Vereenvoudiging Besluit inkomstenverhouding (IKV)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 448Structuur van de uitvoering werk en inkomen(SUWI)Nr. 854 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 november 2025InleidingVia de loonaangifte verstrekken werkgevers (loon)gegevens overwerknemers aan de overheid. Werkgevers verstrekken deze gegevensdoor het aangeven van een inkomstenverhouding (IKV), een administra-tieve eenheid per rechtsbetrekking. De gegevens in een IKV wordenopgenomen in de polisadministratie en vervolgens door diverse uitvoe-ringsorganisaties en andere afnemers van de polisadministratie gebruiktvoor de uitvoering van hun wettelijke taken. In 2021 is het Besluit IKV1gepubliceerd om de definitie en de regels voor het gebruik van de IKV inregelgeving vast te leggen.2 Met deze brief informeer ik uw Kamer over destand van zaken rondom het Besluit IKV en de verbeteringen in dat Besluitdie ik voor ogen heb.De IKV is de basis van de polisadministratie en speelt een cruciale rol inonze sociale zekerheid. Gezien dit belang is het essentieel dat ereenduidige regels zijn over het gebruik van IKV’s. Tot de publicatie van hetBesluit IKV stonden de regels voor het gebruik van de IKV’s alleen inbeleid van de Belastingdienst.3 Hierdoor zijn er bij werkgevers verschil-lende werkwijzen ontstaan waardoor gegevens niet altijd op dezelfdewijze worden aangeleverd en worden opgenomen in de polisadminis-tratie. Door duidelijkere IKV-regels in een besluit op te nemen ontstaat eréén eenduidige werkwijze waardoor de kwaliteit en betrouwbaarheid vande gegevens in de polisadministratie toeneemt. Dit is belangrijk voor de1Voluit: Wijziging van het Besluit SUWI en het Dagloonbesluit werknemersverzekeringen inverband met de definiëring van de inkomstenverhouding voor de gegevensset van depolisadministratie.2Stb. 2021, nr. 198.3Onder meer in het Handboek loonheffingen en in de Regeling gegevensuitvraag loonaangifte. kst-26448-854ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8541 uitvoering van regelingen die gebaseerd zijn op deze gegevens,waaronder regelingen en processen van de Belastingdienst, UWV, en hetCBS.In het gepubliceerde Besluit IKV is zoveel mogelijk aangesloten bij hetarbeidsrecht. Uitgangspunt hierbij is dat elke rechtsbetrekking, dat wilzeggen elke arbeidsverhouding en elke uitkeringsverhouding, in eenafzonderlijke IKV wordt aangegeven door werkgevers. In een aantalgevallen betekent dit een aanscherping ten opzichte van de tot dusverbestaande voorschriften. Door deze aanscherpingen zou in beginsel dekwaliteit en betrouwbaarheid van de gegevens in de polisadministratieverder toenemen.De IKV-regels in het gepubliceerde Besluit IKV hebben tot zorgen bijwerkgevers, salarisprofessionals en ontwikkelaars van salarissoftwaregeleid. Ze waarschuwden voor een grote administratieve lastenver-zwaring en toenemende complexiteit in de uitvoering. Om tegemoet tekomen aan deze zorgen is er door mijn ministerie samen met allestakeholders hard gewerkt aan het terugdringen van de complexiteit en deregeldruk die zou ontstaan bij inwerkingtreding van het gepubliceerdeBesluit IKV.Ik ben verheugd om uw Kamer te laten weten dat we gezamenlijk tot eenpakket aan wijzigingen zijn gekomen om het Besluit IKV beter uitvoerbaarte maken. In dit pakket is er nadrukkelijk aandacht besteed aan hetdoenvermogen van werkgevers, en wordt de regeldruk voor werkgeversdrastisch verminderd. Hiermee wordt invulling gegeven aan hetkabinetsdoel om de regeldruk te verminderen en de uitvoerbaarheid teverbeteren. Ik licht het pakket aan wijzingen hierna achtereenvolgens toe.InkomstenverhoudingenOntwikkelingen IKVDoel van het Besluit IKV is verbetering van de kwaliteit, en daardoor debetrouwbaarheid, van aangeleverde gegevens in inkomstenverhoudingen.Door meer eenduidigheid in de gegevens kan de Belastingdienst beter dejuistheid van de aangegeven loonheffingen beoordelen, kan UWV metgrotere mate van juistheid rechten