendiehetEuropeserechtdaartoebiedt,eninhoeverredeargumentendiethansvoorflexibili-seringvanhetbv-rechtpleiten,ookgeldenvoordenv.DeRaadadviseertindetoelichtinguiteentezettenhoederegeringzichdeverdereontwikkelingvanhetnv-rechtvoorstelt.2a.Debelangrijksteverschillentussendeopenbarevennootschapmetrechtspersoonlijkheid(OVR)endebvonderhetvoorgesteldeflexibelestelselzijndevolgende.Teneerstezijner,zoalsdeRaadopmerkt,verschilleninhetaansprakelijkheids-regime.DevennotenvaneenOVRzijnhoofdelijkverbondenvoordeverbinte-nissenvandevennootschap.HeeftdeOVReenopdrachtontvangen,danisiedervandevennotenvoorhetgeheelaansprakelijkterzakevaneentekort-komingindenakoming,maarkaneenvennootzichdisculperendoortebewijzendatdetekortkomingnietaanhemkanwordentoegerekend(artikel7:813BW).Deaandeelhoudersvaneenbvzijnnietpersoonlijkaansprakelijkvoorhetgeeninnaamvandebvwordtverrichtenzijntegenoverdebvslechtsgehoudentotvolstortingvanhunaandelen(artikel2:175BW).Bijbeiderechtsvormenbestaateenrelatietussendeomvangvandeaansprakelijkheidvandebetrokkenpartijenendeverplichtingendiedewetvoorschrijftmethetoogopdebeschermingvancrediteuren.Bijdebviserbeperkteaansprake-lijkheidvoordeaandeelhouders,maarsteltdewetanderzijdsregelsdieverplichtentothetopstellenenpublicerenvaneenjaarrekening,regelsvoordeinbrengopdeaandelenenregelsdieuitkeringenuithetvermogenvandevennootschapaanbeperkingenonderwerpen.BijdeOVRgaathoofdelijkeverbondenheidvandevennotengepaardmeteenwettelijkeregelingdiedeinbreng,terugbetalingvaninbrengendeuitkeringvanwinstinbeginseloverlaataandeovereenkomsttussendevennoten.AndersdanbijdebvisinbrengvanarbeidbijdeOVRweltoegestaan.Tentweedezijnerverschillenindematevanflexibiliteitdiedewettoelaatbijdeinrichtingvanderechtsvorm.OverhetgeheelgenomenbiedtdewettelijkeregelingvoordeOVRhiermeerflexibiliteitdandevoorgestelderegelingvoordebv.Hetbv-rechtmaaktdeeluitvanhetrechtspersonenrechtinBoek2BW,waarbijwettelijkekadersgeldenvoordebesluitvormingendeverhoudingtussendeverschillendeorganen.BijeenOVRwordtdeinrichtingdaarentegengrotendeelsovergelatenaanhetvennootschapscontract.Bijdebvschrijftdewetbijvoorbeeldeendualebestuursstructuurvoormeteenbestuureneenalgemenevergadering.DeregelingvoordeOVRgaatervanuitdatde1Paragraaf3,slot.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.45 vennotendevennootschapbesturen,maarlaattoedathetbestuuruitsluitendwordtopgedragenaaneenofmeerderden.BijeenOVRkunnendevennotenervoorkiezenomderechtspersoonlijkheidoptegeven,inwelkgevaleenvennootschappelijkegemeenschapontstaatwaarvandevennotendedeelgenootzijn(artikel7:833BW).OokbiedtderegelingvoordeOVRvennotendemogelijkheidomuitdevennootschaptetreden.TenderdehebbendeOVRendebveenverschillendjuridischkarakter.DeOVRiseencontractuelesamenwerkingsvormdiegebaseerdisoppersoonsge-bondensamenwerking.Debviseendoorhetrechtspersonenrechtgeregeldevennootschapmeteeninaandelenverdeeldkapitaal.Ditonderscheidinkarakterkomtonderanderetotuitdrukkinginhetfeitdateenbv,andersdaneenOVR,dooréénpersoonkanwordenopgericht.VooreenbvgeldtbovendiennieteenverplichtingtotsamenwerkingzoalsdievoordeOVRisvoorgeschreven;waarhetvooreenbvvolstaatomdezeopterichtenuitgeldelijkemotieven,wordteenpersonenvennootschapaangegaanomwillevandeduurzamesamenwerkingtussendevennotenmethetoogopdeuitoefeningvaneenberoepofbedrijf.Bijeenbvbehoeft,andersdanbijdeOVR,geenspraketezijnvaneensamenwerkingvanuiteenminofmeergelijkwaardigepositie.Eenaandeelhoudermagdanookeenarbeidsovereen-komstmetdebvsluiten;bijdeOVRleidthetsamenwerkingsvereisteertoedatgeenarbeidsovereenkomsttussenvennootenvennootschapmagwordenaangegaan.Eenaandeelhoudervaneenbvkan,andersdaneenvennootineenOVR,nietuittredendooropzegging.Eenaandeelhouderdiedebandenmetdevennootschapwilverbrekenzaleengegadigdemoetenvindenaanwiehijzijnaandelenkanoverdragen.HetkaraktervandebvwordtvoortsinbelangrijkematebepaalddoorhetwettelijkkadervanBoek2BW.DitbetekentdatvooreenbvandereregelsgeldendanvooreenOVR,waaronderderegelsvoorfusieensplitsingvanrechtspersonen,degeschillenregelingenhetenquêterecht.Tenslotteisnogvanbelangdatindevoorgestelderegelingvoordebv–integenstellingtotderegelingvoordeOVR–bijwinstverdelingtelkenseenbesluitvandealgemenevergaderingisvereist.In2004isinopdrachtvanhetMinisterievanEconomischeZakeneenonderzoekuitgevoerdnaardeoverwegingendieeenrolspelenbijdekeuzevooreenrechtsvorm,inhetbijzonderdekeuzevooreenbvtegenoverdeeenmanszaak,maatschap,vennootschaponderfirmaencommanditairevennootschap1.UitdatonderzoekisgeblekendatvoorMKB-ondernemersmeteenbvdebeperkteaansprakelijkheid,hetkunnenafscheidenvanvermogenenhetfiscalevoordeeldebelangrijksteoverwegingenzijngeweestbijdekeuzevooreenbv.Daarnaastspeelt,metnamebijjongerebedrijven,hetimagovandebveenrol.Debelangrijksteredenvoorondernemersmeteeneenmans-zaak,vennootschaponderfirmaofcvomaftezienvanomzettingnaareenbvisdatditfiscaalonvoordeligzouzijn.DezebevindingenkomenovereenmetderesultatenvaneenenquêtediehetMinisterievanEconomischeZakeninsamenwerkingmetJongManagementenhetPlatformZelfstandigeOnder-nemersheeftgehoudenonderledenvandieorganisaties.Uitditlaatsteonderzoekkomttevenshetminimumkapitaalnaarvorenalsmotiefomgeenbvopterichten.HetismoeilijktevoorspellenofdenieuweregelingenvoordeOVRendeflexibelebvzullenleidentotgroteveranderingenindeoverwegingendiespelenbijdekeuzevoordeeneofdeandererechtsvorm.VerwachtmagwordendatfiscalemotievenendealdannietbeperkteaansprakelijkheiddekeuzevooreenOVRofbvblijvendomineren.Opanderepuntentredenwelaccentverschuivingenop.Nudenieuwetitel7.13BWdekeuzebiedtvooreenopenbarevennootschapmetrechtspersoonlijkheid,wordthetookbijdepersonenvennootschapmogelijkomhetvermogenvandevennootschapbuitenhetpersoonlijkvermogenvandevennotentebrengen.Ditkanervoorzorgendatondernemersmeteenpersonenvennootschapzichmindersnelgenoodzaaktvoelenomdeoverstapnaareenbvtemaken.Hierstaattegenoverdathetbestaanvaneeninaandelenverdeeldkapitaalbijdebvnogsteedsvoordelenkanhebbenbijhetaantrekkenvanrisicodragendkapitaal,bijdeoverdrachtaaneenopvolgerenbijdevormgevingvansamenwerkingtussenbedrijven.Denieuweregelingvoordebvneemttevenseenaantaldrempelswegdievoorondernemersdeoverstapnaareenbvkunnenbevor-deren.Ditgeldtindeeersteplaatsvoordeafschaffingvanhetminimum-kapitaal.Daarnaastzullendeadministratievelastenvoordeoprichtingvaneen1EIM,R.BraaksmaenK.Bangma,HetMKBendeBV–Achtergrondenvandekeuzevoorondernemers,24maart2004.