Effecten van maatregelen op nitraat in het agrarische deel van grondwaterbeschermingsgebieden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 037MestbeleidNr. 563 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 november 2024Sinds 2017 wordt in de 34 meest kwetsbare grondwaterbeschermingsge-bieden gewerkt aan het reduceren van de nitraatuitspoeling uit agrarischebronnen, door aanpassingen in de agrarische bedrijfsvoering. Hiervoor isop 12 december 2017 door de Ministeries van LNV, IenW, IPO, Vewin enLTO Nederland een bestuursovereenkomst «aanvullende aanpaknitraatuitspoeling uit agrarische bedrijfsvoering in specifieke grondwater-beschermingsgebieden» (hierna: «BO nitraat») ondertekend als onderdeelvan het Zesde Actieprogramma Nitraatrichtlijn1. In een deel van degebieden heeft dit geleid tot het halen van het doelbereik van 50 mgnitraat per liter in het bovenste grondwater, in andere gebieden zijn nogaanvullende maatregelen nodig. Met deze brief bied ik u, mede namensde Minister van Infrastructuur en Waterstaat, het rapport «Effecten vanmaatregelen op nitraat in het agrarische deel van grondwaterbescher-mingsgebieden» aan.Wageningen Environmental Research (WEnR) heeft per grondwaterbe-schermingsgebied in beeld gebracht in hoeverre het doelbereik voornitraat wordt gehaald met de huidige ingezette maatregelen. Aanvullendemaatregelen zijn doorgerekend om, in gebieden waar dit nog niet hetgeval is, tot doelbereik te komen. Voor deze doorrekeningen zijn metingenen modelsimulaties gebruikt. De modelsimulaties betreffen vier typenmaatregelen: verlaging van gebruiksnormen, aanpassing van de teelt vangewassen, aanvullende managementmaatregelen en de inzet vanbiologische bedrijfssystemen.Uit de studie van WEnR blijkt dat in 2030 door de inzet van de maatregelmet het grootste doorgerekende effect in ongeveer de helft van het aantalgrondwaterbeschermingsgebieden aan het doel van maximaal 50 mg perliter nitraat kan worden voldaan. Bij andere gebieden is een combinatievan maatregelen nodig om aan het doel te voldoen. In zes van de 341Kamerstuk 33 037, nr. 250 kst-33037-563ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 037, nr. 5631 grondwater-beschermingsgebieden is een vermindering van de nitraatuit-spoeling van meer dan 50 mg per liter nodig en het is de vraag of aandeze opgave kan worden voldaan met een combinatie van de in deonderhavige studie beschouwde maatregelen.VervolgDe BO nitraat had een looptijd tot en met 2021, in 2022 is de overeen-komst met een jaar verlengd. Vervolgens is ook in het jaar 2023 dezeaanpak verlengd omdat de opgave van gebied tot gebied verschilt,waardoor een gebiedsgerichte aanpak binnen het NPLG in de rede lag.Vanwege het uitstel van het NPLG was een overbrugging nodig. Hiervoorhebben de vijf betrokken provincies een bijdrage van 3,6 miljoen euro vanhet Rijk ontvangen2. De provincies hebben deze bijdrage in 2023 dooromstandigheden niet volledig kunnen besteden. Er is nu een eenmaligeaanvullende bijdrage van bijna € 700.000,– tot uiterlijk eind 2025 door deMinisteries van LVVN en IenW toegezegd, zodat de betrokken vijfprovincies hun monitorings- en adviseringsaanpak kunnen voortzetten,waarna de aanpak in de toekomst nader gebiedsspecifiek kan wordeningevuld. Het bijgevoegde rapport biedt handreikingen voor verdereaanpakken in de specifieke grondwaterbeschermingsgebieden na dedefinitieve afronding van het BO nitraat in 2025.Met de uitkomsten van dit onderzoek van WEnR worden tevens optiesgeboden om invulling te geven aan de verplichting uit de derogatiebe-schikking om een aanvullende aanpak voor de vermindering vannutriëntenuitspoeling in de grondwaterbeschermingsgebieden in tevullen.Rapport CLM KWRNaast bovenstaand rapport, bied ik u ook de analyse aan die het CentrumLandbouw en Milieu en KWR in 2022 hebben uitgevoerd, getiteld «Nitraatbesturen, hoe dan? Advisering BO Nitraat in grondwaterbeschermingsge-bieden». Dit rapport biedt inzicht in het doelbereik in de grondwaterbe-schermingsgebieden in 2022. Dit rapport behoort bij de Kamerbrief overde voortgang van de aanpak in grondwaterbeschermingsgebieden, maaris toen abusievelijk niet op de website van de Tweede Kamer geplaatst.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,F.M. Wiersma2Kamerstuk 33 037, nr. 499Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 037, nr. 5632