PBL-rapport over klimaatrisico's in Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 813Kabinetsaanpak KlimaatbeleidNr. 1559 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 mei 2026Hierbij ontvangt de Kamer het rapport «Voorbij de risico’s: keuzes vooreen klimaatbestendige leefomgeving», dat het Planbureau voor deLeefomgeving (PBL) op verzoek van het Ministerie van Infrastructuur enWaterstaat (IenW) heeft opgesteld. Hiermee wordt ook tegemoetgekomenaan het verzoek van de kamercommissie Volkshuisvesting en RuimtelijkeOrdening om een reactie op dit rapport te mogen ontvangen.1 In hetrapport zijn de belangrijkste toekomstige klimaatrisico’s en -impacts voorNederland benoemd. Het is het vervolg op het rapport «Klimaatrisico’s inNederland, de huidige stand van zaken» uit 2024, waarin het PBL derisico’s heeft beschreven die we nu al lopen.2Daarnaast ontvangt de Kamer bij deze brief de inbreng van de Rijks-overheid op de publieke consultatie van de Europese Commissie (hierna:Commissie) over het «Europees initiatief inzake klimaatveerkracht enrisicobeheer». Met dit initiatief, dat de Commissie in oktober 2026verwacht te publiceren, wil zij de EU beter voorbereid laten zijn op enbeter bestand zijn tegen klimaateffecten.De belangrijkste bevindingen uit het PBL-rapportDe klimaatscenario’s van het Koninklijk Nederlands MeteorologischInstituut (KNMI) uit 2023 laten zien dat Nederland in de toekomst warmer,droger en natter wordt.3 Het PBL heeft in samenwerking met anderekennisinstituten bekeken wat de mogelijke impact en risico’s daarvan zijnvoor Nederland in 2050 en 2100. Daarbij is ook rekening gehouden met1Kamerstukken 2026Z07272/2026D163732Kamerstukken 32 813, nr. 1387.3Kamerstukken 32 813, nr. 1299. kst-32813-1559ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15591 veranderingen in de samenleving zoals beschreven in deWLO-toekomstverkenning 2025 (Welvaart en Leefomgeving).4Het onderzoek van PBL laat zien dat als Nederland zich niet betervoorbereidt op het veranderende klimaat, iedereen vroeg of laat te makenkrijgt met overlast, hinder of extra kosten. Daarbij gaat het bijvoorbeeldom een toename van gezondheidsrisico’s, meer schade in de landbouwdoor mislukte oogsten, een toegenomen druk op de natuur, het vakervoorkomen van stroomuitval en verlies van cultureel erfgoed. Hitte,droogte en wateroverlast leiden tot stijgende kosten van levensonderhoudomdat voedsel, drinkwater en energie duurder worden.De klimaatrisico’s raken niet iedereen evenveel. Bewoners van stedenkrijgen bijvoorbeeld te maken met een grotere hitte dan mensen buiten destad, vooral in de oudere, meer versteende wijken. De impact is hetgrootste bij mensen met een kwetsbare gezondheid of een kwetsbarefinanciële positie, aangezien zij minder mogelijkheden hebben om zichaan te passen. Dit sluit ook aan bij de bevindingen van de Wetenschappe-lijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in haar rapport «Mens enklimaat; de kracht van sociale infrastructuur bij adaptatie» uit 2025.5Het PBL benoemt twee richtingen die kunnen worden gebruikt omNederland voor te bereiden op het veranderende klimaat: intensiveren entransformeren. Onder intensiveren vallen technische maatregelen en hethandhaven van huidige activiteiten, zoals het installeren van airco’s enzonneschermen tegen hitte. Bij transformeren gaat het om het aanpassenaan de natuurlijke omstandigheden en het veranderend klimaat, zoalswijziging van de ruimtelijke inrichting door de aanleg van meer parken,bomen en waterpartijen als middel tegen hitteoverlast. Vaak is een mixvan verschillende typen maatregelen