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.46 bvverminderendoordatdeaccountantsverklaringbijinbrenginnaturaendebankverklaringen,ineenanderwetsvoorstel,deverklaringvangeenbezwaarwordenafgeschaft.Dememorievantoelichtingisaangevuldmeteennieuweparagraaf11,getiteld«Verhoudingtotdeopenbarevennootschapmetrechtspersoonlijkheidendenv».2b.Derechtsvormnvwordtvooralgebruiktdoorgrotereondernemingen.Dithangtsamenmethethogereminimumkapitaalvan45000euroendemogelijkheidomdeaandelenvaneennvtenoterenaaneeneffectenbeurs.Deaandelenvaneennvkunnenopnaamofaantoonderluiden.Luidendeaandelenaantoonder,danbehoeftgeenaandeelhoudersregistertewordenaangehoudenenzaldevennootschapnietnoodzakelijkerwijswetenwiedeaandeelhouderszijn.Bijdebvisflexibiliseringgerechtvaardigd,omdathetindemeestegevallengaatomvennootschappenmeteenbeperktaantalaandeelhoudersdienauwbetrokkenzijnbijdebesluitvormingbinnendevennootschap.Hierbijpasteenwettelijkkaderdatrelatiefveelruimtebiedtvoorhetmakenvaneigenafsprakenoverdeinrichtingvandevennootschap.Deregelsvoordenvzijndaarentegentoegeschrevenopvennootschappenmeteenaandelenkapitaaldatisverspreidovereenrelatiefgrootaantalaandeelhouders.Dezeaandeel-houdersstaandoorgaansmeeropafstandvandebesluitvormingenzijnvaakalleenaandeelhouderuitbeleggingsoogpunt.Hierbijpasteenstrakkerwettelijkkadermetminderruimtevoorafwijking.Zijndeaandelenbeursgenoteerd,danisbovendiendeeffectenwetgevingvantoepassing.Flexibiliseringvandewettelijkeregelszoalsbijdebvwordtdoorgevoerd,ligtbijdenvdaaromnietvoordehand.Nietteminlosthetwetsvoorsteleenaantalproblemenvanmeertechnischeaardopdieingelijkematekunnenspelenbijdenv.Eenaanpassingdiebijvoorbeeldvooropnameinhetnv-rechtinaanmerkingkomt,isdeverduidelijkingvanderegelingvoortoekenningvanvergaderrechtaancertificaathoudersenderegelingvoorleveringvaneencertificaatvaneenaandeelopnaam.Wijzigingvanhetnv-rechtkanopditonderdeeltotverbeteringenleidenzonderdatafbreukwordtgedaanaanhetkaraktervanderechtsvormnv.Detechnischeaanpassingeninhetnv-rechtzullenafzonderlijkwordengeregeld.Dememorievantoelichtingisaangevuldmeteennieuweparagraaf11,getiteld«Verhoudingtotdeopenbarevennootschapmetrechtspersoonlijkheidendenv».3.InterneverhoudingenDevoorgesteldebepalingeninzakestatutaireverplichtingen(artikel192),blokkeringsregeling(artikel195),verplichteaanbieding(artikel195a)enkwaliteitseisenaandeelhouderschap(artikel195b)hebbenallebetrekkingopdevormgevingvandeinterneverhoudingen.Zijzijnbepalendvoorhetevenwichtbinnendevennootschaptussenmeerderheids-enminderheids-aandeelhouders.Omdathetwetsvoorstelisgerichtopflexibilisering,komtditevenwichtopeenanderpuntteliggendanthanshetgevalis.Volgensdetoelichting1isslechtsvoordegevallenwaarinhetrisicobestaatdathetmeerderheidsbelangwordtmisbruiktofwaaressentiëlerechtenvanaandeel-houdersinhetgedingzijn,eenspecifiekewettelijkebeschermingvandeminderheidsaandeelhoudergeboden.Ditleidtertoedatmetbetrekkingtotbepaaldebesluitenextraeisenwordengesteldaandebesluitvorming,ofdateenbepaaldbesluitniettegendewilvaneenaandeelhouderkanwordenopgelegd.Afgeziendaarvanwordtdeaandeelhouderdieonredelijkinzijnbelangenisgeschaadeenrechtopuittredenviadegeschillenregelinggeboden.DitstelselgeeftdeRaaddeaanleidingtotdevolgendeopmerkingen.a.Volgenshetvoorstelkaneenstatutenwijzigingvrijwelsteedsmetgewonemeerderheidwordengerealiseerd;eenuitzonderingvormthetbesluitomdeoverdraagbaarheidvanaandelenvooreenbepaaldetermijnuittesluiten,waarvooreenunanimiteitseisgeldt(artikel195,derdelid).Debeschermingvandeminderheidsaandeelhouderslooptuiteen.Erwordteenonderscheidgemaakttussenbesluitendiebetrekkinghebbenopverplichtingenvanverbintenisrechtelijkeaard,waaraandetegenstemmendeaandeelhoudernietisgebonden(artikel192),enbesluitendiekunnenleidentotwijzigingvanbelangrijkeaandeelhoudersrechten(deartikelen195,195aen195b),dieweltegendewilvaneenaandeelhouderkunnenwordenopgelegd.Inhetlaatstegevalheeftdetegenstemmendeaandeelhouderalleendekeuzetussen1Paragraaf3,vierdealinea.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.47 accepterenóf,indienhetvoortdurenvanzijnaandeelhouderschapinrede-lijkheidnietmeervanhemkanwordengevergd(artikel343),eenvorderingtotuittredingintestellentegenzijnmede-aandeelhouders.Voorditverschilinbenaderingwordtindetoelichtingdeverklaringgegevendathetbestaandeartikel192detegenstemmendeaandeelhouderevenminbindt1.Besluitendiedeaandeelhouderrechtstreeksinhetprivévermogenraken,zoalseenleve-ringsverplichtingofeenverplichtingomeenleningteverstrekkenaandevennootschap,bindendeaandeelhouderniettegenzijnwil.DeRaadmeentdathetonderscheidinrechtsgevolgentussenderegelingen,voorzoverdiebetrekkinghebbenopverplichtingenvanverbintenisrechtelijkeaardenerzijdsenkwalitatieveverplichtingenofblokkeringsregelingenanderzijdsdie,indewoordenvandetoelichting,vooralgerelateerdzijnaanhetaandeelendeinternestructuurvandevennootschap,onvoldoendegerechtvaardigdis.Hetzalnietsteedsduidelijkzijnofeenverplichtingvanverbintenisrechtelijkeaardis,vankwalitatieveaardisdanweleenblokkerings-regelingbetreft.Nuaaneendiffuusverschilindeaardvandeverplichtingen2groteverschilleninrechtsgevolgenwordenverbonden,bestaatdemogelijk-heiddat,alnaargelangdemeerderheidsaandeelhouderdatwenst,dedesbetreffendeverplichting–methetoogopdeverschilleninrechtsgevolgen–wordtvormgegevenalsverplichtingvanverbintenisrechtelijkeaard,danwelalsbesluitdatleidttotwijzigingvanaandeelhoudersrechten.Daarbijkomtdateenkwaliteitseisofblokkeringsregelingweliswaarformeelbetrekkingheeftopverplichtingendiedirectzijnverbondenaanhetaandeelofhetaandeelhouder-schap,maarmaterieelgrotenadeligegevolgenkanhebbenvoorhetprivé-vermogenvandeaandeelhouder.DeRaadadviseertdaaromuiteenoogpuntvanbeschermingvanminderheidsaandeelhoudersbedoeldonderscheidnadertebezien.b.Inartikel192isgeenuittreedrechtopgenomenvoordeminderheids-aandeelhouderdieeenverplichtingnietheeftgeaccepteerd.Volgensdeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel192,eerstelid,pasteendergelijkeregelingbeterbijeencoöperatievevennootschap,waarinhetsluitenvanovereen-komstenmetdeledeneenwezenskenmerkisvanderechtsvorm.DeRaadachtdezeredengevingnietovertuigend,nudemogelijkheidomdergelijkeovereenkomstentesluitenookinhetbv-rechtbestaatendaarbijblijkensdewetsgeschiedenisvandehuidigebepalingsteedsisgedachtaanextraverplichtingenindesemi-coöperatievesfeer3.Inhetwetsvoorstelistenaanzienvandeartikelendiemetnamebetrekkinghebbenopverplichtingendiegerelateerdzijnaanhetaandeel,welvoorzienineenspecifiekuittreedrecht(bijvoorbeeldartikel195b).Ookgeletophetgeenhiervoorisopgemerkttenaanzienvanhetonderscheiddatwordtgemaakttussenartikel192enerzijdsen(metname)artikel195banderzijds,adviseertdeRaadom–zohetonderscheidtussenverbintenisrechtelijkeverplichtingenenbesluitendieleidentotwijzigingvanaandeelhoudersrechtenwordtgehandhaafd–inartikel192iniedergevaleenuittreedrechtoptenemen.3a.HetdoordeRaadgesignaleerdeverschilinrechtsgevolgentussenderegelinginartikel192enderegelingenindeartikelen195,195aen195bbestaatalonderhethuidigerecht.Inhetambtelijkvoorontwerpisgetrachtomdewettelijkeregelingteverduidelijkendoorinallegenoemdeartikelentebepalendatdestatutenwijzigingbijgewonemeerderheidkanplaatsvinden.Dithadtotgevolgdateenminderheidsaandeelhouderooktegenzijnwilaanstatutaireverplichtingenopgrondvanartikel192gebondenzoukunnenworden.Uitdeconsultatieisgeblekendateenzodanigewijzigingindepraktijkopgrotebezwarenstuit.Daarbijisaangegevendatinvesteringeninbv’szoudenwordenbelemmerd,omdataandeelhoudersernietopkunnenvertrouwendathuninbrengbeperktblijfttotdestortingsplichtophunaandelen.Vanwegedezebezwarenisinhetwetsvoorstelgekozenvoorhandhavingvanderegeldataaneenaandeelhouderniettegenzijnwileenstatutaireverplichtingbovendestortingtothetnominalebedragvanhetaandeelkanwordenopgelegd.Hoewelhetwetsvoorstelhetbestaandeonderscheidinrechtsgevolgendusnietopheft,wordttenopzichtevandehuidigeregelingweleenverduidelijkingaangebracht.Inartikel192vanhetwetsvoorstelisgepreciseerddatalleenverplichtingenvanverbintenisrechtelijkeaardonderartikel192vallen.Deregeldatverplichtingenniettegendewilvaneenaandeelhouderkunnenwordenopgelegd,geldtdusalleenvoorverplichtingendierechtstreeksophet1Paragraaf8,vormgevingvandeinterneverhoudingen,zesdealinea.2Vergelijkookdepassageindetoelichting,paragraaf8,midden,waarinwordtvermelddatinhetambtelijkvoorontwerpquabesluitvormingseisengeenonderscheidwerdgemaakt«inverbandmeteeneventueleonduidelijkheidofeenblokkeringsregelingtevensmoetwordenaangemerktalseenstatutaireverplichtingwaaropartikel192vantoepassingis».3ZiehetlosbladigecommentaarRechtsper-sonen,Boek2BW,adartikel192,aant.1en2.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.48 vermogenvandeaandeelhouderdrukken.Eenstatutaireregelingopgrondvanartikel195of195bkanweliswaarinvloedhebbenopdewaardevandeaandelen,maardruktnietrechtstreeksophetoverigevermogenvandeaandeelhouder.Ditbetekentdatdeinvoeringvaneenblokkeringsregeling(artikel195)eneenkwaliteitseis(artikel195b)nietonderdewerkingvanartikel192vallen.Eenverplichtingtotaanbiedingenoverdrachtheeftweliswaareenobligatoirkarakter,maarbeperktzichtothetaandeelenlaathetoverigevermogenvandeaandeelhouderongemoeid.Tervermijdingvanmisver-standenisinartikel195alid4vanhetwetsvoorstelwasexplicietbepaalddatartikel192nietvantoepassingisopeenverplichtingtotaanbiedingenoverdracht.Onderkendmoetwordendathetonderscheidindepraktijkminderzwart-witkanzijn.Zowelonderhuidigrechtalsopgrondvanhetwetsvoorstelishetdenkbaardathetgeenmaterieelvaneenaandeelhouderverlangdwordtzowelkanwordengegotenindevormvaneenstatutaireverplichtingvanverbinte-nisrechtelijkeaardalsindevormvaneenkwaliteitseisalsbedoeldinartikel195b.Hetnietvoldoenaaneenstatutairekwaliteitseiswordtgesanctioneerdmetopschortingvanstemrecht,vergaderrechtenhetrechtopuitkeringen.Ookindezesituatiewordtdeminderheidsaandeelhouderinhetwetsvoorstelbeschermd:artikel195bbiedthemdebeschermingvaneenaanbiedings-regelingmetwaarborgenvoordeprijsbepalingof,indiendevennootschapniettijdiggegadigdenaanwijstaanwiedeaandelenkunnenwordenoverge-dragen,ontheffingvandekwaliteitseis.Bijeenblokkeringsregelingeneenstatutaireverplichtingtotaanbiedingenoverdrachtbevathetwetsvoorsteleenvergelijkbarematevanbescherming.Hetwetsvoorstelbiedtdeminderheids-aandeelhouderdusbescherming,ongeachtdevormwaarindeverplichtingindestatutenisopgenomen.Medegeletopparagraaf5bvanhetadviesvandeRaadisdeformuleringvanartikel192verduidelijkt.Inlid1isookindetweedevolzintotuitdrukkinggebrachtdatartikel192alleenvantoepassingisopverplichtingenmeteenverbintenisrechtelijkkarakter.Doordeformulering«behoudensdestorting»tehantereninplaatsvan«bovendestorting»komtbetertotuitdrukkingdatartikel192nietalleengeldtbijeenverplichtingjegensdevennootschap,maarookbijeenverplichtingjegensderdenoftussenaandeelhoudersonderling.Zoalsalwerdopgemerkt,isartikel195baangevuldmeteennieuwlid6,waarinisbepaalddatartikel192nietvantoepassingisopeenstatutaireeisaanhetaandeelhouderschap.Voortsisnaaraanleidingvanaanbeveling10vandeconcordantiewerkgroep(zieparagraaf8)inartikel192lid1bepaalddatstatutaireverplichtingenookkunnenwordenbeperkttothoudersvanaandelenvaneenbepaaldesoortofaanduiding.Dezewijzigingbiedtvennootschappenmeerflexibiliteitensluitaanbijandereonderdelenvanhetwetsvoorstelwaarindemogelijkheidwordtgebodenombepaaldebevoegdhedenofverplichtingentoetekennenaanhoudersvanaandelenvaneenbepaaldesoortofaanduiding,zoalsderegelingvoorbenoemingvanbestuurdersencommissarissen.Deconcordantiewerkgroepheefttenaanzienvanartikel192opgemerktdatstatutaireverplichtingenjegensderdeneenvergelijkbarewerkingzoudenmoetenhebbenalseenderdenbeding.Dezegedachteisovergenomeninartikel192lid1,waarinisbepaalddatdeartikelen253totenmet256vanBoek6vanovereenkomstigetoepassingzijnopeenstatutaireverplichtingvanverbintenisrechtelijkeaardjegensderden.Deovereenkomstigetoepassingheefttotgevolgdatdeverplichtingvoordederdepasgaatgelden,zodradezehetbedingaanvaardt(artikel6:253BW).Tenopzichtevaneengewoonderdenbedingheeftopnamevaneenstatutaireverplichtingjegensderdenalsvoordeeldatdenakomingvennootschapsrechtelijkkanwordengesanctio-neerd(artikel192lid3)endatdeverplichtingookgeldtvooropvolgendeaandeelhouders.Hetvennootschapsrechtelijkekaraktervanstatutaireverplichtingenbrengtmeedatartikel192geengrondslagbiedtvoorverplich-tingendiegeenenkelverbandhoudenmetdevennootschapendemethaarverbondenonderneming.3b.DeRaadmerktterechtopdatbijartikel192blijkensdewetsgeschiedenisisgedachtaanverplichtingenindesemi-coöperatievesfeer.Hetverschiltussendebvendecoöperatiedathierrelevantis,isnietdathetafsluitenvanovereenkomstenmetdeledeneenwezenskenmerkvandecoöperatieis,maarhetfeitdatdeledenvaneencoöperatieinbeginseldevrijheidhebbenomuitdecoöperatietetreden(artikel60).DewetbepaaltdateenlidhetlidmaatschapTweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.49 