Verlenging interim derogatie van de EU-privacyregels om online kindermisbruik te bestrijden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 317JBZ-Raad34 843Seksuele intimidatie en geweld31 015KindermishandelingNr. 993 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 januari 2026Op 19 december 2025 heeft de Europese Commissie bij de Raad en hetEuropees Parlement een voorstel ingediend voor de verlenging van dezogenaamde interim derogatie op de ePrivacy-richtlijn ten behoeve van deaanpak van de verspreiding van beeldmateriaal van seksueel kindermis-bruik en grooming. De interim derogatie, zoals opgenomen in Veror-dening (EU) 2021/1232,1 maakt het mogelijk voor aanbieders van onlinenummeronafhankelijke interpersoonlijke communicatiediensten omvrijwillig materiaal van seksueel kindermisbruik (CSAM) op hun platformsop te sporen, te rapporteren en te verwijderen. Het voorstel verlengt detoepassingsperiode van de interim derogatie met twee jaar. Op 28 januarizal Nederland in de Coreper-vergadering een standpunt innemen over deinterim derogatie.Met deze brief informeer ik uw Kamer over de positie die Nederland tenaanzien van dit voorstel zal innemen.Toelichting Het voorstel tot de verlenging van de tijdelijke derogatie op de ePrivacy-richtlijn zorgt ervoor dat de mogelijkheid voor de internetsector om onlinemateriaal van seksueel kindermisbruik (CSAM) vrijwillig te detecterenbehouden blijft. Het zorgt er dus voor dat de huidige praktijk nog twee jaargecontinueerd kan worden. Zonder deze verlenging loopt de huidigederogatie af in april 2026.1Verordening (EU) 2021/1232 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juli 2021 betref-fende een tijdelijke afwijking van sommige bepalingen van Richtlijn 2002/58/EG ten aanzien vanhet gebruik van technologieën door aanbieders van nummeronafhankelijke interpersoonlijkecommunicatiediensten voor de verwerking van persoonsgegevens en andere gegevens tenbehoeve van de bestrijding van online seksueel misbruik van kinderen. kst-32317-993ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9931 Eind vorig jaar is een Algemene Oriëntatie (AO) bereikt inzake deCSAM-Verordening, die beoogt te voorzien in een omvattend Europeesrechtskader voor het bestrijden van online kinderpornografisch materiaal.De CSAM-verordening zal echter niet van kracht zijn per april 2026, hetmoment waarop de interim derogatie afloopt. Om te voorkomen dat ereen leemte ontstaat en bedrijven dit materiaal niet meer kunnen detec-teren, heeft de Commissie op 19 december 2025 een voorstel ingediendom de toepassingsperiode van de interim derogatie met nog eens tweejaar te verlengen, tot 3 april 2028.De interim derogatie biedt een tijdelijke en afgebakende oplossing, metals voorwaarde dat de gebruikte technologieën proportioneel, gerenom-meerd en betrouwbaar zijn. Ook moet het materiaal onmiddellijkverwijderd worden en moet de verwerking beperkt blijven tot wat striktnoodzakelijk is. Daarnaast dient de dienstverlener jaarlijks te rapporterenover de gebruikte technologische toepassingen en verwerkingen.Positie verlenging derogatieHet kabinet steunt de tijdelijke verlenging van de derogatie, die eenvoortzetting is van de huidige praktijk. Vrijwillige detectie speelt eenessentiële rol in de aanpak van online seksueel kindermisbruik inNederland. Het voorstel dat nu voorligt, heeft tot gevolg dat de bestaandepraktijk waarbij dienstverleners de mogelijkheid krijgen dit materiaal tedetecteren de komende twee jaar kan worden voortgezet. Gezien de ernst,omvang en gevolgen van deze vreselijke vorm van criminaliteit is dezevrijwillige detectie noodzakelijk. Wereldwijd zijn er jaarlijks zijn nog steedsmiljoenen meldingen van de verspreiding van materiaal van onlineseksueel kindermisbruik op het internet en in online berichtendiensten.Deze tijdelijke verlenging staat nadrukkelijk los van de recent aangenomenAO en draagt niet bij aan een opmaat naar permanente detectie. Eerder isde Kamer geïnformeerd over het standpunt van het kabinet inzake deCSAM-Verordening zoals opgenomen in de Kamerbrief van 18 november2025.2 Daarbij is aangegeven dat het kabinet hecht aan een periodiekweegmoment ten aanzien van de mogelijkheid van vrijwillige detectie.Met het huidige voorstel voor verlenging van de tijdelijke derogatie voortwee jaar wordt hierin voorzien. Het gaat hier uitsluitend om hetvoorkomen van een tijdelijke leemte in het beschermingsniveau, totdatbesluitvorming over de CSAM-Verordening – een afzonderlijk voorstel – isafgerond. Het kabinet hecht eraan dit onderscheid expliciet te maken en teblijven benadrukken.Het kabinet heeft investeringen gedaan om de samenwerking met deprivate sector te versterken en streeft ernaar private bedrijven actief tebetrekken bij het schoonhouden van het internet, waaronder onlineplatforms. Nederland heeft de eerdere verlenging van de derogatie in2024 gesteund om een lacune te voorkomen.Dit neemt niet weg dat het kabinet het, met uw Kamer, van belang achtdat in de strijd tegen de verspreiding van dit vreselijke materiaal ook rechtwordt gedaan aan grondwettelijke zorgen, de digitale weerbaarheid vande lidstaten en de privacy van gebruikers van internetdiensten. Verdergeldt dat zorgen blijven bestaan bij de detectie van onbekend kinderpor-nografisch materiaal en grooming. Naar het oordeel van Nederland is eenvan de redenen hiervoor dat geen technologie beschikbaar is die detectievan onbekend materiaal en grooming vorm kan geven op een wijze dieproportioneel en gerechtvaardigd is. Nederland is daarom bezorgd over2Kamerstukken II, 2025–2026, 32 317, nr. 977.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9932 deze punten en geen voorstander van het inzetten van technologieën voorhet detecteren van mogelijke grooming of onbekend materiaal, wat zowelde huidige derogatie als het nieuwe voorstel toestaan. Tijdens degesprekken in EU-verband zal Nederland, in lijn met de motie-Kathmannc.s., zich blijven inzetten om deze zorgen te adresseren3. Dit zal nadruk-kelijk worden bevestigd in een schriftelijke verklaring. Bovendien wordt ergewerkt aan verbetering van de rapportage over vrijwillige detectie, zodater meer inzicht komt in de gebruikte cijfers en methodieken.De verwachting is dat de tijdelijke verlenging van de derogatie in Brusselbreed gesteund zal worden, aangezien dit bij eerdere verlengingen ookhet geval was. Veel lidstaten beschouwen deze tijdelijke verlenging alseen technisch noodzakelijke stap om een leemte in het beschermings-niveau te voorkomen. Indien er zich inderdaad een meerderheid aftekent,zal de tijdelijke verlenging hoe ook voor Nederland gaan gelden.Het bovenstaande in acht nemende, zal Nederland het voorstel om detijdelijke derogatie te verlengen, steunen.De Minister van Justitie en Veiligheid,F. van Oosten3Kamerstuk 32 317, nr. 891Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 317, nr. 9933