nodig om zowel op de kortere als delangere termijn bescherming te bieden tegen klimaatdreigingen.Welke aanpak geschikt is, is afhankelijk van de plaats, de tijd en hetprobleem dat moet worden aangepakt, maar ook van de risico’s die weacceptabel vinden, welke mate van bescherming we willen hebben, enhoe we om willen gaan met verschillen en ongelijkheden. Het is echteronmogelijk om alle effecten en risico’s van het veranderende klimaat tebeheersen, zodat we voorbereid moeten zijn op vaker optredende overlasten schade. Daarom zal de maatschappelijke weerbaarheid moeten wordenvergroot, zodat iedereen – overheid, bedrijven, mensen en gemeen-schappen – weet hoe ze moeten handelen, voor, tijdens, en na dat soortgebeurtenissen. Het PBL concludeert dat nu al rekening moet wordengehouden met de effecten van klimaatverandering, om later extra lastenen kosten te voorkomen.VervolgDe tussentijdse bevindingen zijn regelmatig gedeeld met de departe-menten die parallel werkten aan de herziening van de Nationale Klimaat-adaptatiestrategie (NAS). Daardoor is een deel van de resultaten reedsmeegenomen in deze herziening. De ontwerp-NAS wordt op korte termijnter inzage gelegd en zal ook met de Kamer worden gedeeld.Voor wat betreft maatschappelijke weerbaarheid geldt dat door deweersextremen van de afgelopen jaren dit onderwerp al op de beleids-agenda van de Rijksoverheid is geplaatst. Zo is afgelopen jaar het4https://www.wlo2025.nl/5https://www.wrr.nl/documenten/2025/05/22/mens-en-klimaat.-de-kracht-van-sociale-infrastructuur-bij-adaptatieTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15592 publiekscommunicatieprogramma Leven met Water van start gegaan ominwoners aan te zetten tot waterbewust handelen om daarmee onderandere de waterweerbaarheid te vergroten. Met betrekking tot hitteworden gemeenten met de Menukaart hitte6 op weg geholpen om tekomen tot een samenhangende aanpak die in tijden van hitte ervoor zorgtdat er zo min mogelijk slachtoffers vallen.Publieke consultatie Europese Commissie over klimaatweer-baarheidOok de EU moet beter voorbereid zijn op het veranderende klimaat. DeEuropese Klimaatrisicoanalyse (EUCRA) uit 2024 heeft laten zien datbeleid en uitvoering op het gebied van klimaatweerbaarheid in de EUachterblijft bij de snelheid waarmee het klimaat veranderd.7 DeCommissie heeft daarom het «Europees initiatief inzake klimaatveerkrachten risicobeheer» aangekondigd. Met dit initiatief dat zij in oktober 2026verwacht te publiceren, wil de Commissie de EU beter voorbereid latenzijn op en beter bestand zijn tegen klimaateffecten.Van december 2025 tot en met februari 2026 heeft de Commissie in ditkader een publieke consultatie gehouden. Het Ministerie van IenW heefthier op 20 februari 2026 namens de Rijksoverheid op gereageerd.Conform de vaste afspraken tussen kabinet en Kamer hierover, ontvangtde Kamer een afschrift van deze inbreng.De inbreng is gebaseerd op de Nederlandse standpunten zoals aan deKamer meegedeeld in de BNC-fiches «Mededeling beheersing vanklimaatrisico’s»8, «Mededeling EU Klimaatadaptatiestrategie»9, en«Mededeling Europese strategie voor waterweerbaarheid en aanbevelingover leidende beginselen inzake waterefficiëntie eerst»10.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,V.P.G. Karremans6https://klimaatadaptatienederland.nl/hulpmiddelen/overzicht/menukaart-hitte/7https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/european-climate-risk-assessment8Kamerstukken 22 112, nr. 3930.9Kamerstukken 22 112, nr. 3076.10Kamerstukken 22 112, nr. 4105.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 813, nr. 15593