Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 23 juni 2009, over het MIRT

31700AVaststellingvandebegrotingsstaatvanhetInfrastructuurfondsvoorhetjaar2009Nr.122VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld13augustus2009DevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat1heeftop23juni2009overleggevoerdmetministerEurlingsvanVerkeerenWaterstaat,ministerCramervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieube-heerenstaatssecretarisHuizinga-HeringavanVerkeerenWaterstaatover:–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan7april2009overdestandvanzakenOvereenkomstW4(eenverleng-deverdiepteaanlegvandeA4tussenLeidenenLeiderdorpalsonderdeelvaneenintegralegebiedsontwikkeling)(31700A,nr.90);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan24april2009meteenafschriftvanhetantwoordaanTASKoverdeontwikkelingenrondomMuidenenWeesp,vanwegedeontwikkelingeninhetprojectOV-SAAL(2009Z08091);–debriefvandestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatvan18mei2009overdeRaakvlakkenvanhetprojectNoord-ZuidlijnmetandereprojectenwaarVerkeerenWaterstaatbijbetrokkenisenoverdeafsprakenoverprojectendiemedeafhankelijkzijnvanderealiseringvandeNoord-Zuidlijn(31700A,nr.94);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan11mei2009overhetuitstelvandebeantwoordingaandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaatoverdestartnotitieRingUtrecht,deRijnlandroute,dedoortrekkingvandeA15enhetprojectA4MiddenDelfland(31700A,nr.95);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan2juni2009overdeVoortgangsrapportageTracéwetenSpoedwetwegverbreding(29385,nr.44);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan14april2009overdeaanbiedingvandetweedevoortgangsrapportageoverdeKabinetsambitiesSpoor(29984,nr.175);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan26mei2009houdendeeenreactieopSPPlan«Voorbetervervoerpertrein»(29984,nr.181);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan17juni2009overdeuitkomstenvandeBestuurlijkeOverleggenMIRTmei2009(31700-A,nr.98);1Samenstelling:Leden:Vendrik(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Mastwijk(CDA),Jager(CDA),voorzitter,Koopmans(CDA),Gerkens(SP),VanderHam(D66),Nicolaï(VVD),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Jansen(SP),Cramer(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Roemer(SP),Koppejan(CDA),TenBroeke(VVD),ondervoorzitter,Ouwehand(PvdD),Polderman(SP),Tang(PvdA),DeRouwe(CDA)enLinhard(PvdA).Plv.leden:Halsema(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Atsma(CDA),VanBommel(SP),Kos¸erKaya(D66),Neppérus(VVD),DeKrom(VVD),Vermeij(PvdA),Jacobi(PvdA),Besselink(PvdA),Anker(ChristenUnie),Sterk(CDA),VanLeeuwen(SP),Knops(CDA),Verdonk(Verdonk),Thieme(PvdD),Lempens(SP),Waalkens(PvdA),Haverkamp(CDA),Depla(PvdA)enAgema(PVV).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1339630809tkkst31700A-122ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1221 –debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan18juni2009overdeaanvullendeafsprakenBestuurlijkOverlegMIRToverdeZuidoostvleugelBrabantstad(31700-A,nr.98);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan22juni2009houdendedeantwoordenopvragenvandevastecommissiesvoorVerkeerenWaterstaatenvoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheeroverdeStartnotitieRingUtrecht,deA4MiddenDelf-land,deRijnlandroute,dedoortrekkingvandeA15enenkelealge-menevragen(31700-A,nr.114);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan22juni2009overdevoortgangbijstationsprojecteninArnhem(29984,nr.183);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan23juni2009overdegevolgendiehetprioriteitgevenaande30projectenuitdespoedaanpakwegenheeftvooranderewegaanlegprojecten(31700-A,nr.115);–debriefvandeministervanVerkeerenWaterstaatvan6juni2009overbesluitvorminginhetkadervandecentralisatie-uitkeringuithetGemeentefondst.b.v.spoorsedoorsnijdingen2detranche(31700-A,nr.97).Vanhetoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,JagerDegriffiervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,SneepTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1222 Voorzitter:JagerGriffier:SneepAanwezigzijn8ledenderKamer,teweten:Jager(CDA),Koopmans(CDA),Aptroot(VVD),Roefs(PvdA),Vendrik(GroenLinks),Linhard(PvdA),Roemer(SP)enCramer(ChristenUnie),enministerEurlingsvanVerkeerenWaterstaat,ministerCramervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerenstaatssecre-tarisHuizinga-HeringavanVerkeerenWaterstaat,dievergezeldzijnvanenkeleambtenarenvanhunministerie.Devoorzitter:Ikheetiedereenhartelijkwelkombijditalgemeenoverleg.Wijhebbenafgesprokendatiederefractieachtminutenspreektijdkrijgtendaterslechtstweeinterruptiesperfractieindezerondezijntoege-staan.Wijmoetenomelfuurstoppen.Alswijdannognietklaarzijn,sluitikdevergadering,ongeachtdestandvanzaken.Ikzegditooktegendebewindspersonen;zijkunnendanvolgendeweeknogeenkeerterug-komen.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Wijsprekenvandaagovertalvaninfrastructuurprojecten.Daarbijstaantweevragencentraal:makenwijvoldoendetempoendoenwijdegoededingen.Bijhettempohebikeendubbelgevoel.Deministermeldtindevoortgangsrapportageeenaantalversnellingen,maarbijnaderelezingblijktdatdieversnellingennogindetoekomstmoetenwordengerealiseerd.Inhetafgelopenjaarisereigenlijkvooralvertragingontstaan.Kortom,devertraginghebbenwijachterderugendeversnellingmoetnogkomen.Ditkunnenwijdezekeernogzoaccepteren,maardevolgendekeerzullenwijalleennogmaarversnel-lingenaccepteren.Devraagiswatdeoorzakenzijnvandevertraging.DraagtdeuitvoeringvanNatura2000daaraanbij?KlopthetbijvoorbeelddatderondwegomLochemvanwegeeenaantalkauwennietkandoorgaan?Ofiscapaciteithetprobleem,decapaciteitvanonderzoeksbureausenvanRijkswater-staat?Ikhebditopverschillendeplaatsengehoord.Misschienkanhetvolgendehelpen?HetcollegevangedeputeerdestatenvanBrabantendeheerAdema,gedeputeerdeinFriesland,stellenvoordatzijzelfeenregio-naleregiegaanvoerenineenWRO-procedureproject.DitisgemakkelijkerenlevertminderwerkdrukopbijVerkeerenWaterstaat.Zoontstaatermeerregionalebetrokkenheidendedoorzettingsmachtisafdoendegere-geldindeWRO.Ditlevertveeltijdwinstop.Wildeministerdaarmeeaandeslaggaan?DeheerVendrik(GroenLinks):Hierwaagikeeninterruptieaan.DeheerKoopmanssprakeeninteressantezinuit,dieiknogevenopdetonghebgeproefd.Hijzei:devolgendekeerzullenwijalleennogmaarversnel-lingenaccepteren.Hetismisschieneenspontanezin,maarmisschienookwatminderspontaan.Watbedoelthijdaarmee?Tegenwiezegthijdat?Overwelktypeprojectenspreekthij?Alleswatbetrekkingheeftopdeinfrastructuur?Ikkrijggraagietsmeerduidingenuitlegoverdezecrypti-schezin.DeheerKoopmans(CDA):Diezinisheelduidelijk.Mijnfractiewilalleennogmaarversnellingenditgeldtvooralleprojecten.DeheerVendrik(GroenLinks):Wijwillenhierallemaalwat,maardeheerKoopmanszeiietsanders.Hijzei:wijzullenalleennogmaarversnellingenaccepteren.Datlijkteenzinmeteenzekerepolitiekezwaarte.Daaromvraagikernaar.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1223 DeheerKoopmans(CDA):Alsdeministervolgendekeerin29vande31spoedwetprojectengrotevoortgangkanmeldenendatbij1netniethaalt,zettenwijhemnietmeteenaf.IsdatdevraagvandeheerVendrik?Hetalgemenebeelddatprojectensnellerterhandmoetenwordengenomenenuitgevoerd,moetwelbeklijven,dathebbenwijgeleerdvandecom-missie-Elverding.WijverkerenooknogineeneconomischeenfinanciëlecrisisopgrondwaarvanhetkabinetbijmondevandeministervanVerkeerenWaterstaatnietalleenstevigewoordenheeftgesproken,maarookextrageldheefttoegezegd.Ditzalertoemoetenleidendaterversnel-lingenkomen.Alsditalleenbijwoordenblijft,isdatvoormijnfractieonvoldoende.Zijisvanmeningdatergeleverdmoetworden.DeheerCramer(ChristenUnie):DitisweleenspannendeopmerkingvandeheerKoopmansenikbenerhetopzichzelfnietmeeoneens.Ikwiltweevoorbeeldennoemenenvraagnaarzijntaxatiedaarbij,namelijkdeA4Midden-DelflandenderecentebriefvandeministerdaaroverenOVSAALdatnaarverwachtingeenjaarofvierzaluitlopen.HoetaxeertdeheerKoopmansditwaardeministertochbehoorlijkstevigheeftneer-gezetdatopdezeprojectengeenenkelevertragingacceptabelis?DeheerKoopmans(CDA):DeministerisheelheldergeweestoverdeA4Midden-Delflandenwijzullenhemhelpenherinnerenaandewoordendathijindezeperiodeeenbesluitzalnemenopdatdeschopdegrondinkan.Ikmoeteerlijkbekennendatikdeenormehoeveelheidbrievendiewijgisterenhebbenontvangen,niettotindetailhebkunnenlezen.IkzoueenuitstelvanvierjaarbijOVSAALwelergjammervinden,omdatmijnfractievanmeningisdaterookmethetprojecthoogfrequentspoorvoldoendetempomoetwordengemaakt.Hetisdeminister,destaatsse-cretarisenhetkabinetgeluktomhierextrageldvoortereserveren.Datmoetwordenuitgegevenwantditprojectisvangrootbelang.DeheerCramer(ChristenUnie):IkbenhetopzichzelfweleensmetdeuitgangspuntenvandeheerKoopmans,maarhijnegeertdaarbijdeindringendetekstenvandeminister.IkkanmijvoorstellendathijnognietallesoverOVSAALheeftgelezen.Hetisbuitengewooningewikkeld,ookalwareneraleerdersignalendatditzouuitlopen.DeministerschrijftechterzelfaldatdevoornemensvoordeA4Midden-Delflandnietkunnenwordenuitgevoerdomdatereenprobleemismetdeinvesteringen.DeheerKoopmanskannuwelzeggendathijdeministerzalhoudenaanzijneerdereuitspraken,maarwatisdieopmerkingwaard?DeheerKoopmans(CDA):Ikherhaalhetnogeenkeer:wijhoudendeministeraanzijnuitsprakenopditpunt.Hetisflauwomdantezeggendatniemandtothetonmogelijkeisgehouden.TijdenshetdebatoverdebegrotinghebbenmijnfractieenookdefractievandeVVDdeministergewaarschuwdvoordeNatura2000-problemen.OverigenszouhethelpenalseenmeerderheidvandeKamerzichopditpuntbijonszouaansluiten,wantdankunnenwijinderichtingvanhetkabinetenBrusseldoorpakken,maarditterzijde.Deverantwoordelijkhedenwordenaanallekantenbeleefd,ookaandekantvandewetgever.Wijhebbenwerkteverzettenmetelkaar,maarikbenvanmeningdatdeministermoetleveren.Ditiseenkernonderdeelvandebeleidsopvattingdiehijheeftneergezetendaarmoetenwijnietspastischoverdoen.Erhoortgeleverdteworden.Tenopzichtevanhetvorigedebat,eenhalfjaargeleden,iseenbelangrijkewijzigingaandeorde.DeKamerheeftdemotie-Koopmans/SamsomaangenomenwaardoorhetMIRTwordtverlengd.Hoegaatditverder?Wijwetennietprecieshoehetkabinethetzalaanpakken.Ikherhaalnogmaareensnamensmijnfractiedatwijdaarvoorvijfprioriteitenhebben.Hetwareneroorspronkelijkvier,maarerkomtereenbij.Iksomzeop:1.VerbredingvandeA1-Oost,2.AanlegvandeRijnlandRoute,3.AanlegvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1224 deWestfrisiaroute,4.VerbredingvandeA67,5.DeN65.Overdelaatstehebbenwijvanmiddageenpetitieinontvangstgenomen.Deeltdeministerdezeprioriteiten?Ishijmetdebetreffendelandsdeleninoverlegovervormenvanvoorfinanciering?Ditzoueeninteressantemogelijkheidkunnenzijn,ookinrelatietotdevoornemensvanhetkabinetvoorbezui-nigingenophetProvinciefonds.Daarzijnslimmeconceptenvoortebedenken.OverigensbenikvanmeningdatinhethuidigeMIRTmeerprojectentevindenzijndievanwegehetfeitdatzeaanbestedingsrijpzijn,naarvorenkunnenwordengehaaldinhetkadervandeeconomischecrisis.Zijnprojectendaaropgescreend?Zouditnogtotmogelijkewijzi-gingenkunnenleiden?Ikvraagdeministeromhierspecifiekopintegaan.HoeisdestandvanzakenbijdeaangekondigdeaanpakvandeN-wegen?Uitdecapaciteitsanalysehebikafgeleiddaterbijeenaantalwegenproblemenzijn.DeministerheeftineenbriefgestelddatopdeN-wegen100km/umoetkunnenwordengereden.Hoestaathetdaarmee?DeN65ishiervaneenvoorbeeld.Ikmaakdeministereencomplimentvoordewijzewaaropdetweedetranchespoorsedoorsnijdingenisopgepakt.Talvanbinnenstedelijkeproblemenwordenopeenvoortvarendemanieropgepakt.Ikbenbenieuwdhoedeministerdecentenzaluitgevendiepermotieenamen-dementzijnbestemdvoordegreenports.Lievernietviadeprovincies,mijnheerdeminister,doehetrechtstreeks.DeministervanVROMdoetdituiterstcharmant.ZijbrengtsamenmetdeheerVanHeugtenoveralcheques.Datvindikgeweldig.Ikzegniettegendeministerdathijdatsamenmetmijmoetdoen;hijmagdatbestwelalleendoen.Ikraadhemechteraanomhetgeldzelftebrengenenervoortezorgendatergeenprovinciestussenzitten.Ikganunoginopeenaantalregionaleprojecten,allereerstinderegioNoord.IseralvoortgangtemeldenoverdeaanpakvanderotondevanJoure?Ikvraagdit,omdatikvreesdaternoggeenvoortgangisgeboekt.AandeministervanVROMvraagikhoezijdenkttevoorkomendatdeverstedelijkingsafsprakenmetLeeuwardenleidentoteenversterkteleeg-loopvanhetplattelandalserookinFrieslandsprakezalzijnvankrimpvandebevolking.Hoezalzijervoorzorgendathetplattelandaantrekkelijkblijft?DeministervanVerkeerenWaterstaatheefteengesprekgehadmetdeheerWulff.minister-presidentvanNiedersachsen.ZijhebbengesprokenoverdeE233.Erwordtnoggezochtnaar€900000.Datisnietzoveel.Isdeministerbereidomnogvandaaginditdebat€900000terbeschikkingtestellenvoordeaanpakvandeE233?DannuderegioOost.DeontwikkelingenronddeN35wekkenlichteergernisopbijmijnfractie.ErlijktgeenschottezitteninhetdeeltussenZwolleenWythmen.Hetgeldiser.Waaromschietditnietop?Isdecapa-citeithetprobleem?Ikwilditheelpreciesweten,wanthetgeldiserenhettracéiser.Daarmoetgeasfalteerdworden.Hoeverlooptderestvanhetproject,inhetbijzonderbijWierden?Gaatditdegoedekantop?HetisgoeddaterovereenstemmingisoverhetvoorkeurstracéopdeA1tussenDeventer-OostenAzelo.DeverkeersdrukteopdeA1isechterovereenveelgrotertrajecteenprobleem.Doordaternuwelafsprakenzijngemaaktoverhetoostelijkedeel,maarnietvoorhetdeelBeekbergen-DeventerendeIJsselbrugvreesikvooreennieuweflessenhalszoalsopdeA4bijLeiderdorp.Kandeministerdieangstwegnemeneneenspoe-digeaanpakvandeheleA1tenoostenvanBeekbergentoezeggen?DitkanmisschienwordengedaanineenproefaanpakvolgensElverdingenRuding.VervolgensZevenaar.InhetkadervandeverbredingA12heeftderegiogrootseplannenomwerkmetwerktemaken.Degemeenteheeftzelfaldehelftvanhetbenodigdebudget,7,5mln.,toegezegd.KunnendebewindsliedenaangevenhoezijhierdeIendeRuithetMIRTinsamen-hangkunnensteunen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1225 OverhetprojectsporenArnhemwilmijnfractiegraageenseparaatdebatvoeren.IkhebvanochtendnogeenbriefoverdeN18gekregenvanderegio.Ikpleitvooreenkeuzevoorhetbestuurlijkvoorkeursadvies,datwilzeggen100km/u.Datisnietechtsnel,maarhetiseenmooiesnelheid.DeregiopleitvoorongelijkvloersekruisingenendeCDA-fractiesluitzichaanbijditpleidooi.DanderegioZuid.IkhebalgesprokenoverdeN65.Ditzoueenpilotwegkunnenzijn,omdatdeministerpleitvoorrobuusteN-wegenindeNotamobiliteitsaanpak.VoorParkstadLimburgis50mln.uitgetrokken.Volgensdeministerkandaareendoelmatigeenefficiëntevariantwordenaangelegd.Hoezietdieeruit?Waarwijktdezevariantafvandebestaandevarianten?MisschienkandeministerhierineenbriefaandeKameropingaan.EriseenhoopgedoeoverdeBuitenring.Dieisduurdergewordendooreengoedeinpassing.Deregiobetaalteenforsbedrag.Wijhebbenaleenkeer15mln.gereserveerd.Ikvraagdeministernuomsamenmetderegionategaanofheteventueletekortalsgevolgvandeoptimalisatie,doorRijk,regioenprovinciekanwordenopgevangen.HoestaathetmetdeA27?Kandeministerinzichtgevenindewerkzaam-hedenvandecommissie-Nijpels?IkfeliciteerdeministermethetakkoordoverdeRuitbijEindhoven.Ikontvanggraageenbriefoverdeinhoudervan.Eris20mln.gereserveerdvoorhetgrensoverschrijdendtreinverkeer.Ikkomdaaropeenlatermomentopterug.AfrondendhetWesten.IederseizoenwordtdewaterkwaliteitinhetKrammer-Volkerak-Zoommeerslechterendesoepgroener.Isdestaatsse-cretarisbereidomdirectnahetafrondenvandediscussiemetderegiobeginjuli,deafrondendeMER-studieterinzageteleggen?VoordeGreve-lingeniseenbredepubliekprivatecoalitieontstaan.Zijndebewindsliedenbereideenplanstudieoptezetten,medeinhetlichtvandebevindingenvandecommissie-Veerman?MijnfractieisenblijfterggecharmeerdvandeZeesluisbijIJmuiden.ZijzoulieverziendatdaargeldinwordtgeplemptdanindeNoord/Zuidlijn.Delendeministerendestaatssecre-tarisdieopvatting?ErzijngoedeberichtenoverhetakkoordtussendeprovincieendemeestegemeentenoverdeRijnGouwelijn.WelkepositieneemtNoordwijkin?Ikwordtgraaggeïnformeerdoverdelaatstestandvanzaken.MijnfractieheeftaltweekeeraandestaatssecretarisgevraagdomeenspecificatievandebestedingenvoordetraminAmsterdam-West.Ikweetnogsteedsnietwaarhetgeldaanwordtbesteed.Wildestaatssecretarisonsdatlatenweten?IkvraagaandeministeromdepresentatiediedeNatuur-enMilieu-federatieUtrechtindeKamerheeftgegevenoverderingUtrecht,meetenemenbijzijnkeuzes.Devoorzitter:IkgeefhetwoordaanmevrouwLinharddievoorheteerstindezecommissiehetwoordvoertvoordefractievandePartijvandeArbeid.MevrouwLinhard(PvdA):Voorzitter.Alsoud-ondernemerennieuwKamerlidvoordePartijvandeArbeidhebikhetvoorrechtomdekomendejarendeportefeuilleruimtelijkeordeningtebeheren.DezerdagenstondhetMIRTopmijninwerklijstje,wantindiefaseverkeerik.GelukkighebikmijncollegaLiaRoefsbijmijdiemijteallentijdezalkunnenondersteunenalsermoeilijkevragenwordengesteld.HetMIRTbestaatuitvierletters.Bijdrieervanhadikweinigproblemenomdefondsenentebelangrijkheidteervaren,maarbijdeRwashetlastigomdebetekenisineenoogopslagteontwaren.AlsR-woordvoerderriepikdanookdirectdathethoogtijdwordtdathetMIRTnueensechtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1226 «MIRRT»-projectwordt.SteedsvakergaatdeaandachtvanhetministervanVerkeerenWaterstaatweeruitnaarstructurerendelijnelementenalseenwegofspoor.Denieuweverkenningenhebbenookallemaalbetrek-kingopwegenenspoor.Wanneerkrijgtdeintegralegebiedsontwikkelinghetvoortouw?IknoemalsvoorbeeldAlmere.Eriseenechtevisienodigopvervoerenvervoersvragenenophetruimtelijkplannenomaandenieuwevragenvandetoekomsttegemoettekomen.Waarnadeoorlogdebedrijvendestadzijnuitgedirigeerdomdatzeteveelmilieuoverlastveroorzaakten,hebbenwijnusteedsmeertemakenmetbedrijvenlocatiesdiebestaanuitlouterkantoren.Ditzijnfunctiesdieindestadniemandkwaaddoen.Sterkernog,demensendiedaarwerken,wordeneenstukgelukkigerindeeigenomgeving.Zijhoevenernietindefilenaartoe,zijkunnenindepauzeeenboodschapdoeneninhetmooistegevalzijnzijnogamperreistijdkwijtdoordatzijindeeigenomgevingwerken.Nunogwordenerwoonwijkenaangelegdmetmonotonewoningen,hierendaareenschooltjeeneenwinkeltje.Doorindeplanningvannieuwewoongebiedenmeerrekeningtehoudenmetthuiswerkenenbedrijfs-verzamelgebouwentotenmetkantorenlocaties,wordteenveelaantrekke-lijkerenlevendigerwoonklimaataangebodenenkantransportwellichtvoorkomenworden.DitsoortconceptenzouikgraagterugzieninhetwerkaanhetMIRT.Ditzoueenbijdragemoetenleverenvoorinpassing,openbareruimteenandereniet-infrainvesteringeninderuimte,bijvoor-beeldinecologischebedrijventerreinen.Watmijbetreftistransporteenafgeleidengeenstructurerendelement.DezevensprongvanVerdaasblijktooknognietechttewerken.Waaromwordtbijdenetwerkstudiesvoordegrotestedendienuwordenuitgevoerd,uitgegaanvandewegenennietvandevervoersvraag?Ditzoueenandereoplossingvandeproblematiekkunnenopleveren.BuitendeprojecteninhetkadervandeNotaRuimtezijnerweinigvoorbeeldenvanruimtelijkeprojecteninhetMIRT.WijwachtenopeenplanvoordestadshavensRotterdam,voordedierentuininEmmenenvoorStrijp-SEindhovenenookHengelowachtopduidelijkheidoverdefinancieringvanhaarproject.EenmooivoorbeeldvaneengebiedsgerichteontwikkelingishettotaleprojectIntegralebenaderingHolland.Rijnland,RijlandRouteenRijnGou-welijnzijnvoorwaardenomverdertekunnenmetderestvanhetproject,metnamemetdewoningbouwinValkenburg.Zonderverkeersontsluitingwordternietgebouwd,geletopdeuitsprakenvandeRaadvanStatewaarinbestemmingsplannenzonderverkeersontsluitingwordenafge-keurd.VoordeRijnlandRoutelijktallesvolgensplanteverlopen,maardeRijnGouwelijnkomtnog90mln.tekort.Metdemotie-Cramerc.s.overdedoorontwikkelingregionaalopenbaarvervoerinstedelijkenetwerkeningedachtenendeopmerkinguithetMIRT-projectenboekdatdeRijnGou-welijnOostenWestgelijktijdigingebruikzullenwordengenomen,verzoekikdeministerendestaatssecretarisomzospoedigmogelijkgeldterbeschikkingtestellen.Iksluitditdeelvanmijnbijdrageafmeteenherhalingvanmijneerstewoorden.DeRinhetMIRTstaatvooreengebiedsgerichteintegraleontwikkeling.Inonskleinelandmoetenallemooieplannenergenssamenkomenenafgewogenengecoördineerdwordenendaarisduurzaamgeldvoornodig.NamensdefractievandePartijvandeArbeidvraagikdeministeromallesinhetwerktestellenomdielangetermijnagendatekunnenblijvenfinancieren.DeheerKoopmans(CDA):IkbenhetmetmevrouwLinhardeens.Omderedenendiezijnoemt,isooitdemotie-VanHeugteningediendenaange-nomen.Wijzijnnuanderhalfjaarverderenerisnoggeeneurobeschik-baargesteld.Hoemoetditnuverder?DieRstaatdanvoorlenenbijVerkeerenWaterstaatendaarzijnwijnietergenthousiastover.