Geannoteerde Agenda Raad Algemene Zaken van 17 maart 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3356 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 maart 2026Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad AlgemeneZaken van 17 maart 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-02-3356ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33561 GEANNOTEERDE AGENDA RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN17 MAART 2026 Op 17 maart 2026 vindt de Raad Algemene Zaken (RAZ) plaats in Brussel.Op de agenda staan het Meerjarig Financieel Kader (MFK), de voorbe-reiding op de Europese Raad (ER) van 19 en 20 maart, de EuropeanElectoral act, en het Europees Semester 2026. De Minister van Buiten-landse Zaken is voornemens deel te nemen aan deze Raad. Het kabinetmaakt tevens gebruik van deze geannoteerde agenda om uw Kamer teinformeren over de EU-toetredingsprocessen van Montenegro, Oekraïneen Moldavië.Meerjarig Financieel KaderDe Raad zal spreken over het Meerjarig Financieel Kader (2028–2034).Specifiek staat de governance van het MFK geagendeerd. Het kabinet isvoorstander van een toekomstbestendig en gemoderniseerd MFK, meteen focus op concurrentievermogen, innovatie, asiel en migratie, enveiligheid en defensie. Het kabinet zet zich in voor een realistischEU-budget en behoud van het correctiemechanisme op de bni-afdracht(bni-korting). Het kabinet is voorstander van een grotere rol voor de Raaden de lidstaten in het volgend MFK ten opzichte van het Commissie-voorstel. Tegelijkertijd moeten administratieve processen niet onnodigzwaar worden.Voorbereiding Europese Raad van 19 en 20 maartDe Raad zal stilstaan bij de geannoteerde conceptagenda van de EuropeseRaad van 19 en 20 maart. De onderwerpen zijn onder meer: Oekraïne, hetMidden Oosten, Concurrentievermogen en de interne markt, het MeerjarigFinancieel Kader, Europese veiligheid en defensie en migratie. Dekabinetsinzet wordt opgenomen in de geannoteerde agenda van de ER.Nederland zal, waar opportuun, conform de in de geannoteerde agendageformuleerde inzet interveniëren tijdens de Raad.European Electoral actDe Raad zal een wijziging, op initiatief van het Europees Parlement, vande Kiesakte behandelen. Daarin wordt geregeld dat stemoverdracht(proxy voting) mogelijk wordt voor leden van het Europees Parlementtijdens zwangerschap en na geboorte. Wat het kabinet betreft, moet hetvoorstel voor stemoverdracht gezien worden als opmaat naar eentijdelijke vervangingsregeling en/of een uitbreiding voor vaderschaps-verlof en ziekteverlof.1 Nu binnen de Raad en het Europees Parlementgeen draagvlak lijkt te bestaan voor een dergelijke maatregel van tijdelijkevervanging, meent het kabinet dat het verantwoord is om te opteren voorhet alternatief van stemoverdracht. Zoals aangegeven in het kabinets-standpunt is het voornemen om in Raadsverband een nationale verklaringaf te leggen waarin wordt aangegeven dat het voorstel voor stemover-dracht wat Nederland betreft gezien moet worden als opmaat naar eentijdelijke vervangingsregeling en/of een uitbreiding voor vaderschaps-verlof en ziekteverlof, alsmede dat het beginsel van stemmen zonder lastmoet worden gewaarborgd.1Beide Kamers hebben op 16 januari 2026 een kabinetsstandpunt over dit voorstel ontvangen,zie Kamerstuk 36 104, nr. 10Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33562 Europees Semester 2026In de Raad Algemene Zaken zal gesproken worden over het EuropeesSemester 2026. De Ministers zullen onder Cypriotisch voorzitterschap demogelijk geactualiseerde routekaart (Roadmap) bespreken met belangrijkestappen. De Roadmap behelst een tijdslijn van het Europees Semester inaanloop naar de publicatie van het lentepakket, naar verwachting beginjuni 2026. Daarnaast zal er waarschijnlijk van gedachten wordengewisseld over de economische beleidsaanbevelingen voor de eurozonein 2025.De Commissie heeft op 25 november jl. het herfstpakket in het kader vanhet Europees Semester gepubliceerd. Onderdeel van dit pakket is de doorde Commissie voorgestelde ontwerpaanbeveling voor het economischbeleid in de eurozone voor 2026, de Euro Area Recommendation (EAR). Inde EAR worden de gezamenlijke (beleids-)uitdagingen voor heteurogebied voor 2026 en 2027 geïdentificeerd. De voorliggende aanbeve-lingen die door de Ecofinraad bekrachtigd zijn op 17 februari, zijnaangepast naar aanleiding van besprekingen in de ambtelijke voorpor-talen van de Eurogroep, de Ecofinraad en de Raad Werkgelegenheid enSociaal Beleid. Deze aanbevelingen sluiten aan op de hoofdthema’s:begrotingsbeleid, defensie-uitgaven en begrotingsbeleid, arbeidsmarkt,investeringen en innovatie, interne markt, simplificatie, Spaar- enInvesteringsunie, de digitale euro en de internationale rol van de euro, enmacro-financiële stabiliteit.Een kabinetsappreciatie van de EAR op de economische aspecten isopgenomen in de Geannoteerde Agenda van de Eurogroep en Ecofinraadvan 19 en 20 januari 2026. Nederland verwelkomt de EAR en ziet deze alseen belangrijk onderdeel binnen het Europees Semester. Nederland ispositief aangezien de EAR de eurozonelidstaten nuttige richtsnoerenbieden en