Verslag van een wetgevingsoverleg over de vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2009

31700XVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanSocialeZakenenWerkgelegenheid(XV)voorhetjaar2009Nr.51VERSLAGVANEENWETGEVINGSOVERLEGVastgesteld24november2008DevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegenheid1heeftop19november2008overleggevoerdmetministerDonnervanSocialeZakenenWerkgelegenheidenstaatssecretarisAboutalebvanSocialeZakenenWerkgelegenheidoverdebegrotingsstatenvanhetministerievanSocialeZakenenWerkgelegenheidvoorhetjaar2009.Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegen-heid,DeWitAdjunct-griffiervandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgele-genheid,VandeWiel1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),DeWit(SP),voorzitter,VanGent(GroenLinks),Blok(VVD),Tichelaar(PvdA),JanJacobvanDijk(CDA),Smeets(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),VanHijum(CDA),Timmer(PvdA),Kos¸erKaya(D66),Jonker(CDA),ondervoorzitter,Luijben(SP),Ulenbelt(SP),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Koppejan(CDA),TonyvanDijck(PVV),Spekman(PvdA),Thieme(PvdD),Karabulut(SP)enVos(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Gerkens(SP),Sap(GroenLinks),DeKrom(VVD),Heerts(PvdA),Smilde(CDA),Depla(PvdA),Aptroot(VVD),Sterk(CDA),Willemse-vanderPloeg(CDA),Dijsselbloem(PvdA),Pechtold(D66),Spies(CDA),Irrgang(SP),Lempens(SP),Cramer(ChristenUnie),Biskop(CDA),Elias(VVD),Joldersma(CDA),Fritsma(PVV),Tang(PvdA),Ouwehand(PvdD),Gesthuizen(SP),Heijnen(PvdA)enWeekers(VVD).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST126587ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.511 Voorzitter:BlokAanwezigzijn5ledenderKamer,teweten:Blok,TonyvanDijck,VanHijum,SpekmanenUlenbelt,endeheerDonner,ministervanSocialeZakenenWerkgelegenheid,endeheerAboutaleb,staatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheid.Aandeordeisdebehandelingvan:-hetwetsvoorstelVaststellingvandebegrotings-statenvanhetministerievanSocialeZakenenWerkgelegenheid(XV)voorhetjaar2009(31700-XV);-hetwetsvoorstelVaststellingvandebegrotings-staatvanhetSpaarfondsAOWvoorhetjaar2009(31700-E).Devoorzitter:IkopenditwetgevingsoverlegvandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegen-heid.Ikheetvanhartewelkomdeminister,destaatsse-cretarisendeaanwezigeambtenaren.Meestalnoemikookdebelangstellendenopdepublieketribune,maardiezijnvandaagallemaalambtenaar,geloofik;henhadikdusalwelkomgeheten.Aandeordeishetbegrotingsonderzoek.Wijhebbenalscommissiedriespeerpuntenaangewezen,dieiksteedsalsblokjezouwillenbehandelen.Tenslottezalerruimtezijnvoordeoverigeonderwerpendiedeledenaandeordewillenstellen.Deblokjeszijnteneerstedearbeidsparticipatievanarbeidsgehandicapten,tentweededeloonkostensubsidieentenderdedeonderkantvandearbeidsmarkt.IkmoetalaankondigendatiktijdenshetoverlegevenwegmoetomeenstukjevandevergaderingvandecommissievoorFinanciënvoortezitten.OpdatmomentvraagikhetlangstzittendeKamerlidommijwaartenemen.Wijbeginnenmethetblokje’’arbeidsparticipatievanarbeidsgehandicapten’’.DeheerSpekman(PvdA):Voorzitter.Ikzalbeknoptzijn.Volgensmijgaatheterindekernomdatinditonderzoekduidelijkmoetwordenwathetkabinetbeoogttedoenenwatdedoelstellingenzijnalshetomdearbeidsgehandicaptengaat.Onsishet,eerlijkgezegd,onduidelijkwatdepreciezedoelstellingis,hoeveelvandearbeidsgehandicaptenaanhetwerkgeholpenmoetenworden,welkeinstrumentendaarvoorprecieswordeningezetenhoeveelgeldhetkabinetvoorditonderwerpoverheeft.Datzijnvolgensmijdekernvragendiewijhiermoetenstellen.Deantwoordentotnutoe,zowelindebegrotingalsnaaraanleidingvanhetschriftelijkoverleg,zijnvooronsnogonvoldoende.Hieroverzijnmeerderevragengesteld,maardezezijneigenlijknoggeenvanallevoldoendebeantwoord.DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.Ikkanmijhierbijingrotelijnenaansluiten.Hetkabinetzetinopre-integratievanarbeidsgehandicaptenenWajong’ers.Opzichisdateengoedezaak.AlswijhetUWVmoetengeloven,isechter27%vandezegroepreedsaanhetwerkenis64%nietnaarwerktebegeleiden.Erblijftmetanderewoordenslechts10%overdataanmerkingkomtvoordezere-integratie.DefractievandePartijvoordeVrijheidvraagtzichafofditpercentageklopt.Hetgaatdanom16.000Wajong’ersen51.000arbeidsongeschik-ten.Welkdeelvanditpercentagekanmethetre-integratie-budgetaanduurzaamwerkwordengeholpen?Wijplaatsengrotekanttekeningenbijdebereidheidvanwerkgeversomdezegroeptehelpen.Uitonderzoekblijktnamelijkdatwerkgeversergterughoudendzijnomarbeidsgehandicapteneenkanstegeven.Werkgeverszijnmetnameterughoudendvanwegerisico’svanziekteenloondoorbetaling,hogekostenvoorwerknemers-verzekeringen,ziektekostenenpensioenen,encao-verplichtingen.Hoedenktdeministerdezeterughou-dendheidwegtenemen?Welkemaatregelen,zoalsdeno-riskpolis,zijnofwordengenomenomwerkgeversertoetebewegenomdezegroepbijhetarbeidsprocestebetrekken?Isdeministerhetmetmijeensdatdezehelere-integratie-inspanningweggegooidgeldisalswerkgeversdezegroepnegeren?Ookplaatsenwijkanttekeningenbijdeuitvoeringskostenvandere-integratie.Wijziennamelijkdatbijarbeids-gehandicaptendeuitvoeringskostenongeveer50%vanhetfeitelijkere-integratiebudgetbedragen,terwijlbijdeWajongdeuitvoeringskostenslechts6%bedragen.Hoeisditteverklaren?Tenslottemissenwijdere-integratiedoelstellingvoor2009.Hoekunnenwijdeministerafrekenenopdevraagofdemiljardenaanre-integratieeffectiefzijnaange-wend,enhoewetenwijofachterafnietzalblijkendat,alleinspanningenenallemiljoenentenspijt,weinigbereiktisophetgebiedvanarbeidsparticipatievoordezegroep?KandeministerineenoverzichtpresenterenStenografischverslagvaneenwetgevingsoverlegvandevastecommissievoorSocialeZakenenWerkgelegenheidWoensdag19november2008Aanvang14.00uurTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.513 welkeparticipatiedoelstellingvoor2009isgeformuleerdenwelkebudgettenhiervoorzijnuitgetrokken?DeheerUlenbelt(SP):Voorzitter.Hetkabinetheefteendoelstellingvan80%arbeidsparticipatieinzijnalgemeen-heid.Ondertussenwordtvoordekomendeperiodegesprokenovereensubstantiëleverhogingenhetzettenvaneenbelangrijkestap,maartussendoelenontbrekendaarbij.Datgeldtookvoorarbeidsgehandicapten.Volgensdecijfersmaakt10%vandemensenmeteenarbeidshandicapeenkansopwerk.CollegaVanDijckweesdaarzojuistookalop.Datzijndus67.000mensen.Ditkabinetheeftingezetopwerkboveninkomen,metnamevoorarbeidsgehandicapten.Uitdecijfersblijktechternuzeerduidelijkdatzo’n10%überhaupteenkansmaaktopwerk.Datzijndanooknogvoornamelijkouderen.Tegelijkertijdwetenwijdatvandebezettevacaturesslechts2%wordtvervulddoorarbeidsgehandi-capte55-plussers.Datmaakthunkansopwerkbijkanskansloos.Dezegegevenszijngebaseerdopdeperiodevanarbeidskraptevandeaflopentweejaar.Ergaatechternutocheenheelanderewindwaaieninditland:uitzend-krachtenvliegeneruit,ontslagenwordenaangekondigdensocialewerkplaatsen,waararbeidsgehandicaptenwerken,zienhunwerkalteruglopen.Deugtdandehelebenaderingeigenlijknogwelenwatzijndezecijfersnogwaard?Welkeffectzullendeeconomischeontwikkelin-genhebbenopdecijfersindebegrotingvoor2009?Uitdeantwoordenopdeschriftelijkevragenisonsduidelijkgewordendatviadesocialewerkplaatszevenmensenbijderijksoverheidbegeleidwerken;zevenmensen.Ditkabinetheeftzichtendoelgesteldombegeleidwerkennogalopteschroeven.Ikneemaandatwijtemakenhebbenmeteengoedwillendeoverheid,diehaarvolledigemedewerkinggeeftaandatbegeleidwerken.Hoekijkthetkabinettegendezedoelstellingaaninhetlichtvanhettotaalaantalvanzevenmensen,datvanuitdesocialewerkplaatsbijderijksoverheidbegeleidwerkt?DeheerVanHijum(CDA):Voorzitter.Eriseenaantalvragengesteldoverdearbeidsparticipatievanarbeids-gehandicapten,zoweljonggehandicapten,jongerendievanafhungeboorteeenbeperkinghebben,alsmensendietijdenshunarbeidzameleventemakenhebbengekregenmeteenbeperkingofziekte.Uitdebegrotingblijktmijniethelemaalwelkeinspannin-genwordenverrichtophetraakvlakvanscholingenwerkomdearbeidsparticipatievanWajong’erstebevorderenenwatdeprojectdirectieLerenenWerkenopdatterreindoet.Hoestaatheteigenlijküberhauptmetdezeprojectdirectie?DitwasooiteennieuweenambitieuzesamenwerkingtussenOCWenSZW,maarhetiseenbeetjestilgeworden.Ikzoudaardusgraagwatmeeroverhoren.Defeitelijkearbeidsparticipatievanarbeidsgehandicaptenbedraagt27%,zoblijktalthansuitgegevensvanhetUWV.Kloptdatpercentage?Daaltofstijgthet?Sluithetaanbijdeambitiesvandeministerendestaatssecreta-ris?UitdeUWV-cijfersvaltookafteleidendat60%tot70%vandearbeidsgehandicaptennietzoukunnenwordengere-integreerd.Herkentdeministerzichindatpercen-tage?Deelthijhetoordeel’’niettere-integreren’’ofkandaarookandersnaargekekenkanworden?Kortom,zittenindiegroepnogmensendiewelzoudenkunnenofwillenwerken?Watbetreftdemiddelendiewordeningezetommensennaarwerktebegeleiden,vraagikoferalietstezeggenvaltoverdeervaringmetdebrugbanendiewijaanhetbeginvanditjaarmogelijkhebbengemaakt.Eigenlijkisheteenvormvanloonkostensubsidievoordezegroep.Hoeveelaanvragenzijnerdaarvoorgeweest?Watwarendeeffecten?Kandeministerdaaroveralietszeggen?OokzouikgraagietshorenoverdeopzetvanhetevaluatieonderzoekvandeWIA.VoordeevaluatievandeWIAwordt2009eenbelangrijkjaar.Ikdenkdatdieevaluatiealingangisgezet.Graagzouikietshorenoverdeopzetvanhetonderzoekenoverdevraaginhoeverredeervaringvanwerkgeversmetpubliekeenprivaterisicoafdekkingdaarinwordtbetrokken.Eenspecifiekevraagwilikstellenoverdeuitvoerings-kosten.UitdebegrotingvaltafteleidendatdeuitvoeringskostenvandeWajongstabielwordengeraamdopongeveer5mln.,terwijldere-integratie-kostenna2012forstoenemen.Hoekandat?HetomgekeerdezienwijbijdeWIAendeWAO.Daarbijdalendeuitvoeringskostenmaarheellicht,terwijldere-integratiekostenerforsafnemen,medealsgevolgvandeinvoeringvandeWIA.Hoekandatwordenverklaard?Devoorzitter:IkhebzelfnamensdeVVD-fractieeenpaarvragen.Eerstmaakikeenmeeralgemeneopmer-kingdiebetrekkingheeftopalledriedeonderwerpen.Ikzoekeenantwoordopdevraagofhetgevoerdebeleidhelpt.Datisaltijdeenrelevantevraag,maarzekerinditgeval,wanneermenzichbedenktdatditministerieverreweghetmeestegelduitgeeft.Laatstmoestikhetwoordvoerenbijeendebatoverdestraaljagersvan5,5mld.Datbedraggeeftditministerieinvijfwekenuit.Datdoethetiederevijfwekenendanjaarinjaaruit.Opdezemanierprobeerikdeomvangaantegeven.Devraagofmendanookdedoelenvanhetbeleidbereikt,iszeerrelevant.Ikbegrijpdateendeelvandeuitgavenoverdrachtsuitgavenbetreft.Hetdoeldaarvanishetgenerenvaneenfatsoenlijkinkomen.Metdebeleids-artikelendiewijernuhebbenuitgehaald,wordtweldegelijkgeprobeerdietstebereiken.Inhetalgemeendeelikdevragendiedoormijncollega’sgesteldzijn.EenanderevraagishoedeKamerofdebewindsliedenmoetenbeoordelenofhetgelddatwordtuitgegevenaandere-integratievanarbeidsgehandicap-ten–voor2009staatdaarvooreenbedragvan225mln.geraamd–effectiefwordtingezet.OpwelkemanierbeoordeeltdebewindsmandatenhoedenkthijdatdeKamerdatkanbeoordelen?Ikbenverderopzoeknaarhetplaatsingspercentagevoorarbeidsgehandicapten.Wijhebbendatweleensgekregenvoordeanderere-integratie-trajecten,maarnietvoordezegroep.Ikgaterugnaardeprocedure.Vindtdeministerhethandigomperblokjeteantwoorden,ofzullenwijeerstallevragenstellenomdaarnaeventeschorsen?Ikbegrijpdatdeministererdevoorkeuraangeeftnueersteenvolgendevragenrondetehouden.Wijkomenaanhetblokoverloonkostensubsidies.IkgeefhetwoordaandeheerSpekman.DeheerSpekman(PvdA):Wijhebbenhierkortgeledennogoverdeloonkostensubsidiesgesproken.Ikwilmijvoornamelijktoespitsenophetverschiltussenloon-dispensatieenloonkostensubsidies.IkwileenscherperTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.514 