en hoogte van uitkeringen vaststellenen kan CBS betere arbeidsmarktstatistieken opstellen. Omdat steeds meerregelingen gebaseerd zijn op gegevens in de polisadministratie, is hetbelang van betrouwbare gegevens de laatste jaren toegenomen.Het Besluit IKV is in 2021 gepubliceerd, maar is nog niet in werkinggetreden.4 De inwerkingtreding is meerdere keren uitgesteld. Enerzijds lagdit aan beperkte ICT-capaciteit bij UWV5 en anderzijds aan de tijd dienodig was om met stakeholders tot een vereenvoudiging van het BesluitIKV te komen. In de afgelopen jaren is door een intensieve dialoog metwerkgevers, softwareontwikkelaars en uitvoeringsorganisaties steedsduidelijker geworden dat de IKV-regels in het gepubliceerde Besluit IKVcomplex zijn en te veel van werkgevers zouden vragen. Indien werkgeversonvoldoende doenvermogen hebben om aan de IKV-regels te voldoen,neemt de kans op fouten toe. Hierdoor zou de kwaliteit van de gegevensniet zoals beoogd toenemen, maar mogelijk zelfs afnemen.In overleg met stakeholders zijn we tot een drietal maatregelen gekomendat de regeldruk en de complexiteit van het gepubliceerde Besluit IKVaanzienlijk vermindert. Daarbij verwacht ik een stevige impuls van de4Stb. 2024, nr. 411.5Kamerstukken II, 2022/23, 26 448, nr. 695; Kamerstukken II, 2023/24, 26 448, nr. 737.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8542 kwaliteit van de aangeleverde gegevens omdat de IKV-regels doorvastlegging in een besluit een stevigere grondslag krijgen en omdat dezeregels beter aansluiten bij het doenvermogen van werkgevers. Hieronderga ik in op de drie trajecten die voor deze verbeteringen moeten zorgen.1. Het verwerken van werkgeversbetalingen Ziektewet (ZW) enWet arbeid en zorg (Wazo) in de loonaangifte Van een werkgeversbetaling is sprake als een werknemer via dewerkgever een uitkering van UWV ontvangt. Bij een werkgeversbetalingmoet de werkgever als inhoudingsplichtige loonheffing op de werkgevers-betaling inhouden.De ingehouden loonheffing wordt samen met de over de uitkeringverschuldigde premies werknemersverzekeringen en werkgeversheffingZorgverzekeringswet afgedragen via de loonaangifte. Omdat de uitkeringeen andere rechtsbetrekking is dan de dienstbetrekking, volgt uit hetgepubliceerde Besluit IKV dat de werkgever de werkgeversbetaling moetaangeven in een afzonderlijke IKV, in plaats van in dezelfde IKV als hetloon.Deze werkwijze blijkt ingewikkeld voor werkgevers, in het bijzonder bijwerkgeversbetalingen van ZW en Wazo-uitkeringen. Bij deze uitkeringenbetalen werkgevers meestal het loon door en verwerken werkgevers deuitkering alleen in de financiële administratie. Deze werkwijze is striktgenomen niet juist, omdat dan de gehele betaling aan de werknemer alsloon wordt aangemerkt, terwijl deze betaling feitelijk geheel of gedeeltelijkuit een uitkering bestaat. Het correct verwerken van loon en uitkering inafzonderlijke IKV’s gaat gepaard met veel complexiteit, en veroorzaaktonnodig veel regeldruk voor werkgevers.Om deze reden is in 2023 een wijzigingsbesluit in consultatie gebrachtwaarin de IKV-regels op dit punt worden aangepast. Kern van de wijzigingis dat werkgevers de werkgeversbetalingen van uitkeringen ingevolge deZW6 en Wazo in dezelfde IKV moeten opgeven als het loon. Daarmeewordt aangesloten bij de huidige praktijk, en wordt de regeldruk voorwerkgevers niet vergroot. Het wijzigingsbesluit zal binnenkort in hetStaatsblad worden gepubliceerd. Dit voorstel hangt samen met hetwetsvoorstel dat ik hierna onder 2 bespreek.2. Wetsvoorstel vereenvoudiging premieheffing bij werkgeversbe-talingen. Over uitkeringen, dus ook werkgeversbetalingen, zijn premies voor dewerknemersverzekeringen verschuldigd. De premies op de werkgeversbe-taling kunnen verschillen van de premies over het loon uit de onderlig-gende dienstbetrekking.7 Zoals hierboven beschreven is het voorwerkgevers ingewikkeld om de verschillende bedragen aan loon enwerkgeversbetaling in afzonderlijke IKV’s in de loonaangifte op te nemen.Met het onder 1 genoemde wijzigingsbesluit worden loon en werkgevers-betalingen van ZW- en Wazo-uitkeringen in de IKV van de onderliggendedienstbetrekking aangegeven. De beoogde vereenvoudiging wordt pasvolledig bereikt als de werkgever op de werkgeversbetaling dezelfdepremiepercentages kan toepassen als op het loon uit de onderliggendedienstbetrekking.6Voor zover het betrekking heeft op loon uit tegenwoordige dienstbetrekking.7Op uitkeringen is altijd het lage percentage voor de AWf-premie (art. 27, tweede lid, Wetfinanciering sociale verzekeringen) (Wfsv) en het hoge percentage voor de Aof-premie (art. 36,vierde lid, Wfsv) van toepassing.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8543 Om dit te bereiken is een wetsvoorstel in voorbereiding dat regelt dat opwerkgeversbetalingen van ZW8- en Wazo-uitkeringen en op het loon uit deonderliggende dienstbetrekking dezelfde premiepercentages vantoepassing worden. Werkgevers hoeven de werkgeversbetaling en hetloon uit de onderliggende dienstbetrekking ook voor de premieheffingniet langer gescheiden aan te geven in de loonaangifte. Dit betekentminder regeldruk voor werkgevers.Het wetsvoorstel is bijna gereed en zal tegelijkertijd met het derde traject(zie hierna) aangeboden worden voor internetconsultatie en uitvoerings-toetsen. Op die manier kunnen betrokkenen beide wijzigingen insamenhang beoordelen.3. Het verwerken van opvolgende dienstbetrekkingen in deloonaangifte De regels in het gepubliceerde Besluit IKV sluiten – zoals gezegd – zoveelmogelijk aan bij het arbeidsrecht. Indien arbeidsrechtelijk een nieuwearbeidsovereenkomst ontstaat, moet deze door werkgevers in een nieuweIKV worden aangegeven. Op deze manier wordt beoogd dat elkearbeidsovereenkomst in een afzonderlijke IKV zichtbaar is in de polisadmi-nistratie.Indien werkgever en werknemer na een tijdelijke arbeidsovereenkomsteen nieuwe arbeidsovereenkomst aangaan, is arbeidsrechtelijk sprake vaneen nieuwe arbeidsovereenkomst (de opvolgende dienstbetrekking). Uithet gepubliceerde Besluit IKV volgt dat deze opvolgende dienstbetrekkingin een nieuwe IKV moet worden aangegeven.Echter, uit gesprekken met stakeholders blijkt dat veruit de meestewerkgevers op dit moment een opvolgende dienstbetrekking aangeven inde IKV van de eerdere arbeidsovereenkomst. Vanuit de beleving vanwerkgever en werknemer is dit begrijpelijk: in de praktijk wordt dezesituatie gezien als een verlenging van de huidige situatie en niet van hetaangaan van een nieuwe arbeidsovereenkomst.De werkwijze die het gepubliceerde Besluit IKV voorschrijft is strikteromdat het de juridische werkelijkheid volgt. Werkgevers dienen – volgenshet gepubliceerde Besluit IKV – in veel meer gevallen de bestaande IKV afte sluiten en een nieuwe IKV te gebruiken. Destijds is de afweginggemaakt dat het belang van inzicht in individuele rechtsbetrekkingenzwaarder woog dan de extra regeldruk voor werkgevers.De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat de impact van deIKV-regels op dit punt groter is dan was voorzien ten tijde van depublicatie van het Besluit IKV. Veel administratieve processen, waarvan deloonaangifte het eindpunt is, stellen de persoon centraal en niet derechtsbetrekking. Het Besluit IKV werkt daardoor niet alleen door in desalarisadministratie, maar ook in aanpalende HR-systemen. Ook in diesystemen zouden gegevens in veel meer gevallen per rechtsbetrekkingmoeten worden vastgelegd, wat een structurele systeemwijzigingbetekent. Vanwege het internationale karakter van veelgebruikteHR-systemen verwacht ik dat deze structurele aanpassingen in veelgevallen niet speciaal voor de Nederlandse markt zullen worden gedaan.Werkgevers zullen de nieuwe IKV-regels daardoor niet volledig geautoma-tiseerd kunnen toepassen. In dat geval moeten werkgevers in bepaaldegevallen handwerk verrichten om aan de IKV-regels te voldoen. Dit leidttot extra administratieve lasten, vraagt veel van het doenvermogen vanwerkgevers en vergroot de kans op fouten. De beoogde verbetering vande kwaliteit van gegevens in de polisadministratie wordt in dat geval nietbereikt. Het kan zelfs leiden tot een afname van de gegevenskwaliteit.8Voor zover het betrekking heeft op loon uit tegenwoordige dienstbetrekking.