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1227 MevrouwLinhard(PvdA):Ikdenkdatduidelijkisdatditookmijninsteekis.LatenwijproberendeRmeernaarvorentehalenengraagopkortetermijn.DeheerKoopmans(CDA):EndieRdanalseenchocoladeletterlatenvullendoordeministervanVROM?Datisdeopdrachtindemotie-VanHeugten.MevrouwLinhard(PvdA):Eenchocoladeletterzouiknietaanraden.Ikhebmeermeteenletterwaarookwatgeldinzit.Ikbegrijpdathetergensvandaanmoetkomen.DeheerKoopmanssprakaloverdecrisis.Ikgaervanuitdatdeministerhaaruiterstebestzaldoenomindezebarretijdenergenseenpotjetevinden.Wellichtluktdat.MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.Iksluitmijaanbijdeopmerkingenoverdemotie-Cramerc.s.overregionaalovendestedelijkenetwerken.Uithetverslagvanbestuurlijkoverleggenconcludeerikdatdestaatsse-cretarisbekendismetdeideeënvandeprovincieZuid-HollandoverhetZuidvleugelnet.Ikhebbegrependatdeplanneninhetnajaarwordenaangeboden.Hoezaldestaatssecretarisdaarmeeomgaan?HoepastditvoorstelinhetbeleidvoorovindeRandstad?UithetjaarverslagvanhetInfrafondsblijktdatversnellingvaninfra-projectennietzosimpelisalswijweldachten.Inhetcrisisakkoordwordtdaarwelheelhoopvolovergesprokenenwordenerallerleimogelijk-hedenverondersteld.Daaromleesiknogmaareensonsverlanglijstjevoor.Alseerstedezandsuppletie.Alswijgeenhaastmaken,kalftdekustgewoonaf.Wijstortenwel,maarhetverdwijntweernetzosnel.InRotterdamliggendezandhoppersaandekade.Volgensmijkunjenugoedkoopinkopen.TentweedenoemikdeverbredingvanhetWilhel-minakanaal.Waaromkandienietonmiddellijkwordenuitgevoerd?Volgensmijligtallesklaar.IknoemverdernogdeversnellingvandespoortunnelDelft,detransferiabijdegroeikernen,dedoorstroomvanhetstationUtrecht,viersporenGeldermalsen,misschiennogversnellingvandeaanlegvanfietspadeneneenversnellingvandeoplossingvandeverziltingvanhetKrammer-Volkerak.UitGelderlandhebbenonspositieveberichtenbereiktoverhetdoortrekkenvanhetRandstadspoornaarHarderwijkenoverdenoodzake-lijkebereikbaarheidsmaatregelenopdeValleilijn,delijnArnhem–Doetin-chem–WinterswijkenWinterswijk-Zutphen.Neemtdestaatssecretarisdemaatregelensnelterhand?.Ikganogevendoormethetspoor,inhetbijzondermethetsleutelprojectArnhem.Deeerstefasevandebouwvandeov-terminalwordtnaarverwachtingbinnenhetbudgetaanbesteed.Derealisatievandieeerstefasestarteindjuliditjaar.Ditismooi.Omdetweede,laatstefaseaansluitendaandeeerstetebouwen,dientmedio2012hettotaalbenodigdebudgettezijntoegezegd.Debeoogdeopleve-ringvandetotaleov-terminalisindatgevalmedio2012.Erisinmiddelseenoplossingsrichtinginzicht,begrijpikuitdebriefdiewijgisterenmochtenontvangen.Betekentditookdatwijnogsteedshettijdpadkunnenvolgenendatereenoplossingkomt?IkbenheeltevredenoverdeextramaatregelentegentrillingenengeluidsoverlastbijdesporeninArnhem.Hetisfijndatdeministerextrageldheeftgevonden.Ikzouwillendathijonsdattrucjeookeensleert.WanneerwordthetrapportvandeCODoverdeIJzerenRijnbesproken?Wanneerwordthetopenbaar?HetisduidelijkdatdoorhetstedelijkdeelvanRoermond,dewijkenDonderberg,hetVeldendeKemp,nooittreinenzullenrijden.DezevensporenophetRoermondseemplacementzullenaltijdoverbodigzijn.Kunnendezesporennietgewoonwordenverwij-derd,wantzestaandestedelijkeherstructureringvanRoermondzeerindeweg?MisschienkanditineenopendialoogmetdeBelgenwordengeregeld.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1228 DespoorlijnDeventer–Apeldoornisgevaarlijk,metnamebijVoorst.Erwordtalveeldoordegemeentenbetaald,onderanderederondwegbijTwello.DetunnelaandewestkantvanTwellohoortbijhetveiligmakenvandeoverwegen.ProRailgaatnogineigenmiddelenzoeken,hebikgelezen.Maarikmeendatikookergensietshebgelezenoveronder-uitputtingvandepotveiligespoorwegovergangen.MisschienkunnenwijdieinderichtingvanVoorstsluizen.AfgelopenweekheeftdeministervoorSinterklaaskunnenspelenbijdedoorhetCDAendePvdAgeëntameerdetweedetranchespoorsedoor-snijdingen.Erblijftnogeenlaatsterestjeover.WildeministerHoogkars-pelennietvergeten?Ikkomnuopdewegen.WijhebbenmaaréénverzoekontvangenoverhetlandsdeelNoord,namelijkeentoezeggingvan€900000alsNederlandserijksbijdrageaande233.Ikzalditmethetoogopdetijdnietuitleggen.Bovendienweetdeministerprecieswaarhetovergaat.Hijheeftnamelijkietstoegezegd,maarmenheeftnietsmeervernomen.Hetlijkteropdaterinhetvoorjaarvan2010belangrijkedefinitievestappenwordengezetindebesluitvormingoverdeplanstudieA1tussenApeldoorn–ZuidenTwente,knooppuntAzelo.Mijnfractiehechthierzeeraan.Hetismaardatdeministerditweet.Ikverwachtdatdeministervoordezomerpositiefbesluitoverhetregio-nalebestuurlijkevoorkeursalternatiefGroenlo–Enschede.DevraagisnuhoewijomgaanmetderestvandeN18vanVarsseveldnaarGroenlo.Alleenaluitverkeersveiligheidsoogpuntmoethierwelwatgebeuren.InhetkadervandemaatregelenvoordeA50vraagikaandachtvoordepositievanBeuningen.Ikhebhiernietveelovergelezen,maarhetdorpisomgevendoorsnelwegen,deA50,deA73,denieuwestadsbrugNijme-gen,straksdeenigebrugbijhetonderhoudvandeWaalbrug,endeWaal.Ikvraagmetnameaandachtvoordeexterneveiligheid.Demenseninhetdorpmakenzichzorgenoverhunveiligheidinhetgevalvaneencalami-teit.Bovendienvraagikdeministerofnietnualeenstudienaardecapa-citeitvandezogenaamdeDuitseBochtindeA73tussenEwijkenVenlonodigis.IsdeministerbereidomdeaanpakvandeN65alseenpilottebehan-delenenhiervaartachtertezetten?Hetgaatdanomeenpilotvoorderobuustheidvanhetonderliggendwegennet.HoestaathetmetdedoelgroepstrookopdeA67?DepubliekprivateaanpakvoorhetstukjeA4tussenBeneluxpleinenKlaaswaalismislukt.Hoegaanwijdaarmeeverder?DevragenoverdestartnotitieringUtrechtzijnbeantwoord.ErisechtergeenantwoordgegevenopdevraagofDeKrachtvanUtrechtkanwordenmeegenomenindetweedefaseMER.DeprovincieBrabantheefteenbrandbriefgeschrevenoververkenningendienietkunnenwordenuitgevoerdvanwegepersoneelsgebrek.Ditisinmiddelsblijkbaargesustmetbehulpvaneenenkeleextrafte.InhetNoordenwilmenprojectenuitvoerenmetregionaleregieviadeWRO-procedure.Ditlevertveeltijdwinstop,maarhetministerievanVerkeerenWaterstaatzitdaarblijkbaarnietoptewachten.Ikkrijghiergraageentoelichtingopvandeminister,wantalseraleentekortaanpersoneelis,hoekanerdaninhetkadervanhetcrisisakkoordnogtotverdereversnel-lingwordengekomen?Daarmeeismijnverhaalrond.Ikeindigmetdevraagwaarmeeikbegon:welkeprojectenwordenversneldaangepakt?DeheerAptroot(VVD):Voorzitter.Omdatmijnfractiezichdemeestezorgenmaaktoverdewegenendanmetnameoverdeknelpuntendiezichdaaropvoordoen,besteedikdaarmijntijdaan.Ikhebdeindrukdatdeaanpakvanhetopenbaarvervoerbehoorlijkvoortvarendverlooptendatdaarrelatiefveelgeldaanwordtbesteed.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.1229 Alshetomwegengaat,isderegeringookvoortvarendvanstartgegaan,maarikmaakmijnetalsdeheerKoopmansongerustoverderesultaten.Vande30spoedwetprojectenzijnertotopheden14vertraagdenvande33projectenvandeTracéwetzijner11vertraagd.Vanversnellingiserslechtsinéénvandie63projectensprake.Deverwachteopenstellinglijktvooralsnogmeetevallen,maareristotnutoegeenwinstgeboekt.Overi-gensrekenikeropdatdeaanpakuiteindelijkeffectiefiszoalsookisbeloofd.BijdebelangrijksteprojectenzoalsdeA4wegverbredingenhetnieuwedeelDelft–Schiedam,develedelenvandeA12,A1,A9,A13,A16,A20,A27enA2istotnutoegeensprakevanenigeversnellingendatisteleurstellend.DekeihardetoezeggingvandeministervanVerkeerenWaterstaatoverde30projectenSpoedwetis,datvooralleprojectendeschopdegrondingaatindezekabinetsperiodeendater10gereedzullenzijnaanheteindedaarvan.Daarrekenenwijop,daarhoudenwijdeministeraanenwijwensenhemdaarsuccesbij.Hetisheelgoeddatersamenmetdeprovincieswordtopgetrokken,maarikzouwelwatverderwillengaan.Waaromwordenergeenafsprakengemaaktopbasisvanboterbijdevis,fiftyfifty?Deprovinciesinnenaljarensteedshogereopcentenmotorrijtuigenbelastingenzijhebbenambi-tieuzeplannen.Deopcentenbrachtenin2000nog657mln.op,in2005wasditopgelopentotmeerdan1mld.enditjaarstijgendeopbrengsteninderichtingvan1,4mld.Jekuntdaarovermopperenenalshetnietgoedwordtbesteed,mogenwijdatookdoen,maardieopbrengstenbiedenvooralenormekansenomteinvestereninwegen.Veelprovinciesdoenditookofgaanditdoen.Ikhebdeindrukdathetvoordeinwonersnietsuitmaaktwieeenwegbetaalt,Rijkofprovincie,alsdienieuwewegenermaarkomenenalsbestaandewegenwordenverbreed.Dekwaliteitvanhetonderliggendewegennet,deN-wegen,isinNederlandlangnietoporde.MKBNederlandbrachtbijvoorbeeldeindvorigjaar55knelpunteninkaartdiewatmijbetreftalle55moetenwordenaangepakt.Latenwijditmetelkaaroplossen.Daarvoorkunnenwijaansluitenbijdekomendecrisis-enherstelwetenhetfeitdatprovinciesveelmogelijk-hedenenoverhetalgemeenookdewilhebbenomhetaantepakken.Minister,waaromzegtuniet:wijdoenhetfiftyfifty?Ikzalaantonenhoedatkan.Alseenprovincieeenprojectaanpaktenzijfinanciertdehelft,kanderijksoverheiddeanderehelftfinancieren.Hoe?Datisnietzoinge-wikkeld.Mijnfractieisgeenvoorstandervandekilometerheffing.Deinvoeringervankostal4mld.voordatdeeerstefactuurdedeuruitgaat.Alsditbedragbeschikbaarwordtgesteldenvervolgensaandeprovincies,diejaarlijks1,4mld.aanopcentenontvangenenbijna4mld.inreservehebben,wordtgevraagdomtenminstezo’nbedragtebesteden,danzoumetspoed8mld.kunnenwordenuitgegevenvoordeN-wegen.Zowordenheelveelknelpuntenopgelost.Waaromdoenwijhetnietzo?Geendiscussie.Latendeprovinciesmaarsnelmetdeplannenkomen.Wijdoenhetfiftyfiftyenkunnensneleenenormeklapmakendoorineenkeer8mld.teinvesteren.IkzalnuietszeggenoverdeprioriteitdiedeVVD-fractieaaneenaantalwegentoekent.DehoogsteprioriteitheeftdeA4,debestaandeverbre-dingenhetdoortrekkenvandeA4-Noord,hetontbrekendedeelenookdeA4-Zuid.HetisbekenddatdirectnadezomerdeknoopwordtdoorgehaktoverdeA4-Noord.WanneerkanditookvoordeA4-Zuid?AandeA1wordtmondjesmaatgewerkt.Mijnfractiepleitvoortenminstetweekeerdrierijstrokenoverhetheletraject,maartussenApeldoornenDeventertweekeervier.Waaromwordendebesluitenvooreendeelpasvolgendjaargenomen?DeverbredingvandeA12moetwordenversneldenditgeldtmetnamevoordeflessenhalstussenEdeenGrijsoord.DeA15wordtaangepakt,maarhetisdevraagofdebouwtijdnogwatmeerkanwordenbekort.DewegisergbelangrijkvoordeRotterdamsehavenenermoetwordengevreesdvoorgroteoverlasttijdensdewerk-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12210 zaamheden.OokdetweedeoeververbindingtenwestenvanRotterdammoeterkomen.Erzijntweemogelijkheden.Welkeheeftdevoorkeurvandeminister?Ikkannualzeggendatmijnfractieeentunnelwilengeenbrug.DezeverbindingisechtnodigvoorhetRotterdamsehavengebied,voordeeconomieenvoordeveiligheidenbereikbaarheidvandebewo-ners.Nuiserinfeitemaareenontsluiting.DeA58enN67Eindhoven–Venlozijnessentieelvoorhetvrachtverkeer.Ikleesdaterwordtoverlegd.Ikbegrijpdatoverlegnodigis,maarinwelkstadiumverkeertdebesluitvormingnu?Isversnellingmogelijk?IkfeliciteerdeministermetdebesluitenvoorderingEindhoven.Hijheeftnadereinformatietoegezegd,maarditiseenprimaresultaat,wantditiseenvandedramatischeknelpunten.Hetisprimadathetontbrekendedeelwordtaangepakt.IkzougraagdezelfdevoortvarendheidzienbijderingUtrecht.Ikweetdatdeprocedureloopt.Natuurlijkzijndeverschillendevariantenbespreekbaar,maarikmaakergeengeheimvandatnaardemeningvanmijnfractieeenvariantmetalleenmaarinvestereninopen-baarvervoerengeenasfalterbij,geenoplossingbiedt.Daarmoetenwijgeensecondetijdaanverspillen.DeRijnlandRoutemoeterabsoluutkomen.HetRijkmoethierookverant-woordelijkheidvoornemen.Hierwordtsamenmetdeprovincieaangewerkt.Ikzegerwelbijdatmijnfractiedezeermilieuonvriendelijkevariantdwarsdoordepoldernietzalsteunen.Datkanechtniet,maarderoutemoeterwelkomen,fatsoenlijkingepast.Deknoopmoetsnelwordendoorgehakt.DeheerKoopmans(CDA):DekrachtdadigetaalvandeheerAptrootkrijgtnuineensietswonderlijks.Isditde«notinCharliesenHelma’sbackyard»-variant?DeheerAptroot(VVD):Hetisnietinmijn«backyard»,maarhetiswelknapindebuurt.Vandaardatikhierveelvanafweet,ookalwerkikmijpassindsjanuariindezeportefeuillein.IkzalstrakslatenziendatikookveelweetvanhetverkeerspleinJourewaarikvaaklangsrijd.IkbenblijdatdeheerKoopmansonderdeindrukisvandekennisvanzakenvandeVVD-fractie.DeheerKoopmans(CDA):Devraagisdanwelkevarianterdanwelmoetwordengekozen.DewegmagnietdoordeachtertuinvandeheerAptrootlopenennietbijHelmadoordevoortuin.Waarmoetdewegdanwelkomenteliggen?DeheerAptroot(VVD):Deweggaatingeenenkelevariantdoormijnachtertuin,losvanhetfeitdatikineenflatwoonengeenachtertuinheb.JemoetdeweggoedinpassenenmijnfractiepleitvoorhetuitbreidenvandeTjalmaweg,daarnaeenstukjeA44endandirectonderdeStevens-hofpolderverdieptaangelegd.VoorVoorschotenkunjenietandersdanvooreendureoplossingkiezen,wantwijkunneneenwegmettweekeertweerijstrokenwaar100km/umagwordengereden,nietdwarsdoorhetdorpaanleggen.Daarmoetietsvaneentunnelkomen.Ikdenkdaaromdathetinderichtingvandedurevariantzalgaan.MevrouwRoefs(PvdA):DeheerAptrootstudeerthard,maarhijlooptvooruitopdemeningvanzijnfractie.HijisvoorstandervandeRijn-Gouwelijn-West.AlswijdeRijnlandRoutewillenaanleggen,moetenwijtochookgaanvooreengoedeov-ontsluitingvandenieuwewoonge-bieden?OokoverUtrechtzegthijwathijnietwil.Wilhijweleenontslui-tingdoorLeidscheRijnenAmelisweerd?DeheerAptroot(VVD):Voorhetlaatstezijneralternatievetracésendaarwillenwijnaarkijken.DiehoevennietpersedoorLeidscheRijnenAmel-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12211 isweerdtelopen.Ikhebechtergezegddateenvariantwaarinernietsaandewegenwordtgedaanmaareralleenopopenbaarvervoerwordtingezet,geenoplossingzalbiedenvoorderingUtrecht.InantwoordopdevraagoverdeRijnGouwelijnkanikzeggendatalswijdantochgeldmoetenuitgeven,deRijnlandRouteveelmeereffectzalhebbenvoorderegiodandeRijnGouwelijn.Ikbendaarniettegen,maardeRijnlandRouteheeftduidelijkdevoorkeurvanmijnfractie.HetTracébesluitA27Utrecht–Bredaisvertraagdvan2010tot2012.Ikhebdaarmoeitemee,wantmetnamedebrugbijGorinchemiseenramp.Derealisatiewas2011,erwordtnugesprokenover2014.Datkannietwaarzijn.Ditmoetsnellergebeuren.ErisookeencapaciteitsprobleemopdeA27Almere–Utrecht.Daarwordtaangewerkt,maarwanneer?Hetideevanoud-collegaHofstravandeVVDomeenIJmeerbrugaanteleggen,iswarmomarmddoorhetCDAinderegio.Ikvraagdeministerofhijbereidisomeenserieusonderzoektedoennaardemogelijkheidvaneendergelijkeverbindingvoorauto’senopenbaarvervoer.MetdesteunvandeVVDenhetCDAzouditmogelijkmoetenzijn.IkbenblijdatdeCDA-fractieookeenwarmvoorstanderisvandeaanpas-singvanhetverkeerspleinJoure,wantikkomerminstenseenkeerpermaandlangs.Hetiseengevaarlijkverkeerspleinenookoverigenseenknelpunt.DeaanpakvandeN61wordtonderzochtinhetkadervandecrisis-enherstelwet.Ikrekenopeenpositiefbesluit.ErzijnnoggeenplannenomhetdeelvandeN201indeprovincieUtrechtaantepassen.Ikpleitdaarwelvoor,wantdiewegmoetoverhetheletrajectnaartweekeertwee.IsernieuwstemeldenoverdeN23?DeministerisactiefmetderegiobezigoverhettrajectvandeA35hetdeeltussenNijverdalenZwolle.KanditookinhetMIRTwordenopge-nomen?IkkrijggraageenupdatevanhettijdschemavoordeN18.Ikwiltweekeertweerijstrokenen100km/u.VandaagisereenpetitieaangebodenoverdeN65.DeaanpassingisooknoodzakelijkinhetkadervanBrabantstad.Deregioendeprovinciehebbeneenvoorstelgedaan.Watishetstandpuntvandeminister?IksluitmijaanbijdevraagvandeheerKoopmansoverdeE233.Hetmoettochmogelijkzijnomsamenmetderegioenhetbuurlandoptetrekken?.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.IndebattenmetdeministervanVerkeerenWaterstaatdaagtbijmijnfractiewelvakerhetperspectiefvanLosAngeles.HijkentLosAngeleswaarschijnlijkwelvandichtbij,wanthetmoetzijnbronvaninspiratiezijn.Daarliggenallerleiwoonwerkgebiedenopbehoorlijkeafstandvanelkaarendetussenruimteishelemaalvolge-plemptmetasfalt.Erzijnsnelwegenvansomswel20rijbanenbreed.Ikdenkdatdeministerinkatzwijmzouvallenalshijdatzouzien.Dusniet3,4of5banen,nietdatkneuterwerk,nee,gewoon20banenenrijdenmaar.HetfascinerendeisdatLosAngelessindsjaarendagindefiletoptienvandeAmerikaansestedenstaat.Dusookalblijvenzedaarasfalteren,zekomennietvandefilesaf.Debereikbaarheidvandiestadsmetropooliseengrootdrama.Mijnfractieheeftsomsdeindrukdatdeministerzichietsteveeldoorditslechtevoorbeeldlaatinspirerenendatandereledenvanhetkabinethethemookwelerggemakkelijkmaken,metgeld,metproceduresenmethetwegpoetsenvananderebelangendiehettegendewereldvanhetasfaltsnelafleggen.IkmaakmijsamenmetdefractievandeVVDernstigzorgenoverhetwegenprogrammavandeminister,nietomdathetvertragingoploopt,maaromdaterzoveelpolitiekeenergieachterzit.Watikechtverontrus-tendvind–endankijkikooknaardeministervanVROM–isdaternietalleensprakeisvanversnellingvanbestaandeprojectenendeverbredingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12212 