beeldkrijgenvanwelkeinstrumentenhetbestekunnenwordeningezetommensenaanwerktehelpenendeuitkeringsafhankelijkheidteverminderen.Metbetrekkingtotdeloonkostensubsidiesvraagikhoevooronsinzichtelijkwordtgemaaktwatdebestemaniervanwerkenisenwaarwijindebegrotingkunnenterugvin-denwatdebijkomendekostenzijnvandeverschillendemodellen.Bijloondispensatieblijftdeuitkeringsafhanke-lijkheidmisschienlangerbestaan,metdebijkomendekosten,terwijlmenbijloonkostensubsidieseerderdoordewerkgeveropdelatwordtgezet.Danvallendeuitvoeringskostenwatlageruit.Hetgaatomgrotebedragenendaarommoetdebestekeuzegemaaktworden.Wijwillendatinzicht;datisonzekernvraag.DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.Gemeentenkunnendeloonkostensubsidieinzettenvoormensenuitdebijstandenvoornug’ersomhentebegeleidennaarwerk.Hetstaatgemeentenvrijomdezemiddelenintezettenenzijmogenzelfdeconditiesbepalen.Hetgaatomconditiesoverduurenhoogte.Wijvindenditvreemdomdatopdiemanierwellichtgroteverschillenkunnenontstaan.Kandeministerhieropingaan?Ookvragenwijonsaf,hoevoorkomenkanwordendatdezeregelingmisbruiktwordtdoorwerkgeversomgoedkopearbeidskrachtenintehuren.Hoeveelwerkzoe-kendenmoetenmetdezesubsidieduurzaamaaneenbaangeholpenwordenin2009?Watisdeafrekenbaredoelstellingentegenwelkbudget?WelkverschilininzetzitertussengemeentenenUWV?Hetkabinethanteerteen50%-doelstelling.Ditbetekentdatdehelftvanhetaantalmensenmeteenloonkostensubsidiemoetdoorstromennaarregulierwerk.Hetbetekenttevensdat50%gesubsidieerdearbeidis,zonderduurzaamresultaat.Isditbevredigend?Deministererkentdatbijdenug’erseengrootarbeids-potentieelzit.Wijvragenonsaf,ofgemeentenwelgenoeggeprikkeldwordenomdezenug’ersmeteenloonkostensubsidienaarwerktebegeleiden.AchtereenWWB’erzitimmersweleenfinanciëleprikkelvoordegemeenteomhemaanhetwerktekrijgenmeteenloonkostensubsidie.Hoekandezeperverseprikkelwordenweggenomen?OokhetIWIconcludeertdatweinigaandachtwordtbesteedaanmensendielangerdanvijfjaarindebijstandzitten.Watishiervandeoorzaakenhoekandezegroepprioriteitwordengegevenomtevoorkomendatzijdoorgemeentenwordtafgeschreven?Wanneerkandezeregelingvanloonkostensubsidieseensucceswordengenoemdenwatisdedoelstellingvoor2009?DeheerUlenbelt(SP):Voorzitter.Debrugbanenzijningevoerdommensendieherbeoordeeldzijn,watmeerkansentegevenopdearbeidsmarkt.IkhebwatdatbetreftdezelfdevraagalsdeheerVanHijum.Watisdaarvanhetresultaat?Deregelingisinfebruarivanstartgegaan.Hetlaatstewatwijhebbengehoord,isdat144mensendaarvangebruikhebbengemaakt.Ikbenheelergbenieuwdnaardehuidigestandvanzaken.Hetstaatnietindestukken,maarikwilwelgraagwetenhoehetindepraktijkwerkt.Hoekomtdeloonsubsidiebijdewerkgever?Wiebeslistwanneeriemanddaarrechtopheeft?DeherbeoordeeldeisbekendbijhetUWVenisonderbehandelingvaneenre-integratiebureau.Datvindteenwerkgeverendanisernogeenwerknemer.Ikbenbenieuwdhoeinhetprocestussendezevierpartijen,debeslissingtotstandkomtoferwelofgeenloonkosten-subsidietoegekendwordtenofdezeingewikkeldeproceduremisschienderedeniswaaromheternogzoweinigzijn.Deloonkostensubsidiesvangemeentenverschillenheelerg.Gemeentenhebbenvanditkabinetevenalsvanhetvorigekabinetdoelbewustveelautonomiegekregenopditenopandereterreinen.MijnfractieheefteralregelmatigopgewezendatditleidttotongelijkheidindebehandelingvandeNederlandseburgers.Opdezemanierwordtnamelijkeengrootaantalsocialerechtenvanburgersafhankelijkvandegemeentewaarinzijwonen.Opditpuntiserweiniginzicht.Erwordtbitterweiniggerapporteerdenomdegegevensteachterhalen,moetweerapartonderzoekwordenverricht.Ishetgeentijdomeengemeentelijkeongelijkheidsindexintevoeren,zodatdelandelijkewetgeversystematischkannagaanhoehetzitmetdeongelijkheid,watdeverschil-lenzijntussengemeenten?Deenegemeentegeefteenflatscreeneneenandereprobeertoudebeeldbuizenkwijtterakendienietmeerheelzijn.Devoorzitter:Bijmijthuiszijnzewelheel.DeheerUlenbelt(SP):Eennieuwebeeldbuisisnetzoduuralseenflatscreen,maarhetgaatmijernietomdatdieflatscreensindeindexwordengenoemd.Hetgaatmijomdevraag:wiegevendieloonkostensubsidies?Hoezithetmetdelangdurigheidstoeslag?Dehoogtedaarvanzoukunnenverschillen.Hetisdeministerbekenddatdegemeentenopditgebiedruimtehebben.Eenmooieindexzoumisschiendelandelijkepolitiekbehulpzaamzijnbijhetbeoordelenvandealdannietvermeendeongelijkheid.DeheerVanHijum(CDA):Voorzitter.ZoalsbekendstaatdeCDA-fractiekritischtegenoverhetinzettenvanhetinstrumentloonkostensubsidie.IkverwijsnaardemotiedieikhieroversamenmetcollegaSpekmanhebingediend.Hetdebathieroverhebbenwijnetgevoerd.BovendienhebbenwijmorgeneenAOoverre-integratie.Ikkandaaromnukortzijn.Ikwilslechtseenvraagstellen.Inhetkadervandeselectieveengerichteinzetishetbelangrijkdatmenindemensenwiernamenindekaartenbakstaan,kent.IsereenoverzichtvandeUWV-populatiediebestaatuitmensendieeenWW-,WAO-ofWIA-uitkeringhebben?Isbekendwelkepositiezijinnemenopdeparticipatieladder?Metanderewoorden:kunnenwijdatinstrumentopbasisvandekennisdiewijhebbenvandemensenwiernamenindekaartenbakstaanenopbasisvandeplekdiezijinnemenopdeparticipatieladderdaadwerkelijkevoordezegroepgerichtinzetten?Dus:isditinzichttebiedenen,zoja,zoudeministerdatdeKamerkunnendoenkomen?VerdersluitikmijvanharteaanbijdevraagdiedeheerSpekmanheeftgesteldinhetkadervandediscussieoverdeWajong.Ikdenkookaanhetwerkvandecommissie-DeVries.Zettenwijinophetinstrumentloonkostensubsidieofgevenwijveelmeerruimteaandeloondispensatie?Dus:wordthetwerkenvoorhetproductievedeelenwordthetloonaangevuldmetdeuitkering?Datwordteenzeerbelangrijkeafweging.Opditpuntwillenwijalshetwaregevoedwordenmetinformatie,zodatwijdevoor-ennadelenvanbeideTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.515 optiesweten.Deaantrekkelijkheidvormtnatuurlijkeenbelangrijkpunt,maarookdepositievandewerknemer.Devoorzitter:Ikhebnamensmijnfractieeigenlijkmaaréénaanvullendevraag.DeVVDstaatnietalleenkritischtegenoverhetinzettenvanloonkostensubsidies,wijzijnerookoptegen.DeheerUlenbeltsprakoverdeongelijkheidtussengemeenten.Ikwijseropdatdieongelijkheiddemogelijkheidbiedtomtevergelijkenwatwaarwerkt.Wordenindetoekomstdegemeentendieditinstrumentopverschillendemaniereninzettenbewustmetelkaarvergelekenomtekunnennagaanhoeeffectiefhetinstrumentindeverschillendegemeentenwas?DeheerSpekman(PvdA):Voorzitter.Ikwilhetkabineteenaantalvragenstellen.Deeerstebetreftdepositievandewerkgevers.Daaroverzijnbijdebehandelingvanheteersteblokjealvragengesteld,maarikwilernogenkelestellen.Erzijn,ookmethetNajaarsakkoord,afsprakengemaaktmetdewerkgevers.Hoeveeltijdiserindeogenvanhetkabinetomdebetrokkenendekanstebiedendeafspraken,dieuiteindelijkeenvrijblijvendkarakterhebben,natekomen?Wanneermoetvolgenshetkabinetovergegaanwordentotmeerdwingendeafspraken?Diezijnerinallerleivarianten.Erzijnookvariantendiewijminderwenselijkvinden.Maarhoeveeltijdwordtbetrokkenengeboden,indachtigdedoelstel-lingvanhetkabinetvoordeparticipatie?Wijkunnennatuurlijkookdenkenaancao-afspraken,socialreturn,contractcompliance,enzovoorts.Wijzienallemaaldaterveelmensenaandeonderkantvandearbeidsmarktzijn,maarwijzienookdatdebudgettenkeeropkeernietopgaan.IseraleeneindprognosehoeveelgeldditjaaroverblijftbijdegemeentenenbijhetUWV,meteenonderverdelingbijhetUWVinbijvoorbeeldscholingsbudgetenanderbudget?IkhebbegrependatjuisthetscholingsbudgetnietopgaatbijhetUWV.Iseraleenprognosetegevenvoorhetkomendjaar?Watdenkthetkabinettedoenomdatbudgetweluittegevenvoordedoelgroep?Hetlijktmijdatertochbehoefteaanisomditgeldweltegebruiken,wantveelmensendieernunaaststaanwillengraagwerken.DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.Ikvraagdeministerendestaatssecretariswatzijalsdefinitiezienvoor’’deonderkantvandearbeidsmarkt’’,wantdaarinschijnennogalwatverschillentebestaan.Hetkabinetzetinom200.000mensenmeteengroteafstandtotdearbeidsmarktnaarwerktebegeleiden.Hoewordtdataantalvan200.000nuingevuld?Hoeveelisdatin2009?Werkgeverswordengeprikkeldomvroegtijdigeschoolverlatersindiensttenemenenopteleidentoteenstartkwalificatie,maarhoewordtnugecontroleerddatzijdezegroepdaadwerkelijkopleidenennietgebruikenalsgoedkopegedeeltelijkgeschooldearbeidskracht?Natuurlijkishetnietverkeerdommensenteprikkelenomtegaanwerken.Wijzienbelastingverlagingalsgrootsteprikkel.Devraagisofre-integratie,betuttelingendezachtedwangdienuwordtgehanteerddemeesteffectievepressiemiddelenzijn.AlswijdebegrotingSocialeZakenbekijken,zienwijdatbijnadehelftopgaataandezeprikkelingvooreenrelatiefkleinegroep:11,3mld.gaatzitteninre-integratieenstimuleringommensennaarwerktebegeleiden.Wijvragenonswerkelijkafofdatgeldgoedbesteedisenhoeveelmensenin2009daadwerkelijkvandie11,3mld.duurzaamaandeslagzullenzijn.DeheerUlenbelt(SP):Waarhaaltudie11,3mld.vandaan?Alshetzoveelgeldis,kunnenwijdaarveelmeedoen,maarishetwelzoveel?DeheerTonyvanDijck(PVV):Datzijndeartikelenarbeidsparticipatie,inkomensbeschermingmetactive-ring,bemiddelingenre-integratieensocialewerkvoorzie-ning.Daarzitnatuurlijkookopleidingbijennoemmaarop,maardezevierartikelenzijngrotendeelsbedoeldommensenaanhetwerktekrijgen.DeheerUlenbelt(SP):Ikdenkdathetnietklopt,maardatweetdeministervastbeterdanik.Voorzitter.Indebegrotingstaatdatwerkgeversdiejongerenzonderstartkwalificatieindienstnemendezejongerenmoetenopleiden,maarikhebnoghelemaalnietsgezienwaaruitblijkthoedatinzijnwerkmoetgaan.Krijgendiewerkgeverssubsidie,wordenzijverplicht,zithierondereenplanvoorhetoprichtenvanbedrijfsscholenenhetsubsidiërendaarvan?Metanderewoorden,hoewordtdatvoornemenmetbetrekkingtotvroegtijdigeschoolverlatersnuvormgegevenindebegroting?DeheerVanHijum(CDA):Voorzitter.Ookmijnvragengaanoverdegroepjongerenzonderstartkwalificatie.WijhebbenkortgeledeneenkritischrapportvandeRekenkamerdaaroverinontvangstgenomen.Daarinwordtgezegddatdeministeriesopeenaantalpuntennogonvoldoendesamenwerkenendatmenerooknognietgenoeginslaagtomdezeproblematiekaantepakken.Ikwildaarbijééncijferaandebewindsliedenvoorleggen.Alsikhetmijgoedherinner,stondinhetonderzoekdatereengroepvan55.000jongerenuitbeeldis.DezejongerenhebbenzichnietgemeldbijhetCWIalswerkzoekende,maarvertoevenergenszonderstartkwalificatie.Hebbenwijdieproblematiekvoldoendeinbeeld?Benaderenwijdezegroepvoldoendegericht?Erzaleenonderzoekwordenuitgevoerdnaardeleeftijdsonafhankelijkeleerplicht.Hoestaathetdaarmee?IksluitmijaanbijdevraagvandeheerUlenbeltoverdebedrijvendiejongerenzonderstartkwalificatieindienstnemen.Dezebedrijvenwordengeachtdejongereneenopleidingteverschaffen.Hoewordtdatvoornemenuitgewerkt?WatheeftdeprojectdirectieLeren&Werkentebieden?Destaatssecretarisvraagiknaareentoezeggingdiehijmijenigetijdgeledenheeftgedaanbijdediscussieoverdeno-riskpolis.Ikzalnietopnieuwbeginnenoverhetinstrumentzelf,maarindeevaluatievanhetinstrumentstaatdateenaantaldingenbeterkanomdezegroepeenkanstegeven.Welkeaanpakzalhieruitvoortvloeien?Devoorzitter:Ikhebtweevragennaaraanleidingvandeantwoordenopdeschriftelijkevragen,allebeibetrekkinghebbendopdeonderkantvandearbeids-markt.Vraag62isgerichtopeenoverzichtvandedeeltijdval.Hoeveelgaatiemanderopvooruitalshijgaatwerken?Wijhebbeneenaantaltabelletjesgekregen.Wanneerdepartnervantweenaardriedagenwerkengaat,bijtweeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.516 