Landenbeleid Sudan

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202619 637VreemdelingenbeleidNr. 3520 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 maart 2026Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft op 1 december 2025 datumeen algemeen ambtsbericht over Sudan gepubliceerd, dat verslag doetvan de periode van mei 2024 tot en met 28 november 2025. Op basis vande actuele situatie en ontwikkelingen is beoordeeld dat het landgebondenasielbeleid voor Sudan aanpassingen behoeft.Ontwikkelingen in SudanOp 15 april 2023 brak in Sudan een gewapend conflict uit tussen deSudanese Armed Forces (hierna: SAF) en de Rapid Support Forces(hierna: RSF). Dit conflict heeft verstrekkende gevolgen voor de humani-taire, mensenrechten- en veiligheidssituatie. De strijdende partijen plegengrootschalig en zeer ernstig oorlogsgeweld, zoals luchtaanvallen,artilleriebeschietingen, grootschalige buitengerechtelijke executies,conflict-gerelateerd seksueel geweld zoals (groeps-)verkrachting,droneaanvallen en brandstichting. Dit geweld was regelmatig explicietgericht op burgers en burgerdoelen zoals markten, ziekenhuizen,ontheemdenkampen, scholen en woonwijken. De SAF en de RSF enhebben tot nu toe al tien- tot honderdduizenden mensen gedood. Deveiligheidssituatie is zeer precair en een einde van het conflict is op hetmoment van schrijven niet in zicht.15c beoordelingOp basis van het ambtsbericht heb ik beoordeeld dat artikel 15c van deKwalificatierichtlijn in heel Sudan van toepassing is. Daarbij zullen de driegradaties als volgt worden toegepast:•Er is in de staten Khartoum, Noord-Darfur, Zuid-Darfur, West-Darfur,Centraal-Darfur, El Gezira en alle staten in Kordofan sprake van eenuitzonderlijk niveau van willekeurig geweld;•Er is in de staten Oost-Darfur, Witte Nijl, Sennar en Blauwe Nijl sprakevan een relatief hoger niveau van willekeurig geweld; kst-19637-3520ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35201 •Er is in de overige staten, namelijk Abyei, Gedaref, Kassala, Noorde-lijke Staat, Nijl en Rode Zee, sprake van een relatief lager niveau vanwillekeurig geweld.In Bijlage 1 (15c beoordeling per deelstaat Sudan) wordt de totstand-koming van bovenstaande conclusies uitgebreid toegelicht.Risicoprofielen en groepsvervolgingNaast willekeurig oorlogsgeweld is er in Sudan ook sprake van gericht, enin sommige gevallen systematisch geweld jegens specifieke groepenburgers, die risico liepen om te worden vermoord, verdreven, vervolgden/of verkracht. Er is op grote schaal seksueel geweld gepleegd als(etnisch gemotiveerde) oorlogsmethode, met als doel om de bevolkingschrik aan te jagen en de sociale cohesie te ontwrichten. De tallozevoorbeelden van gericht geweld leiden tot de conclusie dat de huidigerisicoprofielen onverminderd van toepassing zijn met inachtneming vanonderstaande wijzigingen.Eén van deze profielen, «leden van Emergency Response Rooms» isuitgebreid. Inmiddels is er namelijk meer informatie over het risico datandere hulpverleners lopen om door de strijdende partijen tot doelwitgemaakt te worden, zoals medewerkers van professionele hulporgani-saties, medisch hulpverleners en vrijwilligers van andere burgerinitia-tieven zoals gaarkeukens. Om deze reden is het profiel nu bredergeformuleerd als «humanitaire hulpverleners». Afhankelijk van deindividuele omstandigheden kan dit profiel, anders dan eerder gesteld,ook tot een vergunning onder de a-grond leiden.Het ambtsbericht beschrijft het recente geweld jegens de Kanabi. DeKanabi vormen een sociaaleconomische «kaste», als afstammelingen vanarbeidsmigranten die zich in het verleden hebben gevestigd in El Geziraom in de landbouwsector te werken. In de perceptie van de SAF zijn deKanabi loyaal aan de RSF, en was dit de reden om wraakgeweld te plegennadat de SAF El Gezira heroverden. Dorpen van Kanabi werdengeplunderd en platgebrand en burgers werden met vuurwapens enmessen aangevallen. Om deze reden heb ik de Kanabi als nieuw risico-profiel aangewezen.Het ambtsbericht staat ook uitgebreid stil bij het etnisch-gemotiveerde enafrofobe geweld door de RSF jegens Afrikaanse bevolkingsgroepen. DeRSF en hun bondgenoten spraken slachtoffers expliciet aan op hun zwartehuidskleur dan wel hun etniciteit en pleegden op grote schaal ernstiggeweld jegens hen. Uit het vorige ambtsbericht bleek dat Masalit vaakexpliciet om hun «Masalit-zijn» werden aangevallen en andere Afrikaansebevolkingsgroepen die géén Masalit waren soms ongemoeid kondenworden gelaten. Zodoende waren de Afrikaanse bevolkingsgroepen alsrisicoprofiel aangewezen en werd alleen voor Masalit groepsvervolgingaangenomen. Het huidige ambtsbericht, dat over diverse ernstigegeweldsplegingen jegens verschillende Afrikaanse bevolkingsgroepenbericht, biedt onvoldoende aanknopingspunten om een dergelijkonderscheid te behouden. Artsen zonder Grenzen concludeert dat de RSFen hun bondgenoten Afrikaanse bevolkingsgroepen «systematisch» totdoelwit maken. Ook de VN-Mensenrechtenraad heeft vastgesteld dat deRSF mogelijk misdaden tegen de menselijkheid heeft gepleegd,waaronder vervolging op grond van etniciteit en uitroeiing. In dit verbandstelde de VN-Mensenrechtenraad vast dat de RSF gericht Afrikaansebevolkingsgroepen tot doelwit van geweld maken, in het bijzonder deZaghawa, Fur, Masalit en Tunjur. Om deze reden heb ik besloten om aante nemen dat er voor alle Afrikaanse bevolkingsgroepen in RSF controle-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35202 gebied groepsvervolging wordt aangenomen. Daarmee komt het eerdergehanteerde risicoprofiel «Afrikaanse bevolkingsgroepen» te vervallen.VervolgGezien de snel veranderende situatie in Sudan en het aanhoudendeconflict, zal ik het Ministerie van Buitenlandse Zaken verzoeken om binnenafzienbare tijd opnieuw een ambtsbericht uit te brengen en zal de situatiein Sudan ondertussen nauwgezet in de gaten worden gehouden.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den BrinkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35203