bijdragen aan effectievere beleidscoördinatie binnen de EMU.Nederland benadrukt het belang van schuldhoudbaarheid in de lidstatenen onderschrijft daarbij de aanbeveling voor het herprioriteren vannationale begrotingen, onder andere in verband met hogere defensie-uitgaven. Daarnaast steunt Nederland de aandacht in de EAR voorvoortgang op de kapitaalmarktunie, aandacht voor onderzoek eninnovatie, decarbonisatie, de digitale transitie, de verdieping van deinterne markt en aanpak van regeldruk. Verder onderschrijft Nederland hetbelang van het bevorderen van (basis)vaardigheden om een goedeaansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt te stimuleren en eengoede match van vraag en aanbod naar vaardigheden op de arbeidsmarktte bevorderen.EU-toetredingsproces Montenegro: onder voorbehoud sluiten vaneen hoofdstukDe Commissie heeft voorgesteld om in de toetredingsonderhandelingenmet Montenegro hoofdstuk 21 over trans-Europese netwerken ondervoorbehoud te sluiten. Dit hoofdstuk omvat onder andere het EU-acquisover trans-Europese netwerken voor transport en energie (vastgelegd inde TEN-T en TEN-E verordeningen, en de Connecting Europe Facility).Het kabinet weegt de bredere (rechtsstaats-)situatie in Montenegrozodanig dat het een kritisch-constructieve grondhouding heeft ten aanzienvan voorstellen van de Commissie voor het onder voorbehoud sluiten vanindividuele hoofdstukken. Het kabinet kan deze steunen, mits Montenegroblijvend investeert in versterking van administratieve en personelecapaciteit, en aan de beleidsinhoudelijke closing benchmarks voorTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33563 individuele hoofdstukken is voldaan.2 De benchmarks voor hoofdstuk 21zien onder andere op het overeenkomen van prioritaire transportprojectenom Montenegro verder aan te sluiten op trans-Europese transportnet-werken, en adequate institutionele en administratieve capaciteit.Nederland heeft tijdens de behandeling in Brussel opgeroepen totdeugdelijke implementatie van hervormingen en nauwe, blijvendemonitoring door de Commissie van resterende stappen, waaronderverdere omzetting van energie-netwerkvereisten in wetgeving. Het kabinetsteunt het onder voorbehoud sluiten van dit hoofdstuk, nu de Commissiedit bevestigt. Naar verwachting zal er in de Raad unanieme steun zijn voordeze stap. Afhankelijk van instemming van EU-lidstaten zal en marge vande RAZ van 17 maart een Intergouvernementele Conferentie wordengeorganiseerd.EU-toetredingsproces Oekraïne en MoldaviëOndanks de Hongaarse blokkade in het EU-toetredingsproces vanOekraïne vindt voorbereidend technisch werk plaats, opdat de onderhan-delingsclusters voor Oekraïne en Moldavië zo snel mogelijk geopendkunnen worden op het moment dat Hongarije deze blokkade opheft en debesluiten formeel voorliggen.Eerder oordeelde de Commissie al dat Cluster 1 (Fundamentals), Cluster 2(interne markt) en Cluster 6 (externe betrekkingen) geopend kunnenworden. In de appreciatie van het uitbreidingspakket 2025 gaf het kabinetaan dit oordeel te volgen en voornemens te zijn hiermee in te stemmenwanneer dit besluit voorligt, de Raad concludeert dat aan de openingbenchmarks is voldaan, en overeenstemming bereikt is over gepasteinterim benchmarks. Nadat Cluster 1 geopend is, is het kabinet eveneensvoornemens in te stemmen met het openen van Cluster 2 en Cluster 6,wanneer deze besluiten voorliggen en Nederlandse aandachtspunten involdoende mate verankerd zijn.De Commissie gaf in het uitbreidingsrapport 2025 aan te verwachten datOekraïne en Moldavië voor eind 2025 zouden voldoen aan de vereistenvoor het openen van de overige Clusters: Cluster 3 over concurrentiever-mogen en inclusieve groei, Cluster 4 over de groene agenda en duurzameconnectiviteit, en Cluster 5 over hulpbronnen, landbouw en cohesie. DeCommissie oordeelt nu dat dit het geval is en adviseert de Raad om ookdeze Clusters te openen.Het kabinet onderschrijft de bevindingen van de Commissie en isvoornemens in te stemmen met het openen van deze clusters, onderdezelfde voorwaarden als voor Clusters 2 en 6. In het technisch voorberei-dende werk heeft Nederland onder andere aandacht gevraagd vooradequate institutionele en administratieve capaciteit voor alle beleids-terreinen onder de Clusters.Bij het openen van onderhandelingsclusters worden zogenaamde closingbenchmarks vastgesteld voor individuele hoofdstukken waar kandidaat-lidstaten aan moeten voldoen voordat te zijner tijd overgegaan kanworden tot het onder voorbehoud sluiten van individuele hoofdstukken.Hier dient ook een positieve beoordeling op de zgn. interim benchmarksvoor de Fundamentals aan vooraf te gaan. Voortgang van rechtsstaather-vormingen wordt gedurende het proces meegewogen. Tijdens deze langeen complexe fase van de toetredingsonderhandelingen staat deCommissie in nauw contact met de kandidaat-lidstaten over de overname2Zie ook de Kabinetsappreciatie uitbreidingspakket 2025, Kamerstuk 23 987, nr. 398Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33564 en implementatie van het EU-acquis, en houdt de Raad hiervan op dehoogte.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 33565