mensenmethetminimumloonofmodaal,wordeninkomensvooruitgangenvan8%à9%gegeven.Ikbenbenieuwdhoewijdatmoeteninterpreteren.Alsiemandvantweenaardriedagenwerkengaat,verwachtjeeeninkomensvooruitgangvanrondde50%.Wordtmisschieneenpercentagevanhetgezinsinkomengegeven?Zoja,danzouikookgraaghetresultaatzienvoordepartnerdiemeergaatwerken.Vraag65betreftdemarginaledrukinprocenten.Bijdealleenstaandeouderdievierdagengaatwerken,isweergegevendatdemarginaledrukditjaar134%isenvolgendjaar139%.Moetdatgeïnterpreteerdwordenalseeninkomensachteruitgangvan34%of39%?Mijntochalnietzovrolijkewereldbeeldoverdeovergangvanuitkeringnaarwerkwordthiervannogsomberder.Zijnerledendienogietsnaarvorenwillenbrengenoverhetalgemeneblokje?DeheerSpekman(PvdA):Voorzitter.Vraag147isgerichtopdeflexibiliteitalsineenbepaalderegioineenseenaantalmensenernaastkomttestaan.Hetantwoordisinonzeogennogalmistig.Hetgafnietechtaanhoewijdaarmeeomgaan.Wijwillengraagietsscherperhebbenhoehetkabinetdenktintespringenopzo’nacutesituatie.Hetkabinettrekteenbudgetuitvoordeparticipatievanmensen.ErzijngoedeafsprakengemaaktomvanuitdeWWB’ers35.000nug’ersaanwerktehelpen.Eriseenbepaaldbudgetingedachtengereserveerd.ErisbudgetuitbreidingvoordenietactieveWajong’ers.Hoeverhoudendezebudgettenzichtotelkaar?Naaraanleidingvanvraag78hebikeenvraagoverdeflexwerkers.WijhaddengevraagdofhetkabinethetwenselijkachtomopkortetermijnhetketenbedinguitdeWetflexibiliteitenzekerheidaantepassen,omeenaantalzakenterealiseren.Datwerddoorhetkabinetafgehouden,maarzouhetnuwelkunnen,evenlosvandesituatiedieisontstaanindediscussiein2007?Mijnlaatstevraag,23,heefttemakenmetdeno-riskpolisvoorouderewerklozen.Ookopdezevraagheefthetkabinetgeenantwoordgegeven.Wijvroegenwatdekostenvandieno-riskpoliszoudenzijn,hoehijgefinan-cierdzouwordeneneffectiefkanzijn.Overdelaatstevraagwordenwijbegin2009nadergeïnformeerd,maarnuwijhetoverdebegrotinghebben,lijkthetonsnietonredelijkomtevragenhoehetkabinetdatdenkttefinancierenenwatdekostenervanzoudenzijn.DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.Ikhebgekekeninhoeverreindezebegrotingrekeningisgehoudenmetdefinanciëleeneconomischecrisiswaarinwijin2009dreigentekomen.Dearbeids-participatievoordegenoemdegroepenisnatuurlijkeenmooistreven,maarerzijngeluidendatin2009veleduizendenmensenzonderwerkkomentezitten.Daarvanisindezebegrotingnietsterugtevinden.Isnieteenaanpassingvandebegrotingnoodzakelijkomdaaropteanticiperen?Inhoeverreisonderzochtwatheteffectisvanallemaatregelenvoorouderemensen,zoalsdepremie-kortingvoor50-plussersen62-plussersendedoorwerk-bonus?Onderzoekenwijzennamelijkuitdatwerkgevershelemaalnietzostaantespringenomouderen,vanwegeandererisico’s.Hetgaatdannietomdefinanciëleprikkelsec.Tenslottewilikgraagwetenwatdestatusisvanhetonderzoeknaardeno-riskpolis.DeheerUlenbelt(SP):Voorzitter.ErwasgevraagdnaardetotalekostenvanexternendiewerkenvoorhetministerievanSocialeZakenenWerkgelegenheid.Datantwoordwordtnietgegeven,omdatdiekostenzijnondergebrachtbijdeverschillendeprogrammakosten.Kandeministeronsalsnoglatenwetenwathettotalebudgetisdatbesteedwordtaanexternen?DeheerVanHijum(CDA):Voorzitter.Ikwilaansluitenbijeenopmerkingvandevoorzitterineerstetermijn.Diegingoverdevraagofwijinstaatzijnomtevolgenwatdeeffectiviteitisvanhetbeleidvanhetministerie.AlsikdeRekenkamermaggeloven,wordtindebegrotingvanSocialeZakenenWerkgelegenheidsteedsmindervaakaangegevenwatwijwillenbereiken,namelijkvan53%voor2006naar44%voor2009,enlegtdeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheidinplaatsdaarvansteedsvakeruit,waaromergeeneffectindicatorenvoorhetbeleidkunnenwordengeformuleerd.DeRekenkamersignaleerteenstijgingvan32%voor2006naar52%voor2009.Daarkunnenbestredenenvoorzijn,maarikvindhetinhetalgemeentochgeengoedetrend.Hoeweljebijheelveelzaken,zekervanwegedeconjunctuurgevoelig-heidvaneenbegrotingalsdievanSocialeZakenenWerkgelegenheid,bestkuntuitleggenwaaromzijwelofnietwordengehaald,ishetwelgoedomeenaantalindicatorenaftesprekenaandehandwaarvanhetdebatmethetparlementendeverantwoordingplaatsvinden.IksluitookaanbijeenvraagdiezojuistdoordeheerVanDijckisgesteld.Hoeweldebegrotingendeontwikkelingvandeuitvoeringopbepaaldemomentengevolgdwordt–bijdenajaarsnotaendevoorjaarsnotawordtgekekenwatdeconsequentieszijnvaneconomischeontwikkelin-gen–wiliktochweleenshorenhoehetdepartementzichvoorbereidtopdeveranderendeeconomischeomstandigheden.Opwelkemanierwordtdatopditmomentterhandgenomen?Devergaderingwordtvan14.44uurtot15.00uurgeschorst.MinisterDonner:Voorzitter.Hetisgoedomallereerstintegaanopeenpuntdatinmeerderevragendoorklonk,namelijkdedoelstellingenvanhetdepartementmetbetrekkingtotdearbeidsparticipatie,specifiekvoorarbeidsongeschikten.DeheerVanHijumdoeldedaaropmetzijnvraaginhoeverredaarvoorstreefwaardenzijnaangegevenconformdecriteriavandeRekenkamer.Deambitieisopdatpuntinderdaadnietvertaaldinafzonderlijkedoelen.Erisspecifiekgevraagdnaarde200.000mensenmeteenafstandtotdearbeidsmarkt.Aldievragenbetreffenaspectenvandezelfdeontwikkeling.Deverhogingvandeparticipatiegraadiseenvandebelangrijkstedoelstellingenvanhetkabinet,mededoordeproblematiekzoalsdiedoordeCommissieArbeids-participatieisgeanalyseerd,namelijkdateenvanonzegrotevragenindetoekomstzalzijnhoewijhetarbeidstekortalsgevolgvandevergrijzingkunnenopvangenenhoewijstructureeldearbeidsparticipatieinNederlandopeenhogerniveaukunnenbrengen.Datisookvertaaldindoelstelling33vanhetkabinets-beleid:structureleverhogingvandeparticipatiegraadtot80%in2016.EenanderevertalingdaarvanisdoelstellingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.517 34:deambitieomindezekabinetsperiode200.000meteengrotereafstandtotdearbeidsmarktaandeslagtehelpen.Datisinwezendezelfdedoelstelling.Tentijdevanhetopstellenvanhetbeleidsprogrammaconstateer-denwijdatwij,alswijdearbeidsparticipatienaar80%willenbrengen,engeenarbeidsreservehebben,sprekenovermensenmeteengrotereafstandtotdearbeids-markt.Volgenshetbasispadzijnertot2016ongeveer600.000plaatsennodig.Daarvanvloeiener200.000volgensdeberekeningenvanhetCPBvoortuitdenormaleeconomischeontwikkelingen.Hetkabinetzietzichdaaromgeplaatstvoordeextraambitieomzo’n400.00mensenaandeslagtehelpen,vertaaldin200.000indezekabinetsperiodeen200.000indevolgende.De80%kwamuithetMLT-adviesvandeSER,waaringeconstateerdwerddatbijdatniveauanderemaatrege-len,zoalsdediscussieoverpensioengerechtigdeleeftijdeneventueleaanpassingeninhetvoorzieningenniveau,nietnodigzoudenzijn.Kortom,hetgaathieromeenvrijfundamenteleambitievanhetkabinet.Willenwijdevoorzieningenendeverzorgingsstaatophethuidigeniveauhouden,ondanksdetoenemendevergrijzingenhettoenemendeaantalouderen,danmoetenwijdiedoelstellingvan80%halen.Wijliggenopkoers.Wijzittenopditmoment2%bovenhetbasispad.Deafnamevanhetaantaluitkeringenindeverschillendecategorieëniseenandereindicatiedatdedoelstellingenvanhetkabinetsbeleidwordengerealiseerd.BijzondereafsprakenzijndiemetdegemeentenoverdeuitstroomuitdeWIW.Daarisvorigjaareenbestuursakkoordovergesloten,zodatgemeenten100.000mensenextraaanhetwerkgaanhelpen.Hetgaatom75.000mensenuitdeWWBenom25.000mensenzonderuitkering.Destaatssecretarisgaatstraksinopdenadereafsprakendiehieroverinontwikkelingzijnmetdegemeenten.HetCPBverwachttebijdestartvanhetkabinetdatwijin2011opeenparticipatiegraadvan75%uitzoudenkomen.In2009liggenwijalop76%.Ikconstateerdusdatwij,nanoggeentweejaarkabinetsbeleid,watditbetreftopkoersliggen.Datlaatonverletdatikmijervanbewustbendatdehuidigeeconomischevooruitzichtenanderszijndantentijdevanhetbeleidsprogramma.Preciesomdieredenisdedoelstellingvan80%nietvertaaldinafzonderlijkedoelstellingenvoorverschillendegroepenenvoorverschillendejaren.Hetgaathiernietomhetturvenvanwiewelofnieteenbaanheeft.Hetgaatomeenstructureleverhogingvandearbeids-participatie,dieafgeleidmoetwordenuitstructurelegegevens.Hetkabinetheeftdiversemaatregelengetroffen,metnamezoalsdiedoordecommissievoorarbeidspartici-patiezijngeïdentificeerd,enheeftdiversemaatregeleninhetprocesomgetroffenteworden.Dearbeidsbemidde-lingwordtversterktmetdeherzieningvandeSUWI-wetgeving,dieonlangsindeKamerisbesprokenendienubijdeEersteKamerligt.Iknoemookdevormingvandelocatiesvoorwerkeninkomenendebijzonderemaatregelenomdearbeidsmarktpositievanouderenteversterken.Hetgaatomdesomvandemaatregelendiebedoeldzijnomdedoelstellingterealiseren.Datlaatonverletdatwijvoordekomendetijdverwach-tendatdewerkgelegenheidmogelijkgevolgenzalondervindenvandefinanciëlecrisis.Datmoetverdiscon-teerdworden.Ditsoortconjunctureleontwikkelingenstaanechterlosvandevraagofwijdezepositiestructureelkunnenverbeteren.Opditmomentstelikoverigensvastdatookdecijfersvooroktobernoggeenindicatiegevenvanverandering.Datisgeenredenomtedenkendathetwelmeezalvallen.Iniederecyclischeontwikkelingisimmersteziendatdearbeidsmarktcijfersachterdeverwachtingenaanlopen.Datisredenvooraandachtenzorg.Hetbetekentnietdatdaardoorhetbeleidzoalshetisgepresenteerdindebegrotingandersopgezetmoetworden.Erzullenopeenaantalterreinenintensiveringennodigzijn,bijvoor-beeldbijdebemiddelingenbijderegionaleaanpakvanproblemen.Opdearbeidsmarktzienwijeencombinatievanbedrijvendiewerknemersafmoetenstotenenvanbedrijvendienogsteedsopzoekzijnnaararbeid.Datbevestigthetbeeldvandecommissievoordearbeids-participatie.Alsgevolgvandemografischeontwikkelin-genzienwijeenloskoppelingvandeontwikkelingenopdearbeidsmarktendeeconomischeontwikkelingen.Datkloptomdatdevervangingsvraagindeeconomieonverminderdhoogblijft,ookinpubliekesectorenzoalsonderwijsenzorg.Datisdanookvoorwerpvanspecialeaandacht.Kortom:datgeefikalsalgemeneinleiding.Hiermeeschetsikookdeachtergrondwaaromwijvorigjaarheelduidelijkhebbengezegddatwijnietvoorafzonderlijkegroepenenjarendoelstellingengaanmaken.Danbenjejeeigenfalenaanhetorganiseren,terwijljuistuithettotalepadblijktdatwijopkoersliggen.DeheerSpekman(PvdA):Ikkijkertochietsandersnaar.Devoorzitter:Evenvoordezekerheid:eeninterruptieisweleenvraag.DeheerSpekman(PvdA):Jazeker.Deministerzegtdatditeenvandebelangrijkstedoelstellingenis.Vervolgenszegtdiedoelstellingnietsover2009.Wijhebbenhetweloverderijksbegroting2009.Wijmoetenmetelkaarbepalenhoeveelmiddelenwijoverhebbenvoorwelkegroep.Deministerheefthetdaarbijovereenbasispad.Waaromheefthetkabinetnietdekeuzegemaaktomhetbasispadvastteleggenennietdemiddelendiedaarbijhorenscherpafgelijnd?DatisvoordeKamernuimmerseengrootvraagteken.MinisterDonner:HetbasispadishetbasispadzoalsdatisbeschrevenindeCPB-rapporten,namelijkdeontwikkelingzonderoverheidsbeleid.UitdeCPB-rappor-tageblijktdatdehuidigeontwikkelingerbovenzit.Ikkanechternietvooriedereoverheidsmaatregeldiegetroffenkanwordenaangevenwelkeinvloeddieheeftopdeontwikkelingvandearbeidsparticipatie.Datisonbegon-nenwerk.DeheerSpekman(PvdA):Ikvraaghetzekernietvooriedereafzonderlijkeoverheidsmaatregel.Ikvraaghetperdoelstelling.Erzijntweedoelstellingen:doelstelling33en34.Daarvanzegtdeministerzelfdatdezetotdebelangrijkstedoelstellingenbehoren.Vervolgensvraagikomwatmeerhouvasttebiedeninzakehetgeenhetkabinetin2009wilrealiserenendekostendaarvan.Datdoeiknietomdatikhetalsfalenbeschouw,maarominzichttekrijgeninwatwijaanhetdoenzijn.MinisterDonner:Zoalsikgezegdhebzijndetweedoelstellingenkeerzijdenvanhetzelfde.De80%structurelearbeidsparticipatiein2016vertaaltzichinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.518 200.000mensenmetafstandtotdearbeidsmarkttot2011,gegevenhetfeitdatwijgeenanderemensenhebben.Nublijktondermeeruitdedalingvanuitkerin-gen,deontwikkelingbijgemeentenendeontwikkelingvandewerkloosheidscijfersdatdemensenmetafstandtotdearbeidsmarktindeafgelopentijdzijningeschakeldopdearbeidsmarkt.VervolgenskannietperindividuofgroepwordenvastgesteldhoeveeleffectbepaaldemaatregelenhebbendiewijschetsenindebegrotingvoorkomendjaarendieookinhetrapportvandeCommissieArbeidsparticipatiezijnweergegeven.Nee,wijhebbenmaatregelen,zoalsdeloonkostensubsidieendeparticipatiebanen,diezichinhetbijzonderrichtenopmensenineenuitkeringssituatie,dieopdatpuntafstandhebbentotdearbeidsmarkt.Wijhebbenmaatregelendiezichspecifiekopouderenrichten.Dangaathetompersonendievaaknogopdearbeidsmarktzijnendusgeenuitkeringhebbenofdiehunwerkverliezen.Dieproberenwijtebereikenmeteendoorwerkbonusenmetdepremiekorting,diewerkgeverskanstimulerenomdezemenseneenplaatstebieden.Wijhebbenmaatrege-lenindefiscalesfeeromdeeltijdarbeidtestimuleren.Kortom:hetiseenbundelvanmaatregelen.Ikhebvooriederemaatregelkwantitatieveambities.Ikmeennietdatditonnodigwerkofonduidelijkheidzalscheppen.DeheerUlenbelt(SP):Deministerhoudteenbetoogoverdevervangingsvraagoplangeretermijn,namelijkna2040.HoudtditvoorhetkomendejaarconcreetindatdeministerhethelemaalnietzoergzouvindenalsbijvoorbeeldDAFfaillietzougaan?Demensendiedaarwerkenkunnenimmersperfectwordenomgeschooldtotverpleegkundigenofonderwijzers?Daarzitopdelangertermijndevervangingsvraag.Ikbedoeldatdeministereenbeetjegemakkelijkdoetoverdecrisis.Hijzegt:eigenlijkisdatgeenprobleem,wantdoordevergrijzingiserelderswerkzat.MinisterDonner:Uhebthetbijhetverkeerdeeindalsudenktdatdevervangingsvraagna2040optreedt.Danheeftdiealplaatsgevonden.Devervangingsvraagtot2016ligtvolgensdeCommissieArbeidsparticipatieindeordevangroottevan3,4miljoen.Datis2,6miljoenvervangingsvraagendaarnaastdeextragroeidienodigzalzijnom80%terealiseren.Devervangingsvraagisineensectoralshetonderwijsindeordevangroottevan30tot40%indekomendetientotvijftienjaarenindezorgindeordevangroottevan0,5miljoen.Danhebikhetdusovereenveelkorteretermijn.Datisuiteraardniethetgevalalsbedrijvendekomendeperiodefaillietkunnengaan.VorigeweekbleekonderanderetijdenshetcongresvandeverenigingFME-CWMdataandeenekantbedrijvengeconfronteerdzijnmetdenoodzaakompersoneelaftestotenwegenseenteruglopendeomzetendateraandeanderekantindezelfdebrancheeenvraagisindeordevangroottevan13.000mensen.Hetbetreftvakkrachtendiebijanderebedrijveningezetzoudenkunnenwordenvoorproductie.Ikkanweinigzeggenoverdeverdereontwikkelingopdatpunt.Ikachthetechternietuitgeslotendaterindezecrisismeerwerkloosheidzalzijndangeraamd.Devervangingsvraagzalvoordatprobleemnietonmiddellijkeenoplossingbieden,maartegelijkertijdisdatderedenomjuistindieperiodeextradoortezettenmetscholing.Deonderlig-gendetrendisimmerseenvoudigwegdatwijeenarbeidstekorthebben.DeheerUlenbelt(SP):ToegespitstopDAFbetekentdatdusgeenscholingindemetaalmaarbijscholingindezorg.Datpastinhetperspectiefvandeminister.MinisterDonner:Datiseenonderdeelvandemaatrege-lendiewijnunemenommeerinhetbijzonderinzichtteverkrijgenindevervangingsvraagbinnenafzonderlijkebranches.Diekunnenjuistmedebepalenofhetzinvollerisomdaarmeerekeningtehoudenenomtescholenvooreenanderebaanbinnendemetaalbranche,ofvoorziendatookdaargeenperspectiefis.Datdoenbedrijvenalopindividueelniveau.OpdezelfdewijzehebbenCorusenFrieslandFoodsbinnenheteigenbedrijfmaatregelengenomenmethetoogopdevervangingsvraag.Opmacroniveauhebbenwijeenprobleemenindeafzonderlijkebrancheseveneens.Voorsommigepubliekevoorzieningenhebbenwijinterngeenvervangingenzullenwijdievanbuitenmoetenkrijgen.DeheerTonyvanDijck(PVV):Ikbegrijpdiedoelstel-lingvoordelangetermijnwel,maarhetnietinstukjesknippenomtussentijdstekunnenbijsturen,iswatkortdoordebocht.Deministerzegteigenlijkdathijnietwilkijkenofdemaatregeleffectiefisgeweest.Hijstoptergewoongeldinenkijktin2016welofdiemaatregeleffectiefisgeweest.Alswijdedoorwerkbonusintroduce-ren–diekosttocheenhoopgeld–wilikeindvolgendjaarwetenofereeneffectievemaatregelisgeweestofdatwijeenpaarhonderdmiljoendoorde’’plee’’hebbengetrokkenzonderdatereenextrapersoonaandeslagisgegaan.Wijwillendeeffectiviteitvandemaatregeltochbeoordelen?MinisterDonner:Bijiedereafzonderlijkemaatregelwordtaangegevenwaaromwijverwachtendatdieeffectiefzalzijn.EenmaatregelalsdepremiekortingvoorouderenberustopberekeningeneneenrapportagevanhetCPB.Idemditoberusttedeeffectiviteitvaneenmaatregelalsloonkostensubsidieopdeervaringenophetterreinvanre-integratieinindividuelegevallen.Ikkannietopvoorhandzeggenwatdemacro-effectiviteitzalzijn,omdatiknietweethoevaakvandiemaatregelgebruikwordtgemaakt.Tenaanzienvandeloonkosten-subsidieisdatderedengeweestomtekiezenvooreendynamischsysteem:voortdurendbijstellenvandebeoordelingteneindedebesluitvormingzodanigtemakendatditoptermijntot50%regulierearbeidleidt.Uzegtdathetdus50%loonkostensubsidieisgedurendeeenjaar,maardatisinherentaandeinstrumentendiewijinzetten.Wijhebbennamelijkgeconstateerddatwij,zonderdatsoortmiddelen,temakenhebbenmetdesituatiedat100%geenwerkheeft.Danachtik50%vandemensendieopdezewijzekunnenwordeningezeteenzeeracceptabelrendementvandemaatregel.Erwordtsomsgezegddatwijnietkijkennaardeeffectiviteitvandemaatregelen.Uiteraardkijkenwijbijdeevaluatienaardeeffectiviteitvandeafzonderlijkemaatregelendiezijngetroffen.Sommigetermijnenzijndaartekortvoor.Wijkunnennietovereenjaaraldeeffectiviteitvaneendoorwerkbonusmeten.Ookdanzalonmiddellijkdevraagzijnofhetbetreffendeeffecteengevolgvandedoorwerkbonusisofvandeveranderendeopvattingenoverdoorwerken.Datsoortzakenzullenwijnooitweten.Allebeetjeshelpen.Zonderdiemiddelenzoudenerinelkgevalanderevooruitzichtenzijn.DatisookderedendathetminderzinvolisomvooriederjaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.519 tezeggenhoeveeldemaatregelmoetopleveren.Ookalsjedatstreefcijferniethebtgehaald,ishetdevraagofdateengevolgvandeconjunctureleontwikkelingisofvanhetfeitdatdestructurelemaatregelennietwerken.Datisvoorwerpvanafzonderlijkeevaluatie.Ditiswatikwildezeggentenaanzienvandealgemeneambities.DeheerSpekmanvroegmeerinhetbijzondernaardedoelstellingvanparticipatievanarbeidsongeschikten.Dieberust,zoalsalindestukkenstaat,opwatblijktuithettotalebestandvandeverschillendecategorieënarbeidsongeschiktheiddiewijkennen.IkdoeldaarbijopdemensendieindeoudeWAO-regelingzitten,mensendieindeWIAofdeWGAinstromenenmensendieinstromenindeWajong.Datishettotaalaantalmensenwaaroverhetgaatalswijsprekenoverarbeidsongeschik-ten.Voordattotaalisinderdaaddeervaringdatongeveer27%daarvanarbeidheeft.Datisopzicheenopmerkelijkpercentage,gegevenhetfeitdatvanhetmerendeelvandezemensenisvastgestelddatzijvolledigarbeidsongeschiktzijn.OokindeWajongwordteenheelgrootpercentagevandemensenvolledigarbeidsongeschiktverklaard.Desondanksiserarbeids-potentieel.Hetre-integratiepotentieeldatdoorUWVwordtgenoemd,70.000arbeidsgehandicapten,iseenindicatievanhetmaximum.Loonkostensubsidiesenpremie-kortingenzijnnieuweadditioneleinstrumentendiedatmogelijkverschuivenofvooraldaarbinnenkunnenverschuivenwatUWVkanmobiliseren.Indejaren2002-2006lagdenormvoorUWVbijeenre-integratievan30%perjaar.Dienormisgehaald.Ikkannietaangevenwathetcijfervoor2007isomdateendeelvandere-integratietrajectennogloopt.Datcijferlaatzichdusnietonmiddellijkhetvolgendejaarvaststellen.Datisookderedendatindebegrotingvoor2009eennieuweindicatorwordtgehanteerd,namelijkdatdearbeidsin-passinginregulierwerkbinnen24maandennadestartvandere-integratieondersteuninggerealiseerdmoetzijn.Dieindicatorgeefteenmeerspecifiekinzichtinhetresultaatvandere-integratieondersteuningdieisbedoeldomarbeidsinpassingmogelijktemaken.Ikspraknuoverdegeaggregeerdedoelstelling.DiewordtmetnamebelastdoorhetgroteaantalmensendatvolledigarbeidsongeschiktisenindeoudeWAOzit.Kijkiknaaronderdelendaarvan,zoalsdeWajonggroep,danconstateerikandereaantallen.DatisderedenwaaromwijdezeweekbijdeKamerhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWajongregelingindienen.Ditberustnamelijkopdeconclusiedatvermoedelijkeenveelgroterdeelvandemensendienuvolledigarbeidsongeschiktwordenverklaard,arbeidspotentieelheeft.Datzalechtereenandereinzetvanzowelderegelingalsdere-integratie-ondersteuningvergen.HetzelfdewasaanleidingomtekomentotwijzigingindeWAOindevormvandeWIAendeWGA.Decijfersvanhetafgelopenjaarlatenziendatdieveranderingsuccesvolisgeweest,nietalleeninhetbeperkenvanhetaantalnieuwearbeidsongeschiktheidsgevallen,maartegelijkertijdookinhetbevorderenvanarbeids-participatievandiegroepen.Hetzelfdegeldteveneensvoordeherbeoordelingsoperatie.Datisweereenanderecategorie.DaarbijgaathetommensendiealindeWAOzatenenbijwiebekekeniswatvoorhendeanderemogelijkhedenzijn.Kortom,deverschillendegroepenmoetenontleedwordeninsubgroepen.Hetmeestepotentieelverwachtenwijbijdenieuweinstroom.DaarbijhebikhetvooraloverdeWajong-endeWGA-regeling.Bijanderegroepengaathetvooralommensendiealtijdeneenuitkeringhebben.Daarvoorwordendusheelandereeisengesteldbijhetopnieuweenplaatsopdearbeidsmarktvindenvoorbetrokkenen.DeheerSpekmanvroegwatdaarvoorwordtgebruikt.Hetgaatomeenaantalheelheterogeneinstrumenten:kortingenopWIA-enWAO-premies,proefplaatsingen,subsidiesvoordeaanpassingopdewerkplek,job-coaches,no-riskpolissen,loonkostensubsidiesenloondispensatie,diebijvoorbeeldbijdeWajongverleendwordt.Meerinhetalgemeen–dithoordenogbijhetandereblokje–vroegdeheerSpekmanwathetverschilistusseneenloonkostensubsidieenloondispensatie.Loondispensatiewordtmetnamegebruiktwaarsprakeisvaneengeconstateerdebeperkingvooreenbepaaldpercentagevanhetwerkpotentieel.Daarvankunjezeggendatdiemeerstructureelzalzijn.Loonkosten-subsidiesindevormwaarinwijdiemethetnieuwewetsvoorstelintroduceren,zijngerichteinstrumentenopkortetermijn,bedoeldvoormensenvanwieteverwach-tenisdatzijnabeëindigingvandeloonkostensubsidievollediginstaatzijnomhetminimumloonteverdienen.Dezeinstrumentenwordenkortomvoorverschillendegroepeningezet.DeheerVanDijckendeheerVanHijumvroegennaardearbeidsparticipatievanarbeidsgehandicaptenennaarhetpercentagevan27%arbeidsgehandicaptendateind2008werkendwas.Houdtditlaatstepercentageeenstijgingin,vroegenzijvoorts.Hetpercentagevan27iseenschattingvanhetdeelvandeWAO,deWIAendeWajongdatvolgenshetUWVeind2008zalwerken.Indebegrotingstaatintabel46.6hetpercentagewerkenden.Daaruitblijktdatvoor2007derealisatie22%was.Dieveranderingheefttendeletemakenmetdeherbeoorde-lingsoperatieindeWAOendeinstroombeperkendeprikkels.Daardoorkomenarbeidsgehandicaptendiemeerarbeidspotentieelhebben,minderindeWAOterechtofstromenereerderuit.Daardoorveranderthetpercentage.HetaandeelwerkendeWajong’ersbedraagtongeveer25%.HetgrootstedeeldaarvanwerktinhetkadervandeWswenslechts10%of11%werktopeenreguliereplaats.DeheerVanDijckzeidatwerkgeverseerdergeneigdlijkenomanderemensentezoeken.VorigeweekwerdbijvoorbeeldeenFME-onderzoekgepresenteerdoverdegevoeligheidvanwerkgeversvoorverschillendemaatregelen.Daaruitbleekeenheelverschillendegevoeligheidvoorloonkostensubsidieenanderemaatregelen.HetzaldeKamerverheugendatuitdatonderzoekbleekdatbijnadehelftvandewerkgeverswelgeneigdenbereidisomspecifiekWajong’ersindiensttenemen.DaarbijwordenaanhetUWVookweereisengesteld–wijzijnbezigdaaraantekunnenvoldoen–namelijkhoekunnenwijdiemensendaarkrijgenenhoekunnenwijarbeidsondersteuningbieden,maarhetbeelddatwerkgeversinhetalgemeengroteterughoudendheidbetrachten,isomdieredennietgeheeljuist.Uiteraardspelenerwelfactoren,waaropwijmetbijvoorbeeldpremiekortinginspelen.Ookisvoordezejongerendoorgaanseenno-riskpolisinhetgeding.Wijproberenduszogoedmogelijkteidentificerenwelkeweerstandenwerkgeverstegendezespecifiekegroepenhebbenenofvoordezegroepenspecifiekemaatregelenkunnenwordengetroffendieaandieweerstandentegemoetkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5110 DeheerVanHijum(CDA):DeKamerkenthetFME-onderzoek,waarnaaruverwijst,niet.Umelddeineenbijzindaterookietsoverloonkostensubsidiesinstaat.Kuntudaarnogietsoverzeggen?MinisterDonner:Hetstaatmenietmeerhelemaalbij,maardatpercentagewasnietbijzonderhoog.Ikmeendat85%binnendeFME-kringzeidatmennietgevoeligisvoorhetargumentvanloonkostensubsidies.Ikleesdatanders:15%iserduswelgevoeligvoor.Datisthansweergewonnen!DeheerUlenbelt(SP):Diewerkgevershebbennatuurlijkookweldoordatalsjeiemandvraagt’’WiljijnietgraageenWajong’erhelpen?’’diepersoonnatuurlijkweleenhelegrotehufterisalshijdatnietwildoen.Datroeptweldevraagopwaaromdatdeafgelopentijdnognietisgebeurd.Umoettochdoordatsociaalwenselijkantwoordheenkunnenprikken?MinisterDonner:Nee,ookdiestellingisonjuist.Wijzijnpaszeerrecent,sindsdeafgelopentweeàdriejaar,begonnendearbeidsparticipatievanWajong’erstebevorderen.Voordietijdwasheteenalgemeenaanvaardeopvattingdatdezemensenalhetnadeelhaddenvanhunbeperkingendatzijmetrustgelatenmoestenworden.Zijwerdenslechtszeerbeperktingezet.GedurendedeafgelopentweetotdriejaarlukthetnuookhetUWVombijdeinstroomeenveelhogerpercentageinarbeidtekunnenplaatsendandatstabielepercentagevan25.Wijzijnditjaarbegonnenbedrijvenveelactievertebenaderenoverhunbereidheidenoverdevraagwelkeondersteuningnodigisomarbeidsplaat-sentescheppenvoorjongerenmeteenarbeidsbeper-king.Sindsdienneemthunbereidheidsterktoe,evenalsdeplaatsingsmogelijkheden.Wijhebbenhierinderdaadtemakenmetontwikkelingstrajecten,dienietineenpaarmaandenofeenpaarjaarhunbeslagzullenvinden.Ikhebechtergoedehoopdatwijopditterreinbetereresultatendannukunnenboeken,medegesteunddoorhetalgemenearbeidstekortwaarwijtegenaanlopen.Devoorzitter:IkhebdegriffiergevraagdomhetFME-onderzoekteverspreidenonderdeledenvandezecommissie.Volgensmijisdatrelevantvoordebehande-lingvanhetwetsvoorstel.MinisterDonner:DeheerVanDijckvroegdusnaardeno-riskpolis.Voorarbeidsongeschiktenwordteendergelijkepolisdoorgaanswelgegeven.Ikkomstraksterugopdevragenoverdeno-riskpolisvoorouderen.HetdesbetreffendewetsvoorstelisonderwegnaardeKamer,waarbijdemeerspecifiekeinformatieoverdekostenzalwordenverstrekt.Hetlijktmijjuisteromdatindatkadertedoen.VolgensmijhebikdaarmeedevragenvandeheerVanDijckbeantwoord.TegendeheerSpekmanhebikalgezegdwelkere-integratiemiddelenwordeningezetbijarbeidsongeschikten.IkbeningegaanopdevragenvandeheerUlenbelt,overwaaromdetussendoelenontbrekenenwatdeverwach-tingenzijnoverdegevolgenvandefinanciëlecrisisvoordeeconomie.MeerinhetalgemeenwilikopdatlaatstepuntverwijzennaardebriefoverdezeeffectendiehetkabineteinddezeweekofbeginvolgendeweeknaardeKamerzalsturen.TenslottevroegdeheerUlenbeltnaardemensenuitbeschermdewerkplaatsen.Destaatssecre-tariszaldaaropingaan.DeheerVanHijumsteldeeenvraagoverschoolwerk,waaropdestaatssecretariszalingaan.Ikbenalingegaanopde25%-doelstelling.VerdersteldedeheerVanHijumeenvraagoverdere-integratiekostenbijdeWajongendeverschillentussendezekostenbijdeWajongendeuitvoeringskostenbijdeWIA.DeuitvoeringskostenbijdeWajongbevondenzichalopeenhoogniveau.Datkomtmetnamedoordeextramiddelenendeveranderendeopvatting–zoalsikdiegeschetstheb–dietotuitdruk-kingkomtinhetfeitdatermeergeldzalgaannaardere-integratiemiddelenvandeWajong,alswijmeermensenuitdeWajongaandeslagwillenkrijgenopdearbeidsmarkt.Gaathetdaarbijompersonendienietaleenwerkgeverhebben,zoalsinhetgevalvanWIA,danzullendiekostenvoorhetgrootstedeeltenlastekomenvandeoverheid.Datgeefthetverschilaantussendetweecategorieën.DeheerVanHijum(CDA):Ditisniethelemaalhetantwoordopmijnvraag.Ikvroeghoehetkandatdeuitvoeringskostenstabielblijven,terwijldetotaleprogrammakostenvoorre-integratieforstoenemen.Hetisnietonlogischomteveronderstellendatbijeenvergrotingvandere-integratie-inspanningen,dekostenvoordemensendiehetmoetendoen–zoalsdere-integratiecoaches–forszullentoenemen.MinisterDonner:Dere-integratiecoachesvallennujuistonderdekostenvoorre-integratie,dusnietprimaironderdeuitvoeringskosten.DeheerVanHijum(CDA):HetisdevraagofdewerkcoachesvanhetUWVonderhetre-integratiebudgetvallen.MinisterDonner:Hetantwoorddatikugafishetjuiste,tenzijikstrakseenanderantwoordgeef.Magikhetzozeggen?Hetmoetevenuitgezochtworden.Voorzitter.Erwerdooknaarhettotalebudgetgevraagd.VoordeWajongwordtvoordere-integratie90mln.uitgetrokken,voordeWW230mln.envoordeWAO/WIA275mln.Daarnaastzijnervoordeinzetooknogfiscalefaciliteiten.Eenantwoordopdevraagoverdeverant-woordingvandezebedragenenderendementendaarvankanmenvindenindeUWV-jaaroverzichten.Daarvindtmenwelkplaatsingseffectmetdezebudgettenisgerealiseerd.Overhetalgemeengesprokenmagmenzeggendatditeenstijgendaandeelis.Hetbeeldiszeerbevredigend.WijzullendezediscussiebijhetAOoverdere-integratievermoedelijkmeerinhetbijzonderkunnenvoeren.GeletopdebeschikbarebudgettenvoorhetUWVenderesultatendiedaarmeewordenbehaald,moetmentotdeconclusiekomendathetbeelddatdere-integratietotweinigeffectleidt,nietjuistis.Datgeldtopditmomentwel–hieroversteldedeheerVanHijumeenvraag–voordebrugbanen.Datinstrumentisinfebruariingezetenmenkanpasvanaf1maart2009eniginzichtdaarinkrijgen.Hetgaatnamelijkomloonkosten-subsidiesvoordeduurvaneenjaar.Eindoktoberkondennogslechtsin180gevallenmensenmeteenbrugbaanwordengeplaatst.Datisnietalleeneenkwestievandatdebetrokkenemoetvoldoenaanbepaaldecriteria,maarookofereenwerkgeverisdiewerkheeftvoordebetrokkeneendaarbijloonkosten-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5111 subsidievraagt.Deinzetvanloonkostensubsidieisgeendoelopzichzelf,maareenmiddelommensendieherbeoordeeldzijn,opnieuwteplaatsen.Demeldingvandiepercentagesvindtplaatsviaderegulierevier-maandelijkserapportageaandeTweedeKamer.Hetaantalloonkostensubsidiesaanherbeoordeeldearbeidsongeschiktenwordtafzonderlijkgemonitord.Ikhoopinheteerstekwartaalvan2009eeneersterapportagebeschikbaartehebben,dieinzichtgeeftinwatbepalendisvoordebeslissing.DeheerSpekman(PvdA):Voorzitter.Voordatdeministerbegonmetzijnopmerkingenoverdebrugbanen,zeihijdatheteffectnietslechtwas.Wijzullendatverderbesprekenbijdere-integratie.Mijnvraagis,metwelkbedragwijwelkeffectkunnenverhogen.SteldatdeKamerwildatdeuitstroomnogmeerwordt,danmoetzijgerichtwetenwelkekostendaarmeegemoeidzijn.Daarophebbenwijechtertotaalgeenzicht.Ikvraagdeminister,tochmeerhelderheidtegevenoverwaterperindividuisopgenomenomhetbeoogdeeffecttebereiken,waaroverdeministernualnietontevredenis.MinisterDonner:Ikgeefopmacroniveaudeingezettebedragenversusdeplaatsingendiedaarmeegereali-seerdwordendoorhetUWV.Diecijfersstaanconcreetindebegroting.Ikkandienietinpersonengaanvertalen.ErvindtvoortdurendonderzoekplaatsookdoorhetUWVnaardeeffectiviteitvandeverschillendemethodenenvandeverschillendere-integratiebedrijven.Onderdeelvanhetnieuweaanbestedingskaderiso.a.deeffectivi-teit.Bijdeloonkostensubsidieshebbenwijeenanderinstrument,tewetendedoelstellingvan50%.Kortom,inveelgevallenwordennieuweinstrumenteningezet.Daarombestaatnognauwelijksinzichtindeeffectiviteit.Erkaninderdaadonderzoekplaatsvindennaardematewaarinwerkgeversdaarvoorgevoeligzijn.Juistomdatikgeenstandaardmodelwerknemerhebofeenstandaard-modeluitkeringsgerechtigde,kanikzelfsnietvergelijkenofheteneinstrumenteffectieverisdanhetandere.Medegeletopdekenmerkenvanhetindividuelegeval,wordtbeslotendanweltoteenparticipatieplaats,danweltoteenloonkostensubsidie,danweltoteenbepaaldebenaderingdoorhetre-integratiebedrijf.Concreteinformatieovereffectiviteitisernietenkanooknietverkregenworden.DeheerSpekman(PvdA):Ikprobeerhetanders.DeKamerwilgraagdat10.000Wajong’ersextrageholpenwordenomweeraanhetwerktekomen.Watzoudendaarvandekostenzijn?Dieinformatiemoethetkabinettochwelkunnenleveren!MinisterDonner:Nee,datkunnenwijniet.Zijnhet10.000blindeWajong’ers,of10.000gehandicapteWajong’ers,of10.000mensenmetpsychischeproble-men?DeheerSpekman(PvdA):Kunnenwijalleenmaaropmacroniveaupratenalshetom1miljoengaatennietalshetom10.000mensengaat?MinisterDonner:Wijkunnenaangevenhoeveelmiddeleningezetwordenentothoeveelplaatsingendieleiden.Wijzulleneroptoezienwelkemethodeshetmeesteffectiefzijnvooreenplaatsing.Datsoortinstrumentenkunnenwijvoortdurendevalueren.Ervaltechternietéénopééntezeggenhoeveelgeldtothoeveelplaatsenleidt.Werkgelegenheidisookeenkwestievanwerkgeversdieovertuigdmoetenworden.Devraagisook,waternodigisomarbeidsplaatsentefaciliteren.Deeneblindefunctioneertineenbepaaldefunctiemethetenehulpmiddelterwijlergensanderseenanderhulpmiddelnodigzalzijn.DeheerVanHijum(CDA):Erzouden180plaatsingenzijnmetbrugbanen.Wijhebbengepleitvooreenselectieve,gerichteinzetvanhetinstrumentvandeloonkostensubsidie.Ikzoudeuitkomstdanookpositiefkunnenwaarderen,maaralsjedenktaanhetaantalmensendatjeaanhetwerkwilthelpen,zijnditernietveel.IkdenkinditverbandookaanhetonderzoekvandeFME,waaraandeministerrefereerde.Daaruitblijktdatdeinteressevandewerkgeversvoorhetinstrumentnietgeweldigis.Dangeldttochdevraagwelkeconclusiewijmoetentrekken.Watisdeopvattingvandeminister?MinisterDonner:UvraagtwelkeconclusieikverbindaanhetonderzoekvandeFME.Ikheballeenmaarkennisgenomenvaneenaantalcijfersenzouvooreenconclusiemeerconcreetdemateriemoetenbestuderen,maarookdatzalmijnietdirecttotdeconclusieleidendatwijsommigevandenuingezettemiddelenandersmoeteninrichten.Datwilikdoenaandehandvandepraktijk.Daaromkaniknugeenzinvoloordeelgevenenzeggenofeenbrugbaanaldannieteenzinniginstru-mentis.Dathangtsamenmethetfeitdatveleher-beoordeeldendiemeermogelijkhedenblekentehebben,vaakalwerkhadden.Voordiegevallenisloonkosten-subsidienietheteerstaangewezeninstrument.Alsmenhetdanwelinzet,leidthetmeestaltotuitbreidingvandewerkzaamhedenbijdezelfdebaan.Kortom,eriseersteennadereanalysenodigaandehandvandebekendegevallen.Uiteenonderzoekbleekdathetaantalherbeoordeeldendatwerkvondvoordatdemogelijkheidvanbrugbanenerwas,hogerwasdanwijdachten.Derhalvemoetjeconstaterendathetinstrumentbeperktistoegepast.Nugaatheteromteachterhalenwelkefactorenhierbijeenrolspelen.DeheerVanHijumvroegwaaromdeuitvoeringskostenvoordere-integratievanarbeidsgehandicaptenbijnaconstantblijven,terwijldeuitgavenvoorre-integratieinhetalgemeendalen.DanhebbenwijhetoverdeWGA-cijfers.Detoerekeningvandeuitvoeringskostennaarenerzijdsnormaleuitvoeringskostenenanderzijdsnaaruitvoeringskosteninverbandmetre-integratieberustteineersteinstantieopeenschatting.Demeerpreciezetoedelingvindtnuplaats.DeaflopendeuitvoeringskostenzijnmetdebegrotingvooreendeelverwerktindereguliereuitvoeringskostenWAO.Omdieredenisergeenaflopendereekszichtbaarbijdere-integratievandemensenmeteenuitkeringopgrondvandeWAZ,deWIAendeWAA.Datkomtdoordatjebijdeverschillendere-integratiekostensteedsmoetnagaanwatwordtaangewendvoorhetactuelebestandenwatwordtaangewendvoordenieuweinstroom.DatprocesmoetmetdewijzigingvandeWAOleidentotnieuwekalibratievoordetoekenningvandeverschillendekosten.VoordeWajonggeldtietstotaalanders.BijdeWajonghebbenwijnamelijktemakenmeteenvastepopulatieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5112 endaarvoorzijndeuitvoeringskostenvastgesteld.Daarnaastzijnerdere-integratiekosten.DeheerVanHijum(CDA):BehorendeuitgavenvoordewerkcoachvanhetUWVtotdeuitvoeringskostenoftotdere-integratiekosten?MinisterDonner:Erzouindepapierendieikvoormijhebeenantwoordstaan,maarikkanhetnietvinden.Ikzalerstraksopterugkomen.Ikbenalingegaanopeendeelvandevragendieoverdeloonkostensubsidiezijngesteld.TegendeheerSpekmanhebikalgezegdwathetverschilistussenloonkostensubsidieenloondispensatie.Ikhebookhetverschilininzetdaarbijgeduid.Ikkandeverschillendeeffectennietbeoordelen,omdathetinstrumentvoorverschillendesoortenmensenwordttoegepast.LoonkostendispensatiepassenwijtoevoordeWajong’ers,voormensenmeteenstructurelebeperking.Hetinstrumentvandeloonkostensubsidiedatwijnugeïntroduceerdhebben,gebruikenwijvoormensendienaarverwachtinghetvolledigeminimumloonkunnenverdienen.Derhalvekunjeomdieredenminderaangevenwatheteffectisvanheteneenvanhetandere.DeheerSpekman(PvdA):BijdehuidigeWswisereenandersysteemdanbijhetvoorstelinzakedeloon-dispensatie.Erzittengewoonverschillentussen;erzittenverschillenindekosten.IkhoornudatwijconstantmoetenblijvenblindvarenalsKamer,maardaarkrijgiktocheenbeetjegenoegvan.Ikwiltocheenbeetjegriphebbenopdatgenewatwijhierdoen.Volgensmijkanweldegelijkwordenvastgesteldwatdeextrauitvoeringskostenzijnvandeeneregelingenvandeandereregeling.Danhebbenwijietsmeerervarings-cijfers.Ikhangniemanderaanopalservariabelenzijn,maarietsmeervastigheidvoordeKamervindiktochwelprettig.MinisterDonner:NuvraagtuspecifieknaardeWswendeveranderingenopdatpunt.Destaatssecretariszaldaaropingaan.Ookdaarhebbenwijtemakenmethuidigemiddelenendeverwachtingenomtrentdeveranderingvanmiddelen.Daarmeemoeteerstervaringwordenopgedaan.Geconstateerdisdaterminderaandachtisvoormensendiemeerdanvijfjaarindebijstandzijn.Alsjeeenaantalinstrumentenhebtingezetenconstateertdatmennietheeftgewerkt,isdatnietmeerdeprioriteit.Dangaatdeeersteprioriteitnaardemensenmetmeerkansomtere-integrerenenopwienoggeengroteinzetisgeweest.Datiseenlogischprocesvanselectiefenproportioneelinzettenvandebeschikbaremiddelen.DeheerVanHijumheeftgevraagdnaardeplaatsopdere-integratieladdervaniederindividueelpersoon.Opditmomentzitdatnognietindekaartenbakken.Datisookderedenwaaromwijhopendatmetdesamenvoegingvanmetnamedefrontdeskseenveelbeterinzichtkomtinhettotalebestand:watiseraanmensenenwatzijnhunmogelijkheden?HetUWVheeftuiteraardinzichtindeparticipatiemogelijkhedenvandepopulatie.Datisdebasisvoordekeuzevanhetinstrumentariumvoorre-integratie.Datberustookopdeconstateringmetdepersonen.In2009kanhetUWVvoordeeerstemaaldebenodigdeoverzichtsinformatiegeven.Jekuntdanmeerglobaalinformatieverzamelenalsonderdeelvanhetwerkprocesdatjemoetorganiseren.Kortom,individueelishetinzichtermetdevaststellingendebeslissingwelkere-integratiemiddelenhetmeestgeschiktzijn.Maarwijkomenereerstin2009aantoeomeentotaalbeeldtegevenvandemogelijkhedenvandetotalepopulatie.VooreenbijzonderegroepzoalsdeWajonghebbenwijdaaropvooruitgelopen.SindsoktoberverzamelenwijdegegevensdieindeWajongzitten,maarookdaarbinnenisereenheelgrotespreidingvanmensenmetverschil-lendemogelijkheden.Datwarendevragendieaanmijwarengerichtoverdeloonkostensubsidie.Dankomikbijdevragenoverdeonderkantvandearbeidsmarkt.DeheerSpekmanvraagthoehetnulooptmethetnajaarsoverlegendeuitvoeringdaarvanenofergeenaanleidingisommeerdwingendemaatregelentenemen.Aangezienhetnajaarsoverlegneteenmaandgeledenisgehouden,lijkthetmijnuniethetaangewe-zenmomentomoverdwingendemaatregelentepraten.Hetoverlegvindtgewoonplaatsenwijzijnbezigomtekijkenwaterisafgesprokenophetterreinvandeaanjaagcommissiesoverdeinzetindeverschillendebranches.Uiteraardvindtdiediscussieookplaatsonderandereomstandighedendantentijdevanhetnajaars-overlegnogverwachtwerden.Datbetekentnietdatdaardoordeinzetminderis.Ookvandezijdevanwerkgeverswordthettekortaanarbeidskrachtennogacuutgevoeld.DeheerVanDijcksprakvaneenbedragvan11,3mld.voorre-integratie.Uitdetoelichtingdiehijopdecijfersgaf,bleekaldathetdanookgaatomuitkeringen.Deeffectiviteitvaninkomensuitkeringligtdoorgaansbovende90%.Immers,hetgaatomhetverstrekkenvaninkomen.UWVgeeftheelconcreteindicatorenoverderechtmatigheidvanuitkeringen.Komendeuitkeringenterechtbijmensenvoorwiezebedoeldzijn?Volgensdieindicatorenblijktdeeffectiviteitverbovende90%teliggen.DeheerSpekmanvroeghoedeverschillendebudgettenzichtotelkaarverhouden.Debudgettenkunnennietmetelkaarvergelekenworden.Bijdeloonkostensubsidieissprakevaneenreservering.Wijwetennognietinwelkematehetinstrumentgebruiktzalworden.Immers,datzalafhangenvandeconcretegevallenwaarineenwerkge-verbereidisomiemandmetafstandtotdearbeidsmarkteneenloonkostensubsidieeenplaatstebieden.BijdeWajongkennenwijdeinstroom.Wijwetenookwatderesultatentotnutoezijn.DebudgettenvoordeWajongberustendaarop.Datgeldtookvoorhetgeldvoordeextrainzetdiewijwillengaanplegen.Iseraanleidingomwijzigingenaantebrengenindeflexwerkerswet?Ditpuntwasonderdeelvandediscussiediewijeindvorigjaar,beginditjaarvoerden.Deuitslagwasdatwijdezaakvoorlopigmoestenlatenzoalshijwas.Eriseenwetsvoorstelvooreenno-riskpolisvoorouderenonderwegnaardeKamer.Daarinzalconcreetwordenaangegevenhoewijditvormzullengevenenwatdekostenvandemaatregelzijn.Vooriederegroepzijndekostenvoordeno-riskpolisverschillend.DeheerSpekman(PvdA):Waarvindikdatterugindebegroting?MinisterDonner:Dekostenvallenonderdeverschil-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5113 