vandecoöperatiekanopzeggennaeenbesluitwaarbijzijnrechtenzijnbeperktofzijnverplichtingenzijnverzwaard(artikel36lid3).Ditisandersbijdebv.Eenaandeelhoudervaneenbvkanzijnaandeelhouderschapnietopzeggen.Omuitdevennootschaptetreden,zalhijzijnaandelenmoetenoverdragenofzaldevennootschapzijnaandelen(metzijninstemming)moetenintrekken.Detoelichtingopartikel192lid1isaangepast.Zoalsindetoelichtingalisopgemerkt,meenikdateenuittreedrechtvoordeaandeelhouderdietegeneenstatutaireverplichtingheeftgestemd,eenteingrijpendmiddelis.Eenaandeelhouderzoubijeenvoorsteltotinvoeringvaneenstatutaireverplichtingeenmachtigwapeninhandenhebbendatinveelgevallennietinverhoudingzalstaantotdeomvangvandevoorgesteldeverplichting.Inhetwetsvoorstelisdaaromvooreenanderebenaderinggekozen.Uitartikel192vanhetwetsvoorstelvolgtdateenaandeelhouderdienietinstemtmeteenstatutaireverplichtingnietaandieverplichtingkanwordengebonden.Indieneenniet-gebondenaandeelhouderzijnaandelenwilvervreemden,maaroverdrachtonmogelijkofuiterstbezwaarlijkisomdatdebeoogdeverkrijgervandeaandelenwélaandeverplichtingzalzijngebonden,danbiedendeleden5en6vanartikel192devertrekkendeaandeelhouderextrabeschermingindevormvaneenaanbiedingsregelingofeenontheffingvandeverplichtingvoordeverkrijgervandeaandelen.Deaandeelhouderdienietheeftingestemdmetdestatutaireverplichtingwordtdusbeschermd.EenaanvullenduittreedrechtzoalsdeRaadvoorsteltheeftinditverbandgeenmeerwaarde,maarlegtweldrukopdebesluitvormingoverstatutaireverplichtingen.4.GeschillenregelingEenaandeelhouderdiezichnietkanverenigenmeteenmeerderheids-beslissing,andersdanopgrondvanartikel192,zaldatondernormaleomstandighedenhebbenteaccepteren.Wanneerhetvoortdurenvanzijnaandeelhouderschapinredelijkheidnietmeervanhemkanwordengevergd,kanhijeenvorderinginstellentotuittreding.Indetoelichtingwordtvermelddatdehuidigegeschillenregelingindepraktijknietgoedwerkt.Datismetnametewijtenaandeduurvandeprocedureenhetfeitdatdeproceduretweefasenkent.Deeerstefasebehelstdebeslissingoverdeuitstotingofuittreding,detweededebeslissingoverdeprijsvandeovertedragenaandelen.Omdattegendebeslissinginbeidefasenberoep(envervolgens)cassatieberoepkanwordeningesteld,isdeprocedurenietpopulair.Nuhetnieuwebv-rechtveelruimtelaataanpartijen,neemtdekanstoedateenminderheidsaandeelhouderindeknelkomt,zodathetbelangvaneengoedeeneffectievegeschillen-regelingtoeneemt.Eenaantalwijzigingenwordtvoorgesteldomdegeschil-lenregelingbetertelatenfunctioneren.NietisovergenomendeaanbevelingvandeCommissievennootschapsrechtomhetuitstotingsrechtondertebrengenindeenquêteprocedure,alsmededeaanbevelingom(ook)voorhetuittredingsrechteenprocedureinéénfeitelijkeinstantieinterichtenbijdeOndernemingskamer.Volgensdetoelichtinggaandezeaanbevelingenhetbestekvanditvoorsteltebuiten.NaarhetoordeelvandeRaadzijndevoorgesteldewijzigingenvandegeschillenregelingwenselijk,maarishetdevraagofdaarmeekanwordenvolstaan.Degeschillenregelingwordtweliswaaroponderdeleneenvoudiger,maaranderzijdscomplexerophetpuntvandeafgeleideschadeendeprijsvaststelling.Eenprocedureinéénfeitelijkeinstantieendeaanwijzingvanéénfeitelijkerechterdiemetdezespecialistischezakenwordtbelast,bevor-derendeeffectiviteitvanderegeling.Hetgaatomzakenvanspecialistischeaard,waarspecifiekedeskundigheidisvereist,enwaarinnieuwejurispru-dentielijnen,bijvoorbeeldalsgevolgvandeintroductievanstemrechtlozeaandelen,zullenmoetenwordenuitgezet.DitrechtvaardigtnaarhetoordeelvandeRaaddeaanwijzingvanééngespecialiseerderechter.NudeOndernemingskamerreedsoverdebenodigdekennisenervaringinvennootschapsrechtelijkeaangelegenhedenbeschikt,adviseertdeRaadomvoordegeschillenregelingtevoorzieninéénfeitelijkeinstantiebijdeOndernemingskamer.4.Eenprocedureinéénfeitelijkeinstantiebijeengespecialiseerderechterzoudesnelheid,enwellichtdeeffectiviteit,vandegeschillenregelingkunnenbevorderen.Erbestaannaarmijnmeningechterbezwarendienietopwegentegendevoordelenvaneendergelijkeinrichtingvandeprocedure.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.410 Bijdevraagofdeproceduretotéénfeitelijkeinstantiekanwordenbeperktisvanbelangdathetwetsvoorstelderechterdebevoegdheidtoekentomkennistenemenvanmetdevorderingtotuitstotingofuittredingsamenhangendevorderingen(artikel336lid5).Hetwetsvoorstelbevordertopditpuntdeeffectiviteitvandegeschillenregeling,omdatverschillende,naastelkaarlopendeprocedureskunnenwordenvermeden.Tegendeinartikel336lid5bedoeldesamenhangendevorderingenstaatveelalhogerberoepopen.Ditverhoudtzichnietgoedtoteenprocedurewaarindevorderingtotuittredingofuitstotingwelinéénfeitelijkeinstantiezouwordenafgedaan.Uitsluitingvanhethogerberoepligtbovendiennietvoordehand,nudegeschillenregelingineengeflexibiliseerdbv-rechtinbelangtoeneemtendegevolgenvantoewijzingvaneenvorderingtotuitstotingofuittredingingrijpendzijnvoordebetrokkenpartijen.Voorconcentratievanbepaaldevorderingenbijeengespecialiseerderechtermoetenzwaarwegendegrondenaanwezigzijn.Diegrondenontbrekenbijdegeschillenregeling.Hoewelgeschillentussenaandeelhouderszichafspeleninhetkadervanvennootschapsrechtelijkeregelsenafspraken,gaathetomdebeslechtingvanconflictendieindekernnietwezenlijkverschillenvanconflictendiezichafspelenopandererechtsgebieden,zoalshetarbeidsrecht.Nieuwerechtsvragendiealsgevolgvanhetwetsvoorstelindejurisprudentieeenrolkunnengaanspelen,zoalsdedoordeRaadgenoemdeintroductievanstemrechtlozeaandelen,zijnnietbeperkttotproceduresinhetkadervandegeschillenregeling.Ookinanderevennootschapsrechtelijkeprocedures,zoalseenvorderingtotvernietigingvaneenbesluitvaneenorgaanvandevennootschap(artikel15),zaleenniet-gespecialiseerderechtermoetenoordelenoverrechtsvragendiebetrekkinghebbenophetnieuwebv-recht.Totslotheeftbijdekeuzeomgeengespecialiseerderechterinééninstantieintestelleneenrolgespeelddataandeelhoudersbijovereenkomstkunnenafsprekendatproceduresinhetkadervandegeschillenregeling,desgewenstmetinbegripvansamenhangendevorderingenalsbedoeldinartikel336lid5,metuitsluitingvanderechtbankbijwijzevanprorogatiezullenwordengevoerdvoordeOndernemingskamer(artikel329WetboekvanBurgerlijkeRechtsvordering).5.Overigeopmerkingena.Inverbandmetdeafschaffingvanhetminimumkapitaalwordtinartikel180,tweedelid,dehoofdelijkeaansprakelijkheidvandebestuurders,diewasgekoppeldaanhetniet-tijdignalevenvandeminimumstortingsplicht,geschrapt.HetvervallenvandezeaansprakelijkheidbehoeftnaardemeningvandeRaadheroverweging.Hetenkelefeitdathetminimumkapitaalwordtafgeschaft,laatonverletdatbijhetnemenvanhetaandeeldaarophetnominalebedragmoetwordengestort,tenzijandersisbedongen(artikel191,eerstelid)endatdehoofdelijkeaansprakelijkheidalthansenigtegenwichtbiedttegeneenzodaniggrotestatutairekapitaliseringdatdezedebvvanmeetafeenschijnvan(enige)kredietwaardigheidgeeft.b.Hetvoorgesteldeartikel192,eerstelid,maakthetmogelijkdatnietalleenverplichtingenvanverbintenisrechtelijkeaardjegensdevennootschap,maarookverplichtingentussenaandeelhoudersindestatutenwordenopgenomen.Volgensdeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel192,eerstelid,vijfdealinea,blijftevenalsonderhetbestaanderechtgeldendatdezeverplichtingenniettegendewilvandeaandeelhouderwordenopgelegd.DeRaadmerktopdatdezebeperkingletterlijkgenomenalleengeldtvoordeverplichtingtotvolstorting.Doordatartikel192eenuitbreidingondergaat,isnietzondermeerduidelijkdatanderekwalitatieveverplichtingenevenmintegendewilvaneenzittendeaandeelhouderkunnenwordenopgelegd.DeRaadadviseertdetekstvanhetartikellidteverduidelijken.c.Ingevolgehetvoorgesteldeartikel226,eerstelid,wordtdealgemenevergaderinggehoudenterplaatsebijdestatutenvermeldofandersindegemeentewaardevennootschaphaarwoonplaatsheeft.HettweedelidmaakthetmogelijkdatdealgemenevergaderingbuitenNederlandwordtgehouden.Voorhetdaartoestrekkendebesluittotstatutenwijzigingiseenunaniembesluitnodigvandealgemenevergadering,alsmededeinstemmingvanallevergadergerechtigden.UitdeartikelsgewijzetoelichtingleidtdeRaadafdathetnietdebedoelingisdatbijdeoprichtingeenexclusieveofalternatievevergaderlocatieinhetbuitenlandkanwordenaangewezen.Alsdezeveronder-TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.411 stellingjuistis,adviseertdeRaaddezebedoelingduidelijkertotuitdrukkingtebrengendooralsnogaanartikel226,eerstelid,«inNederland»toetevoegen.5a.HetadviesvandeRaadomaansprakelijkheidvanbestuurdersbijniet-tijdigenalevingvandeminimumstortingsplichttehandhaven,isnietovergenomen.Hierbijzijndevolgendeoverwegingenvanbelang.Nudewetvoordeindividuelestortingsplichtgeenminimumgrensmeerzalstellen,kaninartikel180nietlangerwordenaangeslotenbijdegrensvaneenvierdevanhetnominalebedragvanhetgeplaatstekapitaal.Denkbaarisdatdaarvoorindeplaatswordtgeregelddatbestuurdersaansprakelijkzijninhettijdvakvoordatophetbijdeoprichtinggeplaatstekapitaaltenminstehetdeelvanhetnominalebedragisgestortdatbijoprichtingmoetwordenvoldaan.Hetbelangvandebijoprichtinggeldendestortingsplichtmoetinhetvoorgesteldesysteemechterwordengerelativeerd.Teneerstemoetwordenbedachtdatstortingbijhetnemenvanhetaandeelweliswaardewettelijkehoofdregelis(artikel191lid1),maardathiervanopeenvoudigewijzekanwordenafgeweken.Opgrondvanhetvoorgesteldeartikel191kanwordenbedongendatdeaandeelhoudersdegehelestortingsplichtofeenaanzienlijkdeeldaarvannietbijoprichtingbehoeventevoldoen,maarzodradevennoot-schapdestortingopvraagt.Tentweedekunnendeoprichterskiezenvooreenzeergeringaanvangskapitaal,inwelkgevaldestortingsplichtvanweinigbelangmeeris.Indiendewetaansprakelijkheidvanbestuurderszouverbindenaanhetniet-nalevenvaneenstortingbijoprichting,zalditerwaarschijnlijktoeleidendatmenindepraktijkzoveelmogelijktrachttevoorkomendaterbijoprichtingopaandelenmoetwordengestort.Handhavingvandewettelijkeaansprakelijkheidssanctieisnaarmijnideevanuiteenoogpuntvancrediteurenbeschermingdanookweinigeffectief.Vaneenschijnvankredietwaardigheidzalgeensprakezijn.Steldateenbvwordtopgerichtmeteengeplaatstkapitaalvan1miljoeneuroententijdevandeoprichtingisslechts100000eurogestort.Indatgevalmoetindeaktevanoprichtingwordenvermelddatdevennootschapeengeplaatstkapitaalheeftvan1miljoeneurowaarvan100000euroisgestort(artikel178lid1).Crediteurenkunnendusuitdeaktevanoprichtingafleidendathetgeplaatstekapitaalnogmaargedeeltelijkisgestort.Kiesteenvennootschapvooreenvrijwilligekapitaalklemindevormvaneenstatutairereserve,danisevenminsprakevaneenschijnvankredietwaardigheid.Eenstatutairereservemagopgrondvanartikel216nietwordenuitgekeerd.Doorhetcreërenvaneenstatutaire«kapitaalsreserve»brengtdevennootschapvoordebuitenwereldtotuitdrukkingdathetgereserveerdebedragnietbeschikbaarisvooruitkeringenaanaandeelhouders.Crediteurenkunnendeomvangvandereserveuitdejaarrekeningvandevennootschapafleiden.Totslotisvanbelangdatschrappingvandeaansprakelijkheidinartikel180nietbetekentdatbestuurdersnietkunnenwordenaangesprokeninhetkadervandestortingsplicht.Bestuurdersdienalatenomdeaandeelhoudersaantemanentotnalevingvanhunstortingsplicht,kunnenjegensdevennootschapaansprakelijkzijnopgrondvanartikel9.5b.Deformuleringvanartikel192isaangepast.Verwezenwordtnaarhetgeenhierbovenisopgemerktonderparagraaf3a.5c.AndersdandeRaaduitdetoelichtingheeftafgeleid,ishetdebedoelingdatopgrondvanartikel226lid1ookbijdeoprichtingindestatuteneenvergaderlocatiebuitenNederlandkanwordenaangewezen.Ditisnumetzoveelwoordeninlid1vermeld.Voordesituatienadeoprichtingbevatartikel226lid2vervolgensnaderebesluitvormingsregelsdieervoormoetenzorgendatalleaandeelhoudersenvergadergerechtigdeninstemmenmethetbesluittotstatutenwijziging.Wordtopgrondvanlid1bijdeoprichtingeenbuiten-landselocatieindestatutenopgenomen,danzullenalleaandeelhoudershebbeningestemdmetdestatutaireregeling.Dooraandeelhouderteworden,wordenzijimmersgeachtintestemmenmetdebijoprichtingopgesteldestatuten.NaaraanleidingvandeopmerkingenvandeRaadisindeformu-leringvanartikel226lid1enlid2verduidelijktenisdetoelichtingopartikel226aangevuld.6.VoorredactionelekanttekeningenverwijstdeRaadnaardebijditadviesbehorendebijlage.6.HetadviesvandeRaadtotaanpassingvanartikel175lid1isovergenomen.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.412 Inartikel178lid2ishetadviesvandeRaadomteverwijzennaar«maatschap-pelijkkapitaal»overgenomen.Deformuleringkomthierdoorweerovereenmethethuidigeartikel178lid5.Indeeerstezinvanlid2ishetadviesvandeRaadinaangepastevormovergenomen.Omdatbedoeldisteregelendatvennootschappennietalleenhetmaatschappelijkekapitaal,maarookhetgeplaatstekapitaalenhetgestortedeeldaarvan,alsmedehetbedragvandeaandelenineenanderegeldeenheidkunnenlatenluiden,isdeformuleringvandeeerstezinvanartikel178lid2verduidelijkt.Dewoorden«hetbedragvanhetkapitaal»zijnvervangendooreenspecifiekeverwijzingnaarhetmaatschappelijkekapitaalenhetgeplaatstekapitaalenhetgestortedeeldaarvan.Volledigheidshalvewordtopgemerktdatdemogelijkheidomeenanderegeldeenheidtekiezenbeperktistotéénvreemdegeldeenheid.InhetwetsvoorsteliseenartikelIIopgenomendatdeinwerkingtredingvanhetwetsvoorstelregelt.7.Vandegelegenheidisgebruikgemaaktenkeleartikelenintechnischezinaantepassen.Deformuleringvandelaatstezinvanartikel197lid3(overeenkomstigetoepassingvanderegelingvoorerkenningenbetekening)isinovereen-stemminggebrachtmetdelaatstezinvanartikel198lid3.