vanbestaandewegen,maardaterookeenforsaantalnieuwedoorsnij-dingenvanhetNederlandselandschapopstapelstaat.Alsikallestudiesdiedaartoezijnopgezeteninprocedurezijngenomen,aanmijvoorbijzietrekken,slaatdeschrikmijomhethart.WatblijfterovervandekwaliteitvanhetNederlandselandschapalseropnieuweengroterondewordtingezetmetallerleinieuwetracés,nieuweplannenennieuweprojecten?Waarblijfthetkwetsbarebelangvanderuimtelijkeordening?Voormijntweedepunttrekikeenvergelijkingmethetballetje-balletje-spel.Datwordtgespeeldmetdrieluciferdoosjesendiejongensdoendatheelhandig.Jesnaptnooitwaarhetballetjeisgebleven.Hetiseraltijd,maaralsjedenktdathetonderdatdoosjezit,ishetweg.Zoishetmethetklimaatbeleidvandezeministerook.Hetiser,jeweetdathetermoetzijn,jewijstenhetisweg.Vanheteneinhetanderedebatishetdoosje,doosje,doosje.Jedenkt:nuhebikhet,maarneehoor,hetisweerweg.DeministerziteraltweejaarenikhebhemnognooitopeenhardetoezeggingoverzijnbijdrageaanhetklimaatbeleidvandeministervanVROMkunnenbetrappen.OokinhetlaatsteoverlegoverSchoonenZuinigstierfdebijdragevandesectorverkeerenvervoerweerinschoon-heid.BijAndersbetalenvoormobiliteitzienwijhetzelfde.Daarpratenwijmorgenover,maarookdaarissteedssprakevanuitstel.Ikhebhetdeministervorigekeeralvoorgehoudenenikzalhetnietherhalen,maarhijstapeltuitstelopuitstelalshetomhetklimaatgaat.Debijdragevandesectorverkeerenvervoervoorhetzichtjaar2020wordtalmaarvagerenonduidelijker.Erschijntcompensatietekomen,maarniemandweetwaarhetovergaat.Ikweeteendingzeker,deministerzaldedoelstellingvoor2020niethalenookalisdesectorverkeerenvervoerdaarinontzettendgematstinvergelijkingmetdeburgersendeindustrie,wantheelveelgroeiwordtalgeaccommodeerdentoegelaten.Hijstapelttekortoptekortenuitstelopuitstelenhetblijftallemaalonduidelijk.Misschienkanhetinditdebatwordenopgehelderd,maarikvreestochvoordeuitkomst.Eenderdepuntvanzorgvoormijnfractieishetspoor.WijhebbeneenwatlastigebriefoverOVSAALontvangen.IksnaphetpuntvandeheerKoopmans,maariksnapookheelgoedwaardeheerCrameroversprak.Erwordtweeruitstelaangekondigd.MijnfractiezougraagziendathiernuechtvolgaswordtgegevenenOVSAALishiermaareenvoorbeeldvan.Nederlandheefteengroteachterstandinhetopenbaarvervoer.Stedelijkenetwerken,verbredingvanhetspoor,verbeteringvandecapa-citeit,hiervalteenenormewereldtewinnen.Datisdemetropoolwaarmijnfractievoorstaat,nietdatLosAngelesvandeminister.Hijheeftzichzelfenhetkabineteenforsedoelstellingvan5%reizigersgroeiperjaarbeloofd.Hoestaathetdaarmee?Hoestaathetmetalleprojectendiedaarvoornodigzijn?Ikkomnuopeenaantalspecifiekepunten.Ikbeginmeteenonverwachtpunt:deprovincialewegen.Deministerheeftzo’nanderhalfjaargeledenineentelevisie-interviewgezegddatdieeenbelangrijkspeerpuntzijn.Inzijnvisiezouereentweederijkswegennetmoetenontstaan,allewegenvierbaanszodaterflinkhardkanwordengereden.Mijnfractieisdaarnietvoor.Ikvraagdeaandachtvandeministervoortweeprojecten.IndeeersteplaatsdeN18TwenteAchterhoek.Daargaathetfout.Daarwordtgewooneennieuwewegaangelegd,vierbaanswaar100km/umagwordengereden.Erkomenveelnieuwetrajectentenkostevanhetprachtigelandschapindieregio.Datmoetjedusnietdoen.IkkrijghiergraageenreactieopvandeministervanVROM.InBrabanthebbenzewelbegrepenhoejehetmoetdoen.IkbenaangenaamverrastdoordeinteressantevisiedieeenaantalgemeentenheeftontwikkeldopdeN65.Zijlatenziendatmetslimmeoplossingenalsviaductenenhetwegwerkenvankrui-sendewegen,dedoorstromingopdeprovincialewegenkanwordenverbeterdzonderextraasfalt.Bovendienbevordertditdeveiligheid.EenvandegrootsteproblemenvanprovincialewegenisimmersdatzeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12213 buitengewoononveiligzijn,metnamevoorandereweggebruikersdiedergelijkewegenmoetenkruisen.DaaromvraagikdeministernamensmijnfractieofhijzovriendelijkwilzijnomdeaanpakvandeN65aantewijzenalsexperimentinhetkadervandeN-wegen.Ditzoubetekendatgemeentendiezichmetditsoortprojectenbezighouden,ondersteuningkrijgenvandeverschillendebetrokkenministeriesomopintegralewijzedeaanpakverdervormtegeven.Hetgaatdusnognietomgeld,maaromdeerkenningdatdezewerkwijzeendezeintegraleaanpakeenverdereuitrolverdienen.Ditzoutocheenmooieinvullingzijnvandeambitievandeminister.Ikkrijggraageenconcretetoezeggingvanhem.BijdeA4MiddenDelflandgaathethelemaalfout.Ikhebaltijdbegrependatdeministereenmanvandraagvlakis.Indedebattenoverdekilometerheffinghoorikdatheelvaak.VlaardingenenSchiedamzitteninmiddelsindeallerhoogsteboom.Daarishetdraagvlakduswegge-vallen.Ikkrijggraageenuitlegvandeminister.IkhebnogeenvraagvoordestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatoverdetrams.Eindvorigjaarisereenmotieaangenomenwaarinderegeringwordtgevraagdomwaarmogelijklokaleenregionaleinitia-tievenbijdeuitrolvannieuwetramlijnenteondersteunen.DitheeftinhetbijzonderbetrekkingopMaastricht,Nijmegen,ZwolleenKampen.IkleesdaarweinigoverindeafsprakenlijstvanhetbestuurlijkoverleginhetkadervanhetMIRT.WildestaatssecretarisingaanopdestandvanzakeninMaastrichtenZwolle?Mijnvoorzichtigetaxatieisdatditredelijkverloopt.InNijmegenenArnhemlijktdeboelechterdeverkeerdekantoptewordengeduwd.Wilzijnogdezezomereenstartbeslissingnemenopdatderegio’swetenwaarzijaantoezijn?MijnlaatstepuntheeftbetrekkingopdewegenrondUtrecht.Deproce-dureskunnendaarflinkwordenbekort.Stopdatproject!Stopmetaldiefantastischeideeënoverextradoorsnijdingenvandattochalgetormen-teerdelandschapenkiesvoorhetuitwerkenvanDeKrachtvanUtrecht.Dandoejeprecieswatwijhieroppapieraltijdhebbenafgesproken.Voordatjenieuweinfrastructuuraanlegt,gajeeerstalleanderevoorlig-gendealternatievenmaximaalgebruiken.DitisvolgensmijwatergebeurtinDeKrachtvanUtrechtenditisnogveelbeterdandeOVPlusPlusvariantdienudoordeministerwordtbekeken.Ikdringeropaandatdeministerzichmetkrachtachterdezevariantstelt.Diemoetverderwordenuitgeroldenhetgedoeovernogmeerasfaltinderegiokandanachterwegeblijven.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Voordatikmijnsinterklaas-lijstjeweerzalindieneninditdebat,maakikeersteenaantalwatmeerbeschouwendeopmerkingen.WijmoetenmijnsinziensinditdebatooksprekenoverdevraagwaarhetMIRTvoormoetstaanenhoewijdaarmeemoetenomgaan.Ikzalindeeersteplaatsietszeggenoverdebevindingenvandecom-missie-Elverding.Daarwordtnogeenapartoverlegovergevoerd,maarditonderwerphoortnaarmijnmeningookinditdebatthuis.Inhetprocesdatmoetleidennaareenmeerintegraalmeerjarenprogramma,wordthardgewerktaangebiedagenda’sen-documentenenaanverstede-lijkingsafspraken.Indestukkenstaannogzesvergelijkbaredocumenten.Jekunteenhelestudiemakenvanhetjargon,maardatterzijde.Indeuitkomstvandebestuurlijkeoverleggenstaantraditioneelweervooraldeprojectencentraal.DeElverdingaanpakisterugtevindenindeprojectendiewordenversneld,althansvooreendeel,maarikziedeintegraleaanpakveelminderterug.ZowordteenmogelijkeverbredingvandeA1tussenDeventerenAlmelogenoemdzonderdaterietswordtgezegdovereenkoppelingmetruimtelijkeordeningenopenbaarvervoer.Hoetoetsendebewindsliedenallerleiverkeersplannenophunbijdrageaanderuimte-lijkekwaliteitvaneengebied?DeA1isalleeneenvoorbeeld;hetgaatmijomdemaniervandenken.Ikkomhierstraksnogopterug.EenaantalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12214 provincieszoalsZuid-HollandenGelderlanddenkthierwelheelintensiefoverna.MijnfractieverwachtdatinalleplanneninhetMIRTdemobiliteitsladderuitdemotie-Roefs/Cramercentraalkomttestaan.EenverwijzingnaardeNotaRuimteofdeNotaMobiliteitisdusnietvoldoende.ErmoetwelinvullingwordengegevenaandeLaddervanVerdaas.Wordtditintegraledenkenalindepraktijkgebrachtindegebiedsagenda’sendebestedings-afspraken?Eigenlijkisdevraagstellen,hemookbeantwoorden.Ikbenervanovertuigddatditonvoldoendegebeurt.IkrichtmijinditgevalinhetbijzondertotdeministervanVROM,wantdeRblijftinditdebatinder-daadonderbelicht.IndeoverleggeninhetkadervanhetMIRTwordtookgesprokenoverdekrimpgebiedenzoalsdeParkstadLimburgenOost-Groningen.Devlagbestedingsafsprakendektdeladingdusnietmeer.Wellichtkanvoortaanwordengesprokenovergebiedsafspraken;dankanerovergroeienkrimpineentermwordengesproken.Hoezullendebewindsliedendezeafspra-kenkoppelenaandemeerglobalegebiedsagenda’s?Eenbelangrijkpuntvoormijnfractieisdeverdichtingenhetbinnenste-delijkbouwen.Hetismooidatdekostenvanbinnenstedelijkebouw-opgavenwordenonderzocht.Zijndebewindsliedenbereidomeenmaat-schappelijkekosten-batenanalyseoptestellenzoalsvoorgestelddoordeZuidvleugel?Ikbenvanmeningdaterooknadrukkelijknaardemogelijk-hedenvoorvereveningmoetwordengekeken,wantanderskandebinnenstadnietconcurrerenmetheteerstvolgendeweiland.Alserdantocheennieuwewijkkomt,moeteenhoogwaardigeov-aansluitingeenkeihardevoorwaardezijnennietalleeneenafslagopdesnelweg.IkbenbenieuwdnaardeuitwerkingvandeonlangsaangenomenmotiewaarinwordtgevraagdomeenhogereverdichtingambitievoordeRand-stadinhetMIRTditnajaar.DefractievandeChristenUnieheeftgevraagdomeenvervolgophetsuccesvollebinnenhavenbeleid.Hetdoetmijdeugddatmethetaanvul-lendbeleidsakkoordextramiddelenbeschikbaarzijngekomen.Natuurlijkkandaarmeedecrisisnietwordenopgelost,maarzowordtweleengoederandvoorwaardegecreëerdwaardoordebinnenvaartstraksweerverderkangroeien.Ikweetdatdestaatssecretarisderegio’sinhetkadervandetweedetrancheheeftuitgenodigd.Kanzijalietszeggenoverhoezichditontwikkelt?Debinnenvaartmaaktzichookzorgenoverdecontinuïteit.IkkomnuaanmijnrondjeNederland.IkbegininhetNoorden.Deprovin-cieFryslân–ikhebbeloofddatikhetzozouuitspreken–heeftgeenfinan-ciëlewensen.Ditzaldebewindsliedenaanspreken.DeprovincieheeftvoorgesteldenkeleprojectenzelfuittevoerenineenWRO-procedure.MetdezeprocedurekunnenprojectenalsdeN31enhetknooppuntJourewordenversneld,kandewerkdrukophetministeriewordenontlastenkaneengroteregionalebetrokkenheidontstaan.Waaromgaandebewinds-liedennietmeeinditaantrekkelijkaanbod?Ikhebeenuitgebreidetekstoverhetoostenvanhetland,maariksluitmijaanbijdeinteressantevragenvandeheerVendrikoverdeN18.IkleesvanallesoverdemarsroutevoordeN35,maarnietsoverdeuitvoeringvanmijnmotieoverdeaanpakvandespoorlijnernaasttussenZwolleenWierden.DitiseigenlijkeensoortElverdingaanpak.IkgaovernaarhetWesten.DeplannenvandeZuidvleugelvooreeninte-graalov-netwerksluitenaanbijmijnmotievooreennieuwevisieopregionaalov.Ikwasdanookblijverrastdateenprovincieditopdezemanieroppaktenuitwerkt.Ikbendaareigenlijkweleenbeetjetrotsop.IkhoorgoedeberichtenoverdeRijnGouwelijn.IsdestaatssecretarishetmetmijeensdatdewoningbouwlocatieValkenburgtijdigmoetwordenvoorzienvanhoogwaardigov?MijnfractiezougraagziendathetZuidvleugelnetintegraalwordtmeege-nomenindeverkenningvoorwegenrondRotterdam.RotterdammoethetechtbetergaandoendanUtrecht.BijdewegenplannendaarishetovTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12215 zeermagerbedeeld.Ikbegrijpbestdaterhierendaarwatextraasfaltnodigis.Ikdurfhetbijnaniettezeggen,maartoch.Deov-plannendienuwordengenoemd,warenallangbekend.NuwordtdehandopgehoudenbijhetRijkvooreenaanvullendov-programmaendatisdusboterzacht.IkvraagdebewindsliedenomtoetezeggendathettotaalpakketmeerovbevatdandereedsbekendeplannenzoalsRandstadspoor.Ovmoetdusnietophettweedeplan.Ermoeteentotaalpakketkomenmetmeerovdannuindeplannenzit.Ikbenbenieuwdnaardeuitvoeringvanmijnmotieoverdeov-kokerA9Amstelveen.OVSAALismisschienwelvierjaarvertraagd,blijktuithetantwoorddatvandaagwerdgegevenopKamervragen.ProRailheeftineenveeltelaatstadiumnaardeplanninggekeken.HetauditteamsteltdathetaanProRailligtdaterditjaarnoggeentrajectbesluitkanwordengeformuleerd.DeNSheefthiervoorgewaarschuwd,zohebikbegrepen,maarhetistochmisgegaanmetalsgevolglangerereistijdenendusminderreizigersvoorNS.Welkeconclusietrektdeministerhieruitvooranderespoorprojecten?MijnmotieoverdehogefrequentieAmersfoort-Zwolleisvooralgerichtopdecorridorbenaderingwaarvooreenslimmereoplossingmoetwordenbedacht,maarnulijktheteropdatikmijalleenmaarrichtteopeenextratreintussenAmersfoortenHarderwijk.Ditiseenbehoorlijkmagereuitlegvandemotieendieisnaarmijnmeningdanookonvoldoende.VoordeZuidwestelijkedeltawordenveelkansenopgepaktinhetWater-plan.HoegaatdestaatssecretarisommethetinteressanteplanvoorhetGrevelingenmeer?OpmeerdereplaatsenindebriefwordtgesprokenovereenmogelijkespoorlijntussenBredaenUtrecht.Ditkomtmijbekendvoor.Deministermoetnogsteedsmijnvragenoverdezespoorlijnbeant-woorden.Ikbeneengeduldigmens,maarhijmoetnutochechtwelsnelhelderheidverschaffen.ZoontstaatervanzelfvertragingmetdeA27terwijlditnaarmijnovertuigingechtnietnodigisenhetspoorjuistveelkansenbiedtvooreenrobuusteaanpakvandeA27metminderoverlasttijdensdebouw.MijnfractiezietmetbelangstellinguitnaardeverlengingvanhetMIRT.Watzullenwijdaarconcreetvankunnenzieninhetnajaar?Hierendaarwordteropvooruitgelopen,maarikkrijggraagzichtophettotaalplaatje.Hetisbekenddatervanmijnfractieveelbinnenvaart,veelspoorenveelbusbaneninmogenvoorkomen.DevijfprojectendiewordengenoemddoordeCDA-fractie,hebbentochvooralweerbetrekkingopasfaltendaarbeniknietzovangecharmeerd.Hoezaldenationalemarkt-encapaciteitsanalyseeruitzien?Kandeministerhieralietsoverzeggen?KandeKamerinhetnajaareenstart-notitietegemoetzien?Wordendeuitkomstenvandeanalysegebruiktvoordevisieregionaalov?TotslotdeA4Midden-Delfland.Nahetspoeddebatwasikvanplanervandaagnietsovertezeggen,maardeministersteltnuzelfdathettaak-stellendbudgetonvoldoendezalzijnendathijbereidisomextramidde-lenbeschikbaartestellen.Danvraagthijerom,wantditisprecieswatikvoorspeldheb,watiknaarvorenhebgebrachtenwaaromikenigszinsverguisdben,tenonrechte.Daaromhebikde«A4metvaart»-variantvoorgesteld.Diebevatteweleenmeereenduidigeonderbouwingvandekostendieverdergingdanhetvoorstelvandeminister.Hetzouvolgensdeminister150mln.duurderwordenendatwasvolgenshemgeenkattendrek.Hoegrootisdannuhettekort?Isvolgensdeminister150mln.welkattendrek?DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Ikbendelaatsteinhetrijtjediezijnwensenmaguiten,voorzoverhetwensengenoemdmogenworden.IkwaswelgecharmeerddoorhetverhaalvandeheerVendrikoverhetballetje-balletjespel.Ikzaghethelemaalvoormij.Ikhebaltijdgeleerddatjenietaandatsoortspelletjesmoetmeedoen.Duswellicht...TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12216 Ikbeginmethetspoor.In2008wasdevervoersgroeivoorhetspoor4,1%,bijna1%onderdeambitievandeminister.Zolanghijministeris,heefthijnogsteedsnietaanzijnambitiekunnenvoldoen.Hijschrijftnudathetnogeenheletoerzalwordenomdevervoersgroeiindekomendetijdvasttehouden.Isditvoorsorterenophetloslatenvanzijnambitie?Nahetfalenvandetolpoortjesenhetovernemenvanderegieovergroteprojec-ten,kiesthijervooromdegeschiedenisintegaanalsdeministerdiefaaldeomhetspoortebevorderen.Ofkunnenwijalsnogeenimpulsverwachten?Ikhoopnatuurlijkophetlaatste.DeKamerheefteentweedevoortgangsrapportageontvangenoverdekabinetsambitiespoor.Hetismaargoeddatdierapportageswordenopgesteld,wantandersisdevoortgangnauwelijkstezien.Hetisspijtigdatikditzomoetzeggen,maarditisonzegrootstekritiek.Erwordtvanallesbesprokenenonderzocht,maarerwordennauwelijksresultatengeboekt.Erisnietsmismetonderzoek,sommigegroteprojectenbeginnenmetonderzoek,maaruiteindelijkmoetenertochresultatenwordengeboekt.Hetistochallangduidelijkdaterfietsenstallingengebouwdmoetenwordenenwaar.OokdeP&R-plaatsenzijneral.Wijwetenookwaardewachtruimtesopdestationonvoldoendezijnenhoeeenaantalkleinerespoorlijneneenimpulskankrijgen.Daarkunnengewoondadenwordengesteld,of,indewoordenvandeminister,daarkandeschopindegrond.Ikvreesdatdeministerzijntermijnuitzitmetheelveelambitiesenmooiewoorden,maardateronvoldoendeverbete-ringentotstandzullenkomen.Ditzouzeerspijtigzijn.Nuzelfsblijktdateenvandeparadepaardjes,dembo-ov-kaart,denekwordtomgedraaid,vraagikmijafwataldiepraatjesenspoorambitieseigenlijkwaardzijn.Meerderefracties,maarzekerookdeSP-fractie,hebbengeprobeerddeministertipsmeetegevenvoordeverbeteringvanhetspoorvervoer.Mijnfractieheefteenspoorboekjeopgesteldmetheelveelspoorplannen.DeministergeeftdeSPeencomplimentvoordecompleetheidvanhetboekje,maarhijschuifthetvervolgensgewoonterzijde.Ikheblieverdathijergeencomplimentenovermaakt,maarerwelheelveeluithaalt,danandersom.Wijkrijgeneenabsurdrekensommetjevoorgeschoteldomvervolgenstehorendathetniethaalbaaris.Volgensmijisditflauwekul.Alsdeministerechtambitiesvoorhetspoorheeft,zouhijdeplanneninhetboekjevooreeneersteonderzoek,inhetMIRTverwerken.Erzijnechtgoedeprojectenbij.Utrecht-Bredaisbijvoorbeeldalgenoemd.Vederzijner20projectenvoorspoorverdubbeling,wordtvoorgesteldomeennieuweverbindingtussenAlmereenAmsterdamennogeensachtnieuweverbindingenaanteleggenenwordtingegaanopdemogelijkheidomeenheleboelstationsteopenen.Erkanheelveelwordengedaanopkortetermijn.Ikroephetkabinetopomnueensechtpolitiekemoedtetonenenachterzijnambitiestegaanstaan.HetgebrekaanmoediswelheelduidelijkbijhetspoorUtrecht–Breda.DeheerCramerheefterookalovergesproken.Deministerwilhetblijkbaarniet.Hijblijftzijnhakkeninhetzandzettenondankshetgroteenthou-siasmevanreizigers,bouwers,gemeenten,provincieseneengrootdeelvandeKamer.Formeelhoudthijdedeurnogopeenkier,maarmethetverstrijkenvandetijdwordtdekansopeensuccessteedskleiner.Waaromisdeministernietbereidomdezekansaantegrijpen?EenanderparadepaardjeisdeMaaslijn.Diewordtnuvoor36mln.aange-pakt.Erkomeneindelijkpasseerstroken,datisprima,maardatisnoggeendubbelspoor.Hoeveelduurderzaldubbelspoorzijn?HetrisicoisimmersgrootdatdaartoealsnogmoetwordenbesloteninhetkadervandeuitwerkingvandemotieoverGroningenenMaastricht.IkhebgemengdegevoelensoverOVSAAL.IkbenpositiefoverdeaanpakvandetreinverbindingSchiphol–Amsterdam–Almere–Lelystad.Erwordteenbreedscalaaanmogelijkhedenonderzocht.Deministerheeftaleerdergezegddatdaarbijookzalwordennagegaaninhoeverredezeverbindingkanaansluitenophetmetro-entramnetvanAmsterdam.InTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12217 afwachtingvandeuitkomstenvanhetonderzoekhiernaar,zaldeministerdeschopindegrondstekenvooreenspoorverdubbelingdiesowiesonodigis.Eendergelijkeaanpakisprima,maarnublijktdatertochweervierjaarvertragingoptreedt.Zogaathetweerdeverkeerdekantop.Hoekandit?Watdoetdeministeromdittevoorkomen?DeministerheefteerdertoegezegddathijdeKamerzouinformerenoverdeboogWeesp-Holendrecht.Wanneerkomtdieinformatie?DesmetopdeaanpakvanhettreinverkeertussenAmsterdamenAlmereisdatdeintegraliteitervolledigisuitgehaald.WaarjuisthetMIRTmoestzorgenvooreenbredebenadering,heeftdeministergekozenvooreenengebenaderingdoornualdewegenenhetovlosvanelkaartezien.Metallegevolgenvandien,wantdewegeninderegioAmsterdamwordenalflinkverbreedenerisaleenroepomverbredingvandeaansluitendewegen.BovendienweetAmsterdamzichgeenraadmeermetaldieauto’s.Erwordenflinkeparkeergaragesbijgebouwd,maarhetstadsbe-stuurwilookauto’sgaanweren.HoekanAmsterdamwordengeholpen?WordtAmsterdamverderindeproblemengeholpendoordekraanopentedraaienendestadtelatendweilenofkiestdeministervooreeninte-graleaanpakwaarmeedestadechtisgeholpen?DesituatievanderingUtrechtkanhiermeewordenvergeleken.DemislukkingvanAmsterdamdreigtnuvoorUtrecht.Ookdaaroverweegtdeministerdekraanopentedraaien.Hijzitmethetprobleembijwiedevolgendestrooksnelwegdoordeachtertuinwordtaangelegd.Utrechtzietaldieextraauto’sookalinderichtingvandehistorischebinnenstadkomen.Waarmoetendieauto’sblijven?Hetkanookanders.Metsnellerefietsroutes,P&R-plaatsen,lightrail,spoorverdubbelingennieuwestations.Daarmeekandeministerervoorkiezendaternieteerstwordtingezetopdeauto,maaropbeterealternatievenvoorprettigvervoereneenleefbareomgeving.IsdeministerbereidomDeKrachtvanUtrechtserieusinoverwegingtenemen?Eenvandewegendieiktochwilnoemen,isdeN65.Diestaatalheellangophetlijstje,maariederekeeralswijerbijnazijn,wordtdewegweergeschrapt.Ditzounuechtdelaatstekeermoetenzijn.Iksluitmijaanbijanderesprekers,wantikbenookgecharmeerdvandeplannenvanderegio.IndebriefoverdeNoord/ZuidlijnschrijftdeministerdathijmetderegiooverlegvoertoverdeAmstelveenlijninrelatietotdeNoord/Zuidlijn.Hijverwijstnaardecommissie-VeermandiedoordegemeenteAmsterdamisingesteld.Intussenisduidelijkdatdebevindingenvandecommissieweinigverrassendzijn.Hoedenktdeministerhierover?Welkeinvloedhebbenzijopzijnstandpunten?DeregiowildolgraagwatfinanciëlesteunenvraagtdienuvoordeAmstelveenlijn,omdathijhetvoordeNoord/Zuidlijnwelkanvergeten,althanszoschatderegioditblijkbaarin.UiteenonderzoekvandelokaleSP-fractieblijktechterdateeneenvoudigeNoord/Zuidlijnsnellerhaalbaarenbeterbetaalbaaris.EenmetrotramzouookweleenshetdoortrekkenvandeNoord/ZuidlijnnaarZaandam,Purme-rendenAmstelveengemakkelijkerkunnenmaken.Isdeministerhiervanopdehoogte?IshijbereidominhetbestuurlijkoverlegMIRTinhetnajaarookdezevariantinoverwegingtenemenendeKamerdaarvanopdehoogtetestellen?Inditdebatmagdebinnenvaartuiteraardnietwordenovergeslagen.Indebestuurlijkegesprekkenzienwijdaarweinigvanterug.Destaatssecretarisschrijftdatop2junideaanmeldingvoordetweedetranchequickwinsisgesloten.Watheeftditopgeleverd?Zalzijopnieuwnagaanwelkequickwinserkunnenwordenbehaaldvoordevaarwegenomdiebijhetnajaars-overlegtekunnenbetrekken?Waaromrichtzijzichlouterenalleenopquickwins?Zijnermogelijkhedenomookwerktemakenvananderevoorbeeldenwaarsprakeisvaneenforstekort,bijvoorbeeldligplaatsenofimpulsenvoorwalstroom?Ikhoorgraagvandestaatssecretariswatwijmogenverwachten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12218 