lendeposten.Dekostenvoordeno-riskpolisvoordeWajongzijnonderdeelvandekostenvandere-integratie-middelenbijdeWajong.Dekostenvoordeno-riskpolisvoorarbeidsongeschiktendieeenbaanvinden,zijnonderdeelvandere-integratiemiddelenvoorarbeidson-geschikten.Erisnietéénpost’’no-riskpolis’’.Bijhetwetsvoorstelvoordeno-riskpolisvoordeouderenzalvrijprecieswordenaangegevenwathetverwachtegebruikendeverwachtekostenzullenzijn.Deno-riskpolisvormteentoezeggingomeventuelekostentedragen.Hetisdaarmeenietgegevendatdekostenookgemaaktworden.Dekostenwordennietgeaggre-geerdonderdenoemer’’no-riskpolis’’.DeheerVanDijckvroegnaardeontwikkelingeninhetlichtvandefinanciëlecrisis.IkhebgewezenopdebriefdienognaardeKameronderwegis.DeheerUlenbeltvroegnaardeuitgavenvanhetdepartementvoorderden.Dieuitgavenzijnnietafzonderlijkopgenomenopdebegroting,maarzijnonderdeelvandepersonelebudgettenvandeafzonder-lijkeonderdelenvanhetdepartement.GeaggregeerdbesteedthetministerievanSocialeZakenenWerkgele-genheidruim10mln.aandeinhuurvanexternen.Datisinvergelijkingmetanderedepartementeneenbijzonderlaagbedrag.ErissprakevaneendalingtenopzichtevanvoorgaandejarenendeinhuurheeftvooralbetrekkingopICT-kennisenhetwegwerkenvanachterstanden,zoalsdiehebbenbestaanbijdeWetarbeidvreemdelin-genendeArbeidsinspectie.Detotaleschattingisdusongeveer10mln.DeheerUlenbelt(SP):DeministerhuurtzetochnietinbijUWV,hoopik?MinisterDonner:UWViseenandererekening,metandereposten.Bijdeherbeoordelingsoperatiezijnvrijgroteaantallenartsenenmedischdeskundigeningehuurd.Ookdatzaldusvariërenmetdeperiodeendebijzonderevragendiehetbeleidsteltaanhetuitvoeringsapparaat.Deaantallendieikhiernoemde,zijnexclusiefUWV.DeheerUlenbelt(SP):Ikbedoel:deministerhuurtbijhetministerietochgeenICT’ersvanUWVin?MinisterDonner:Nee,datdachtikniet.GeletopdediscussieoverdeICTbijUWVweetikooknietofdatopditmomentverstandigzouzijn.ZoalsookzalblijkenuithetvoorsteldatdeKamernogkrijgt,zijndekostenvandeno-riskpolisvoorouderenomtebeginnen1,4mln.enlopenzijopnaar2,5mln.Datzijnalthansdeverwachtekosten.DeheerVanHijumvroegnaardebeleidsindicatorenennaardeconstateringvandeAlgemeneRekenkamer.HijmoetdanvolledigzijnenookaangevendatdeAlge-meneRekenkamermetbetrekkingtotdebegrotingvanSocialeZakenenWerkgelegenheidtotdeconclusiekwam,datheteenvrijgoedeuitkomstwas,ookinvergelijkingtotanderedepartementen.Tenopzichtevanvoorgaandejareniswelsprakevaneenneerwaartsewijzigingmetbetrekkingtotderealisatie.Datvindtzondermeerzijnoorzaakinhetfeitdatwijerindevorigeperiodevoorheteerstmeegeëxperimenteerdhebbenentoenvermoedelijkietsteambitieuszijngeweest.Deverwachtingdatdeverschuivingnaarvolgendjaarbeteris,vindtzijnoorzaakinoperationeledoelstelling3,onderartikel42:hetwegnemenvandefactorendiedearbeidsparticipatievanspecifiekegroepenbeletten.Diebevatin2008nogeenaantalindicatorendieindenieuwebegrotingzijnveranderd.IkhebtoegelichtdatwijookopdatterreineenaantalindicatorenindeSUWI-wetgevingstoppen,namelijktenaanzienvanhetfunctionerenvanUWV.Meerinhetalgemeenhebiktoegelicht,waaromwijdedoelstellingvan80%arbeidsparticipatienietinoperationeledoelstellingenvoordeafzonderlijkegroepenvertalen.Deandereveranderingzithemmetnamebijdenalevings-niveausophetgebiedvanhandhaving.Dieniveauskwamenindebegrotingvoor2008nogwelopenkelepuntenvoor.DeAlgemeneRekenkamerheeftdattoennogaangemerktalseencomply-artikel,maardatgebeurtnietmeer.NaaraanleidingdaarvanisdoorhetministerievanSocialeZakenenWerkgelegenheiddeverwachtinguitgesprokendatvooreenaantalwettendenalevings-indicatorenkunnenwordenopgenomenindebegrotingvoor2009.Dusookindatopzichthopenwijopeenverbeteringinhetkomendejaar,maardiemoetnoggerealiseerdworden.DeheerBlokvroegnaardedeeltijdval.Hetgaatinderdaadomdevooruitganginhetgezinsinkomenofhetverzamelinkomen.Exactecijfersvoordeinkomens-vooruitgangzijnnietdirectvoorhanden,maarerkanweluitgerekendwordenwathetinpotentievoorhetindividubetekent.Devoorzitter:Magikdatdanbijdezenvragen?Datisnamelijkrelevantvoordebeslissingofjeeendagextragaatwerken.MinisterDonner:Diebeslissingneemtdeoverheidniet.Derhalveisdieinformatienietinteressantvoordeoverheid,maarvoordeindividuen.Devoorzitter:Precies.Daaromishetfijnalsikdatsommetjekrijg,wantdatisprecieshetzelfdesommetjedatdiemevrouwmaaktbijdevraagofzijeendagextrazalgaanwerken.MinisterDonner:Hetkankennelijkuitgerekendworden,dusikzaldatrekenwerkgaarnedoen.Eenaantalinkomensregelingenblijktophuishoudniveautewordenuitgekeerd.Daarberustendecijfersookop.Erisgevraagdnaardestijgingvandemarginaledrukvoordealleenstaandeouder.Uitdecijfersblijktdatwerkenophetniveauvanhetminimumlooninderdaadonaantrekkelijkerisgeworden.Wijonderzoekendeoorzaak.Wijhebbenweldetabel,maarnietdepreciezeanalyse.DeheerVanHijumheeftgevraagdofdecoachonderdere-integratiekostenvaltofonderdeuitvoeringskosten.Ikhoornunetvanmijnambtenarendathetuitvoeringis.Opscholinggaatdestaatssecretarisin.Descholings-kostenvanhetUWVschijnenookbijdeuitvoerings-kostentestaan.StaatssecretarisAboutaleb:Voorzitter.HetisgoedommetenigeregelmaatteluisterennaardegeluidenuithetgeorganiseerdebedrijfsleveninNederland.Daarkomengeweldigeverhalenvandaan,maarhetissomsookgoedomtekijkenwaterindeindividuelebedrijvengebeurt.IkhebdeafgelopenwekentijdensmijnwerkbezoekenaandieindividuelebedrijvensteedsgevraagdwatzijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5114 merkenvandeinternationalecrisisenwatdezeconcreetbetekentvoorhuneigenbedrijf.Nietzeldenkomendaarheelinteressanteverhalenuitnaarvoren.VorigeweeksprakikmedewerkersvandefirmaVerkerk,eengrootbedrijfophetgebiedvandeelektrotechnischeinstallaties.Zijzeidendatzijopeenpersoneelsbestandvan150mensennogaltijdachtvacatureshebben,diezijgraagmorgenalzoudenwilleninvullen.Zijhebbeneencompleetleerwerkbedrijfaanhuis.Tussendeproductie-halendeleerhalziteenhoutenschotjevanamper10cm.Wijmoetenonsblijvenrealiserendatdiscussiesoverhetmacroniveaueenwerkelijkheidweerspiegelenterwijldewerkelijkheidbinnenbedrijvenweerheelanderskanzijn.Wijmoetenonsoordaarvoortdurendteluisterenleggen.DeheerUlenbeltheeftgevraagdnaardezevenpersonenmetallerleihandicapsdiebijhetRijkwerken.Volgensmijbaseerthijzichopeenverkeerdcijfer.Hetgetalzevenbetreftde35-minners.Inanderetabellenstaananderegetallen.HetaantalWajong’ersbedraagt71,hetaantalWAO’ers1439,hetaantalmensenmeteenWIA-uitkering168enhetaantalnWsw’ers206.Ookiseruithetoogpuntvandevoorbeeldwerkingééndieallerleihand-enspandienstenverrichtvoordeministerenondergetekende.IntussenheeftdeministervanBZKvoorhetRijkaanvullendeafsprakengemaaktover150mensenextrabijdesectorRijk.Hetgaatdusommeerdanalleenzeven35-minners.DeheerUlenbelt(SP):Ikgeefgraagtoedatikeenfouthebgemaakt.Ikkeekeenbeetjescheefnaardetabel.Mijnvraaggaatoverhetbegeleidwerken.Daarstaaner206gedetacheerdvanuitdeSW.Ikleiduitdecijfersafdathetgaatomzevenkeerbegeleidwerk,inclusieféénpersoondiekennelijkvoordestaatssecretariswerkt.Dankomikuitopzes.Hoebeoordeeltdestaatssecretarisditcijferinhetlichtvanwathijwilmetbegeleidwerken?Hetistochmager?Zelfsdevoorbeeldfunctievandestaatssecretariswerktnietbijdeoverheid.StaatssecretarisAboutaleb:Ikhebhetcijfervan206nietzodanigophetnetvliesstaandatikweethoehetissamengesteld,dushoeveelmensenbegeleidwerkenenhoeveelmensengedetacheerdzijn.Ikwilgraagnagaanhoedatzit.Ikkomdaaropterug.Volgensmijgaathetintotaalom206mensen.DeheerVanHijumvraagtnaardeProjectdirectieLeren&Werken.Hijconstateertdathetwatstilletjesis.Allesbehalvedat!MijncollegaVanBijsterveldtenikhebbenzeerrecenthetwerkprogrammabijdeKameringediend.Hetmoetmijvanhethartdatwijdaarindithuisnietvoldoendeovergesprokenhebben.Hetwasgeagen-deerdinsamenhangmeteenanderonderwerp.Datonderwerpvergdenogalwattijd,zodatwijnietgoedoverhetprogrammahebbengesproken.Zogaatdatsoms.Ikbenadrukdathetelkedaghardwerkenisvooronzemedewerkersophetterreinvanwerkenenleren.DecampagneoverhetervaringscertificaatzaldeheerVanHijumnietontgaanzijn.Detelevisiecampagnelooptophetogenblik.Erwordendagelijksheelveelactivitei-tenontplooidinhetkadervandeEVC-procedures,ookinhetlichtvanhetopzettenvanleerwerkloketteninheelveelvestigingeninNederland.Daarnaastiseenonderdeelvanhetwerkprogramma2009–2010deinzetop30.000leerwerktrajectenvoormoeilijkbemiddelbarewerkzoekendenenop20.000leerwerktrajectenvoorwerkendejongerenzonderstartkwalificatie.Wijzetteninopeenlevenlangleren.Datiseenbelangrijkonderwerpvoorhetkabinet.Overditonderwerpwordtoverlegdmetallebetrokkenen:socialepartners,onderwijssectoren,etcetera.Dedirectiebegeleidtookdedooronsinhetlevengeroependenktankovereenlevenlangleren.Hetadviesdaarvanverwachtenwijindezomervan2009.Zoalsgebruikelijkzalhetkabinetinmaart-aprilvandatjaareenrapportageaandeKamerdoentoekomenoverdeverrichtingenvandedirectieLeren&Werken.Erisdusinhetlandveelzichtbaarvandedirectie.WellichtisdatnietindezelfdematehetgevalindeKamer.DatiseenaansporingomdeKamerdaarmeerbijtebetrekken.DeheerVanDijckvandePVVvraagthoehetzitmetdenug’ers.IkhebhetgevoeldatdeheerVanDijckeenaantalzakendoorelkaarhaalt.VolgensdeWetwerkenbijstandhebbendegemeentendeverplichtingomnug’ersaanhetwerktehelpen.Vandieverplichtingkomtomtweeredenenechternietzoveelterecht:degemeentenvindendegroeptemoeilijkbenaderbaarenbovendienkunnendegemeentenmeergeldverdienendoormensenmeteenuitkeringaanwerktehelpen.Debalansisdanooksnelopgemaakt,meteennegatiefgevolgvoordenug’ers.OmdieredenheeftdeKamervorigeweekmethetkabinetsvoorstelingestemd.DeKamerstemdebijmeerderheidvoorhetwetsvoorstelomgemeenteninfinanciëlezinteprikkelen.IkhebhetstemgedragvandePVVhierbijnietheldervoorogen.Voorgemeentenishetinhetvervolgafrekenenperpersoondieaanhetwerkgeholpenwordt.Zijkunnen€12.000geoormerktgeldomzetteninongeoormerktgeldvanuithetW-budget.Datgaatmetgeslotenbeurzen.Daarkomtdusgeenextrageldbij.Datgeldwordtdanvrijgespeeld.Datkunnenzijgebruikenvoorallerleiandereparticipatiedoelen,wantdaarmaghetaanwordenuitgegeven.Daarnaastmogenzijhiermeevooreendeeldeuitvoeringskostenbekostigendieverbondenzijnaandeoperatiemetdenug’ers.Kortom:mijnverwachtingisdathetnuwelaantrekkelijkkanzijnvoorgemeenten.Overigenszieikopkleineschaalsomsheelinteressanteinitiatieven.DegemeenteGorinchemwildeditjaarnog25nug’ersvoorzesmaandenaanhetwerkhelpen.Dezekleinegemeentezitnuzodanigopschemadatdiehetdoelvoorditjaarnuheeftvastgesteldop100mensen.Zolopenereenaantalvanditsoortinteressanteinitiatieven,bijvoorbeeldinEnschede,DeventerenGroningen,waarbijmenechtaandeslaggaatmetnug’ers,wantdatisinhetbelangvaniedereen.DeheerTonyvanDijck(PVV):Hoeverhoudtdiefinanciëleprikkelvooriemandvandiegroepzichtenopzichtevandeprikkelvooriemandindebijstanddieaanhetwerkwordtgeholpen?Isdieverhoudingevenredigofisdienogsteedsontzettendscheef?StaatssecretarisAboutaleb:WijhebbenhetantwoordopdevraagvandeheerVanDijckheelgoedvoorbereid.Hetbedragvan€12.000datvrijgespeeldkanwordenisongeveergelijkaaneenjaaruitkering.DatisongeveerwateengemeentegemiddeldkanverdienenaaniemandmeteenWwb-uitkering.Ookkaneengemeentebesluitendateennug’ereenpremiekankrijgen.DaarinzitdeanalogiemetdeWwb,wantalsiemandindeWwbeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5115 