Inartikel204alid2isdezinsnede«opofvoordedagvandeinbreng»gewijzigdin«voordeinbreng».Indeeerstezinvanartikel334bbisdeverwijzingnaardeartikelen204aen204bgeschrapt.Nueenaccountantsverklaringbijinbrenginnatura(artikelen204aen204bvanditwetsvoorstel)nietlangerverplichtis,kanbijsplitsingmeteenbvalsverkrijgendevennootschapdeaccountantsverklaringeveneensachterwegeblijven.Eenverwijzingnaardegewijzigdeartikelen204aen204b–waarineenbeschrijvingvandeinbrengnogsteedswordtvoorgeschreven–isnietnoodzakelijknuinartikel334freedsisbepaalddathetvoorsteltotsplitsingeenbeschrijvingmoetbevattenvandevermogensbestanddelenvandesplitsenderechtspersoondiebijdesplitsingzullenovergaan(artikel334flid1,onderdeeld),alsmedeeenvermeldingvandewaardevanhetvermogendatovergaat(artikel334flid1,onderdeele).8.VoortszijnenigeaanpassingeninhetwetsvoorstelendememorievantoelichtingaangebrachtdievoortvloeienuithetrapportvandeNederlands/Nederlands-AntilliaanseWerkgroepconcordantierechtspersonenrechtvanmaart2007.DewerkgroepisopgezamenlijkinitiatiefvandeNederlandseendeAntilliaanseministervanJustitieingesteldondervoorzitterschapvanprof.mr.J.M.Saleh,oud-gouverneurvandeNederlandseAntillen,enheefttottaakvoorstellentedoendiekunnendienenalsbasisvoornadere,deconcordantiedienendewijzigingenvanhetNederlandseenhetAntilliaanserechtspersonen-recht.HetrapportvandeconcordantiewerkgroepbevataanbevelingenvoorhetwetsvoorstelenvoordeAntilliaansebv-regeling.Deconcordantiewerk-groepheeftzichvoorhetNederlandserechtgebaseerdophetwetsvoorstelzoalsdatnaardeRaadvanStateisgezonden.Hiernawordtingegaanopdeaanbevelingendiebetrekkinghebbenophetwetsvoorstel.Naaraanleidingvanaanbeveling1vandeconcordantiewerkgroepisdebestaandeformuleringvanartikel175lid1(«bovenhetbedragdatopzijnaandelenbehoorttewordengestort»)gehandhaafd.Deconcordantie-werkgroepheeftopgemerktdathetindeformuleringvanhetwetsvoorstelzoalsdatnaardeRaadvanStateisgezonden(«bovenhetnominalebedragvanzijnaandelen»)nietduidelijkisoftoegezegdagiomagwordenopgevraagdomindeverliezenvandevennootschapbijtedragen.Doordebestaandeformuleringtehandhaven,wordtduidelijkdatdebepalingopditpuntinhoudelijknietwordtgewijzigdendatooktoegezegdagiomagwordenopgevraagdomindeverliezenbijtedragen.Naaraanleidingvanaanbeveling3vandeconcordantiewerkgroepisindelaatstezinvanlid1vanartikel175bepaalddattenminsteéénaandeelmetstemrechtwordtgehoudendooreenanderdandevennootschapoféénvanhaardochtermaatschappijen.Hetvereistedaterooktenminsteéénaandeelbuitendevennootschapmoetzijngeplaatstdatdeeltindewinstofdereservesishierbijkomentevervallen.Deconcordantiewerkgroepheeftopgemerktdatdebepalingindeeersteplaatszoumoetenverzekerendatdeaandeelhouders-vergaderingteallentijdenaarbehorenkanfunctioneren.HiervoorishetTweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.413 voldoendedatartikel175bepaaltdateréénaandeelmetstemrechtbuitendevennootschapisgeplaatst.Indienergeenaandeelmeerisdatdeeltindewinstofdereserves,dankandealgemenevergaderingdesgewenstmaatregelennemenomdaarveranderinginaantebrengen.Naaraanleidingvanaanbeveling4vandeconcordantiewerkgroepisinartikel180lid1deverwijzingnaarartikel204ageschrapt.Naaraanleidingvanaanbeveling5vandeconcordantiewerkgroepisinartikel189adeverwijzingnaarartikel195geschrapt.Aanbeveling6vandeconcordantiewerkgroepisinartikel190inaangepastevormverwerkt.Hetwoord«winstuitkering»isvervangendoor«uitkeringvanwinstofreserves».Metdeconcordantiewerkgroepbenikvanmeningdatergeenredenisomdebepalingtebeperkentotuitkeringvanwinst.Ookeenrechtdatslechtsaanspraakopuitkeringuitdereservesomvat,kanindeaangepasteformuleringduswordenaangemerktalsaandeel.Nietoverge-nomenisdeaanbevelingvandeconcordantiewerkgroepomtesprekenvan«enigeuitkering».Hiermeezoudeformuleringverderwordenverruimdtotandereuitkeringendanuitkeringenuitwinstofreserves.Indienookdeenkeleaanspraakopuitkeringvanhetoverschotnavereffeningvoldoendezouzijnomalsaandeeltekunnenwordenaangemerkt,zouhetbegripaandeelteverwordenopgerekt.Bovendienzouhetbegrip«enigeuitkering»leidentoteenminderduidelijkewettelijkeafbakening.Naaraanleidingvanaanbeveling7vandeconcordantiewerkgroepisinartikel191bepaalddatuitstelvandestortingsplichtookvooreenbepaaldetijdkanwordenbedongen.Ditsluitaanbijartikel2:207lid2AntilliaansBW.Aanbeveling8vandeconcordantiewerkgroepgeeftinoverwegingominartikel191tebepalendatingevalvaneenvoorbepaaldetijdbedongenuitstelvanstortingdecuratorslechtsaanspraakkanmakenopdecontantewaardevandestortingsplichtopdedagvanhetfaillissement.Dezeaanbevelingisovergenomeninartikel193ennietinartikel191.Debepalingpastbeterinartikel193,waarineenspecifiekeregelingisopgenomenvoordebevoegdheidvandecurator.Naaraanleidingvanaanbeveling9vandeconcordantiewerkgroepisinartikel193bepaalddatdecuratorbijhetinnenvanresterendestortingennietgebondenisaaneenbedingopgrondvanartikel191.Naaraanleidingvanaanbeveling10vandeconcordantiewerkgroepzijnenigeaanpassingenaangebrachtinartikel192.Verwezenwordtnaarparagraaf3avanhetnaderrapport.Deconcordantiewerkgroepgeeftinaanbeveling11inoverwegingomtebezienofdezinsnede«zelfsnietondervoorwaardeoftijdsbepaling»inartikel192lid1achterwegekanblijven.Dezeaanbevelingisnietovergenomen.Uitdebesprekingenmetdeexpertgroependereactiesindeconsultatieoverhetambtelijkvoorontwerpisgeblekendathethuidigeartikel192onduidelijkhedenoproepttenaanzienvandegebondenheidvanaandeelhoudersaanstatutaireverplichtingen.Hetzelfdegeldtvoorhetbegrip«betrokkenaandeelhouder»inhetrapportvandeexpertgroep.Hoeweldewoorden«zelfsnietondervoorwaardeoftijdsbepaling»bijenkelelezingvanlid1wellichtalsvanzelf-sprekendoverkomen,achtikhet,geletopdeuitvoerigediscussiesdieoverditonderwerpzijngevoerd,omwillevandeduidelijkheidvanbelangomdewoordeninhetwetsvoorsteltehandhaven.Naaraanleidingvanaanbeveling12vandeconcordantiewerkgroepisindememorievantoelichtingbijartikel192lid1verduidelijktdathetopgrondvanartikel192–evenalsinartikel2:202lid5AntilliaansBW–geoorloofdisomstatutairtebepalendataandeelhoudersnaastdevennootschappersoonlijkaansprakelijkkunnenwordengehoudenvoorbepaaldeofalleschuldenvandevennootschap.Naaraanleidingvanaanbeveling15vandeconcordantiewerkgroepisindetoelichtingbijartikel194lid3aandachtbesteedaandepositievanhetbestuurbijhetvergarenvangegevensdieinhetaandeelhoudersregistermoetenwordenopgenomen.Hetbestuurisverantwoordelijkvoorhetbijhoudenvanhetaandeelhoudersregister.Dezeverantwoordelijkheidbrengtmeedathetbestuurgegevensopvraagtwanneerblijktdatbepaaldeinformatieinhetregisteronjuistisofontbreekt.Tegelijkertijdzijndegenenvanwiegegevensmoetenwordeningeschrevenopgrondvanhetvoorgesteldeartikel194lid3verplichtomtijdigdenodigegegevensaanhetbestuurteverschaffen.Inveelgevallenzalhetbestuuroverigensopdehoogtezijnvanwijzigingeninhetaandeelhoudersbestand,omdateennieuweaandeelhouderofcertificaat-TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.414 