Ikdeeldeopmerkingendiezijngemaaktoverdecommissie-Elverding.Mijnfractiewashierookvoorstandervanzolangerdaadwerkelijkinte-graalwordtgewerkt.HoegaathetvolgensdeministervanVROMmetdeRuithetMIRT?Hoeervaartzijinhetlichtvanhaarambitieshetontbrekenvaneenintegralebenadering?Devoorzitter:Opverzoekvandebewindsliedenschorsikdevergaderingtot20.00uur.Ikwijseropdatzijgezamenlijk1uuren5minutenspreektijdhebben.Iklaathetaanhenoveromditonderlingteverdelen.MinisterCramer:Voorzitter.Ikdankdeledenvoorhuninbrengineerstetermijn.IkzithiermedenamensministerVanderLaan.Samenmethem,staatssecretarisHuizingaenministerEurlingshebikveelgesprekkenmetderegiogevoerd.Onsruimtelijkbeleid,deRvanhetMIRT,iserduidelijkopgerichtomNederlandmooierenduurzaamtemakenenervoortezorgendatonslanddeinternationaleconcurrentieaankan.HetMIRTishetinstrumentomdenationaleruimtelijkeontwikkelingsopgavetevertaleninsamenhangendeinvesteringsagenda’svoordeverschillenderegio’sdieinhetMIRTwordenonderscheiden.Degebiedsagenda’szijnhetvoertuigwaarinRijkenregiosamenkeuzesenprioriteitenvastleggen.Hierbijblijfthetuitgangspunt:sectoraalwatkanenintegraalwatmoet.DeinzetvanhetRijkisommetderegio’safsprakentemaken.Ditishetafge-lopenhalfjaarookgebeurd.Dieafsprakenbetreffenmetnamehetopstellenvangebiedsagenda’senhetvoorbereidenvanverstedelijkings-afspraken.Inhetbestuurlijkoverleghebbenwijperregiodecontourenvandegebiedsagenda’sbesprokenmetverstedelijkingenmobiliteitalsprominenteonderwerpen.Ikzeghierbijdatik,toenikdestukkenbekeekdieaandeKamerzijngestuurd,totdeconclusiebengekomendatergeenrepresentatiefbeeldwordtgeschetstvanhetgeenerisbesproken.Tijdensdeoverleggenzijnechtgoedeverhalengehoudenmeteenintegralegebiedsgerichteaanpakendaarondereenaantalprojecten.Indenotulenkomenechtervooraldekrentennaarvorenennietmeerhetintegralebeeld.DaaromsnapikheelgoeddatdeledenzeggendatzijdeRnietmeerterugzien.Ikzalmetmijncollega’sbesprekenhoewijervoorkunnenzorgendatdeKamerietsmeernotakrijgtvandeintegralegebiedsgerichteaanpakendeagendadieisbesprokendanalleeneensamenvattingvannotulen.DeheerKoopmans(CDA):Deministerbegintmetprachtigproza.ZijwilditooknogindestukkenaandeKamerterugzien.Ikziedegedeputeerdenknikken,wantzijhebbenookdatprachtigeprozagebezigdindieover-leggen.Maarmevrouwdeminister,naastaldatprozawillenwijookpoenzien.Zonderpoenkunnenwijnietsvanditprachtigprozamakenenkandeministerookniets.Hoestaathetdaarmee?Ikziedegedeputeerdennuookweerknikken.MinisterCramer:Dievraagkomtnogaanbod.Ikprobeerinmijninbrengvraagvoorvraagtebeantwoorden.Ikbeginmethetpuntdatdoorallewoordvoerdersaandeordeisgesteld,namelijkdatzijnietsvandieRterugzien.InantwoorddaarophebikgezegddatikhetjammervinddatwijindestukkenaandeKamernietopdeeenofanderemaniereensamenvattinghebbengegevenvanhetgeenerisbesproken.Dedelegatiediewijhebbengesproken,vertegenwoordigdenietalleendeIvaninfra-structuurofdeWvanwater.Zijwasjuisteengoedemixvanvertegen-woordigers.Erwasdusechtsprakevaneenintegralevertegenwoordigingvanderegio.Ditwasookvoorderegioeenveranderingtenopzichtevandesituatietweejaargeledentoenhetgesprektochvooralwerdgevoerdmetdemensenvantransporteninfrastructuur.HetkabinetwerderdusdoorvierbewindsliedenvertegenwoordigdWijhebbenvoordebestuur-lijkoverleggeninoktober/november2009noggeenduidelijkestukkenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12219 voorhanden,maarookdaarinzullenafsprakenwordengemaaktoverdegebiedsopgavendiezullenwordenvertaaldininvesteringsagenda’s.DieafsprakenoverdeinvesteringenzijnnatuurlijkheelbelangrijkvoorhetantwoordopdevraagvandeheerKoopmans.Ikkomdaarnogopterug.AlsikspreekoverdevoortganginhetMIRTinhetafgelopenhalfjaarenoverdebelangrijkstedoelenvoorhetnajaar,stelikvastdaterweldegelijkvoortgangisgeboekt.Erliggennugebiedsagenda’soptafel,eriseensamenhangendeaanpakvanverstedelijkingsafsprakeneneriseenrelatiegelegdmetdelangeretermijn.ErwordendusweldegelijkvorderingengemaaktmetdeRinhetMIRT.Voordeverstedelijkingsafsprakennadertdefinale.Alseerstestaprichting2010–2020zijndeafsprakenhelderinkaartgebracht.Diegevenduidelijkweerwatwijwillenbereikenenwelkeopgavenwijmoetenrealiseren.Omdieverstedelijkingsopgaveinkaarttebrengen,hebbenalletwintigstede-lijkeregio’sgebiedsdocumentenverstedelijkingopgesteld.Diegebieds-documentenzijnookweerintegraalvanopzet.Ophoofdlijnenbestaaternuinstemmingmetdegeformuleerdevisieopdeverstedelijkingvoordebetreffenderegio’sindegebiedsdocumenten.Dieinstemminggeldtineenaantalgevallenookvoordekwantitatievewoningbouwopgaven2010–2020diedoorderegio’szijnopgesteld.Inalleregio’sisnogweleenverdereuitwerkingvandekwalitatieveopgavenoodzakelijk,dusvanhettypewoningen.Erisafgesprokendatderegionalevisiesinclusiefdedaarbijbehorendekwantitatieveenkwalitatievewoningbouwopgaventijdenshetbestuurlijkoverleginhetnajaaralsonderdeelvandegebied-sagenda’szullenwordengeagendeerd.Opbasisdaarvanzulleninhetnajaardeverstedelijkingsafsprakenvooralle20regio’swordengemaakt.HetRijkbrengtdekwantitatieveenkwalitatieveopgavenperregioinbeeld.MevrouwLinhardheeftgevraagdwaaromerinhetMIRTgeenruimtelijkeprojectenzijnopgenomenandersdandeprojecteninhetkadervandeNotaRuimte.Ikhebalgezegddatdegebiedsagenda’sverdergaandandeprojectenvandeNotaRuimteendathetkabinetkiestvooreenintegraleaanpak.DestadshavenswordengefinancierduithetbudgetvandeNotaRuimte.Debesluitvormingoverdetoekenningvaneenbijdrageisvoorzieninhetnajaarvan2009.Degebiedsagenda’svormendebasisvoorhetstartenvannieuweverkenningenalsStrijp-SenEmmen.Dieagenda’swordenkomendnajaarvastgesteld.Opdatmomentzalwordenbezienofereenbeginkanwordengemaaktmetdezeverkenningen.IkbenzowelinEmmenalsbijStrijp-Sgaankijkeninhoeverredezeprojectenkunnenwordeningepastindegebiedsagenda’s.VerderisspecifiekgevraagdnaardestandvanzakeninHengelomethetHartvanZuid.DebesluitvormingoverdebijdrageuithetbudgetvandeNotaRuimteisnogvoordezomergepland.VoorhetsleutelprojectArnhemisinmiddelseenoplossingsrichtinggevonden.DeministervanVerkeerenWaterstaatzalhiernogopingaan.Ikhebhiernoggeendefinitievezekerheidover.InantwoordopdevraagnaardeuitwerkingvandemotieoverdehogereverdichtingsambitieindeRandstadverwijsiknaarwatikhebgezegdtijdenshetalgemeenoverlegoverdeStructuurvisieRandstad2040op20apriljongstleden.Demotieisinlijnmetdehogeambitiesvanhetkabinetoverhetoptimaalgebruikvanderuimteindebestaandesteden.Demogelijkhedenverschillenvanplaatstotplaats.IkhebtijdensdatoverlegvoorbeeldengegevenvandeambitiesinUtrechtdiehogerzijndandievananderesteden.Wijwillenditmiddelenomzovermogelijktekunnenkomen.IkzalnahetzomerrecesmedenamensdeministersvanVerkeerenWaterstaat,vanEconomischeZaken,vanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitenvoorWonen,WijkenenIntegratieendestaatssecre-tarisvanVerkeerenWaterstaatlatenwetenopwelkewijzewijuitvoeringzullengevenaandemotie.IkzalmijnanderetoezeggingendanmeteenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12220 meenemen.Ikdoeditnahetzomerreces,omdatikdanookkanaangevenhoehetkabinetomgaatmetdesleutelprojectenna2020.Hetonderzoeknaardeeersteentweedegeneratiesleutelprojectendiebijdebesluitvor-mingoverdeprojectenna2020moetenwordenbetrokken,isnetklaar.Nadezomerkanikdaarmeerinformatieoververschaffen.ErisgevraagdnaardemanierwaarophetkabinetomgaatmetdekrimpinonderandereFrieslandendegevolgendaarvanvoorLeeuwarden.DeministersvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesenvoorWonen,WijkenenIntegratiehebbenonlangseensymposiumgeorganiseerdwaarindeproblematiekvandekrimpuitgebreidaandeordeisgeweest.Ikwaserzelfookbijaanwezig.Hetkabinetonderkenthetprobleemvankrimpenhetzoektnaaroplossingenenmiddelendaarvoor.Debevolkings-dalingroeptookvragenopals:hoekunnenwijopeeninnovatieveencreatievemaniermetdeproblemenomgaanenwaarvindenwijnieuwemogelijkhedenomdeleefbaarheidindiedelenvanonslandtegaran-deren?Ermoetnogveelwordenuitgezocht,wantditprobleemisinhetverledenonderschat.IkhebdeKameronlangstweestudiesaangeboden,namelijkderijksagendaKrimpenRuimteendestudieRuimtemakenvoorkrimp.Daaruitblijktdatinnovatieencreativiteitheelwatkunnenbewerk-stelligenendaterweldegelijkperspectiefisopleefbare,vitaleregio’sdiemetandereregio’skunnenconcurreren.Uiteraardzijndegemeentenenprovincieshierbijalseersteaanzet,maarhetkabinetzalditnajaareenactieplanbevolkingsdalinguitbrengen.Indegebiedsagenda’s,dieimmerseendynamischkarakterhebben,zullenderesultatenvandezestudieseenplekkrijgen.DeheerVendrikheefteenvraaggesteldoverdeN18enhetlandschap.HettracéVarsseveld-Enschedeiseenprobleem,wantditlooptdwarsdoornatuurgebiedenlandschap.Hetstandpuntdatnuwordtvoorbereid,zalgenuanceerdzijnenwordenafgestemdmetderegio.Daarinzalweldege-lijkrekeningwordengehoudenmetdebelangenvannatuurenlandschap.DekernvanhetstandpuntishetwegnemenvandeverkeersonveiligheidenhetverbeterenvandeleefbaarheidindekernenEibergen,Haaks-bergenenUsselo.Ikkandaaropditmomentechternoggeendefinitieveconclusiesaanverbinden.DeheerVendrik(GroenLinks):IsdeministerbereidombijhetverderformulerenvaneenstandpuntoverdeN18tegendebetrokkenvriendenvandelagereoverhedentezeggendatzehetinBrabantbeterdoen?MinisterCramer:DeheerEurlingszalopditpuntingaan.Wijzoekenopallemogelijkemanierennaareenserieuzeoplossingvoorditprobleem.Ditverkeertnoginhetprocesvanbesluitvormingendaaromkanikernietveelmeeroverzeggendandatwijonzeuiterstebestdoenomeenoplos-singtevindendievergelijkbaarismetdievanBrabant.DeheerCramerheeftgevraagdnaareenmkbabinnenstedelijkbouwen.EriseenwerkgroepsamengesteldvanvertegenwoordigersvanRijkenRandstadregio’sdiedecreatieveaspectenvanbekostigingvanwoning-bouwenverstedelijkinginbeeldbrengt.Daarinwordendeverevenings-aspectenmeegenomen.Deagenderingdaarvanzalinhetnajaarsoverlegplaatsvinden.Verderheefthijgevraagdnaarbeteregebiedsafsprakeninplaatsvanverstedelijkingsafspraken.Deverstedelijkingsafsprakenzijnintegraalenvolgeneenintegralegebiedsagenda.Indegebiedsagendazijndeverstede-lijkingsopgavenopgenomen.Ditallesisdusmetelkaarverwevenenaanelkaargekoppeld.DevraagoverhettoetsenvanverkeersplannenopderuimtelijkekwaliteitlaatikgraagaanministerEurlingsover.DeheerCramer(ChristenUnie):IkhebdievraagjuistaanministerCramergesteld,omdatikanderseenantwoordkrijgoverprachtigewegenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12221 enprachtigetreinen.Vooralditlaatstespreektmijnatuurlijkaan,maariklegdenadrukopeenintegralebenaderingendanisderuimtelijkekwali-teiteenbelangrijkerinsteekvandegebiedsgerichteaanpak.Deinfrastruc-tuurisfaciliterenddaaraan.DaaromrichtteikmijnvraagaandeministervanVROMennietaandeministervanVerkeerenWaterstaat.MinisterCramer:Inverbandmetdetijdleekhetmijgoeddetakenteverdelen,maarikbenalleszinsbereidomookdezevraagtebeant-woorden.Hierzitnietsandersachter.Hetnieuwespelregelkaderbevatregelsvooropgavengerichtopeenintegralebenadering.Ikhebalgesprokenoverdegebiedsagenda’s.Hetdaaraantengrondslagliggendespelregelkaderwordtgevolgd.Ditbetekentvoordemobiliteitsopgavendatnietalleennaarhetverkeersknelpuntwordtgekeken,maardatdeomgevingendekwaliteitookdaarbijwordenbetrokken.Eenmobiliteits-vraagstukisdusaanleidingvooreenbredere,gebiedsgerichteverkenningenomgekeerd.Inhetspelregelkaderisdaaromaangegevendatbijeenstartbesluitvooreenverkenningnietalleenhetprobleemwordtbeschre-ven,maarookdekenmerkenenkwaliteitenvanhetgebied.Erisnoggevraagdnaarderuimtelijkeinvesteringsagenda.HetMIRTiseenuitstekendvoertuigvooreendynamischeenbrederuimtelijkeinveste-ringsagenda.Alleruimtelijkeinvesteringenindefysiekeomgeving,ookdievanhetRijk,wordeninkaartgebracht.Metdegebiedsagenda’svanhetMIRTwordensamenmetderegiodenodigeprioriteitengesteld.Nietalleskanenhoefttegelijkenzekerindezemoeilijketijdmoetenerscherpekeuzeswordengemaakt.InhetMIRT-projectenboek2010datinaugustusaandeKamerzalwordengestuurd,staatditallestelezenenwordtookingegaanopdeactueleontwikkelingenvanderuimtelijkeinvesterings-agendavanhetRijk.Alsikdannaarmijnbudgetalsministervanruimtelijkeordeningkijk,geefikonmiddellijktoedathetbudgetvandeNotaRuimteergbelangrijkisenvoortzettingverdient.Hetstoptin2014,maarwijstreven,medeinvervolgvandemotie-Vermeij,naareenfollowupvandeaanpak.Dehoofdge-dachteisdatwijopbasisvandeMIRT-analyseen-opgavenenincombi-natiemetdelangetermijnverkenningen,gerichteprioriteitenstellenvoorderuimtelijkeinvesteringen.Ditzaldebasisvormenvoordezogenaamderuimtelijkeinvesteringsagenda.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikmoestevenkauwenophetantwoordvandeminister,wanthetvielmijwatzwaaropdemaag.Magikeenvoorbeeldaandeministervoorleggen,wantzijblijftzoabstract?IknoemdeA1waarvanindediscussiewordtgezegddatdiemoetwordenuitge-breid,terwijlerinhetkadervaneengebiedsgerichteaanpakenkijkendnaardekwaliteitvanhetgebied,ookgrotekansenzijnvoorversterkingvandestedelijkeofdebedrijfsmatigestructuur.Diegebiedsgerichtegedachtebiedtdusookdenodigekansen.Mijnvraagishoewijkunnenbereikendatwijhetnietalleenhebbenovereenweg,overstedelijkeuitbreiding,overeenbedrijventerreinofhetspoor,maarookkomentoteenintegraleaanpak.MinisterCramer:Ditiseenzeerrelevantevraag.DitisdeessentievandemanierwaaropwijdeverkenningenwillenuitvoereninhetkadervanhetMIRT.Diezijnindeeerstefaseheelbreedopgezet,opdaternietalleennaardewegwordtgekeken,maarjuistnaardeintegraleopgavewaarderegiovoorstaat.Inhetkadervanvoorkeursalternatievenwordtdangezochtnaaroplossingendiezogoedmogelijktegemoetkomenaandewensomdeleefomgeving,natuurenlandschapenhetmilieuzoveelmogelijktesparen.Dieoplossingenmoetenwordenbeschrevenindeverkenningenendevoorkeursalternatieven.Zokunjenaareengezamen-lijkeopgavetoewerken.DitisdeessentievanhetMIRT.Wijmakennuzoveelvoortgangomdatwijhetnugezamenlijkaanpakken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12222 DeheerKoopmans(CDA):Deministerbewaardehetantwoordopmijnvraagoverdecententothetlaatst.Ikdacht:nukomthet,hetlekkerstekomthetlaatst.Watzijechterzegt,isprachtigbestuurlijkprozadatzonderpoendreigtteverwordentotlozepraatjes.Ikdenkdatzijerinhaareigenbegroting,zonodigmethulpvandeministervanFinanciën,voormoetzorgendatercentenkomenendannietuitdeI.Ditisindemotie-Vermeijenindemotie-VanHeugtenvastgelegd.Ikroepdeministeropomdittedoen.Anderskanzijprachtigprozablijvenproduceren,maarwordthetniets.MinisterCramer:IkdeeldemeningvandeheerKoopmans,maaralswijervoorwillenzorgendatwijeengoedverhaalhebbenmetgoedonder-bouwdecijfers,danmoetenwijdatstapvoorstapdoen.Ikhebalgezegddatuitdegebiedsagenda’sdeprioriteitenzullenvoortkomenwaarwijopnationaalniveaubelangaanhechten.Daarnaastzijnerdelangetermijn-voornemens.Ditalleswordtgecombineerdtoteentotaalvergelijk.IkbenhetermeeeensdathetbudgetvoorhetMIRTnietalleeneenbudgetistot2028voordeI,maardatditerookisvooralleandereopgaven.Voorhetwaterwordtditgerealiseerdmetbehulpvaneendeltaplan.Ookdaarisnueenperspectiefvoordelangeretermijngeschetst.Hetzelfdemoetgebeu-renvoorderuimtelijkeaspecten.Daarzijnwijhetovereensenwijwerkenerhardaanomditzoteonderbouwendatduidelijkiswaaromditnodigis.Hetisinderdaaden-en-en,wantanderskunnenwijderuimtelijkeopgavenooitrealiseren.MevrouwLinhard(PvdA):MagikerdusvanuitgaandatdeuitbreidingvanhetMIRTtot2028opdeeenofanderemaniervormkrijgt?MinisterCramer:Wijwerkendaarhardaan,wantalsdeIendeWdoor-lopentot2028maarderuimtelijkeordeningendeverstedelijkings-afsprakenniet,kunjenietintegraalplannen.Ditsoortopgavenmoetenintegraalwordenaangepaktmeteenbudgetteringmeteenzelfdefasering.DeheerRoemer(SP):Alsikdeministerzobevlogenhoorspreken,zouiktochmeteendenkendatzijDeKrachtvanUtrechtwelomarmt.Ditpasthelemaalinhaarplaatje.Ikneemaandatzijzicherinhetkabinethardvoorheeftgemaaktdatdezevariantvanuithaarvisieallekanskrijgtindevormvanonderzoekennoemmaarop.MinisterCramer:Datantwoordkomtnog.DeheerRoemer(SP):Daaromzeiik:vanuithaarvisie.MinisterCramer:Wijzettenonshiergezamenlijkvoorinenikhebalgezegdwatonzeuitgangspuntenzijn.Daarmaakikmijnatuurlijksterkvoor.DeheerRoemer(SP):Ditistochweerzojammer.DeministerkentdeplannenvanDeKrachtvanUtrecht.Zijweetdatdiewelergensoptafelliggenmaarnietmeerdandat.Tochpassenzeuitstekendinhetverhaaldatzijnetvertelde.NuschuiftzijhetweerdoornaardeministervanVerkeerenWaterstaat.Ikhadgehooptdatzijzichhierjuistvanuithaarvisieopdeintegralebenaderinghardvoorzoumakenendestrijdervoorzouaangaan.Ikzeghiereerlijkbijdatikhoopdatzijhetvoorelkaarkrijgt.MinisterCramer:WijkijkenopeenintegralemaniernaarUtrecht.Wijzijnmetderegioingesprekovereenoplossingwaarmeedebereikbaarheidwordtverbeterd,zoweloverdewegalsmethetov,enhetlandschapwordtgespaard.Ditisgeensimpeleopgave,wantjezitrondUtrechtoveralmeteeninprachtiglandschap.WijwillenertochvoorzorgendatTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12223 wijditopeenverstandigeenzorgvuldigemaniervoorelkaarkrijgen.Nadezomerkomenwijhieropterug.Danmoetenerknopenwordendoorge-hakt,samenmetderegiodieookzittepuzzelenenzietwaardeopgavenliggen.DeheerVendrik(GroenLinks):IkwilnogevendoorgaanophetpuntdatdeheerRoemerterechtmaakt.BijdebehandelingvandebegrotingvanVROMvoor2009envanhetMIRTindecemberhebbenwijhierookovergesproken.ToenzijneenpaarvariantendieinpakketstudieoverUtrechtzijnvoorgesteld,Kamerbreedafgewezen.IknoemAmelisweerdwaardeministerookoptegenis.Wijwetendusalwatwijnietwillen,maardaarwordtnogopgestudeerd.Wathelemaalpastindelijnvandeminister,wetenwijechternognietendaarwordtooknietopgestudeerd.Ditvindikraar.Deaanpakvandeministerspreektmijookaan.Hetiseenintegraleaanpakdiekijktnaarallefacettenennietalleennaardatstukasfalt.Alszo’naanpakdebedoelingis,danpakjetochzo’nvariantenloosjedewegenwaarvaniedereenalheeftgezegddatwijdaarnietaanbeginnen?Alsdeministerdatnietdoet,snapiknietwaarhaaraanpakovergaat.MinisterCramer:DeheerVendriklooptvooruitopeenbeslissingdiewijnogmoetennemen.DeheerVendrik(GroenLinks):Datisalgeweest.MinisterCramer:Nee,wijvoerenmetderegiointensievegesprekkenovereenoplossingvandezeproblematiek.ErwillenmensenmethetovnaarUtrecht,gelukkigzijndatersteedsmeer,maarerzijnookmensendiedebinnenstadinwillenmetdeauto.Wijmoetenzienwatdebestemanierisomditalleszogoedenzozorgvuldigmogelijkteaccommoderen.Daarzijnwijkeihardmeebezig.Geefderegionogevendemogelijkheidominsamenspraakmetonstoteengoedbesluittekomen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Voorzitter.IksluitmijgraagaanbijdewaarderingdiedeministervanVROMheeftuitgesprokenvoordeinzetdieisgetoondenderesultatendiehetafgelopenhalfjaarzijnbereikt.TijdensdeMIRT-overleggenisgesprokenoverdevoortgangvanhetActie-programmaregionaalov.Ikkanmeldendatalleprojectenconformdeplanningverlopen.IkdankdeheerAptrootvoorzijncomplimentdathetovdaadkrachtigwordtaangepaktendaterveelgeldnaartoegaat.Ditiszekerhetgeval.Ikhebechterookveelwaarderingvoordemensendiemetveelinzetverbeteringeninhetregionaalovrealiseren.Ikbenertrotsopdatikop1julimetdewethoudervanDenHaagdekeersluisvoortram9bijMadurodamkanopenen.Ditisheteerstegerealiseerdeprojectvanhetactieprogramma.Tijdenshetalgemeenoverlegop16februarijongstledenoverdemobili-teitsaanpakhebik,ookopverzoekvandeheerKoopmans,eennadereonderbouwingtoegezegdvanhetActieprogrammaregionaalov.DeKamerheeftdieonderbouwingvorigeweekontvangenalsonderdeelvandeMIRT-brief,maardeheerKoopmansheeftnogvragengesteldoverdeinzetvoordetramsinAmsterdam-West.Ikgahiergraagopin.InhetActieprogrammaregionaalovis60mln.opgenomenvoorverbeteringvandewestelijketramlijneninAmsterdam.Vandie60mln.neemthetRijk28mln.voorzijnrekeningendestadsregioAmsterdam32mln.Detram-lijnentussenAmsterdam-WestenAmsterdam-Centrumzijntraagenonderhevigaanstoringen.Doornieuwevrijebanen,deherinrichtingvankruispuntenenhetaanpassenvanhalteszaldekwaliteitvandetram-verbindingwordenverhoogd.Ditleidttoteenhogeresnelheid,groterebetrouwbaarheidengroterecapaciteit.Deverwachtingisdathetaantalreizigerszalstijgenmetzo’n1,5miljoen,van18miljoennaar19,5miljoen.Wijhebbenonlangseenkengetallenkosten-batenanalysevoorditprojectTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12224 