Cao-onderzoek - Het al dan niet betrokken zijn van de vakbonden bij de totstandkoming van een cao

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 544ArbeidsmarktbeleidNr. 1250 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 september 2024In Nederland geldt het principe van contractvrijheid en vrijheid vanvereniging. Cao-partijen bepalen in principe zelf met wie zij cao-onder-handelingen voeren en een collectieve arbeidsovereenkomst sluiten.Partijen die een cao willen afsluiten dienen op grond van de wet eenstatutaire bevoegdheid hiertoe te hebben en volledige rechtsbevoegdheid.Het afsluiten van een cao behoort dus toe aan werkgevers(organisaties)en vakbonden.In de beantwoording van Kamervragen over de rol van kleine vakbondenbij het sluiten van cao’s heeft mijn voorganger aangegeven onderzoek tedoen naar de betrokkenheid van vakbonden bij de totstandkoming vancao’s over een langere periode.1 Hierbij zend ik u de resultaten toe van ditonderzoek. Voor het onderzoek is gekeken naar 7.796 cao’s die zijnafgesloten voor 1.316 bedrijfstakken en ondernemingen in de periode2005 tot en met 2022.Het onderzoekrapport beschrijft in hoeverre individuele vakbondenbetrokken zijn bij de totstandkoming van cao’s. Het komt voor datvakbonden betrokken zijn geweest bij de onderhandelingen over eennieuwe cao, maar de cao uiteindelijk niet ondertekenen. Met betrok-kenheid wordt in dit onderzoek bedoeld dat een vakbond de cao daadwer-kelijk heeft ondertekend. In het onderzoek is een onderscheid gemaakttussen vakbonden gelieerd aan een vakcentrale die vertegenwoordigd isin de Stichting van de Arbeid (FNV, CNV en VCP) en overige vakbondendie dat niet zijn. Voor dit onderzoek zijn die overige vakbonden in driegroepen verdeeld: algemene bonden, sectorspecifieke bonden enondernemingsbonden. Daarnaast is in dit onderzoek bekeken welkpercentage cao-werknemers werkzaam is bij een cao die afgesloten is meteen vakbond. In deze brief noem ik kort een aantal resultaten.1Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 2535; Vragen over het bericht dat werkgevers in zeegaan met kleine vakbonden om cao’s te sluiten met voor hen gunstige voorwaarden. kst-29544-1250ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 544, nr. 12501 Voor alle onderzochte jaren is bekeken hoeveel cao’s er in dat jaar zijnaangemeld en welk percentage van die cao’s door een van de genoemde(groepen) vakbonden is afgesloten. Uit de resultaten blijkt dat het aantalondertekende cao’s in de periode 2005–2022 voor FNV varieert tussen de85 en 95%, voor CNV varieert dit tussen de 60 en 71% en voor VCP tussende 25 en 45%.Het aantal door de algemene bonden (zoals LBV, ABW, RMU en AVV)ondertekende cao’s varieert tussen de 3 en 7%, voor de sectorale bonden(zoals FBZ, BVPP, ABGP en CGMV) varieert dit tussen de 4 en 9% en voorde ondernemingsbonden (zoals VWNB, W.I.M., WVdVdG en VCO) tussende 1 en 3%.De rapportage zoomt vervolgens verder in op de 1.316 onderzochtebedrijfstakken en ondernemingen. Gekeken is zowel naar de mate vanbetrokkenheid (altijd of incidenteel) als naar de mate van niet betrok-kenheid (structureel of incidenteel) bij het sluiten van cao’s. Uit deresultaten blijkt dat FNV in 88% van de bedrijfstakken en ondernemingenbetrokken is geweest bij het afsluiten van een cao, CNV in 64% van debedrijfstakken en ondernemingen en VCP in 42%. In totaal resulteert datvolgens het onderzoek in respectievelijk 6.940, 5.047 en 2.871 onderte-kende cao’s. Wat betreft de overige vakbonden volgt uit de resultaten datde algemene bonden in 8% van de bedrijfstakken en ondernemingenbetrokken zijn geweest bij het afsluiten van een cao, de sectorale bondenin 7% van de bedrijfstakken en ondernemingen en de ondernemings-bonden in 3%. Dit resulteert in respectievelijk 399, 420 en 125 onderte-kende cao’s door de drie groepen overige vakbonden.Voor de volledige bevindingen van het onderzoek verwijs ik u naar debijgevoegde rapportage.Daarnaast informeer ik u graag dat ik ben gestart met een bredeverkenning van mogelijke knelpunten in het cao/avv-stelsel. De eerstegesprekken zijn deze zomer afgerond. Uw Kamer wordt nader geïnfor-meerd over de uitkomsten en het vervolg.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,Y.J. van HijumTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 544, nr. 12502