houderzijnrechtenjegensdevennootschappaskanuitoefenennadatdeleveringvanhetaandeelofhetcertificaatdoordevennootschapiserkendofaandevennootschapisbetekend(artikelen196atotenmet196c).Hetbestuurkanaandehandvandeaktehetaandeelhoudersregisteraanpassen.Ditisanders,indieneenaandeelofcertificaatonderalgemenetitelovergaat,bijvoorbeeldomdateenaandeelhouderdierechtspersoonisfuseert.Indatgevalontbreekteenakteenzaldeaandeelhouderhetbestuurvandenieuwesituatieopdehoogtemoetenstellen.Naaraanleidingvanaanbeveling17vandeconcordantiewerkgroepisinartikel195lid7bepaalddattoewijzingdoorderechtervaneenverzoekomeenwettelijkeofstatutaireblokkeringsregelingbuitentoepassingtelatenzonodiggeschiedtinafwijkingvanhetvierdelidvanartikel474gWetboekvanBurgerlijkeRechtsvordering.Ditlaatsteartikellaatderechterbijeenexecuto-rialeverkoopvanaandelenopnaamevenalsartikel195lid7ruimteomwettelijkeenstatutaireblokkeringsregelingenbuitentoepassingtelaten,maarhanteertdaarbijeenandercriteriumdanartikel195lid7.Denieuweformu-leringvanartikel195lid7maaktduidelijkdatartikel195lid7voorrangheeftbovenartikel474g,vierdelid,Rv.Naaraanleidingvanaanbeveling18vandeconcordantiewerkgroepisinartikel195lid7deschuldsaneringsregelingnatuurlijkepersonen(geregeldinTitelIIIvandeFaillissementswet)toegevoegd.Indieneenschuldsaneringsregelingnatuurlijkepersonenvantoepassingisenerindatkadersprakeisvanaandelenineenbvdiemoetenwordenverkocht,isdebewindvoerderdieopgrondvanartikel287vandeFaillissementswetdoorderechtbankisaange-wezenbevoegdomderechterteverzoekenomwettelijkeofstatutaireblokkeringsregelingenbuitentoepassingtelaten.Naaraanleidingvanaanbeveling18isvoortsinartikel195lid7totuitdrukkinggebrachtdatderechternietalleendebelangenvandeverzoekerinzijnafwegingmoetbetrekken,maarookmoetbeoordelenofdebelangenvananderennietonevenredigwordengeschaad.Hierbijmoetmetnamewordengedachtaanhetbelangdatdeoverigeaandeelhouderskunnenhebbenbijdetoepassingvaneenindewetofdestatutenvastgelegdeblokkeringsregeling.Inaanbeveling19plaatstdeconcordantiewerkgroepeenkanttekeningbijdekeuzeomindeartikelen197en198teblijvenuitgaanvaneenkringvanpersonenaanwievrijelijkmagwordenovergedragen.Inditverbandzoudendezeartikelenvolgensdeconcordantiewerkgroepnadermoetenwordenbezien.Dezeaanbevelingisnietovergenomen.Debestaandeartikelen197lid3en198lid3zijngerichtophethandhavenvandebeslotenkringvanaandeelhouders.Nudeblokkeringsregelingopgrondvanhetwetsvoorstelvanregelendrechtwordt(artikel195),verandertdezerationiet.Indienmenonderdevoorgestelderegelingkiestvooreenwettelijkeofstatutaireblokkerings-regeling,blijfthetmethetoogopdehandhavingvandedaaruitvoort-vloeiendebeslotenheidvanbelangdatstemrechtnietvrijelijkmagwordentoegekendaanzakelijkgerechtigdendienietbehorentotdebeslotenkring.Determ«kringvanpersonenaanwievrijelijkmagwordenovergedragen»wordtoverigensookgehanteerdindevoordenvgeldendeartikelen88en89,terwijleenblokkeringsregelingbijdenvslechtsoptioneelis.Nietovergenomenisdeaanbevelingvandeconcordantiewerkgroepominartikel204aenartikel204btebepalendatbijinbrenginnaturageenbeschrijvingisvereist,indienalleoprichters,respectievelijkalleaandeel-houdersdaarmee(aldannietschriftelijk)instemmen(aanbeveling20).Indienmenkiestvoorinbrengopaandeleninnatura,ishetvanbelangdatschriftelijkwordtvastgelegdwatwordtingebrachtenwatdaarvandewaardeis.Omdieredenisinhetwetsvoorsteldeverplichtinggehandhaafdomeenbeschrijvingoptestellenentenkantorevandevennootschapterinzageteleggen.Tevenswordtdaarmee,zoheeftookdeCommissievennootschapsrechtopgemerkt,deverantwoordelijkheidvanhetbestuurtotuitdrukkinggebrachtvoorderealiteitvandenaturastorting.Vindtinbrenginnaturabijoprichtingplaats,danrustdieverantwoordelijkheidopdeoprichters.Dekenbaarheidenderealiteitvandeinbrengzijnnietalleenvanbelangvoordegenendietentijdevandeinbrengaandeelhouderzijn,maarookvooropvolgendeaandeel-houders,voorhetbestuur(methetoogopeventueleaansprakelijkheidinhetkadervandeverantwoordelijkheidomdenoodzakelijkestortingenoptevragen),deBelastingdienstenvoordecuratordieingevalvanfaillissementvandevennootschapnogniet-gedanestortingenzalwillenopvragen.Ditbelangweegtnaarmijnmeningoptegendelastenvoorhetbedrijfsleven.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.415 Dezelastenwordenbijinbrenginnaturaoverigensreedsaanzienlijkverlichtdoordeafschaffingvandeaccountantsverklaring.Uitdecommentarendieindeconsultatiezijnuitgebracht,isgeblekendatmenindepraktijkkaninstemmenmeteensysteemwaarindeaccountantsverklaringwordtafgeschaftendebeschrijvingwordtgehandhaafd.Indeconsultatieisnietgeblekendathetbedrijfslevendebeschrijvingindepraktijkalseenonnodigebelastingervaart.OverigensmoethetbeelddatopgrondvandeAntilliaanseregelinggeenverplichtebeschrijvinggeldt,wordengenuanceerd.Artikel201lid2AntilliaansBWbepaaltnamelijkdatindienerbijoprichtinginnaturawordtgestort,ereenoprichtingsbalansmoetwordenopgestelddieaandeaktevanoprichtingwordtgehechtendieeeneigenvermogentoontdatnietnegatiefis.HieruitblijktdatookindeAntilliaanseregelingwordterkenddataaninbrenginnaturabijzondererisico’szijnverbonden.Nueraleenoprichtingsbalanswordtvoorgeschreven,zoudemeerwaardevaneenverplichtebeschrijvinginhetAntilliaansesysteembetrekkelijkgeringzijn.Naaraanleidingvanaanbeveling21vandeconcordantiewerkgroepisinartikel207alid2bepaalddatéénaandeelmetstemrechtvanrechtswegeovergaatopdegezamenlijkebestuurders.Dezewijzigingisookdoorgevoerdinartikel207dlid2.Hiermeeisduidelijkwathetkarakterisvanhetaandeeldatvanrechtswegeovergaat.Degewijzigdeformuleringvandeartikelen207alid2en207dlid2isinovereenstemmingmetdeaanpassingendienaaraanleidingvanaanbeveling3vandeconcordantiewerkgroepinartikel175zijnaangebracht.Voortsisartikel207alid3uithetwetsvoorstelgeschraptenislid4vernum-merdtotlid3.Ookdezewijzigingvloeitvoortuitaanbeveling21.Deconcor-dantiewerkgroepheeftterechtopgemerktdatdesanctieinlid3geenbestaansrechtmeerheeft,nuhethuidigelid1komttevervallen.Naaraanleidingvanaanbeveling23vandeconcordantiewerkgroepisdeformuleringvanartikel218lid1aangepastenislid2geschrapt.Inartikel218isnubepaalddattijdensiederboekjaartenminsteéénalgemenevergaderingwordtgehoudenoftenminsteeenmaalovereenkomstigartikel238lid1ofartikel238lid3wordtbesloten.Deconcordantiewerkgroepgeeftinaanbeveling27inoverwegingomartikel229teschrappenentenaanzienvanhetvergaderrechttekiezenvooreenandere,minderomslachtigesystematiek.Dedoordeconcordantiewerkgroepvoorgestanesystematiekisinderdaadeenvoudigerdandieinhetwetsvoor-stel.Inditverbandzijndevolgendeaanpassingeninhetwetsvoorstelaangebracht.Artikel229isuithetwetsvoorstelgeschrapt.Inartikel227lid2wasreedsgeregeldaanwiehetvergaderrechttoekomt.Aandezebepalingiseenzintoegevoegdovervruchtgebruikersenpandhouderszonderstemrecht.Dezezinisovergehevelduithetgeschrapteartikel229.Indeartikelenvanhetwetsvoorstelwaarinwordtverwezennaar«houdersvancertificatenwaaraanvergaderrechtisverbonden»,isdezezinsnedetelkensvervangendoor«anderenaanwievergaderrechttoekomt».Hetbetreftdeartikelen204aen204blid1,laatstezin,artikel220lid2enartikel224alid2.Anderebepalingenvandewettelijkebv-regelingwaarinnogverwezenwordtnaar«houdersvancertificatendiemetmedewerkingvandevennootschapzijnuitgegeven»zullenindeinvoeringswetopovereenkomstigewijzewordenaangepast.Inartikel227lid2istevenstotuitdrukkinggebrachtdateenaandeelhouderwiensaandeelmetpandofvruchtgebruikisbelastenwaarbijhetstemrechttoekomtaandevruchtgebruikerofpandhouder,vergaderrechtheeft(eninhetverlengdedaarvandusdezelfderechtenheeftalsdecertificaathoudermetvergaderrecht).Dezebepalingis–metenigeaanpassingenindeformulering–overgenomenuithetbestaandelid4vandeartikelen197en198.Tenslottezijninartikel194lid1deverwijzingennaardeartikelen197,198en229geschrapt.Denieuwesystematiekiseenvoudiger,omdatpandhoudersenvruchtge-bruikersrechtstreeksonderhetbegrip«vergadergerechtigde»inartikel227lid2vallen.Erisdusnietlangereenextraschakelnodigvangelijkstellingmetcertificaathouders,zoalsonderhuidigrechteninhetgeschrapteartikel229welhetgevalis.Nietovergenomenisdeaanbevelingvandeconcordantie-werkgroepomartikel224alid3teschrappen.Hetvoorgesteldelid3isernietopgerichtomtekunnenvaststellenofiemandinbeginselvergaderrechtendaarmeeagenderingsrechttoekomt,maaromartikel24dbuitentoepassingteverklaren.Ditlaatsteisnodig,omdatonverkortetoepassingvanartikel24dertoezouleidendatstemrechtlozeaandelennietmeetellenbijdeberekeningTweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.416 vandeinartikel224alid1gesteldegrensvaneenhonderdstegedeeltevanhetgeplaatstekapitaal.Naaraanleidingvanaanbeveling28vandeconcordantiewerkgroepisinartikel238lid1«algemenevergadering»vervangendoor«vergadering».Deformuleringkomthierdoorweerovereenmethethuidigelid1.Voortsisinartikel238lid3hetvereistetoegevoegddatalleaandeelhoudersindegelegenheidzijngesteldomkennistenemenvandeopgemaaktejaarrekening.Tevensisindetoelichtingopartikel238opgemerktdatinstemmingmetbesluitvormingbuitenvergaderingofdealternatievewijzevanvaststellingvandejaarrekeningookimplicietofstilzwijgendkanplaatsvinden.Ookartikel3:37BWgaatuitvandemogelijkheidvanniet-uitdrukkelijkeverklaringen.Metbetrekkingtotderegelingvoorbenoemingvanbestuurdersencommissa-rissen(artikelen242lid1en252lid1)heeftdeconcordantiewerkgroepinaanbeveling30aandachtgevraagdvoordebetekenisvan«deelnemenaandebesluitvorming».Met«deelnemenaandebesluitvorming»wordtbedoelddateenaandeelhouderdevergaderingenvandetotbenoemingbevoegdevergaderingvanaandeelhouderskanbijwonen,daarhetwoordkanvoerenenmeekanstemmenoverdebenoeming.Indienmenkiestvooreenstatutairebenoemingsregelingopgrondvanartikel242lid1(ofartikel252lid1),ishetsysteemvanbenoemingopbasisvaneenbindendevoordrachtnietaandeorde.Eenbindendevoordrachtisslechtsmogelijkopgrondvaneenstatutaireregelingwaarindealgemenevergaderingbevoegdistotbenoeming(artikel243).Detoelichtingopdeartikelen242lid1en252lid1isindezezinaangevuld.Naaraanleidingvandeoverigeopmerkingenvandeconcordantiewerkgroepinparagraaf4vanhetrapportzijndevolgendewijzigingenaangebrachtinhetwetsvoorstel:–Inartikel206aiseenredactionelecorrectieaangebrachtindeformuleringvandeonderdelena,benc.–Inartikel207lid3isindeeerstezintotuitdrukkinggebrachtdatdebepalingslechtsvantoepassingisopverkrijgingenandersdanomniet.–Inartikel208lid2ishetwoord«betreffende»vervangendoor«desbetref-fende».–IndememorievantoelichtingwordtbijverwijzingennaarhetAntilliaanseBoek2BWverwezennaar«AntilliaansBW».–Indetoelichtingopartikel192lid1stondabusievelijkvermelddathetgaatomverplichtingendiezijnverbondenaanaandeelhouders.Ditisgewijzigdin«aandeelhouderschap».–Indeartikelen192lid3,195alid2en195blid1is«hetrechtopdeelnameaandealgemenevergadering»vervangendoor«hetvergaderrecht».Deformuleringvanartikel227lid6isaangepast.Inartikel227lid6staatnudatdestatutenkunnenbepalendathetvergaderrechtisopgeschortzolangeenvergadergerechtigdeingebrekeistevoldoenaaneenwettelijkeofstatutaireverplichting.Nietovergenomenisdeaanbevelingvandeconcordantiewerkgroepominartikel216lid7tebepalendatdewinstrechtlozeaandelengeenrechtgevenopenigeuitkering.Hetsysteemvanhetvoorgesteldeartikel216istoegesnedenopuitkeringenvanwinstofreservesennietopbijvoorbeelduitkeringeninhetkadervaneenvereffening(dezelaatstesituatiewordtgeregeldinartikel23b).Lid7sluitbijdezesystematiekaan.Indiendestatutenvoorzieninwinst-rechtlozeaandelen,dangevendieaandelengeenofslechtsbeperktrechtopuitkeringenuitwinstofreserves.Ditlaatonverlet,zoheeftookdeexpertgroeponderleidingvanProf.deKluiveropgemerkt,datookeenhoudervaneenwinstrechtloosaandeeljegensdevennootschapaanspraakbehoudtopterugbetalingvanhetgeenhijheeftgestortingevalvanliquidatievandevennootschap.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmethetvorenstaanderekeningzalzijngehouden.DeVice-PresidentvandeRaadvanState,H.D.TjeenkWillinkTweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.417 IkmogeU,medenamensmijnambtsgenotevanEconomischeZaken,verzoekenhethierbijgevoegdegewijzigdevoorstelvanwetendegewijzigdememorievantoelichtingaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden.DeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.418 BijlagebijhetadviesvandeRaadvanStatebetreffendeno.W03.06.0514/1metredactionelekanttekeningendiedeRaadinoverweginggeeft.–Inhetvoorgesteldeartikel175,eerstelid,«eenofmeer»latenvervallen.–Inhetvoorgesteldeartikel178,tweedelid,steeds«hetkapitaal»vervangendoor:maatschappelijkkapitaal.–Aanwijzing172vandeAanwijzingenvoorderegelgevinginachtnemen.TweedeKamer,vergaderjaar2006–2007,31058,nr.419

Versie dea2d66bc9e2c9ad9cbe8ab7813ee058d44b58c0e332aae77c1734ec668729f8 · Officiële bron.