uitgevoerd.Hieruitblijktdatdebaten-kostenverhouding1,58is.Ditiseenerghogescore.Hetnutvandeinvesteringindezetramlijnenishiermeeovertuigendaangetoond.Dandequickscandecentraalspoor.Ookdeaanpakvandezemaatregelenverlooptgoed.IkhebmetdelandsdelenOost-enNoord-Nederlandinhetbestuurlijkoverlegafsprakengemaaktoverdetenemenmaatregelenindegezamenlijkefinanciering.VoorLimburgisdeinzetdatopkortetermijnenuiterlijkinhetnajaarsoverleg,deafsprakenoverdemaatregelenwor-denafgerond.Deaanpakvandeknelpuntenkannubeginnen.MevrouwRoefsvroegnaaraanleidingvandepositievegeluidenuitGelderlandofiksnelmaatregelenopdegedecentraliseerdelijnenterhandzalnemen.NetalsGelderlandbenikblijmetdeinhetbestuurlijkoverlegbereikteovereenstemmingoverdequickwins.IkmoetmetGelderlandnogwelgoedeafsprakenmakenoverhetopdrachtgever-schap.BovendienmoetendevoorstellenaandeFES-toetswordenonder-worpen.DaarnakanhetministerievanVerkeerenWaterstaathaarbijdragebeschikbaarstellen.Ikvermoeddatwijaanheteindevanhetjaareenheeleindkunnenzijnendanhetgeldbeschikbaarkunnenstellen.Naastdevoortgangopdezebelangrijkeprogramma’siserinhetafge-lopenhalfjaarmetdegebiedsagenda’seenbelangrijkeslaggemaaktinhetintegraalkijkennaardeontwikkelingendiezichvoordoenineengebied.Watzijndeopgavenwaarwijvoorstaanenhoekunnenwijdieopgavenrealiseren?HetRijkdoetditnietalleen,maarnadrukkelijksamenmetdedecentraleoverheden.Indegebiedsagenda’svanoktoberzalhetonderwerpregionaalopenbaarvervoerwelaandeordekomen,maarhetzalpasineenlatereversiesubstantieelwordeningevuld.DitgeldtookvoorhetDeltaprogramma.Deredendaarvoorisdatikmetdecentraleoverhedeneenvisieophetregionaalovuitwerk.Daarmeegeefikookuitvoeringaandemotie-Cramerc.s.waarinwordtgevraagdomhetregio-naalvervoerinNederlandteontwikkelentoteensysteemvanOlympischekwaliteit.Devisiedieikindezomervan2010zalpresenteren,iseenconcretiseringvandemobiliteitsaanpak.Hierinwordtnadrukkelijkaandachtbesteedaanderolvanhetregionaalopenbaarvervoerinhettotalemobiliteitsysteem.Hetregionaalopenbaarvervoerheeftdepotentieomeendeelvandegroeiendemobiliteitoptevangen,maardaarvoormoetweleenforsekwaliteitsslagplaatsvinden.Indievisiezalikaangevenhoewijdiekwaliteitsslagzullenmaken.MevrouwRoefs(PvdA):Ookhierkomtdannatuurlijkdevraagop:enhetgelddatdaarvoornodigis?ZietdestaatssecretarisindeverlengingvanhetMIRTgeldvoorregionaalov-netzoalsdeministervanVROMzojuistaankondigdevoorderuimtelijkebudgetten?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Indezomervan2010komikmetdievisieindeMIRT-overleggen.Daarna,inhetnajaar,zullenwijdaareensubstantiëleinvullingaangeven.Dankomtnatuurlijkookhetantwoordopdevraaghoewijdatfinancieren.Eerstdeinhoud,eerstwetenwatwijwillendoenenwateengoedeaanpakisendanhetgeld.Inderegio’szijnnaaraanleidingvandemotie-Cramerinitiatievengenomenvoorinputvoordievisie.Tijdensdeafgelopenbestuurlijkeoverleggenhebikderegio’snogeensnadrukkelijkuitgenodigdommetmijmeetedenken.IkziedeZuidvleugelnetov-visiedanookalseenbijdrageaandievisieophetregionaalov.Ikweetnietofzijdaarintegraalonderdeelvanzaluitmaken,maargoedeideeënnemenwijnatuurlijkoverindievisie.DeheerVendrikheeftgevraagdoferaldezezomereenbesluitkanwordengenomenoverdetramNijmegen-Arnhem.IndeafsprakenvanhetbestuurlijkoverlegstaattelezendathetnueerstaandestadsregioisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12225 omnoghetnodigehuiswerktedoen.Pasalsdatklaaris,kanikeenbesluitnemen.MevrouwLinhardendeheerKoopmanssteldenvragenoverdeRijn-Gouwelijn-West.DeRijnGouwelijniseenregionaalprojectonderverant-woordelijkheidvandeprovincieZuid-Holland.DeRijnGouwelijn-Westmaakt,netalsdeRijnlandRoute,onderdeeluitvandeintegralestudieHollandRijnland.Indekomendemaandenwordtmetdeprovinciegesprokenoverdezeintegralestudie.Daarbijzalwordengekekennaardesamenhangtussenderuimtelijkeontwikkelingendebereikbaarheid.VoorhetoplossenvandebereikbaarheidsvraagstukkenzaldanookspecifiekwordengekekennaarhettracévoordeverbindingLeiden–Katwijk–Noordwijkendegewenstevervoersmodaliteit,bijvoorbeeldlightrail,tramofbus.Inoktober2009zalinhetbestuurlijkoverlegeenbesluitwordengenomen.Zoalsbekend,vindternunogoverlegplaatstussendeprovincieendegemeenteNoordwijk.Deuitkomstvanditoverlegisnatuurlijkookmedebepalendvoordeliggingvanhettraject,voordeplanningenvoordekosten.Zostaathetervoorenikwilnunietvooruit-lopenopdeuitkomstenvandeoverleggenendebesluitendienogmoetenwordengenomen.DeheerCramerisvanmeningdatValkenburgmoetkunnenbeschikkenoverhoogwaardigopenbaarvervoer.DieopmerkingwordtmeegenomenindeintegralebenaderingvanHollandRijnland.DeministervanVROMheeftalgezegddatdiemogelijkheidwordtmeegewogenenmedebepa-lendisindegebiedsgerichteaanpak.IkhebalgezegddatwijinhetnajaaruitsluitselzullengevenMevrouwRoefsheeftgevraagdofhetmogelijkisomdeaanlegvanfietspadenteversnellen.Ikverwachtdatditmogelijkis,zekervoorregionalewoon-werkverbindingen.Begin2010kanmetmede-financiering,dankzijde10mln.dieisvrijgemaaktmethetamendement-Roefs/Koopmans,voortweenieuweroutesdeschopdegrondin,namelijkLeiden–DenHaagenArnhem–Nijmegen.Indemobiliteitsaanpakis15mln.vrijgemaaktvooreenimpulsvoorregionalefietsroutes.Ikzalhier-overindetweedehelftvan2009afsprakenmakenmetdedecentraleoverheden.DeheerKoopmansheeftdetendentieuzevraaggesteldofhetnietbeteristeinvesterenindeZeesluisdanindeNoord/Zuidlijn.InhetspoeddebatoverdeNoord/Zuidlijnhebikgezegddatiknietvooruitwillopenopdebesluitvormingvandegemeenteraadvandestadsregio.Beginjulizalderaadhetvoorstelvandecommissie-Veermanbespreken.IkwildegemeenteAmsterdamditrustiglatenafwerken.Ikhoorhetwelwanneerzijhieroverookmetmijvangedachtenwilwisselen.Ikloopdaarechternietopvooruit.DeheerRoemerheeftnoggevraagdofereensamenhangistussendeAmstelveenlijnendeNoord/Zuidlijn.Ookhiervoorgeldtdatiknietvanplanbenomhieropvooruittelopen.OverigenshebikmetbelangstellingeenartikelgelezenoverdeSP-variantdatinhetParoolisgepubliceerd.DegemeenteAmsterdamzoudievariantookmaareensgoedmoetenbestu-deren.Eenvandespeerpuntenvanmijnbeleidishetquickwinprogrammavoordebinnenhavens.Deeerstetranchevanditprogrammaheeftdeuitvoe-ringvangoedeprojectenopveelplaatseninNederlandmogelijkgemaakt.DeheerCramerheeftnaarhetvervolggevraagd.Hetisbekenddatwijdrukdoendezijnmeteentweedetranche.Hetismijnintentieomboven-opdeintotaal62mln.diealeerderinhetkadervandemobiliteitsaanpakbeschikbaarisgesteld,extramiddelenbeschikbaartestellen,speciaalvoorprojectendieopkortetermijnkunnenwordenuitgevoerd.Dieextramiddelenkomenuithetaanvullendbeleidsakkoordenzijnbeschikbaargesteldomdaarnuwerkmeetemaken.Ikkangeenantwoordgevenopdevraaghoeveelaanvragenerzijninge-diend;ikhebdecijfersnietbijdehand.HetaantalaanvragenismisschienookminderinteressantdandeprojectendieinaanmerkingkomenvoorTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12226 detweedetranche.DitkanikdeKamerinhetnajaarmeedelen.Eris,netalsopdeeerstetranche,ruimgereageerd.DeheerRoemerheeftgevraagdofhetextrageldalleenvoorbinnenha-venswordtbesteedofdathetookwordtgebruiktvooranderedoeleindenzoalsextraligplaatsen.Hetismijnbedoelingomookgelduittegevenvoorextraligplaatsen.Ikkomopeennadermomentterugophethoeenwat.Danzalikduidelijkmakenwatikmethetextrageldzaldoen.Datzaliknogdezezomerdoen,maarikweetnietofdatnogvoorhetrecesvandeKamerkan.MevrouwRoefsheeftgevraagdnaardezandsuppleties.Inhetkadervandeinvesteringsimpulswordterin2009en2010extragesuppleerdvoordekust.Zospelenwijzogoedmogelijkinopdemarktsituatie.Ookhierkomikdezezomeropterug.DanzijnernogvragengesteldoverdewaterkwaliteitvanGrevelingenendebredepubliekprivatecoalitiediedaarzoukunnenontstaanvooreengetijcentrale,toerisme,groenestroomenwaterkwaliteit.Ikhoordeenthousiasmebijdevragenstellersendatdeelik.Ikbenhierergpositiefover.OverdevervolgaanpakhebikadviesgevraagdaanonderanderehetNatuur-enrecreatieschapGrevelingenwaarmeeikvolgendeweekoverlegzalvoeren.Ikzaldaarnunietopvooruitlopen,maarikverwachtdatwijtoteenconstructieveafspraakkomenvooreenvervolgaanpakvandeGreve-lingen.IkzaldeKameropdehoogtebrengenalsdieafspraakisgemaakt.MevrouwRoefsheefteenpaarvoorbeeldengenoemddieteherleidenzijntotdevraaghoewordtomgegaanmethetextragelduithetbestuur-akkoord.Ikhebalgezegddatikhieropterugkom.Misschienishetgoedomnualtezeggendater200mln.beschikbaarisvoordevaarwegen,waarvan125mln.versnellingen75mln.extrageld.Ditlaatstebedragisdusondermeerbestemdvoorquickwinsbinnenhavensenextraligplaatsen.Versnellinggaatvooraloverbaggeren.InhetDeltaprogram-mais130mln.beschikbaar,daarvanis30mln.versnelling.Ditzalonderanderewaarschijnlijkbijdezandsuppletiesterechtkomen.Ditiszoonge-veerderichting.Devoorzitter:Ikvraagdeledenofernogspecifiekevragenzijndiezijindetweedetermijnaandestaatssecretariszoudenwillenstellen.Inver-bandmetafsprakenmorgenzouzijdiegraagnubeantwoordenendaarnadevergaderingverlaten.DeheerKoopmans(CDA):IkhebnogeenvraagoverdeRijnGouwelijn.Latenwijdaarhelderoverzijn.Deprovincieduwtdoor.Dezeweekzullenprovincialestateneenbesluitnemen.Ikbenvanmeningdatdestaatsse-cretaristeafwachtendis.IkvraagomdezelfdedaadkrachttetonenalshetprovinciebestuurvanZuid-Holland.Daarliggendecentenvoorklaar.DankunnenwijzosnelmogelijkaandegangenkandecolumndievandaaginTrouwisverschenen,bewaarheidwordendoordatertotaandekustvanNoordwijkmetdetramkanwordengereisd.MevrouwLinhard(PvdA):IkhebaansluitendhieropookeenvraagoverdeRijnGouwelijn.Erisnog90mln.nodigalshetoverlegtotbesluitvor-mingleidt.Devraagisnuofdatgelderis.DeheerVendrik(GroenLinks):MagikuithetfeitdatindestukkengeenverslagwordtgedaanoverdetramsbijZwolleenMaastrichtopmakendathetdaareigenlijkwelgoedgaat?DeregioArnhem/Nijmegenheeftzijnhuiswerkzoongeveerwelklaar.Destaatssecretariskanaleenbeslissingnemen.Zouhetnietfijnzijnomdaarmeeeenbeetjevaarttemaken?Zijnwijhetdaarovereens,vraagikaandestaatssecretaris.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikdankdestaatssecretarisvoordeuitge-breidebeantwoording.IksluitooknogaanbijdevragenoverdeRijnGou-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12227 welijn.Alsikgoedbengeïnformeerd,zijninmiddelselfvandetwaalfgemeentenvoorhetplan.Hetisbelangrijkdathetnuookechtgebeurt,ookvoorderegio.IkhebnogaandestaatssecretarisgevraagdofzijhetmetmijeensisdatdewoningbouwlocatieValkenburgtijdigmoetwordenvoorzienvanhoog-waardigov.Ikhebhetantwoorddaaropgemist.Mijnexcusesvoormijnonoplettendheid.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:DeRijnGouwelijnligtnuinderdaadbijdeprovincie.Daarmoetendezakenwordengeregeld.Deprovincietoontdaadkracht.Ikhoopookdaadkrachttetonen,maarikwilookeenzorgvuldigtrajectvanbesluitvormingvolgen.Ditbetekentdatwijalsdeprovinciebijonskomt,eersthetprojectmoetenbeoordelen.Pasdankunnenwijeenbesluitnemenoverhoewijdaarmeeomgaan.Ikwijsernogeensopdatditeenprovinciaalprojectis.Hetligtopditmomentbijdeprovincieenikwachtaftotdeprovinciemeteengoeduitgewerktverhaalbijmijkomt.Ditzalikdanbeoordelen.Dusdaadkrachteneenzorgvuldigebesluitvorming.IkhebalgeantwoordopdevraagvandeheerCrameroverhoogwaardigeovvoorValkenburg.Dithoortnatuurlijkbijzo’nintegraleafwegingwaardeministervanVROMoversprak.Ditspeelteenrolindeafwegingvanhetproject.DeheerVendrikisvanmeningdathethuiswerkArnhem/Nijmegenisafgerond.Alsdatzois,dankunnenzijsnelnaarmijtoekomenenkanikeenbesluitnemen.Erisafgesprokendatzijhethuiswerkzullendoen,datzijdaarnanaarmijterugkomenendatikdaarnaeenbesluitzalnemen.Devoorzitter:Ikdankdestaatssecretarisvoorhaarantwoord.Zijisbijwijzevanhogeuitzonderinggeëxcuseerd.Alswijditoverlegvanavondnietoptijdkunnenafronden,moetenwijmisschienvolgendeweeknogietsinroosteren.Daarkrijgtzijdannogberichtover.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Daarhoefikdantochnietbijtezijn?Devoorzitter:Misschienkomenerindetussentijdnognieuwevragenop.DeheerAptroot(VVD):HetzoukunnenzijndatdediscussiemetdeministervanVerkeerenWaterstaatnogeenvraagaandestaatssecretarisoproept,maardanbeleggenwijeenvervolgalgemeenoverlegmethaar.Devoorzitter:Ikhoopdathetnietgebeurt,maardiemogelijkheidsluitenwijnietuit.MinisterEurlings:Voorzitter.Ditvoorjaarsoverlegismetnamevanbelangomdevoortgangvandeverschillendeprojectentebespreken.Ikhebdeledengoedgehoord.Zijhebbenhunwensenvoordetoekomstgeprioriteerdendatishelder.Hetisgoeddatditnuisgezegd,wantdiewensenkunnendaneenrolspelenindeafwegingen.DeRvanhetMIRTisinderdaadcruciaal,zegikookvanmijnkant.Hetwerktooksteedsbeter.WijhebbeneerdermetdeKamereengoedediscussiegevoerdoverhetspelregelkader.Ditoverlegheeftgoedeconclu-siesopgeleverd.Indecemberhebbenwijgeconstateerddatderuimtelijkeeneconomischeopgaveninsamenhangmoetenwordenopgepakt,maarookdathetnietdebedoelingisomhetnogveelingewikkelderenstrope-rigertemaken.DaarwillenwijimmersmetdewerkwijzevanElverdingvanaf.Dekansenopsynergiemoetenzoveelmogelijkwordenaange-grepen.Erisdusgeensprakevanherverdelingvanmiddelen,maarmetdezelfdemiddelenzalmeermogelijkwordengemaakt.Pergebiedzullendeprogramma’svanRijkenregioveelbeterenintegraleropelkaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12228 wordenafgestemdomdezesynergiemogelijktemaken.Ditgeldtbijvoor-beeldvoorverstedelijkingsafspraken.Diezijnonlosmakelijkverbondenmetdeontwikkelingvanbijvoorbeeldhetstedelijkopenbaarvervoer.DaaromheeftookdeministervoorWonen,WijkenenIntegratieaanvrijwelalleMIRT-overleggendeelgenomen.Hijwasvandaaghelaasverhinderdomditoverlegbijtewonen,maarikhechteraanomtebena-drukkendatdeaanpaksteedsintegralerwordt.DebijdragevandeministervanWWIaanhetoverlegmetderegiowasdanookwaardevol.Erishardgewerktaandegebiedsagenda’somsynergieenmeersamen-hangindebesluitvormingoverhetruimtelijkdomeintotstandtebren-gen.DitisdeR.Ikdrukdeledenophethartdatwijdaarechtserieusmeebezigzijn.Degebiedsagenda’somvattenruimtelijketrendsenruimtelijkeopgavenvoorwoningbouw,bedrijvigheid,water,mobiliteit,natuurenlandschapineennadrukkelijkesamenhang.Hetisnietmeerzoalsvroeger:beginmaartebouwenenbedenklaterhoedeontsluitingoverdewegenmethetopenbaarvervoergestaltekankrijgen.Dankwamdewegermeestalnogeerderdanhetopenbaarvervoer,wantinmiddelsheeftiedereentweeauto’svoordedeurstaanenishetopenbaarvervoereendoodgeborenkind.Datkandusnietmeer.Ookbijbestaandeprogramma’swordtnaarsamenhanggestreefd.DeministeriesvanVROM,LNV,EZenVerkeerenWaterstaatwerkenhieraanmee.Deeerstecontourenvandegebiedsagenda’swordennuzichtbaar.Iknoemeenpaarvoorbeeldenvandieintegralegebiedsontwikkeling:RotterdamVooruit,deHaaglanden,deverkenningRotterdam–AntwerpenindenbredeenHollandRijnlandwaarheelnadrukkelijkwordtbezienhoedewoningbouwgepaardkangaanmeteengoedeontsluiting,maarookmethetkansenbiedenvooreengoedeeconomischeontwikkelingzoalsLeidenBioscience.Erwordtgeprobeerdomtotzo’ncombinatietekomenenomdievervolgensopbasisvanambitieenfinancieelrealismemoge-lijktemaken.Ditbevaltheelgoed.KomendevrijdagzullendeministervanVROMenikinAlmeredenadereideeënoverAlmereindenbredeinontvangstnemen.Ditisookweerzo’nintegralebenaderingdietotnutoezijnweerganietkent.Daarnaastzijnernatuurlijknogdesectoraleverkenningenuithetverle-den.Waarhetkan,proberenwijookdaareeninhaalslagteleveren.ErisgesprokenoverdeLaddervanVerdaas.Wijnemenalleoptiesheelnadrukkelijkmee.Ikhebaleerdergezegddatjenietinallesituatieskuntzeggendatheteenvoorhetandermoet,maaralleswordtzorgvuldigbekeken.IkkomdaarstraksnogopterugalsikingaopdevragenoverderingUtrecht.BijdeeerstebesprekingvandemobiliteitsaanpakheeftdeKameraange-drongenopverlengingvandefinanciëlehorizontot2028.Demotie-Koopmans/Samsomisinditopzichteenrichtinggevendemotie.Inhetkadervanhetaanvullendbeleidsakkoordvanmaart2009heefthetkabinetbeslotenom,conformdewensvandeKamer,hetInfrafondsteverlengentot2028.DeministervanVROMheeftzojuistgezegddatzijzichkanvoor-stellendatzo’nverlengingookzalgaangeldenvoordeNotaRuimte.Ditlijktmijeenlogischegedachte.Hoegaanwijhiermeeomvoordeperiode2021–2028?Indekomendeperiodezullenwijhiermetelkaardenodigebeslissingenovernemen.DeKamerheefthieraleerderbespiegelingenaangewijd.Hetisvanbelangdathierbijdespelregels,ookdievanhetministerievanFinanciën,inachtwordengenomen.Hetvoornemenisomdekomendetijdeenintegralenationalemarkt-encapaciteitsanalyseuittewerkenwaarindewisselwer-kingtussenopenbaarvervoerenwegopeenhogerplanwordtgetrokken.Dieanalyseisnaarverwachtingbegin2010beschikbaar.Indeopmaatnaardebegrotingvoor2011kandaneenpakketmaatregelenwordensamengesteldwaarmeeeenenanderwordtingevuld.ErkandaneenopendebatwordengevoerdoverdeprioriteitendiedeKameronderkentendekeuzesdievoorliggen.Ikzeghierbijdat2020misschienwelverwegTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12229 klinkt,maardathetnietzoverweghoefttezijn,omdatermisschienmeteenregiokanwordenafgesprokenommetbehulpvanvoorfinancieringaleerderhetnodigetedoen.Ditzijninteressantemogelijkheden.DitlaatonverletdatwijvoordeministervanFinanciënwelmoetenkunnengrondenwatdegoedebeslissingenzijn.Diediscussiekomthiernoginallehevigheidterug.Depreprioriteringvandeledenisvanbelangvoordegenoemdeanalyse.DeheerKoopmans(CDA):Ditiseengedegenaanpak,maardiegaatmijtetraag.Erisooknogeencrisis.Daaromvraagikdeministeromnaastdezeaanpak,ookinhetlandrondtekijkennaarprojectendiedoorderegiowordengedragen,diekunnenwordenvoorgefinancierdenwaarbijkoppelingenkunnenwordengemaaktmetdeoperatiesdiehetkabinetuitvoertmetbetrekkingtotdeprovinciefinanciën.Daarvoorkunnenslimmearrangementenwordenverzonnen.DitiszobelangrijkdatikditzonodigineenKameruitspraakzalvastleggen,wantnumoetenerdadenbijdewoordenwordengevoegd.MinisterEurlings:Ikbenmisschiennietduidelijkgenoeggeweest.Ikbenzekerbereidomindeperiodetussennuenhetnajaardemogelijkhedenvanvoorfinancieringteonderzoeken.Diekunnenwijhardgebruiken.Alleenvoordebredeafwegingvanhetbudgettot2028vraagthetminis-terievanFinanciënonsomdekostenenbatenwatbrederinbeeldtebrengen.Ditisooktedoengebruikelijk.NatuurlijkmoetookhetministerievanVerkeerenWaterstaateenbijdrageleverenomdehoudbaarheidna2011tegaranderen.Daarommoeterwordengemitigeerd,wantniemandzalprojectenwillenschrappen.Erkanheelwatenheelsnel,maarwijkunnennatuurlijknietalleruimteopsouperenvaneenvolgendeministerin2018.Daarinmoetenwijeenevenwichtvinden.Hetisgoeddatwijhieralditjaaroverdiscussiëren,maarwijzullenduseenafwegingopbasisvankostenenbatenmaken.Ditwilnietzeggendaterrichtinghetnajaarnietovervoorfinancieringkanwordengesproken.Sterkernog,ikwildaarmeerdanooitopinzettenalleenalomdatvoorfinancieringdooreenprovinciemogelijkiszonderdathetEMU-saldowordtbelast.WijhebbeneerdergekekennaarhetABPetceteraenalsdatkan,heelgraag,maardiewegheeftdenodigehobbelsenkuilen.Bijvoorfinancieringdooreenprovinciekunnenwelwerkbarearrangementenwordenbereikt.DeheerKoopmans(CDA):Ikbenvanmeningdatditookmoetgeldenvoorprojectendiepasna2020kunnenwordengefinancierd,datwilzeggenbuitenhethuidigeMIRT.Eenaantalregio’sheeftdeKameruitdrukkelijklatenwetendatzijdergelijkeprojectenwillenvoorfinan-cieren.Nogmaals,ikvindditheelbelangrijk.MinisterEurlings:Ditisduidelijk,maarikwijsernogeensopdatwijookdebezuinigingmoetenopvangen.Wijmoetenvoorkomendatonzeoudersstraksgeensocialevoorzieningenmeerkunnenkrijgen.Iederministeriestaathiervooraandelat,hetministerievanVerkeerenWater-staatdusook.Ditiseenuitdaging.Tegelijkertijdzulje,losvandedingendiejealkuntdoen,eenbehoorlijkgedegenanalysemoetenopstellenvoordiegroteknikkersdiederuimteindeperiodetot2028vooreenflinkdeelzullenopsouperen.Dathoefthelemaalnietzolangteduren.Wijgaanernumeeaandeslagendediscussievolgtinhetnajaarenvolgendvoor-jaar.Ikweetzekerdatwijelkaarinhetdebatkunnenvinden.Nogmaals,voorfinancieringishardnodigenwijzullendiezekeraanmoedigen.DeheerAptroot(VVD):Ikschrikvaneenopmerkingvandeminister.Nietvanhetfeitdatderegeringmoetbezuinigen,wantdaardringtmijnfractiealveellangeropaan.Diebezuinigingmoetechterindeconsumptieveuitgavenwordengezochtennietindeinvesteringenindeinfrastructuur.