uitkeringachterzichlaateneenbaanaanvaardt,dankanhijookeenpremiekrijgen.Datprincipehebbenwijpreciesgekopieerdvoordenug’ers.DaarmeemenenwijdeomissiedieooitzatindeWetwerkenbijstandtehebbenhersteld.Deministersprakalovermensendievijfjaarindebijstandzittenenteweinigaandachtkrijgen.Gemeentenkiezensomsvoordekansrijkeninhetbestand.Hetgekkeisdatjeeennieuwegroepkansrijkenoverhoudtalsjekansrijkenuitdatbestandaanhetwerkhelpt,endaarnaweereennieuwegroepkansrijken.Erkomtaltijdweereenbovenlaagdiejeaanhetwerkkanhelpen.IkdeeldekritiekvandeAlgemeneRekenkameropditpunt.Ikvindhetechterbelangrijkerdatdeorganisatievandeuitvoerderszelf,Divosa,datisdeclubvandirecteurenvandesocialediensten,eerderditjaarookeenkritischrapportheeftuitgebrachtovermensendielangerdaneenjaarindebijstandzittenendieteweinigaandachtzoudenkrijgenvangemeenten.AandeenekantisdeopstellingvanvooraldeheerVanHijumtenaanzienvandeselectieveinzetvanre-integratie-instrumenteneenbelangrijkeaansporingvoorgemeentenomheelkritischtezijnoverwanneerzijwatinzetten.Aandeanderekantmogenmensendielangeretijdindebijstandzittenniethelemaalmetrustwordengelatenendefactovrijgesteldwordenvansollicitatieplichtzonderenigenaderemotivering.Zokanhetnietzijn.DaarommoetditookeenpermanentpuntvanaandachtzijnvoorhetAKO,hetalgemeenketenoverleg,maarookvoorDivosaendegemeenten.Hetmagnietgebeurendatjehelemaalnietsmeertehorenkrijgtalsjeechttotdebodembehoortenzelfsnietmeerwordtopgeroepenvooreengesprek.Ditiseenpuntvanpermanentezorgenikdeeldiekritiekdusook.DeheerTonyvanDijck(PVV):Ikschrokooktoendeministernetzeidatselectiviteitenproportionaliteitbelangrijkisvoordiegroep.Hijzeimetanderewoorden:alsjelangerdanvijfjaarindebijstandzit,danhebjealveelgeldgekostenbenjeeigenlijkeenietwathopeloosgeval;wijgaanonsmeerconcentrerenopmensendiekorteretijdindebijstandzitten.Ikdachtjuistdatdeinzetvanditkabinetwasomzichbezigtehoudenmetmensenmeteengrotereafstandtotdearbeidsmarkt,dusjuistdiegroepdielangerdanvijfjaarindebijstandzit.Destaatssecretariszegtnudatdiegroepenvanzelflaagsgewijswordenweggewerkt.Alsdieeerstegroepmensendieéénjaarindebijstandzitnietmeerbestaat,dankomjevanzelfbijdevolgendegroepdielangerindebijstandzitten.Eerjedanaandebeurtbent,zitjeechteraltienjaaroflangerindebijstand.Metanderewoorden:doordezemaniervanwerkenisdestaatsse-cretariseigenlijkééngroepaanhetafschrijven.StaatssecretarisAboutaleb:Neen,datisnietjuist.Mijnopmerkingwaseentoevoegingaandeopmerkingvandeminister,maardaarmeenietstrijdig.Ikgeefueenvoorbeeld.Watwijrecentelijkmetenigeregelmaathebbengezien,isdatjeookweleensmetschizofrenieindebijstandkuntzitten.Defactobenjedanarbeidsonge-schikt.IkhebindeKamerweleenshetvoorbeeldgeschetstvaneenmevrouwdietwintigjaarindebijstandheeftgezetenalsgevolgvanschizofrenie.HetadagiumvandeheerVanHijumisterecht:voordiemevrouwzijnallerleivormenvanscholingenallerleitherapieënweinigzinvolomaanhetwerktekomen.Hetiswelzinvol,omdiemevrouwtehelpenaaneenmenswaardigbestaan,bijvoorbeelddoorhetverrichtenvanvrijwilligerswerkinhetbuurthuisopdehoek.Datiszeerdemoeitewaard.DeWetwerkenbijstandspoortookaantotdezeactiviteiten.Selectiviteitisopzijnplaats,maardaarmeemagdezemevrouwomandereredenen,vanmaatschappelijkeaard,nietwordenafgeschreven.DiekritiekvandeAlgemeneRekenkamerdeelik.DeheerTonyvanDijck(PVV):Diemevrouwmetschizofreniehoortnietindebijstand.Ikgaervanuitdatdiemensenindebijstandallemaalgezondzijnendatzijinprincipekunnenwerken.Anderszittenzijinde...Devoorzitter:Voordegoedeordedeelikmeedatditeenbegrotingsonderzoekis.Umoetweleenbeetjebijdetoelichtingopdebegrotingblijven.Destaatssecretariszalnogopuwopmerkingreageren.StaatssecretarisAboutaleb:IkstelvastdatdeheerVanDijckdewerkelijkheidandersinschat.Helaaszittenerookheelveelarbeidsongeschiktenindebijstand.Datisnueenmaalzo.Ookex-drugsverslaafdenzittenindebijstand.Omdieredenkunnenwijhennieteen,twee,drieaanhetwerkhelpen.MaareenanderdoelvandeWwbis,dezemensenbijdesamenlevingtebetrekken.Daaropzoudendeinvesteringengerichtmoetenzijn.IkdoedaarmeegeengeweldaanhetadagiumvandeheerVanHijumdieopditpuntkennelijkschoolaanhetmakenis.IkkomopdevraagvandeheerUlenbeltoverderuimtetussengemeentenbijhetuitvoerenvanallerleiwettenophetterreinvandesocialezekerheid.Hijbrengtditthemasteedsinenikblijfzeggendatmetdecentralisatieook’’derapportage’’wordtbeoogd.Alsjebevoegdhedenaaneenandereoverheidslaaggeeft,magjeervanuitgaandatdiedaaringoedehandenzijn.Alsjevindtdatditniethetgevalis,moetjenieteendiscussievoerenoverhetsturenvandieoverheidslaagomvoorelkaartekrijgenwatjewilt.Danmoetjeeendiscussievoerenoverdevraagofdiebevoegdheidnietterugmoetwordengehaald.IkconstateerdatvoorhetlaatsteindeKamergeendraagvlakis.IkgeefdeheerUlenbeltopeenbriefjedathijenikhetophetcentraalniveaunietvelemalenbeterzullendoendandegemeenten.Erisinderdaadsprakevanuitvoeringsverschillen,maardiezijnnaaronsoordeellegitiem.Hetgaatdaarbijnietzozeeromkernvraagstukkenoverhetalgemeeninkomensbeleidmaaromflankerendemaatregelen.Diehebbenwijdaarneergelegd.Wijhebbengezegddat,alsdeenegemeenteoppuntaietsmeerdoetenoppuntbietsminder,diebalansgoedis.Daarmeemoetwelwordenbeoogd,nietterakenaanhetprobleemvandearmoedeval.Wijzullennietzeggendatdiegemeenteoppuntaietsmeermoetdoenenoppuntbietsminder.Datkandiegemeenteveelbeteroverziendanwij.Bovendienvergelijkengemeentenzichzelfvoortdurendmetanderegemeenten.Erwordenookbenchmarksuitgevoerd.Divosaspeeltdaarineenbelangrijkerol,evenalshetalgemeenketenoverleg.Enderijksoverheiddoetmetenigeregelmaatbeleidsonderzoek.Laatstheeftzijonderzoekgedaannaardepraktijkvanschuldhulp-verleningbinnengemeenten.EndeIWIrapporteertmetenigeregelmaat,namelijkeenpaarkeerperjaar,overeen,tweeofdrieonderwerpendiebetrekkinghebbenopdeuitvoering.DierapportenkomenhierterechtenzijnTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5116 vooronsaanleidingtothetvoerenvanallerleidebatten.Ookinhetkadervandediscussieoverminderadminis-tratievelastenlijkthetbetoogvandeheerUlenbeltvoorhetnogmaalsmakenvaneenindex,nietopzijnplaats.DeheerUlenbelt(SP):Destaatssecretarismaaktermeteeneenpolitiekverhaalvan,maarhetgaatmijomdeinformatie.Aandeenekantzegthijdatwijdegemeentenhungangmoetenlatengaan.Aandeanderekantzegthijdaterallerleirapportenkomen.Hetlijktmijaardigomtoteengemeentelijkeongelijkheidsindextekomen,opdatwijstraksookeenbeetjeindegatenkunnenhoudenwat’’zijn’’wethoudersinRotterdamerpreciesvanbakken.Danishetnietnodigomdaarnaariederekeeronderzoektedoen.HetmoeternietoplijkendatdestaatssecretarishiereenweggetjeschoonveegtzodathijinRotterdamzijngangkangaan.Wijwillendatweleenbeetjeindegatenhouden.Hijwildaaraanechternietmeewerken.StaatssecretarisAboutaleb:Hetlaatstevindikronduitonaardig,omdatikditbetoogaltweejaarhoud.Uwcollega’szijndaarvangetuigen.Hetisdusnietietsvangisteren.Latenwijdediscussiezuiverhouden.Ikdenkdathetnietverstandigisombeleidsmaatregelenuithandentegevenenvervolgenstezeggendatwijmoetenkunnensturen.Datisaltijdeenfrictie.Desalnietteminmonitorenwij.Datdoenwijvoldoendeommetelkaaroverallerleizakenbeleidsinhoudelijkeenrelevantegesprekkentevoeren.Ikherinnermijeenzeerrecentdebatdatwijhebbengevoerdover18-plussers,datwasaangezwengelddoordeheerSpekmanendefractievanGroenLinks.Datgingoverstuderendekinderenvanwiedealleenstaandeoudersindebijstandzitten.Datisgemonitord.Datheefthiergeleidtoteendiscussieentoteenaanbevelingaangemeentenombepaaldgedragtevertonen.Hetisnietzodaternietsinbeeldwordtgebracht.Ikbennietbereidnogeenstoetezeggendaterweereenrapportwordtgemaaktdatooknogeenseenvastevormkrijgt.Datgaatalleenmaarleidentotnogveelmeerbeleidsdruktemetweinigeffectievemaatregeleninderichtingvandegemeenten.Zijgaandaarimmersuiteindelijkzelfover.Jewektdeindrukdatjedaarmeekuntsturenendatisniethetgeval.Ikvindhetrelevantomdediscussietevoerenoverdevraagofwijmoetendecentraliserenofniet.DeheerVanHijumvroegnaarloonkostensubsidiesversusdispensatie.Daarheeftdeministeralheteenenanderovergezegd.DeheerSpekmanheefterooknaargevraagd.Hetkabinetzaloverenigetijdmeteenkabinetsstandpuntkomennaaraanleidingvanhetrapport-DeVries,waarinditthemazeerprominentwordtaangesneden.Naaraanleidingvanhetkabinetsstandpuntinzakeditrapport,zullenwijdaarwatmijbetreftopnieuweendebatovervoeren.Hetkabinetsstandpuntisophetogenblikindemaak.Erwerdgevraagdhoeeffectiefloonkostensubsidieszijnbijgemeenten.Uitonderzoekblijktdat45%vandeplaatsingeningemeentelandmeteenloonkostensubsidieeffectiefis.Datwilzeggendatdemensennogsteedsaanhetwerkzijnnahetbeëindigenvandesubsidie.DatstimuleertonsomoptimistischtezijnoverheteffectvandeloonkostensubsidiesinhetUWV-domein.Ikgaerdusnietvanuitdatdeantwoordenwaardeministeraanrefereerdeuitsluitendpolitiekgewensteantwoordenzijnvandewerkgevers.Erisopsommigeterreinengewoonookvraagnaar.Ikdenkdathetheelgoedisomditindegatentehouden.Deloonkostensubsidieisbovendiengeeninstrumentopzich,maarbetreftwelhetgelijkstel-lenvanhetUWV-domeinaanhetgemeentedomein.Andersishetstrakslastigwerkenindielocatiesvoorwerkeninkomen.Wijhebbenimmersaltijdgezegddathettypeinkomendedienstverleningnietmagdicteren.Hetzoudanraarzijnalsiemandmeteenbijstandsuitke-ringstraksinhetzelfdegebouwweleenloonkosten-subsidiekankrijgeneneenUWV’erniet.Datisuiteinde-lijkeenvandebelangrijksteargumentenuithetoogpuntvanintegraledienstverleningdatheeftgeleidtotditbesluit.TenaanzienvandeonderkantvandearbeidsmarktvroegdeheerSpekmanhoehetzitmetdeuitputtingvanhetwerkbudget.Decijferswaaroverwijbeschikkenzijnvan2007.Daaruitblijktdat90%vanhetwerkbudgetover2007isuitgeput.Datzoueenvalsbeeldzijnomdatnaastdie90%uitputtingdegemeentenovereerderejarennogovergeldbeschikteninhetkadervandemeeneem-regeling.HetisdebedoelingdatdeKamerbegin2009eenvolledigbeeldkrijgt,inclusiefdemeeneemregeling,over2008.IkhoopdatdeKameropdatpuntwatgeduldheeft.Voor2009iseendalinginhetW-budgetbeoogdvan50mln.Bovendienhebbenwijafgesprokendatdegemeentendatgeldmogeninzettenvoordenug’ersen,alsgevolgvanhetamendementvandeKamer,voor16-en17-jarigen.Debestedingsmogelijkhedenvoordegemeentenwordengroter.IkkrijgnualvaneenaantalgemeentenhetsignaaldatzijdenkenuiteindelijkophetW-budgettekortzullenkomen.HeteerstesignaalindezerichtinghebikgekregenvandewethoudersocialezakenvandegemeenteDenHaag.DeheerSpekman(PvdA):IkhaddezelfdevraagoverhetscholingsbudgetdatnietopkomtbijUWV.Ikverkeerdeindeveronderstellingdatudiezoubeantwoorden.StaatssecretarisAboutaleb:Nee,daarhebikgeenzichtop.Ikdenkdatwijdaarzoopmoetenterugkomen.Dathebiknietparaat.DeheerUlenbelt(SP):DewethoudervanDenHaagwijstuoptoekomstigetekorten,staatssecretaris.Ubentuwopvolgerkennelijkalaanhetinwerken.Hebtuookalsignalenvananderegemeentenontvangen?HoeverklaartudatsignaaluitDenHaag?StaatssecretarisAboutaleb:DiewethouderisHenkKool.Hijisnietmijneventueleopvolger,datiseenanderewethoudervandegemeenteDenHaag.Ikhebnetalgezegddatikdittypevrageneigenlijknietzoplezierigvindt.Zijbevattenverwijzingendienergenstoedoen,watmijbetreft.IkprobeerheelobjectiefaantegevendatikvandegemeenteDenHaaghetsignaalhebgekregendatmentekortenverwacht.Datheefttemakenmetdematewaarineengemeentebereidisomveelvanuitwerkgelegenheidsmiddelenteexperimenteren.Deenegemeenteisbereidommeertedoendandeandere.Deenegemeenteisbijvoorbeeldbereidommeeraanschuldhulpverleningtedoendandeandere.Bovendiengaathetomeenprognose.Hetiseenverwachtingvoorhetkomendejaar.Daarmeeisdusnognietzoveelgezegd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5117 