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8544 Om afbreuk aan de kwaliteit van gegevens en flinke extra regeldruk voorwerkgevers te voorkomen werk ik nu aan een nieuwe aanpassing van hetgepubliceerde Besluit IKV. Kern van de wijziging is dat arbeidsovereen-komsten die elkaar zonder onderbreking opvolgen in de bestaande IKVmoeten worden aangegeven. Dit sluit aan bij de huidige praktijk die ikhiervoor heb geschetst. Door de in de praktijk meest gebruikte werkwijzein een besluit te vatten wordt de uniformiteit van de aangeleverdegegevens gewaarborgd, en krijgt de kwaliteit van de gegevens in depolisadministratie een impuls.Ik hoop het wijzigingsbesluit waarin deze aanpassing is uitgewerkt, einddit jaar voor consultatie en uitvoeringstoetsen uit te zetten.De aanpassing heeft ook een keerzijde. Ik hecht er belang aan om hierovertransparant te zijn en naast de voordelen van de aanpassing ook debeperkingen toe te lichten aan uw Kamer. Door de regels in het gepubli-ceerde Besluit IKV zouden opvolgende dienstbetrekkingen afzonderlijk endaarmee beter zichtbaar worden in de polisadministratie. Als gevolghiervan zou het dagloon voor de ZW en Wazo beter geautomatiseerdvastgesteld kunnen worden door UWV en zou UWV meer geautomati-seerd kunnen controleren of iemand recht heeft op een vast contract opgrond van de ketenbepaling. Deze verbeteringen, waar ik het belang vanzie, worden helaas niet gerealiseerd. Toch kies ik ervoor om het BesluitIKV op de hiervoor geschetste wijze aan te passen. Inwerkingtredingzonder deze aanpassing van het besluit IKV acht ik niet realistisch en zie ikals risicovol vanwege twijfels over het doenvermogen van werkgevers, dekans dat de kwaliteit van de gegevens afneemt en de hoge regeldruk voorwerkgevers. Ik verken als vanzelfsprekend andere mogelijkheden omalsnog een verbeteringsslag te realiseren op de genoemde onderwerpen.Inwerkingtreding Besluit IKVDe drie trajecten die ik hierboven heb beschreven hangen nauw metelkaar samen. Het heeft daarom mijn sterke voorkeur om alle wet- enregelgeving die uit deze drie trajecten voortvloeit tegelijkertijd in tevoeren. Hiermee wordt voorkomen dat werkgevers en uitvoeringsorgani-saties in korte tijd meerdere malen hun werkwijze moeten aanpassen. Ikverwacht dat de trajecten leiden tot een sterke daling in regeldruk voorwerkgevers.Uw Kamer is eerder geïnformeerd dat het gepubliceerde Besluit IKV per1 januari 2028 in werking zal treden. Ik houd vooralsnog vast aan dezeinwerkingtredingsdatum. Voorwaarde daarbij is dat de wetgeving ruim optijd klaar is, zodat werkgevers en uitvoeringsorganisaties voldoende tijdhebben om zich voor te bereiden op de wijzigingen. In het voorjaar vindteen weegmoment plaats om te bezien of inwerkingtreding per 1 januari2028 nog steeds aan de orde is. Ik zal uw Kamer zo snel mogelijk over deuitkomsten van dit weegmoment informeren.Tot slotBij de totstandkoming van het pakket heb ik nadrukkelijk oog gehad voorhet verlagen van de regeldruk voor werkgevers en de uitvoerbaarheidvoor alle betrokken partijen. Ik ben blij dat we tot dit evenwichtige entoekomstbestendige pakket zijn gekomen. Een betrouwbare enuitvoerbare gegevensuitwisseling is van groot belang voor een sterkesociale zekerheid. De gegevens die werkgevers via de loonaangifteTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8545 aangeven zijn daarbij cruciaal. Het blijft van essentieel belang om steedsde juiste balans te bewaken tussen de kwaliteit van gegevens, hetdoenvermogen van werkgevers en de uitvoerbaarheid voor alle partijen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,M.L.J. PaulTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 448, nr. 8546