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12230 Ikhoopdatdeministermijkanverzekerendathijmetnamebijzijncollega’steradezalgaandiebakkengeldconsumptiefbesteden.Daarkanbestietswordenweggehaald,maaraandeinvesteringenindewegenmagnietwordengetornd.Ikwijseropdatinonzetegenbegroting11mld.oplopendtot17mld.perjaarwordtbezuinigdterwijlisvoorzienineenhalfmld.extraperjaarvoordewegen.IkvraagdeministeromtocheensnaardieVVD-systematiektekijkenenteinvesterenindetoekomst.MinisterEurlings:DeheerAptrootweetdatditkabineteenanderepositiekiestdanzijnpartij,bijvoorbeeldophetterreinvandeontwikkelingssa-menwerking.Hijsprakoverdekilometerheffingenzeidatwijdaarmeeal4mld.inde«pocket»hebben.Losvandeonderbouwingvanhetbedragvan4mld.weethijookdatwijdan7mld.extramoeteninvesteren.Danisersprakevan«littlewin,bigloss».Ditisnietonoplosbaar.Ditisgemakke-lijkoptevangenalswijvanaf2011120mln.perjaarmoetenbezuinigen,maarwijvanaf202060mld.extrakrijgen.Ditmoetnatuurlijkwelinrijengelidwordengezet.IkhebdediscussiesgehoordinhetkabinetenikbenvanmeningdathetministerievanVerkeerenWaterstaatdaarnietslechtisuitgekomen.Hetmagheeltevredenzijnoverhetcrisispakketvoordekortetermijn.Delangetermijnbiedtmetdeverlengingheelveelmogelijk-hedenendiegaanwijinvullen.Ikherhaalechterdatereenpaarprinci-piëlevragenmoetenwordendoorgenomenvoordatwijderuimtetot2028opsouperen.IkhouddeKamerdaarvanopdehoogteenwijzullendaarindeloopvanhetjaarnogverderoverspreken.DeheerAptroot(VVD):Ikbegrijphetduszodatdeministerzichschrapzetendatdebezuinigingenniettenkostevanhetwegenbudgetzullengaan.MinisterEurlings:Ikzetmijschrapomdebezuinigingenbinnendeperkenhoudenendatisookgebeurd.Wijmoetencreatiefzijn.Hetisbekenddatwijopdekortetermijnveelmeertebestedenhebben.Wijhebbenweleenopgavevoordeperiode2011en2020,maarikweetzekerdatalswijenigszinscreatiefzijnenditgoedmetdeprovinciesafspreken,hetgrotestuwmeerdatdaarnakomtdienoodkanlenigen.Ditishelemaalgeenpunt,maarwijmoetenhetwelgoedregelen.Ikverwachtgeenproblemennietvoordewegennietvoorhetspoor.Sterkernog,ikverwachtdatwijmeerkunnendoenendatisookdebedoeling.IkneemaandatdevraagvandeheerKoopmansdaaropisgericht,opwatwijextrakunnendoenenwatwijextrameteenprovinciekunnenopzetten.MevrouwLinhard(PvdA):Deministerzeiaanhetbeginvanzijnant-woorddatdeReensteedsbelangrijkerplaatsinzijnbeleidinneemt.Wilhijerinzijnbegrotingtot2028ookrekeningmeehoudendaterwatgeldvanzijndepartementwordtovergeheveldnaardeR?MinisterEurlings:Nee,datdoeikniet.Ditisookuitdrukkelijkafge-sprokenmetmevrouwVermeijvandefractievandePartijvandeArbeid.Ikzalditconcreetmaken.WijhebbenafgesprokendatwijdeRuitEind-hoven,dieinprincipeeenregionalewegis,samenmetdeprovinciezullenaanpakken.Ditisvanbelangomhetknelpuntterplaatseoptelossen,maarookomhetwegennetrobuustertemaken.EenvrachtwagenvaltomopderingenallesligtplatinZuidoost-Nederland.Wijwillenontwikkelingsgerichtinvesterenomdemaakindustriedaarechteenkanstegeven.Ditisvooruitdenkeninplaatsvanmeteenbrandblussertjeoveralachteraanterennen.HetmiddengebiedtussenEindhovenenHelmondisinhetkadervandeintegraliteitendeRheelbelangrijk.DaarwilmendenatuurverderopschalenendeministeriesvanVROMenvanLNVzijndaarbijbetrokken.HetplanwasaanvankelijkomderuittussenEindhovenenHelmondaanteleggen,datwassimpelenmisschiengoed-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12231 koper.Nuerisgekozenvooreenintegralebenaderingenalleontwikke-lingeninsamenhangwordenbekeken,isbeslotenomdewegverderomHelmondheenteleggenopdatdenatuurinhetmiddenvolontwikkeldkanworden.Deandereministerieskunnenditdusprachtigmatchenenwijkunnenzosamendesynergietotuitdrukkingbrengen.Alsereenpuursectoralebeslissingwasgenomen,wasdewegwaarschijnlijkkortergeworden,maarwasdenatuurontwikkelingonmogelijkgeweest.Nuisereenpakketvangemaaktendanziejedatjemeerwaardekuntbereikenzonderdatdevervoersambitiewordtteruggeschroefd.Inonslandishetmeervastgelopenophetspoorenopdewegdanindelandenomonsheen,zoblijktuiteenstudievandeOESO.Wijkunnenhetonsdusnietveroorlovenomtezeggendathetweleentandjeminderkan.Hetmoeteerdereentandjemeerworden,zowelophetspooralsopdeweg.Ikgaverdermetderesultatenvandebesluiten.IndeoorspronkelijkeplanningvanbehoorlijkwatprojectenisvertragingontstaandoordeomschakelingvanhetoudesysteemuitdetijdvoordeSpoedwetnaarhetnieuwesysteem.Dieoorspronkelijkeplanningzageroppapiermooiuit,netalsin2002,maardeprojectenzijnernietgekomen.Degrotewinstisnudatdeplanningveelrealistischerisenkansenbiedtvoorverdereversnelling.Wijzijnopstreek.Bijlevenenwelzijnkunnenwijditnogmeemaken.Rekentuonsafoponzedaden,zeieengrootliberaalvoor-manooit.Ikgavoordie30schoppendegrondinenvoordie10lintjes,ookalisditeenheelhogeambitiedieveelzalvragenvanhetapparaat.Waartoeisinmiddelsbesloten?Erzijnviertracébesluiten:deA2SintJoost–Urmond,deA50Valburg-Grijsoord,deN50Rampsol–EnsendeA4Burgerveen–Leiden.HetTracébesluitoverdeA4isheteerstedatisvast-gesteldonderdeWetversnellingbesluitvormingwegprojecten.VoordeA1Hoevelaken–Barneveldishetwegaanpassingsbesluitgeno-men.Hetisonherroepelijk.Demaximumsnelheidwordteindelijkverhoogdtot100km/u.ErzijntweeontwerptracébesluitengenomenvoordeA50Ewijk–ValburgendeN31haakomLeeuwarden.Erliggentweetrajectnota’stervisievoordeA4Delft–SchiedamendeA9omleggingBadhoevedorp.Indeeerstevijfmaandenzijnernietalleenbesluitengenomen,maarookzakengerealiseerdwaardeweggebruikernualietsvanmerkt.Despits-strookVeenendaal-Edeisopengesteld,deHollandseBrugisofficieelheropendendespitsstrookBeekbergen-Deventer-Oostissindsfebruariverruimdopengesteld.Wijzijnmetschwungaandeslagenwijgaannuvantheorienaarpraktijk.Hetzalerdekomendetijdopaankomen.Ikhebrespectvoordemanierwaarophetapparaatmetdezegroteopgaveomgaat,wantditvergtheelveel.Afhankelijkvandeberoepsproceduresgaatnogditjaardeschopdegrondinvoorvijfprojecten:deA12Woerden–Gouda(spoedaanpak),deA9Holendrecht–Diemen(spoedaanpak),deA4Burgerveen–Leiden(spoedaanpak),deA2spitsstrookSintJoost-UrmondendeA2Everdingen–Deijl.Hetkabinetheeftforseambitiesvoorhetspoor,zowelnationaal,regionaalalsinternationaal.DetweedevoortgangsrapportagegeeftinzichtinhetActieplanGroeiophetspoor,hetProgrammahoogfrequentspoorenOVSAAL.DitnajaarzalereenbesluitwordengenomenoverOVSAALalsonderdeelvanhetbredereProgrammaRandstadUrgent.Ikkomstraksterugopdevertragingwaaroververschillendeledenhebbengesproken.Ikvraagnogaandachtvoorhetvolgende.Wijleggendeloperuitvoormeertreinreizigers.Wijzettende200mln.vanhetactieplanweg.Wijtalmenniet,alleswordtinvollevaartuitgerold.DitgeldtdusookvoordefietsenstallingenenookvoordeP&Renalleswatdaarbijhoort.Wijwerkenzosnelalswijkunnenterbestedingvandie4,5mld.Enkeleledenhebbenzichnegatiefuitgelatenoverhetfeitdatdereizigersgroeimaar4,1%was.Ikwijseropdatwijdeeerstehelftvandeperiodebovende5%zaten.Opdewegreizenmindermensen,hunaantalneemtaf.IedereenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12232 dienuopdewegzit,kanziendatdefileseenstukminderzijngeworden.Alsdeeconomieaantrekt,komthierwellichtwelweerveranderingin.Wijgaaninhetovnogsteedsvoorgroeienhetzaleengroteprestatiezijnalsermindermensenopdewegzijnenmeermensenophetspoor,maarikkanmensennietdwingenomdetreintenemen.Ikkanhunnietdwingenindetreintestappenookalhebbenzijminderwerk,iserminderbedrij-vigheidofgaanzijerminderopuit.Ikkanalleenderodeloperuitrollen.Ikhebaltijdalgezegddat70%vandegroeiwordtveroorzaaktdoorexternefactorenwaarvandeeconomiedebelangrijksteis.Wijzullenallesdoenomdegroeierintehouden.Ikwijsernogmaalsopdathetaantalauto’sopditmomentafneemtendathetaantalreizigerspertreintoeneemt.DitzouzelfsdeheerVendrikvanavondtoteendolgelukkigmensmoetenmaken.Wijzijndusdrukbezig.Vierplanstudiesvoorhethoogfrequentspoor-vervoerlopenvolgensplanning:degoederenroteringDenHaag–Rotter-dam,Utrecht–Arnhem–NijmegenenUtrecht–DenBosch.Hierwordtveelenergieingestokenenwijproberendaarsneldoortepakken.Ikzalnuingaanopdeconcretevragendiezijngesteld.IndeeersteplaatsdevragenoverOVSAAL.Ikhebeerdergezegddaterinderdaadsprakeisvaneenlatereopleveringvandespooruitbreiding.Ikbenblijmetdeposi-tieveopmerkingenoverdeinhoudelijkeaanpak,maarikbennatuurlijknietblijmethetfeitdathetlangerduurt.Metdenaderepreciseringvandeplanningvangrofnaarfijnblijktdathetinhetstedelijkgebiedmoei-lijkerisomdeverbredingvandecorridortebereiken.Devertragingistrouwensgeenvierjaar,maaranderhalftottweejaar.Ookditisvervelend.Ikhebgemelddatwijondanksdievertragingweldegroterecapaciteitkunnenrealiseren,maardekwaliteitopdecorridorzalietstewensenoverlaten.Ditbetekentdaterietsminderreistijdwinstisdanverwacht.Hetisnietanders.IkhebditonafhankelijklatencheckenendeplanningvanProRailblijktheelrealistischtezijn.Devertragingisniethetgevolgvanblunders,maarvanhetfeitdatjebijeenpreciseringvandeplanningincomplexegebiedenopditsoortdingenstuit.DeheerVendrikheeftgevraagdwelkeleringwijhieruittrekken.Inhetvervolgzullenwijinhetbegineengrotervoorbehoudmaken,opdateenenandernaderkanwordenuitgewerktvoordatwijeendefinitieveplanningmaken.Inhetstedelijkgebiedisditaltijdeenpunt.DeheerRoemervroegnaardeboogWeesp-Holendrecht.DiewordtmeegenomenindelangetermijnverkenningvanOVSAAL.DeheerRoemer(SP):Ikherinnerdeministereraandatwijdaarschrifte-lijkoverzoudenwordengeïnformeerd.Dietoezeggingmeteentermijnvankorteduurisvoldoende.MinisterEurlings:Ikzalditalsnogdoen.Excusesdatikdithebnagelaten.Ikkomnogterugopdetermijn.Desubsidiesvoordespoorsedoorsnijdingenwordenrechtstreeksaangemeentenuitgekeerd.Datisdenieuwelijn,maarditwilnatuurlijknietzeggendatditeenaangelegenheidisvanhetministerievanBinnenlandseZaken.WijhebbendiebeslissingengenomenenwijhebbenopbasisvandesignalenvandeTweedeKamereentweedetrancheopgezet.IkbeninHeerlen,Eindhovenennoemmaaropgeweestomtezeggenwatermetdatgeldmoetgebeuren.Hetisfijnomookeenseensinterklaasmetpakjestezijn.Ikvoelmijmeestaleensinterklaaszonderpakjes;iedereenverwachtveel,maarikkannooitgenoeggeven.Erwordtgecontroleerdofhetgeldvoorhetbestemdedoelwordtuitgegeven.Ikhebonlangsvernomen,heteerstuitdepers,datopinitiatiefvandedecentraleoverhedeneencommissieisingesteldondervoorzitterschapvandezeergewaardeerdeheerEdNijpels.IkhebookbegrependatdecommissiededecentraleoverhedenzaladviserenoverdemogelijkhedenvoordespoorverbindingBreda-Utrecht.ErzalaandachtwordenbesteedTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12233 aanfinanciering,kosten,reizigerspotentieelendergelijke.Ikbenopgeenenkelemanierbetrokkengeweestbijdeinstallatievandezecommissie,maarhetspreektvoorzichzelfdatikdeadviezenvandecommissiemetbelangstellingafwacht.Ikneemtrouwensnogweldegelijkeenov-variantmeeindeplannenvoordeA27.Wijhebbentotvolgendvoorjaardetijdomdaarnaartekijken.IkhebaleerdertoegezegddathetKiMeenonaf-hankelijkecheckzaluitvoerenopdemkba.Hetismogelijkdateenderge-lijkeprocedureookwordttoegepastophetadviesvandecommissie.IkzouhetonfortuinlijkvindenalsdeA27vertragingoploopt,wantdaarzitnatuurlijkniemandoptewachten,maarwijhebbennogevendetijd.DeheerCramer(ChristenUnie):IkdankdeministervoorzijnopmerkingoverBreda-Utrecht.Ikhebeerdereenmotieaangehouden,omdatdeministereenmkbaheeftaangekondigd.Ikbenbenieuwdnaarhetspan-ningsveldtussendeonafhankelijkecheckvandemkbadoorhetKiMendemkbadiedeministerheeftlatenopstellen.Ikbegrijpdathijhierpositiefinstaat.IkmeendaterindebesluitvormingoverdeA27alvertragingisontstaan.Daaromverwachtiknietdatditprojectonmiddellijkvertragingzaloproepen.IkzougraagnogietshorenoverhetknooppuntGorcum.Deministerheefteerdergezegddatditalseerstezodanigzalwordenaangepaktdathetwegprobleemisopgelosteneeneventuelespoorlijnofeenanderevoor-zieningindemiddenbermdaargeenlastvanheeft.Kanhijeenbeeldschetsenvandieoplossing?Ditkomtookwelterugindeschriftelijkevragen,maarikkrijggraaghelderheidinditdebat.MinisterEurlings:IndekomendewekenzaldemkbavanhetKiMwordengepubliceerd.Deanalyseisalinconceptgereed,maarikhebhemzelfnognietgezien.IkzaldeanalyseaandeKamersturenendaneenproces-voorsteldoenvoordemanierwaaropwijmeteeneigenmkbakunnenverdergaanzodanigdatwijeventueeldeonafhankelijkeadviezenvandecommissiedaarbijkunnenbetrekken.Wijkomenopeengegevenmomentvoordevraagtestaanhoebijdeaanlegvandiewegrekeningkanwordengehoudenmetdeaanlegvaneenspoorlijn.Ikgaervanuitdatwijdaar-overlaterinhetjaarmetelkaarvangedachtenkunnenwisselen.IkzaldeKameraanheteindevanhetreceseenprocedurevoorstelvoorleggen.DeheerRoemer(SP):Ikhebineerstetermijnalgezegddatiknognooitdeindrukhebgekregendatdeministerenthousiastisoverdespoorver-bindingBreda-Utrecht.Ooknuhebikdatgevoelniet.HoezoudeministerhebbengereageerdalsdemotievandeledenCramerenRoemervandaagzouzijningediend?MinisterEurlings:Ikkanditzonietzeggen,wantdaarvoormoetikdeletterlijketekstvandemotievoormijhebben.DeheerRoemer(SP):Ditzegtalgenoeg.MinisterEurlings:Ditzegthelemaalnietgenoeg.Ikhebeenredelijkgeheugen,maarikdenk’savondslaatwelaananderedingendanaanhetletterlijkedictumvaneenmotie.Ikgahierweldegelijkserieusmeeom,maarikmoeteralsbestuurlijkverantwoordelijkerekeningmeehoudendater,losvandebeeldenoverhetpotentieelendesynergievaneengezamenlijkeaanleg,misschienzo’n3mld.à4mld.aanextrainveste-ringennodigzalzijn.Geenkleinplakjecake,omhetzotezeggen.Natuur-lijkkanerdanweerwordengedebatteerdoverdevraagofhetmisschienmaar2mld.isofnogveelmeer,maarditisweleenprojectindeordevangroottevandeZuiderzeelijn.Hetisnietmeerdanlogischdatwijdaarzorgvuldigmeeomgaan.Ikwilnietswegmoffelenofdoodknuffelen,maarikwilprecieswetenwaarwijhetoverhebben.Erisbijditpuntaange-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12234 haakt,omdatersynergiewordtverwachttussenheteenenhetander.Daaromlijktmijdiemkbavanbelangenookdatwijinhetnajaarkijkenofwijopdeeenofanderemanierrekeningmoetenhoudenmeteentoekom-stigspoor.Diediscussiezullenwijnogopenmetelkaarvoeren,maardanwelopbasisvaneengoedeonderbouwing.Ikwordherinnerdaanhetmkba-deelvandemotieenikdoenogmaalsdietoezegging.HetKiMdatzichtochsteedsheelonafhankelijktoont,kijktnaardiemkba.Ikzaldanvervolgenszelfeenprocedurevoorsteldoenenlatenwetenhoewijdaarzelfeenanalysetegenoverstellen.DaarheeftdeheerCramernaargevraagd.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikbegrijpnudatwijinhetnajaareenprocesbriefkrijgen.HeeftdiealleenbetrekkingophetdeelUtrecht–Bredaofwordthethelemogelijketrajectdaarbijbetrokken,datwilzeggenBreda–Utrecht–Almere?Ditzouookeenmooieboodschapzijnalsdeministereinddezeweektochdiekantopgaat.InAlmerezalmenbestblijzijnalsdaarietsmeeropeningopwordtgebodendantotnutoe.MinisterEurlings:Ditlaatsteisnogmaardevraag,wantalsditbetekentdatdeontwikkelingvanAlmerewestwaartsdefactobegravenis,weetiknietofiedereeninAlmeredaarnuzogelukkigmeezalzijn.Latenwijdezakenopeenjuistemanierlatenlandeninhetproces.DitbetekentdatwijnagaanwelkerichtingAlmereprefereert.Deprioriteringvandeverdereov-ontsluitingvanAlmerehangtdaarmeesamen.Ikzaldaarnietopvoor-uitlopen.DeverbindingBreda–Utrechtisindiezineigenstandig.IkbenbestbereidnogmaalstekijkenwaarwijhetoverhebbenendaarhetdebatmetdeKameroveraantegaan.Ikhebalgezegddathierserieuzebedragenvoornodigzijn.BovendienzalikniettoelatendatdeA27verdervertragingoploopt.Hetmoetechtermogelijkzijnomdaaroverinhetnajaartepratenzonderdatervertragingontstaat.Wijzullenallesopalleszettenomin2013eenbegintemakenmetdebouwenreconstructievandeA27-Noord,conformhetMIRT.DeheerAptroot(VVD):Ikvind1mld.alveelgeldvoordiespoorlijn,maaralshet2mld.tot4mld.wordt,zeterdanmaareenstreepdoorheen.VoormijnfractieishetbelangrijkstedaterflinkwordtgesleuteldaandeA27opdatdewegophetbenodigdeniveauwordtgebracht.Ishetzekerdatdewerkzaamhedenin2013vanstartgaan?Alsikdestukkenlees,krijgikdeindrukdathetTracébesluitmetruimtweejaarisvertraagdnaar2012endatderealisatiepasin2014isvoorzien.Nuwordthetweereenjaartjeteruggehaald,maarhetduurtnaarmijnmeningaltelang.DeheerKoopmans(CDA):DezeopmerkingvandeheerAptrootnamensdeVVD-fractieisleukvoordeheerNijpels.DeheerAptroot(VVD):Iedereenmagiederecommissieinstellen,maarmijnfractiewilnietdateraanmerkelijkevertragingontstaatindenoodza-kelijkeaanpassingvanhetwegennet.AlwasdeheerVeermangevraagdvoorallerleibijzondereideeën,datmaaktmijnietsuit.Ikwildathetwegennetoppeilwordtgebracht.MinisterEurlings:IkbenheterzeermeeeensdatvertragingopdeA27moetwordenvoorkomen.Daaromhebikgezegddatwijallesopalleszettenomnietin2014,maarin2013eenbegintemakenmetdebouwenreconstructievandeA27-Noord.DitisookinlijnmetpleidooienvanonderanderedegedeputeerdenenmensenuitdeschonestadBreda.Ikkanmijtochnietandersvoorstellendandatdeoud-burgemeestervandiestadrekeninghoudtmetdewensdatergeenverderevertragingoptreedt.IkhebindebriefaandeKameroverdevoortgangvandeArnhemseprojectendestandvanzakenvandeov-terminalArnhemgemeld.DeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12235 