DeheerVanHijum(CDA):Zo’nsignaalisnatuurlijkaardig,maarheeftdestaatssecretarisdewethoudervervolgensookdevraagvoorgelegdhoehetstaatmetdeafbouwvanpermanentgesubsidieerdearbeidinbijvoorbeelddegemeenteDenHaag,ofmetdereservepositiediemendaarnogaanhoudttenaanzienvanhetW-deel?StaatssecretarisAboutaleb:LaathetnuzozijndatikhierovermetenigeregelmatigheidspreekmetdegemeenteDenHaag,langseenvandebilateralelijntjes.DatgeldtoverigensnietalleenvoorDenHaag.Ookmetanderegemeentenpraatikoverhetaanpakkenvangesubsidieerdebanen.Ikweet,netalsdeheerVanHijum,datdegemeenteDenHaagernuforsopinzetommensenuitgesubsidieerdebanen,deoudeid-banen,telatenuitstromen.Welworsteltmennogergmeteengroep60-plussers.Erzijnzo’n100menseninde60-plusleeftijddieheellastiguitteplaatsenzijnnaareenbetaaldebaan,maarbijmijnwetenheeftookdegemeenteDenHaagnuveelaandachtvoorditthema.DeheerVanDijckvroegwateigenlijkdeonderkantvandearbeidsmarktis.Daaraanzijnveeldefinitiesgewijd.Zonderhetallemaalwetenschappelijktewillenbenade-ren,zozegikmaaropvoorhand,gaathetinonzebenaderingommensenzonderstartkwalificatiedieaangewezenzijnoplaagbetaaldebanen,aldannietmeteentijdelijkkarakter.Datisalsdeonderkantvandearbeidsmarkttebeschouwen.DeheerUlenbeltinformeerdenaarjongerenzonderstartkwalificatie,dezogenaamde’’groenepluk’’.Dewerkgeverszoudenerietsvaneenboodschapaanmoetenhebbenomhenopteleiden,volgenshem.Dewerkgeverswetendatookvandezijdevanhetkabinet.Deministerverweesalnaardeafsprakendiegemaaktzijninhetkadervanhetnajaarsoverleg.Ditmaaktdaarvandeeluit.Dezeafsprakenwordennuuitgewerkt.Begin2009zaldeKamerconcreetmeerhorenoverdemanierwaaropdegesprekkenmetdewerkgeversenwerknemersdaaroverindepraktijkzullenuitpakken.DeheerVanHijumsprakovereengroepvan55.000jongerendiezichnietgemeldhebbenbijhetCWI.DitcijferontleenthijaaneenrapportvandeAlgemeneRekenkamer.IkzoudeKamerwillenvragenommetditsoortcijfersbijzondervoorzichtigtezijn.Ikherinnermijlevendigvandriejaargeledeneensoortgelijkcijfer.Iedereenschrokzichtoeneenhoedje:watzouerallemaalmetdiejongerenzijngebeurd,enwaarkunnenwijhenvinden?AlsgewezenwethouderinAmsterdamhebiktoeneengetalvan15.000gehoord,alleenvoormijngemeente.Daarmeebenikaandeslaggegaan.Wijhebbendebestandenvandestudiefinancieringendegemeentengekoppeld.Degroepdieoverbleef,hebikschriftelijkbenaderd.Degenendietoennogoverbleven,zijnvervolgensdoormiddelvanhuisbezoekapartbenaderd.Zobrachtenwijde15.000mensendieonzichtbaarzoudenzijnterugtotminderdan10%,omdathetmetalleanderejongerengoedging:ofzijhaddeneenbaan,ofzijstudeerden.Alleenzijnonzeregistratieskennelijknietsluitend.UithetfeitdatdezegrotegroepjongerenzichnietgemeldheeftbijhetCWI,moetdusnietdeconclusiegetrokkenwordendatmetdiegroepietsmiszouzijn.Dievoorzichtigheidmoethierbijbetrachtworden.Hetisooknietgezegddathetmetiedereengoedgaat,maarditisiniedergevaldeervaringdieikhiermeehebopgedaan.Datbetekentdatgemeentenhierinzeerzorgvuldigmoetenzijn.Zijmoetendatsoortonderzoe-kenbijvoorbeeldmetenigeregelmaatherhalenomnategaanwatermetdiejongereneigenlijkgebeurtophetterreinvanonderwijs,werkofuitkering.Grossomodozoujealsoverheidalseerstemoetenconcluderendathetmetdezejongeren,alszijzichnietmeldenbijhetCWI,kennelijkgoedgaat.Waarommoetenwijopvoorhanddeconclusietrekkendathetkennelijknietgoedgaat,endatwijonsdaaroverzorgenmoetenmaken?Danzoujealsoverheidergdoorschieteninjevaderlijkerol,omhetzomaartezeggen.DeheerVanHijum(CDA):Datisopzicheenterechtevraag.Eenbeginpuntvandezorgisechterdatmengeenstartkwalificatieheeft,wantomdiegroepjongerengaathet.Daaroverhebbenwijtochwelenigezorgen.StaatssecretarisAboutaleb:Zeker.DatisderedenwaaromiknetgewezenhebophetprogrammadatwijmetdeprojectdirectieLeren&Werkenorganiseren.Hiermeeproberenwijindekomendejaren30.000plus20.000jongerentebereiken.Bovendien,zegikmaareven,hebbenwijinNederlandaljarenmeerdaneenmiljoenmensenwerkenzonderstartkwalificatie.Overhenhebbenwijblijkbaarookgeenzorgen,althansindezezin.Zijverdienenhuneigenboterham.IkkeneenTurksejongenzonderstartkwalificatie,dieeenomzetbehaaltvan1mln.meteengeweldigeenvolstrektlegalebusiness,namelijkexportenimportvanspullennaarenuitTurkije.Eengebrekaanstartkwalificatieisdusookmaarbetrekkelijk.InantwoordopdevraagvandeheerVanHijumnaaraanpakenevaluatievandeno-riskpolisbijjongerenroepikinherinneringdatwijtoentertijddieoperatiehebbengestaakt,omdatnaevaluatiebleekdatwerkgeversnietzozeerzatentewachtenopdeno-riskpolismaarveelalopliepentegenhetprobleemvanniet-gemotiveerdejongeren.Datwasdebelangrijksteoorzaakvanhetfeitdatdieaanpaknietgoedvandegrondkwam.Wijhebbendaarvoornueengeweldigalternatiefindeplaatsgekregen,namelijkhetwetsvoorsteloverleerwerkrecht,waaroverwijbinnenkortmetdeKamerzullenspreken.Datleerwerkrechtdwingtjongerentussen18en27jaarsimpelwegnaderekeuzestemakeninhunleven:werken,lerenofeencombinatiedaarvan.Jekuntechternietopkostenvandeoverheidthuisgaanzitten.Wijhebbenallelessendiewijdeafgelopenjarenzoongeveerhebbengeleerd,inclusiefoverdeno-riskpolisvoorjongeren,primaverwerktindatwetsvoorstel.Ikverwachteerlijkgezegddatdezewetonsveelbeterzalbedienendandeno-riskpolis,waarvandeuitkomstongewisis.IkbegrijpdatdeheerVanHijumzichmetnamezorgenmaaktoverhettweedekansberoepsonderwijsvoordezejongeren.IkbeloofdeKamerdatwijdaaroverrapporte-renzodradeprojectdirectieLerenenWerkeninmaartofapril2009daaropterugkomt.Voorzitter.Ikzieuwatongeduldigkijken.Ikzalafronden.Ikwilgraagnogéénpuntmaken.Devoorzitter:Nee,devastecommissievoorFinanciënheeftzichzelfalgeregeld.Ikhebduseigenlijkalletijd.Gaaturustigverder...TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5118 StaatssecretarisAboutaleb:Danhebikuwmimieknietgoedbegrepen.DeheerSpekmanvroegnaarhetbudgetvoordeparticipatievande35.000nug’ers.Volgensmijhebikinalgemenezinreedsantwoordgegevenopdedekkingdaarvan.Daarmeekomikaanheteindvanmijnbetoog.Devoorzitter:Ikdoeeenheelkorterondemetopenliggendevragen.DeheerSpekman(PvdA):Voorzitter.Evenlosvandevraagofdevragennubevredigendzijnbeantwoordofniet,isdevraagoverhetniet-opgemaakteUWV-scholingsbudgethelemaalnognietbeantwoord.Ikhebbegrependathetomeenvrijforsbedraggaat.Hoehoogisdatbedrag?Watisdeprognosevoorkomendjaarenwatzijndebegrotingskosten?DeheerTonyvanDijck(PVV):Voorzitter.Ikhebbegrependatdeomissieisweggenomenommensenindebijstandendenug’ersgelijktebehandelenendezelfdeprikkeltehanteren.Mensenindebijstandzittenalindekaartenbakken,maarnug’erszijnnietzomakkelijkoptesporen.Kandestaatssecretarismeldenhoedegemeentenueigenlijkdienug’ersbereiktenofdatproportioneelgebeurt?Ikvindditbegrotingsonderzoekergtegenvallen.DebelangrijkstevraagvanalleKamerledeniseigenlijk:hoemetenwijnudeeffectiviteit?Ergaatzeerveelgeld,2,5mld.,naarre-integratie.Deministerzegteigenlijkdathetallemaalnieuweinstrumentenzijn,dathijdaargeeninzichtinheeftendathijmaarhooptdaterinderdaadeenhoopmeermensenaandeslagkomen.Eigenlijkhadikvoor2009lievergeziendatdedoelstellingenendeeffectiviteitbeterafgemetenwaren.Devoorzitter:IkziedatdeledenUlenbeltenVanHijumgeenvragenmeerhebben.MinisterDonner:Voorzitter.DeheerSpekmanvroegnognaarhetscholingsbudgetvanhetUWV.Ditblijktonderandereuittabel47.4opblz.87vandebegroting.Ookdeontwikkelingvanhetgeheelvolgtdaaruit.In2008bedroegdeinkooptrajecteninclusiefscholing106mln.voorarbeidsongeschiktenen125mln.voordeWW;beidebedragenzijnnietverderuitgesplitst.Hetkomendjaarwordtvoordearbeidsongeschikten84mln.envoordeWW124mln.begroot.Diebudgettenwordenvollediguitgeput.Ikhebzojuistteoverhaastgezegddatdescholingookvaltonderuitvoering.Jobcoachesvallenonderuitvoeringskosten,terwijlscholingskostenbetaaldwordenuitdere-integratiebudgetten.AlleenbijdeWajong–datisspecifiekhetafgelopenjaar,omdatwijhetnogniethebbenkunnenuitsplitsen–isdeintensive-ringvooralsnogverantwoordonderdeuitvoerings-kosten.Wijzijnnogbezigtekijkennaarwatwaaraantoegeschrevenmoetworden.DeheerVanDijckvroeghoedeeffectiviteitvandere-integratiemoetwordengemeten.Alsmenallesbijelkaarveegt,ishetantwoordopdievraagwatikeerdergezegdheb.Kijktmenechternaardere-integratiekostendiehetUWVmaaktoverhetafgelopenjaar,dankanikheelduidelijkaangevenhoeveelplaatsingensamenhan-genmetdekostendiegemaaktzijn.Beginditjaarisbijdeevaluatievanhetbegrotingsartikelophetpuntvandere-integratieuitvoerigbesprokendatergeennetto-effectiviteitkanwordenaangegeven.Hetisonmogelijktezeggenhoeveelmenpreciesdezelfdemensenmetofzonderscholingaandeslagheeftgekregen.Wijhebbenmetmensentemakenenkunnengeenexperimentenuitvoeren.Bijdeverschillendeinstrumentendieookinhetverledenzijngehanteerd,wordtbijdeevaluatiesteedsgeprobeerdheteffectvandemaatregelteisoleren.Debudgettenzoalsdiebijvoorbeeldstaanaangegevenintabel47.4betreffendetraditionelere-integratie-instrumen-ten.Menkrijgteenbeeldvandeeffectiviteitvandeloonkostensubsidiedoortekijkennaardeervaringvandegemeentenmeteenrendementvan47%.Daaropberusthetbeelddat50%mogelijkmoetzijn.Datisvoordetoekomsteennetrendement.Ikvind50%rendementvoordere-integratiekosteneenvrijbehoorlijkpercen-tage.HetCPBheefteenschattinggegevenvanwatmenmagverwachtenvandepremiekortingvoorouderen.Vooriedervandeinstrumenteniserdusweldegelijkinformatieoverwatverwachtmagworden,ofwatheteffectwasinhetverleden.StaatssecretarisAboutaleb:DeheerVanDijckhadnogeenvraaggesteldoverhoedenug’ersbereiktkunnenworden.Dievraagiszeerterecht.Denug’ersvormeneenheelmoeilijktebenaderengroep.Degemeentenbedienenzichvanallerhandeonorthodoxemanierenvanwerven,meteenbijzondereaanpakinDeventer,AmsterdamenRotterdam.IndegemeenteGorkumgaateenjongeTurksevrouw,indienstvandeSocialeDienst,devindplaatsenvanniet-werkendeallochtonevrouwenlangs.Zijwerktnietmetbrochures,foldersofwetteksten.Hetverhaaliseenvoudig:alseenvrouwvooreenaantaldagenindeweekwilwerkenendaarmee€1000extravoorhethuishoudenwilverdienen,kanzijmorgenbeginnen.Diewervendeaanpakheeftertoegeleiddattientallenvrouwenbinneneenpaarwekenaanhetwerkzijngegaanindewijdeomgeving.Eenpaarvandievrouwenhebiknogpersoonlijkgesproken.Hetiseenzeerinnovatievemaniervanwerken.Menzoektvindplaatsen,scholen,markten,etcetera.DezeTurksevrouwginggewoonnaardesociëteitvandemoskee.Datwerktdus.DitheeftertoegeleiddatmeninGorkumhetaantalheeftverviervoudigd,van25naar100,omdatmendenktdatdezeaanpakeffectiefis.DegemeenteDeventerenhetstadsdeelOsdorphebbenmijberichtdatzijvoortaanmeteenkraamopdemarktgaanstaan.Zijhebbeneensoortgelijkeonorthodoxemaniervanwerven.Wieeenpaardagenindeweekwilwerkenen€1000wilverdienen,kanmorgenbeginnen.Ikzouerallesaanwillendoenomgemeentenaantesporentoteensoortgelijkeaanpak,opdiemaniermensentegemoettetredenentewijzenopkansendieerliggen.MetdeheerMarkuszegikdathettweedeinkomendatvaakindezegezinnenontbreekt,nunethetverschilmaakttussenarmoedeofeenbehoorlijkbestaan.Latenwijdezemaniervanaanpakookeensbekijkeninhetkadervanarmoedebestrijdinginveelvandezegezinnen.DeheerUlenbelt(SP):Datispreciesdemaniervanarbeidsbemiddelingdiemijnpartijaltijdheeftvoorge-steld.GaatdestaatssecretarisnutegendeLWI’szeggendatzijookzomoetengaanwerken;datzijdemensenbijdehandmoetenpakkenenhenergensnaartoemoetenbrengen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5119 StaatssecretarisAboutaleb:Detijdismijhelaasnietgegund,maaranderszouikdeheerUlenbeltwillenuitnodigenommijtevergezellennaareenvanderegionalebijeenkomsten.Hetiswindkracht12,mijnheerUlenbelt,metditsoortverhalen.Wijmoeteninderdaadeenwarmeaanpakorganiseren.Demensenmoetenachterdecomputersvandaanomanderemensenpersoonlijktebenaderen.Natuurlijkzijndiemensennodigomallerleiintelligentesystemenindeluchttehouden,maaralseencoachvandaageenvacaturekrijgtaangereiktendenktdathijmijnheerXdaaropkanbemiddelen,benikerzeervoordatergeenbriefuitgaatmaardatdiecoachpersoonlijknaarmijnheerXgaat,aanbelt,hemopdevacaturewijstenvraagtofhijhemvanmiddagbijdiewerkgeverzalintroduceren.Ikbeneengrootvoorstandervandezeaanpakenwordnietmoeomditdagindaguitinhetlandteverkondigen.Devoorzitter:Ikdankdeminister,destaatssecretarisendeaanwezigeambtenarenensluitdevergadering.Sluiting16.53uur.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5120