ministeriesvanVROMenvanVerkeerenWaterstaatzijnmetArnhemingesprekovereenoplossingvoorhettekortophettrein-enbussendeel.DaarnaastzijnervoorArnhemnogadditionelekosteninrekeninggebracht.Degemeenteisvooreenoplossingvanditfinanciëletekort.ZijisverderingesprekmetdeprovincieGelderlandendestadsregioArnhem–Nijmegen.Inmijnbriefhebikgeschrevendaterzichtisopeenoplossingsrichting.Hetzietergoeduitenzodraerdefinitiefzekerheidis,zalikdeKamerdaaroverberichten.Erisduslichtaanheteindevandetunnel.Ikkannoggeengarantiegeven,wantermoetnogeendefinitiefakkoordwordenafgesloten,maarhetgaatdegoedekantop.DespoorlijnDeventer-Apeldoornisgevaarlijk,aldusdeleden.IndebriefaandeKamervan8april2009hebikgeschrevendattijdenshetMIRT-overlegvan15december2008weliswaarisgestelddathetbudgetvooroverwegenopis,maardatikdaarmeebedoeldetezeggendathetbudgetvoorhetProgrammaverbeterenveiligheidoverwegenvoorhetovergrotedeelisbesteed.Voorhetrestantvanhetbudget,23,6mln.,wasdebestem-mingalvastgelegd.IndebijdezebriefgevoegdebijlagevanProRail,dezogenaamdeRapportageoverwegen2009,staatbeschrevendatdegemeenteVoorstenProRailsamenwerkenaaneentotaalplanvoordeverhogingvandeveiligheidvandeoverwegeninTwello.Zijhebbengeza-menlijkhetmaatregelenpakketonderzocht.Overdeuitwerkingenkosten-verdelingvindtnaderoverlegplaats.DemomenteelnietvaneenactievebeveiligingvoorzieneopenbareoverwegHetHartelaarindegemeenteVoorstwordtmetbehulpvanfinancieringuithetProgrammaverbeteringveiligheidoverwegenvoorzienvaneenbeveiligingsinstallatie,dezoge-naamdeautomatischehalveoverwegbomen.WatdatbetreftwordterinTwellovooruitganggeboekt.EenvolgendonderwerpisdeIJzerenRijn.DatergeentreinenvandeIJzerenRijndoorhetstedelijkdeelvanRoermondzullenrijden,staatvoormijvast.IkhebeerderalgezegddatergeentreinmeerzalrijdenoverhetoudetracédatdoorRoermondloopt.Ikzoubijwijzevansprekenopderailsgaanstaanalsertocheentreinrijdt.MaarerrijdenwelanderetreinendoorRoermondendiezulleninaantaltoenemen.Jekuntdusnietzomaarineenseenemplacementverwijderen.IkzegweltoedatikmijinhetkadervandeonderhandelingenmetBelgiëhardzalmakenvooreendealomalvastdesporentekunnenverwijderendieinRoermondnietvoordeIJzerenRijnnodigzullenzijn.Ditisalleenmogelijkalsdevervan-gendesporenvandenieuwaanteleggenomleidingomRoermondheen,planologischzijnzekergesteld.Voordiereserveringhebikdemedewer-kingvandegemeentenodig.Belgiëzaldeenezekerheidwilleninwisselenvoordeandere.Ikzalmijervoorinzettendateralsporenvanhetempla-cementkunnenwordenweggehaaldlangvoordatdeIJzerenRijnerkomt.OverhetadviesvandeCODendemaatschappelijkekosten-batenanalysehebikcontactgehadmetdevicepremiervanBelgië,deheerVanackere.Ikberaadmijofiknogeenkeerhetcontactzalzoeken.IkzaldeKamerdaaropkortetermijnoverberichten.Ikhebaleerdergezegd:ittakestwototango.Wijhebbensamenbeslotenomditprocesintezettenenjemoethetsameneenszijnoverdevraagwatopwelkmomentnaarbuitenkan.Ikkomdaarsnelopterug.MevrouwRoefsheeftgevraagdofikHoogkarspelennietwilvergeteninhetkadervanhetbeleidvoordespoorsedoorsnijding.Wijvergetengeengemeente,zekernietalszijeengoedvoorstelheeftingediend.Hoogkarp-selenheeftechtergeenuitkeringgekregen.Hetlijktmijnietgoedomtijdenshetproces,wanterisinderdaadnoggeldbeschikbaar,tegedetail-leerdintegaanopeenspecifiekegemeente.IkkanmevrouwRoefsechterverzekerendatgeenenkelegemeentewordtvergeten.Ikkendeconcretesituatieniet.Alsdeaanvraagietslaterisingediend,zaldienogwordengescreend.Alsernoggeldoveris,maaktmennatuurlijkkans.Hetistrou-wensfijndaterdoordezetweedetranchezoveelextramogelijkisvoordegemeenten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12236 DeheerAptrootheeftgevraagdofikbereidbenomdemogelijkhedenvandeaanlegvandeIJbrugserieusteonderzoeken.IkwijseropdatdiverseIJmeer-alternatieven,metro,regiorail,etcetera,aandeordezijninhetonderzoekdatonderdeeluitmaaktvandelangetermijnverkenningvoorOVSAAL.Alsditonderzochtzalworden,dienenookdeeffectenvaneencombinatievanovmeteenwegtewordenonderzocht.Ditgeldtzowelvoordekostenalsvoordemeerwaarde.IkverwijsnaarhetadviesvanElverding:onderzoekalles,kijkbreedvoordatjebeslist.Overdeuitkom-stenzalwordengerapporteerdinhetkadervandeRaambriefdienaarverwachtingditnajaarzalwordengepubliceerd.Hetiseenmajeurproject.DedubbelstadAmsterdam-Almereiseenbelangrijkeambitie,maardiemoetinrealistischestappenkunnenwordenbereikt.Diediscussiezullenwijmetelkaarmoetenvoeren.Eriseenduidelijkeprioriteringnodigenantwoordopdevraagwelkekanthetmoetuitgaanenhoeditfinancieelmogelijkkanwordengemaaktoverdeverschillendeministeries,deregioendestedenheen.Wijmoetenreëelzijn,nietalleskanineens,maaralswijeeneindbeeldschetsen,kunnenwijdaarelanaanontlenen.DeheerCramervindtdeextratreinophettrajectUtrecht–Harderwijkwatmager.Ikwijseropdatikernaaraanleidingvanzijnpleidooisamenmetderegiostevigaanhebgetrokkenomdeuitbreidingvandetreindienstendedaarvoornoodzakelijkespooruitbreidingmogelijktemaken.Dedecen-traleoverhedenhebbenmijgemelddatzijhierbehoorlijkcontentmeezijn.Datwilnatuurlijknietzeggendatditsowiesoheteindevanhetverhaalis.Wellichtkomeneroptermijnverdereuitbreidingenaandeorde,maarditisnaarmijnmeningeenaardigeeerstestap.NuhetSP-planspoor.Ikhebechtgeprobeerdomervriendelijkoptereageren,omdatereenbehoorlijkeambitievanuitgaat.Voorstellenvaneenlandelijkeomvangmeteengrotekortingopdeprijzengaanonzefinanciëlemogelijkhedenechterverteboven.Dievergenbehoorlijkanderekeuzes.Ikbenwelvanplanommetdevervoerderstebezienoferaanleidingisom,meerdanwijnualdoen,voorex-studentenenbijwegwerkzaamhedenkortingsactiesaantebieden.Dergelijkegerichteactiesmoetenbepaaldegroepenmensenverleidenomdetreintenemen.Verderpleitikvoorkennismakingsacties,probeerkaarten,enzovoort.Deervaringheeftgeleerddatdieeffectiefzijn.IknoemalsvoorbeelddeBlokkeractiewaarmeetweemensenvoor€27doorhetlandkunnenreizen.Wijzullenditmeenemenindemidtermreviewvanhetactieplandieeindvanhetjaarwordtuitgevoerd.Erisverdergevraagdnaardeaanlegprojecten.Ikhebzojuistalgezegddaternieuweberekeningenzijnuitgevoerdindeovergangvandeoude,zeeronzekerewetgevingnaardenieuwewetgevingdieveelzekerderisenmogelijkhedenbiedtvoorversnellinginplaatsvandejarenlangevertra-gingen.Erzijnnukleinereonderzoeksgebiedenendievragenomnieuweberekeningen.Ditiseengeweldigeslag,maarwijzijngoedopstreekendekoersisnogsteedsgerichtop30schoppenen10lintjes.Inhetkadervandeprioriteringna2020isgesprokenoverdeverbredingvandeA1-oost,deaanlegvandeRijnlandRouteendeWestfrisiarouteendeverbredingvandeA67.DeheerKoopmansheeftzijnkaartenoptafelgelegdenzijnprioriteitentoegelicht.Ikhebalwelgewezenopdefinan-ciëlemarsroutediewijmoetenvolgen.IkherhaaldatwijmetdeRijn-landRoutealstevigbezigzijn.Daarovermoetopkortetermijneengoedbesluitwordengenomen.ErisgevraagdofernogmeerprojecteninhethuidigeMIRTnaarvorenkunnenwordengehaald.Aanhetantwoordopdievraagwordthardgewerkt.Metvoorfinancieringvandeprovincieskanlinksofrechtsverderwordenversneld.Deledenhebbendaartoeopgeroepenenwijzullendiemogelijkhedenmetambitieinogenschouwnemenrichtinghetnajaar.Ookvoordegreenportsgeldtdatderegio’szullenwordengeïnformeerdoverdefinitieveuitkeringen.Dewegviadeprovinciesisduspuureentechnischelijnomspecifiekeuitkeringenzoveelmogelijktevoorkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12237 Ditwilechternietzeggendatdebeleidsverantwoordelijkennietlangerverantwoordelijkzoudenzijn.Ditgeldtookvoordespoorsedoorsnij-dingen.Hetfeitdatwijgeenkleinespecifiekesubsidiesmeerverstrekken,maardiesubsidieverleningviaeenfinanciëlestroomlatenverlopen,wilnietzeggendatdeministervanBinnenlandseZakenvoortaanhetbeleidvoordespoorsedoorsnijdingenzaluitvoerenendaaroverzalcommuni-ceren.DeKamerkanwatdatbetreftgerustzijn.Overigenszijndegreen-portgeldengeoormerkt.Hetplanvanaanpaknationalenetwerkenkomtditnajaar.Watdoenwijomtevoorkomendaterdekomendetijdweervertragingenoptredenalsgevolgvannieuweontwikkelingen?InditverbandwerderonderanderedoordeheerKoopmansverwezennaarNatura2000.DeomgevingvanprojectenisdynamischmetontwikkelingenalsNatura2000engezondheidseffecten.Omgoedtekunnenanticiperenopdezeontwik-kelingenmoetereenbeleidslijnwordenuitgezet,proactiefeninsamen-werkingmetandereministeries,omvertragingvanprojectentevoor-komen.Wijwillenvoorkomendaterweeranderejuridischeschema’sopkomennudeproblemenmetdeluchtkwaliteitzijnopgelostenjuridischhanteerbaarzijngemaakt.Natuurparkenenderuimtelijkeordeningindenbredehebbenhierooklastvan.IkhebbegrependatdeministervanLNVrond1julimeteenbriefkomt.Ikverwijsdaarnaaromnategaanofdevoorstellenvanhetkabinetdezezorgenovertuigendkunnenwegnemen.Ikgaverdermetdelandsdelen.ErisflinkevoortganggeboektbijdeoplossingvanhetknooppuntJoureopdeA6.Derichtinggevendeverken-ningisafgerondeneriseenvoorkeursalternatiefvoordetekiezenoplos-sing.Metderegionalebestuurdersisafgesprokendathetprojectnudeplanstudiefaseinkan.HetprojectwordtgefinancierddoorhetRegionaalmobiliteitsfondsvandeZuiderzeelijngelden.Erwordttaakstellenduitge-gaanvan70mln.Daarmeeishetprojectgefinancierd.HoegaanwijommetdewensvanhetNoordenomderegievanprojectenovertenemen,isnoggevraagd.Wijhebbendaaroverzeergoedegesprekkenmetderegiogevoerd.Indiegesprekkengaathetdanoverdevraagwelkewegregionaalisenwelkemeerlandelijk.Wijmoetenzosnelmogelijkacteren,maarsuboptimalisatievoorkomen.IkhebdaarovergesprokenmetdeFriesegedeputeerde,deheerAdema.Ikbenvanmeningdatwijeengoedeweghebbengevonden.Ikhebdriewekengeledeneenbriefontvangenvandeminister-presidentvanNiedersachsen,deheerWulff,waarinhijvraagtomeenbijdrageaandekostenvandeplanstudievoorderouteMeppen-Kloppenburg.Ikwilnognietvooruitlopenopmijnreactieopdezebrief,maarikkanalwelzeggendatikhetbelangvangrensoverschrijdendesamenwerkinggoedzie.Ikzalditverzoekdaarommeteenpositievegrondhoudingbezien.ZodraikeenantwoordaandeheerWulffhebgeformuleerd,zalikdeKamerdaaroverberichten.IkgavanNoordnaarWestenkombijdeA4MiddenDelflandVlaardingen–Schiedam.IkhebgeenindicatiedathetdraagvlakvoordeA4isverminderd.Sterkernog,erzijninzeswekentijd10000handteke-ningenverzameldbijonderanderehetbedrijfsleveninderegioalseenkrachtigesteunbetuiging.IkverwachtbeginjulieenadviesvandeIODSAdviesgroepwaarvanVlaardingenenSchiedamactiefdeeluitmaken.Ikverwachtdatdanwordtuitgesprokenwelkevariantdevoorkeurheeftvanderegio.DitlaatonverletdatbestuurlijkSchiedamenVlaardingengeenvoorstanderzijnvandeA4.Zijzienmeerinalternatieven.InhetkadervanIODShebbenzijwelgezegddatdezelijnmoetwordengevolgdalshettochdeA4wordt.Ditheeftmijnvoorgangsterin2006eenmooischilderijmetveelhandtekeningenopgeleverd.Hoezithetmethettekort,ookinrelatietotdeVaarttunnel?InhettrajectNotaMERzijndrievariantenvoordeA4Delft–Schiedamgepresenteerddieinkostenvariërentussende28mln.en29mln.SamenmetderegiokijkikhoeopdezebedragenkanwordenbespaardzonderafbreuktedoenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12238 aandeafgesprokenkwaliteit.Bijdestandpuntbepalingenzaliknatuurlijkmeldenwaardittoeheeftgeleid.DenaamVaarttunneldoetmeertunnelvermoedendanerinwerkelijkheidzoukomen.JemoetbovengrondshetKethelpleinnemen.Erwordtduseenietslangeretunnelaangelegddannuisvoorzien,maarditbetekentnietdatdehelewegwordtondertun-neld.DeproblematiekvanhetKethelpleinhangtsamenmetdetunnel-veiligheid.Bijdevaarttunnelvariantiserdusooksprakevanmeerkosten,netalsbijdezevariant.Daarkomtbijdatdevaartvariantveelvertragingmetzichmeebrengt.Ikweetdatdaaroververschilvanmeningbestaat.AlshetaandeheerCramerhadgelegen,haddenwijvoordeVaarttunnelgekozen.DeheerCramer(ChristenUnie):Iktekenhierprotesttegenaan.Ikkomereerlijkvooruitdatmijncollegadetunnelmetvaartheeftvoorgesteld,maardeministerheefttoegezegddathijdiemogelijkheidzouonder-zoeken.Nietsmeerennietsminder.Daaraanhebikgerefereerdtoenercommotieontstondinhetspoeddebat.Hetisdusnietzodatikmaardoor-dram.Ikkomervooruitdatikditeengoedevariantvind,maardeministerheefttoegezegddathijditzouonderzoeken.Ikaccepteernietdathijnuzegtdatikdaarandersinsta.Nee,hijheeftditzelftoegezegd.MinisterEurlings:Hetisooknaderbekeken.Ikhebwoordenalsdram-mennietgebruikt,integendeel,ikhebmetgrootrespectgesprokenoverdemeningvandeheerCramer.Ikheballeengezegddatwijomonsmoverenderedeneninhetdebateenandereconclusiehebbengetrokken.IkhebgeprobeerdrespecttebetuigenvoordemeningvandeheerCramer,maarmisschienhebikmijverkeerduitgedrukt.Ikhebgezegddatjevanmeningkuntverschillen.HetaanknopingspuntisdatdeheerCramereropweesdatdeVaarttunnelweliswaarduurderzalworden,maardatdieanderevariantnuookduurderwordt.IkhebdaaropgeantwoorddatdeVaarttunnelnetzoveelduurderzalwordentenopzichtevanhetoorspronkelijkeplanalsdeIODS-variant.BijhetKethelpleinkomtjenamelijkvoorpreciesdezelfdeuitdagingtestaanalsgevolgvandeTunnelveiligheidswet.Daarmeeisdekostenverhogingvandetweevariantennietdiscriminerend.Ikhebalgezegddatdesnelheidwaarmeedewegkanwordenaangelegd,vooronseenbelangrijkargumentis.IkhebdaarmeehetargumentvandeheerCramernietonderdegrondwillenschoffelen,integendeel.Wijhebbenhiereendebatovergevoerd,maarwijverschillenvanmening.HoezithetprocesvoordeA4-ZuidenRotterdamVooruitverderinelkaar?DeministeriesvanVROMenvanVerkeerenWaterstaatwerkensamenmetdeprovincieZuid-Holland,degemeenteendestadsregioRotterdamaaneenbredeverkenning.Hetisechternietonzebedoelingomditvooruitteschuiven;wijwillensneltotresultaatkomen.OpbasisvandetussenresultatenvandeMIRT-verkenningzullenerditnajaargesprekkenwordengevoerdmetdeRandstadUrgentduopartner.VervolgenszullenderesultatenvandeMIRT-verkenningwordenbesprokeninhetBestuur-lijkoverlegMIRTZuidvleugel.DitisbesloteninhetbestuurlijkoverlegenvastgelegdinRandstadUrgent.Ikbeooginhetnajaardegebiedsagendavasttestellenwaarindegezamenlijkeopgavewordtbeschreven.Daarinwordtonderandereantwoordgegevenopdevraagwathetmeestpriori-tairis.Ermoetveelgebeuren,wantRotterdamlooptvast.Alswijnietsdoen,isdezeeconomischemotor,degrootstehavenvanEuropa,in2020nogmaarheelmoeilijktebereiken.Wijmoetendusinvesteren,hetkannietanders.Natuurlijkmoeterookruimtezijnvoorinnovatie,maarinves-tereninwegenisonvermijdelijk,wantdesituatieistekwetsbaar,hetverkeerlooptnutevaakvast.Ikwilnietvooruitlopenopdeconclusiesvandeverkenning.Ditnajaarzijndebeeldenbekendendanmoetenwijsneldoorpakken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12239 Ikkiesechtnietalleenvoornieuwedoorsnijdingen.Bovendienisdedoor-snijdingdoordeA4Midden–Delflandzonieuwnietmeer,wantdatzand-bedligteral30of40jaar.DevadervanhuidigeburgermeestervanDenHaag,deheerVanAartsensenior,wasdeeersteministervanVerkeerdiezichdaarmeebezighield.Ikmeendathetin1963was.Ikzetmetnameinopdeuitbreidingvandecapaciteitvandebestaandewegen,omdatditsnellerkan.Bovendienlevertditeenwin-win-situatieopdoordatermeerdoorstromingkomtendeoverlastafneemt.Ditwilnietzeggendatjealtijdaaneennieuwedoorsnijdingkanontkomen,maarwijzijndaarvoorzichtigmee,omdatwijdekwetsbaarheidvanhetNederlandselandschaponder-kennen.IkvindhetbeeldvanLAnietvantoepassingopNederland.Onslandisnogzogroen.DeheerVendrik(GroenLinks):Wijkunnennogwelwathebbenophetgebiedvanasfalt?Nusnapikhet.MinisterEurlings:Ikhoorveelledenookpleitenvooreennieuwedoor-snijdingvoorhetspoorBreda-Utrecht.Danwordthettochookmindergroen.Zoheeftalleszijnkeerzijde.Inditverbandmerkiknogopdathetkabinetbinnenkorteenaanvalsplanvoordeelektrischeautozaluitbren-gen.Hetzaleenambitieusplanzijn,maarookvooreenelektrischeautohebjemacadamnodig.Wijgaandusdoormetdeversnellingvaninfraenwijzullenditverantwoorddoen.Wijzoekenaltijdnaareenfraaieinpas-singdiedelandschappelijkekwaliteitzominmogelijkgeweldaandoet.EriseenbriefoverhetrapportDeKrachtvanUtrechtdatisuitgebrachtdoordeVriendenvanAmelisweerdendeNatuur-enMilieufederatieUtrechtoverdePlanstudieringUtrecht.DeuitkomstenvandetweedefaseMERzullenopzeerkortetermijnaandeKamerwordenvoorgelegd.Onlangshebbeneropambtelijkniveaugesprekkenplaatsgevondenmetdeopstellersvanhetrapport.Indiegesprekkenzijngoedeprocesafspra-kengemaaktmetdebetrokkenpartijen.EenconclusievanditgesprekwasonderanderedathetplanDeKrachtvanUtrechtingrotelijnenovereen-komtmetdezogenaamdeOVPlusplusplusvariant.InhetkadervandePlanstudieringUtrechtwordteenanalyseopgesteldvandeeffectenvaneenuitgebreidpakketov-maatregelen.Deresultatendaarvanwordendezezomerbekend.Ikwijseropdatindevorigenetwerkanalyseeenaanvul-lendeverkenningnaarhetoplossendvermogenvanov-maatregelenisonderzocht.Toenbleekdateenuitgebreidpakketvanalleenov-maatre-gelen,deknelpuntenophethoofdwegennetnietvoldoendekanoplossen.Datwastoenenwijgaannunogeenkeerkijken,maarwijmoetenopeengegevenmomentweldeknoopdoorhakken.Hetisvanbelangdatwijnietaltelangonzekerheidlatenbestaan.DeministervanVROMenikwerkenerkeihardaanomzosnelmogelijkeendefinitiefbeeldteverkrijgen.Danishetreëeldatjenietalleenzegtwatjenietzultdoen,maarookopenkaartspeeltoverwatjevanplanbentweltedoen.Zoniet,danleverteenantwoordalleenmaarmeervragenop.DeheerRoemer(SP):Ophetgevaarafdatikerspijtvankrijgdatikmijnlaatsteinterruptiehieraanbesteed,hetvolgende.IkhadzojuisteendebatjemetdeministerVROMdieallemoeitedeedomgeenantwoordtegevenenhetaandeministervanVerkeerenWaterstaatovertelaten.Hijopzijnbeurtdoetallemoeiteomgeenantwoordtegevenenhetaangeenideewieovertelaten.DeKrachtvanUtrechtpastbijnaintegraalinhetverhaalvandeministervanVROMoverdeintegraleaanpak.Alleledenvanhetkabinetlopendaarvoorweg.Ikhebnogsteedsnietgehoord:ja,wijgaandaarzeerserieusnaarkijken.Bijdeintegraleover-leggenzijneenaantalaspectennietbetrokken,bijvoorbeeldde10000extrawoningenbijdeA12.Watisditvooreenintegralebenaderingalsdithetantwoordisnaeenkwartierkletsen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12240 MinisterEurlings:DeheerRoemeristenegatief.Wijkomenheelsnel,eendezerdagen,meteenbriefwaarinuiteenwordtgezethoewijhiermeeomgaan.Wijbekijkenhetintegraal,maarmetdegekozenaanpakmoetwelnatuurlijkhetprobleemkunnenwordenopgelost.AlshetverkeerrondUtrechtblijftvaststaan,isookhetmilieudeverliezer,netalsdebereik-baarheidendeeconomieennoemmaarop.Devraagisduswatditplanoplostendankunnenwijhetzointegraalmogelijkaanpakken.Ditisprecieswaarwijmeebezigzijn.Ditiseenheleopgave,maarwijzullenditsneldoen.DeministervanVROMheeftalgezegddatwijinoktoberdeknoopwillendoorhakken.Eind2008,nadatdefinanciëngeregeldwaren,hebikgezegddatereenbeginzalwordengemaaktmetdeplanstudiefasevanhetwegvakN35Zwolle-Wythmen.Tijdenshetbestuurlijkoverleginhetvoorjaarzijnafsprakengemaaktoverdeafrondingvandeverkenningdoordeprovincie.RWSzaldeplanstudieinsamenwerkingmetdeprovincieuitvoeren.ErisgevraagdofwijconformSnelenbetertewerkgaan.Ikbenernietvooromeenplanstudietestartenmetalteveelalternatievenmetalleonderzoekslastvandien.Meteenzorgvuldigafgerondeverkenning,inclu-siefdejuridischetoets,kandeplanstudiejuistheelsnelwordenuitge-voerd.Hetismijnvoornemenomdeverkenningditjaarafteronden;metdeplanstudiekandanuiterlijkbeginvolgendjaarwordenbegonnen.Ikverwachtdatermeervaartkanwordengemaaktmetderealisatiealsindeverkenningnogeensgoeddepuntjesopdeiwordengezet.Ikhebinhetvoorjaarpositiefgereageerdophetaanbodvanderegioomsamen,opbasisvandegebiedsagenda,demarsroutevoordeheleN35Zwolle–Almelouittezetten.Dedoorderegioopgestelderouteisbeschik-baar,maarermoetnogafstemmingmethetministerieplaatsvinden.Indekomendeperiodezalnaderoverlegwordengevoerd.Inhetnajaars-overlegkunnenderesultatenvandegezamenlijkeuitwerkingwordenbesproken.IkhebalgezegddatikvoorhetdeelWierden-NijverdaluitgavaneenfiftyfiftykostenverdelingoverRijkenregiomitshetverlengdeMIRTeenfeitis.DitisinmiddelseenfeitenditisduseenbewijsvanhetgelijkvandeKamer,wanthetdenkenoverhetMIRTisnietstopgezet.Ikheballeengezegddatwijvoorheelgrotebedragen,dieeenflinkdeelbeslaanvanhetbudgetvanonzeopvolgers,nogeensnaardenationalemarkt-encapaciteitsanalysemoetenkijken.MevrouwRoefsvroegnaardeDuitseBochtindeA73vanafEwijkrichtingVenlo.IkrealiseermijdatmetdeopeningvanA50Ewijk–Valburgin2014dekanstoeneemtdatermeerverkeerwordtafgewikkeldviadeA73richtingVenlo.WijzullennagaanofhetknooppuntNeerboschoptermijnvoldoendecapaciteitheeft.Erisnuéénrijstrookinzuidelijkerichting.Ikgaervooralsnogvanuitdatdeproblematiekindenogtestartenverkenning73Ewijk–Rijkevoortzalwordenonderzocht.Opbasisdaarvankunnennoodzakelijkemaatregelenwordenuitgewerkt.Ditkrijgtdusookprocedureeleenplek.ErisgevraagdnaardegrootseplannenvanderegiovoordeverbredingvandeA12terhoogtevanZevenaar.DiezijnonderdeelvandeplanstudieoverdedoortrekkingvandeA15.Daarinwordentweeverschillendealter-natievenonderzochtvoorhetdoortrekkenvandeA15eneenalternatiefdatondermeerbestaatuitaanpassingvanhetbestaandehoofdwegennet,hetzogenaamderegiocombistructuuralternatief.DegemeenteisbetrokkenbijdeplanstudieenzalinhetkadervanhetoverlegoverdeaansluitingZevenaar-Oosthaarmeningkunnengeven.DeTrajectnotaMERwordtgestart.Degevolgenvoorinfraendekansenvoorderuimte-lijkeontwikkelingzulleninsamenhangwordenonderzocht.IkkannietvooruitlopenophetstandpuntdatdeministervanVROMeniksamenmetderegiozulleninnemen.HoekantoteensnellebesluitvormingoverEde-Grijsoordwordengeko-men?Indelaatstevoortgangsrapportagedieop2juninaardeKamerisgestuurd,hebikgemelddathetontwerptracébesluitwordtopgeleverdinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12241 heteerstekwartaalvan2010.Doordevertragingdieinhetverledenisontstaan,ondermeerdoordeproblematiekvanluchtenverkeer,ishetotbietslatergeplanddanvoorzien.Daarnaastheeftderegionaledienstextratoetsmomenteningelastomdekwaliteittewaarborgenenderisico’sverderinhetprocesteminimaliseren.Tevensisereenaanvullendverkeersonderzoekuitgevoerdwaaruitblijktdathetgekozenbenutting-alternatiefuitheteerderingenomenstandpuntonvoldoendeprobleem-oplossendis.Ermoetgekozenwordenvooreenpermanenteverbreding.IkzaldeKamerhiernogvoorhetzomerrecesnaderoverinformeren.Hiermoetenwijdoorpakken,wantditmoetietsstevigerwordenaangepaktdaneerstgedacht.Overigensheeftdevertragingdiedoordebesluitvor-mingisontstaan,geengevolgenvoorderealisatievanhetproject.Dieisnogsteedsgeplandin2012,openstellinguiterlijkbegin2013.Hetenigeverschilisdateruiteindelijkbeterekwaliteitwordtgeleverddoordatervoorpermanenteverbredingisgekozen.ErisaangedrongenopeenspoedigeaanpakvanhetheletrajectvandeA1tenoostenvanBeekbergen.DaartoevoerenwijnujuisteenintegraleverkenninguitvandegeheleA1totaanAzelo.DereedsvastgesteldebenuttingmaatregelenbijhetknooppuntBeekbergenwordenalsreedsgerealiseerdmeegenomenindeverkenning.DeverkenningzalnaarverwachtingleidentoteenbesluitinhetbestuurlijkoverlegMIRTuiterlijkvoorjaar2010.DeregioheefteenvoorkeurstracévoordeA1Deventer-Oost-Azelo,namelijkverbredingindemiddenberm.Ikhebdaarvankennisgenomen,maarikhebnoggeenkeuzekunnenmakendoordaternogonderzoekwordtgedaannaardelengtevandeverbreding.DevraagisofdietotRijssenoftotAzelomoetdoorlopen.Hetisverderdevraagwelkenoodzakelijkeinpassingmaatregelenditmetzichmeebrengt.Daarkijkenwijnognaar.Erisooknoggeenzichtopfinanciering.Wijpakkenhetzobreedenzoveropalswerdgevraagd.WijmoetennogeenbesluitnemenoverhetvoorkeursbesluitvanderegiovoordeN18Varsseveld–Groenlo.Laatikditvooropstellen,wanthetiszekernietwaardathetallemaaltweekeertweestrokenmoetzijn.Opdittrajectishetopsommigeplaatsentweekeertweeenopanderetweekeereen.Inditprojectisdeinpassingookbehoorlijkmeegenomen;deregioheefthiermetzorgaangewerkt.Ookhierwasdeverkeersveiligheidnadrukkelijkonderdeelvanhetplanenopveelplekkenwordengevaarlijkeoverstekenopgeheven.Ikhebeenbezoekaanderegiogebracht.Erisbehoorlijkwatdiscussiegeweest,maardaarwerdopenopingestoken.NaarverwachtingkanhetTracébesluitin2011definitiefwordenvastge-steldenkanderealisatievanaf2011beginnen.Ikzalproberensneleenstandpuntuittebrengen.DeheerKoopmans(CDA):Ditbetekentdatdeministersneleenbesluitzalnemen.Ikpleitervoordatdevoorkeursvariantvanderegiovoorheteerstedeelwordtovergenomen.HettweededeelzoudanmoetenwordenopgenomeninhetverlengdeMIRT.Deregiogaatdaarvoor,staatdaarvoorenikstadaarachter.Ikvraagdeministeromdatooktedoen.MinisterEurlings:Ikzalbinnenenkelewekeneenstandpuntoverheteerstedeelinnemen.Wijlatenhiergeengrasovergroeien.Ikhebgeno-teerddathettweededeelopdeprioriteitenlijstvandeheerKoopmansstaat.Ikzalerspecialeaandachtaanbestedeninhetvervolg.Ikvraagbegripvoorhetfeitdatiknietnuineenskanzeggendatwijhetopdiemaniergaandoen.DatdeheerKoopmanshieraanhecht,isduidelijk.Uitdemimiekvananderewoordvoerdersleidtikafdatdezewensbreedwordtgedeeld.HetwaseenmooimomenttoendeheerVendriksprakoverdeN65.Ikhebzo’nmomentnogeensmeegemaakt,toendeDuyvendakvoorstanderbleekvandevariantdiewijhaddengekozenvoordeA74.EnnuisdusdeheerVendrikenthousiastoverdeN65.Datismooi,wanthetRijkheeftTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12242 dezewegindemobiliteitsaanpakbenoemdalseenvandeprioritairewegendiealsbackupkunnendienen.Dierobuustheidkrijgtblijkbaardenodigesteun.Robuustbetekentimmersookeenminderkwetsbaarnetwerk,minderfilesendusookminderluchtproblemenalsgevolgvanfiles.Ikbenvanmeningdathetplanergoeduitziet.Ikgahetgesprekaanmetderegio.Ditisaltijdmaatwerk,wantopsommigeplaatsenkunjemetongelijkvloersekruisingenhelemaalmettweekeereentoeensomsisheteenstukjetweekeereeneneenstukjetweekeertwee.Hetissteedsdevraaghoeveeldoorstromingernodigis.DitisgeenwetvanMedenenPerzen.Indebriefvan18junivanditjaarhebikdeKamergeïnformeerdoverderesultatenvanhetbestuurlijkoverlegoverderuitvanEindhoven.Diekomeneropneerdatik253mln.beschikbaarstelvoorvoltooiingvandegroteruitomEindhovenenHelmond.Erzalbovendieneenrijks-bufferzonewordenaangewezeninhetmiddengebiedtussenEindhovenenHelmond.Rijkenregiowerkengezamenlijkeenpakketmaatregelenuitterversterkingvandenatuurinhetgebied.Inhetnajaarsoverlegin2009wordennaderebeslissingengenomen.IndeverkenningZuidoostvleugelBrabantwordeninvesteringeninruimte,economie,bereikbaarheidenleefbaarheidopelkaarafgestemd.DenadereafsprakenoverderuitEind-hovenkomeninhetnajaarsoverlegterug.DankanikdeKamermeerindetailinformerenoverdeplannenvoordezeruit.IkhebmetderegioafgesprokendatwijdeverkenningvoordeA67zullenstarten.Wijdoenditingoedesamenwerkingmetmensenvanhetdirecto-raat-generaalMobiliteitenmetderegio.Hetgrootsteprobleemisinder-daadhetvelevrachtverkeerdatmoeilijkhedenoplevertbijhetin-enuitvoegen.Ikkannognietvooruitlopenopmogelijkeoplossingen,wantdatpastnietindewijzewaaropeenverkenningvolgensElverdingmoetverlopen.IkkandeheerKoopmans,mevrouwRoefsendeanderendiehieroverhebbengesproken,verzekerendatditprobleemhelderopmijnnetvliesstaat.DeheerKoopmansheeftnoggevraagdnaardeaanhechtingNuth.Deprovincieheefteenvariantontwikkelddiemeerdan50mln.kost.DievariantgaatuitvaneengelijkwaardigeaansluitingopdebuitenringPark-stad.HetlokaleverkeervanNuthsluithierinlogischeraanopdebuiten-ringendaarnaookopdeA76.Eriseenprocedureafspraakgemaakt.IkhebvorigekeeraleenstevigebijdragegegevenaanLimburgomditmogelijktemaken.Nuwordttochineenseenheelanderfinancieelplaatjegepresenteerd.Voordatwijmetelkaarbeslissingennemen,ookinfinan-ciëlezin,zullenwijsamendemoeitenemenomtekijkenwatbinnende50mln.kan.Daarnazaleenverstandigekeuzewordengemaakttussenbeidevarianten:deduurderemeteengroterefunctionaliteitofdeminderdurewaarvansommigespecialistenzeggendatdieookeengrotefunctionali-teitheeftterwijlanderenditontkennen.Hetisvanbelangdatwijmetelkaardiestapzetten,wanthetgaatomveelgeld.Ditisookmetderegioafgesproken.OverigensiseerdermetderegioafgesprokendatdekrachtvanhetRijkmetnamedefinancieringvandieaansluitingis.Ditwasookeenvandegrondenomhetbudgetoptehogentot50mln.enzodoendedebuiten-ringmedemogelijktemaken.Ikverwachtdatdeverantwoordelijkheidinhetland–omhetzotenoemen–nuwatsnellerzalwordengenomen.Ikweetdatderegioendeprovinciehieroveringesprekzijn.Ikstelvoordatwijditafwachten.Totnutoehebbenwijaltijddelijngevolgddat«lande-lijk»meerverantwoordelijkisvoordeaansluiting.Limburgiserinhetbestuurlijkoverlegfinancieelgoeduitgesprongen,ookomdateenstevigebijdragedeaanlegvanderingmedemogelijkmoestmaken.Nuisdewerkelijkheiddusweerveranderd.Wijzullenproberenomsamenmetderegiodebeeldensnelnaastelkaarteleggen.Ikkomhieropkortetermijnopterug.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12243 Hetbelangvandebuitenringisevident,zowelvoordeeconomischekansenvandeParkstadalsvoorhettegengaanvandevelebedreigingenvoorderegio.IkmagukonddoenvandevreugdebijvoorbeeldinHeerlentoendespoorsedoorsnijdingdoorging.Alseenregiowordtgeconfron-teerdmetdubbelevergrijzingterwijlditvlakoverdegrenshelemaalgeenprobleemis,erjuistheelveelstudentenzijnendeeconomiegroeit,zijnditjuistdezakendiedeeconomieoverdegrenskunnentrekkenendenegatievegevolgenvandedubbelevergrijzingkunnenvoorkomen.Ditgeldtnatuurlijkvoormeerdereregio’s.Ditismededaaromeenbelangrijkprojectenikzalhetmetdenodigeinteresseeninsamenspraakmetdeprovincievolgen.DenadereafsprakenruitEindhovenzulleninhetnajaarsoverlegterug-komen.Devoorzitter:Ikgeefdeledennudegelegenheidvooreentweedetermijn.Despreektijdistweeminutenperfractie.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Ikdankdebewindsliedenvoorhunantwoorden.Daardoorbenikvooreendeeltevredengesteld,maarikvraagmijwelafofdeledenvanhetkabinetwelbeseffendatzijmetdevolksvertegenwoordigingingesprekzijn.Inantwoordopdevoorstellenvanonzekant–enwijvertegenwoordigentochgeenclubjeongeregeld–vluchtendebewindsliedensteedsweerinnaderestudies,verkenningen,volgendoverlegennogweervolgendoverleg.AlsdeledenvandeKamereenmeninghebben,isdieookvanbelang.Ditpuntwilikeerstmaken,wantditzalermisschientoeleidendaternogmotieswordeningediend.Hetlijktmijnuttigdatikmijnwensenvoordeinvesteringsagenda’smetdeprovinciesendeverlengingvanhetMIRTineenmotieprobeervastteleggen.IkzouditoverigensookkunnendoeninhetwetgevingsoverlegoverdeElverdingaanpak.IkbenindiezinnoginafwachtingvanhetantwoordopdevraagoverdevoorgesteldeaanpakvangedeputeerdeAdemaomprojectenviadeWRO-lijnteversnellen.Deministerisooknietingegaanophetcapaciteitsprobleem.Ikbendaartochbenieuwdnaar.Alswij70mln.bestemmenvooreentramlijninAmsterdam,kunnenwijooknadenkenovereenbijdrageaandebuitenring.Iksnapbestdatditgeenrijksprojectis,maardatisdietramlijnookniet.Ikvraagdeministerominhetbestuurlijkoverlegoverdebuitenringaandeslagtegaan.OverigensmaakikmijmethemzorgenoverhetfeitdathetdraagvlakinderegioingewikkelderwordtdankzijdeaansporingenvandeSPenhetgemeentebestuurvanHeerlen.HetantwoordopdevragenoverdeN35roeptbijmijhetgevoelopdatikaanhetbeginvanmijninbrengintweedetermijnhebverwoord.Deministerzegtdathijnaafrondingvandeverkenningsfaseopnieuweenbesluitwilnemenomovertegaantoteenplanstudie.Dieistochalinhetvoorjaarvan2007uitgevoerd?Ikhebhetgevoeldatwijwatheenenweerwerkeninditsoortoverleggenendatstaatmijnietaan.Totslotmoetmijvanhethartdathetmijverbaastdatdewoordvoerdersvandeoverigefracties–metuitzonderingvandeSPendeVVDwantdiezijndaaraltijdduidelijkovergeweest–nahetuitkomenvanhetrapport-VeermangeenopmerkingenhebbengemaaktoverdefinancieringvandeNoord/Zuidlijn.MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.IkhebgeenantwoordgekregenopmijnvraagoverdeveiligheidssituatievanBeuningen.Deministerheeftgezegd:wijzijnopdegoedewegmetdeheerAdema.Devraagisdanwelwatdeuitkomstvandiegoedewegis.Isdeministervanmeningdatderegioprojectenopeengoedemanierkanaanpakken?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12244 IkhebdestaatssecretarisgevraagdofdewerkzaamhedenaanhetWilhel-minakanaalkunnenwordenversneld.Zijisinmiddelsvertrokken,maarikhebgeenantwoordopmijnvraaggekregen.EriseenoplossingsrichtinggekozenvoorArnhem.Ikzoualinfebruariantwoordkrijgenopmijnvragendaarover.Iksluitnietuitdatikdaarovereenmotieindien.Ikhebinmijnbijdrageuitdrukkelijkvragengesteldoverdeversnellingvaninfraprojectenenmijnlijstjedaarbijgegeven.InhetverslagvandebestuurlijkeoverleggenstaatbijvoorbeeldoverZeelandendeN61Hoek-Schoondijke:nagaanofdeN61kanwordenaangedragenvoordeCrisisenherstelwet,criteriavoorprojectendievoordeCrisis-enherstelwetinaanmerkingkomen,opkortetermijnrealiseerbaar,vangrotebetekenisendreigingtotvertraging.Namensmijnfractiezijnermeerderekerenallerleiprojectenaangedragenvoorversnelling,ookvanavondweer.IkmeendatikerzekertienhebgenoemdenmevrouwLinhardooknogdrie.Watmogenwijdaarvanverwachten?Wildeministermeerduidelijkheidverschaffen?DeheerAptroot(VVD):Voorzitter.Ikhebgeenantwoordgekregenopdesuggestieomopbasisvanfiftyfiftyzakendoenmetdeprovincie.Ikheberopgewezendatdeprovinciesditjaarzo’n1,4mld.opcentenontvangen.AlshetRijkdaarjaarlijkszo’nbedragbijlegt,wordthetechtinteressant.Erkanveelmeerwordenuitgegevenalsersamenmetdeprovincieswordtopgetrokkenenzijdeopcentengebruikenwaarvoordieookzijnbedoeld,namelijkvoorinfrastructuur.Detweedeoeververbindingisevengenoemdendeministererkentdatdienodigis.Wanneerwordtdaarmeeeenbegingemaakt?DeRotter-damseregioheefthogeprioriteitvoormijnfractie.Ikwaserafgelopenvrijdagopbezoek.IkstondopMaasvlakte1enikzaghoedeeerstestukjesvanMaasvlakte2albovenhetwateruitsteken.DitisHollandsglorie,daarwordtaandetoekomstgebouwd.Ditbetekentechterwelwatvoorhetverkeerendetweedeoeververbindingisdringendnodig.IkhebnietsgehoordoverdemogelijkheidtotversnellingvandeA15.IkhebgeenantwoordgekregenopdevragenoverdeN61,deN201endeA35.Erisspoedgeboden.VoordeN18geldtdatertweekeertweerijstrokenmoetenkomen.VoorminderdoetdeVVDhetniet,wantalserietswordtaangepakt,moetditwelopeentoekomstbestendigemaniergebeuren.Alsikdebedragenzohoor,hebikdeindrukdatwijdespoorlijnUtrecht–Bredamaarmoetenvergeten.IniedergevalmagergeendagvertragingontstaanindewerkzaamhedenaandeA27.Ikheberbegripvoordatdeproceduresmoetenwordengevolgd,datallebetrokkenendaarinaandachtmoetenkrijgenendatiedereendieeenideeaanlevert,fatsoenlijkantwoordmoetkrijgen,maardegedachtedatereenvariatieopderingomUtrechtmogelijkiszondereenmeterextraasfaltaanteleggen,isirreëel.DitgeldtookdegedachtedatdeA4-Noordmaarnietmoetwordenaangelegd.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.IkhebtochgoedbegrependatdegemeenteninBrabantwillendatdeN65vooralwordtgeherstructu-reerdomdienstbaartezijnaanhetlokaleverkeerennietalseenvervan-gendesnelwegvoorhetdoorgaandverkeerdatvanelderskomt.Zomoetenwijhethebben.Gelukkigzijndeministerenmijnfractiehetdaar-overeens.IkhebconcreetgevraagdofhetkabinetbereidisomdeN65aantewijzenalspilotvoorconcretiseringvanhetrijksbeleidvoordeN-wegen.Ikkrijghiergraageenpositieveenheelpreciezereactieop,anderszalikhieroverineenVAOindeplenairezaaleenmotieindienen.IkwensdeministerveelsuccesmethetdraagvlakvoordeA4MiddenDelfland.DewegwordtduurderennudeplannenconcreterwordenenbijvoorbeeldblijktwatdiebetekenenvoordeaansluitinginSchiedam,isTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12245 delokalebevolkingdeschrikomhethartgeslagen.Deuitvoeringvandeplannenzalabsurdeinfrastructureleoperatiesmeebrengen.Watbetekentditvoordeeerderealternatieven?AlsdeA4MiddenDelflandindevariantvanCramerofineenanderevariantdoorgaat,zijndeverbredingvandeA13endeverbindingA13-A16danvantafel?Volgensmijniet.Volgensmijiserhelemaalgeensprakemeervaneenkeuze,maarstuurtdeministergewoonaan–zijhetgefaseerd–opeenbesluitwaarindeA4MiddenDelflandwordtaangelegd,deA13wordtverbreedeneenaanslui-tingA13-A16totstandkomt.Wilhijzichdaarhelderoveruitspreken?VolgensmijishetgoedomtemarkerendatDeKrachtvanUtrechtveelnadrukkelijkerdandeOVPlusplusplusvariantindestudiedienubeschikbaaris,inzetopalternatievenvoorasfalt.Erzitookeenkrachtigekilometerheffingin.Ermoetvoorwordengewaaktdatdietweeopelkaarwordengelegd.OokintermenvaneffectenvandereedsonderzochtevariantenverdientDeKrachtvanUtrechtopnieuweengrondigeanalyse.Ditisimmerseenverdergaandevariantdanhetgeennureedsisgeanaly-seerd.Ikkrijghiergraageenexplicietantwoordopvandeminister.Ikhebgoednaarhemgeluisterd,maarikbegreephelemaalnietsvandieheleoperatie2020–2028.Ikhebeendinggoedonthouden,namelijkdathierongeveereenhalfjaarvoordelandelijkeverkiezingeneensinter-klaasfeestwordtgeorganiseerdwaarindemiljardentrajectendieooitinNederlandzullenwordenuitgerold,wordengepresenteerd.Datsnapik,datispolitiekzoalswijdiesomskennen,maarikhebgeenideewatditbetekentmetvoorfinanciering.Hoekunjelagereoverhedenderuimtegevenomprojectenvoortefinancierenalszenieteensdezekerheidhebbendathunprojectwordtopgenomenindewerkzaamhedenvoordeperiode2020–2028?Ditsnapikechtniet.Wildeministerduidelijkmakenwatnueigenlijkzijnplanis?WatheefthijdeKamerwillentoezeggeninreactieopdemotie-Koopmans/Samsom?DeheerKoopmans(CDA):Wijwillendeprovinciesjuistdezekerheidbiedenendekansgeven.Ditisprecieshettegengestelde.DeheerVendrik(GroenLinks):Maardiezekerheidbiedtutochniet?DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Ikdankdebewindspersonenvoorhetantwoord.Hetwasredelijkcompleet,maarhetstemdemijnietinalleopzichtentevreden.IkbenteleurgesteldoverhetabstracteantwoordvandeministervanVROMopdevragenoverdeRinhetMIRT.ZijheeftnaarmijnmeningveelmeerkansenomechtwerktemakenvandieRendieechtintekleuren.Daarisvorigjaareenaanzettoegegeven,maarookinditdebatblijfthaarinzetkleurloos.Alszijditnietoppakt,isdeReerderuithetMIRTdanderindemaandalswijhetnieuweMIRTbehandelen.Alsdittecryp-tischis,wilikhetwelondertitelen.IkwaardeerhetdatdeministerwilmeedenkenoverdeverbindingBreda-Utrecht.Iksluitnietuitdathieroverineenalgemeenoverleginseptembernogeensverderzalwordengesprokenopbasisvandezomerbrief.MisschienmoetditdanwordengekoppeldaandediscussieoverdeverlengingvanhetMIRT.DeministerwileerstdeKiM-auditafwachten.Omtothetcompleteplaatjetekomen,moetendesynergiebaten,zoalszedoordeinitiatiefnemerszijnbetiteld,wordenbetrokkenbijdemkbadiedeministerdaarnawillatenopstellen.DeministerconstateerdedaterbijderegiotevredenheidbestaatoverdecorridorUtrecht-Zwolle.Ditgeldtechternietvoormij.Ikbenvanmeningdaterafbreukwordtgedaanaandestrekkingvandemotie.Diewasmeergerichtopdestedenbaanfilosofie:kijkenwaternogmeermogelijkisendaarhetovopaanpassen.IkhebhetantwoordgemistopmijnopmerkingoverdeplannenbijRotterdam.Inhettotaalpakketmoetmeerovwordenopgenomen.VerderTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12246 misikeenantwoordopmijnopmerkingovermijnmotiemetbetrekkingtotdeov-kokerbijAmstelveen.DeministerbegonzijnbeantwoordingoverdeN35metdeopmerking:onderzoekalles.Dietekstuit1Tessalonicenzen5,21luidtechter:onder-zoektallesenbehoudthetgoede.Inmijnmotiewordtderegeringgevraagdnaardekansenvoorhetovtekijken.Deministerisdaarnietopingegaan.IkweetdatdeuitbreidingtussenbijvoorbeeldRaalteenWier-dengrotekansenbiedtvoorverdubbeling.Tochwordenernuenkelspo-rigespoorbruggenontwikkeld.Kortom,hetspoorwordtverbreedbijhetstation,maardaarachterblijftallesbijhetoude.Ditisechtabsurdgeletopdekansendieerzijnvoorhetov.Daaromdringikeropaandatdeministerhiernaarkijkt.Ikkanmijvoorstellendathijhiernietdirectopkanantwoorden,maarikvraaghemofhijvooraanstaandedinsdageenbriefwilschrijvenaandeKameroverdeontwikkelingvanhetovendeN35.DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Ikdankdebewindsliedenvoorhunantwoord,ookalwasvaagheiddaarbijtroef.Decollega’svandecoalitie-fractiesbeklagenzichhierinnettebewoordingenover,maarikdenkdatdemensendiehierhebbenzittenluisterenenmetconcretevragennaarditoverlegzijngekomen,meteenleeggevoelnaarhuisgaan.Ikzaleenvoorbeeldnoemen.ErliggenconcretevoorstellenvoordeN65.Watheeftdeministerdaarovergezegd?Ongeveerniets!Indeafgelopenjarenliepdezaakiederekeernetvoordeeindstreepmis.Hetantwoordvandeministervandaagdathetallemaalzogeweldigloopt,isdantocheenwatvreemdevoorstellingvanzaken.Ikhadgehooptdathijwatconcreterzouzijn.Ditgeldtookdemanierwaarophetspoorplanisbesprokendoordeminister.Ikbenblijdathijerserieusopisingegaan,maarzijnreactieophetkostenaspectisergnegatief.Hijzegtdatdie50%handenvolgeldzalkosten.AlsikhetzelfdeverhaalaandeNSvoorleg,ishetantwoorddatditbinnenenkelejarenkostendekkendis.Deinvesteringenverdienenzichzelfterugdoordatmeermensengebruikzullenmakenvanhetopenbaarvervoer.Deministerzetditsoortplannenwelheelgemakkelijkenopeenverkeerdemanierweg.Ditisergteleurstellend.MijnvraagoverOVSAALisnietbeantwoord.DeministerheeftvorigekeertoegezegddathijzallatennagaaninhoeverreeenaansluitingophetAmsterdamsemetro-entramnetmogelijkis.Waarblijftditonderzoek?TotslotsluitikmijaanbijhetpleidooivandeheerVendrikvoorDeKrachtvanUtrecht.Wijhebbenongeveereenkwartiernaartweeministersgeluisterddiehunuiterstebestdedenomditplanteontkrachten.Datisspijtig.IkhoopdathetantwoordopdevragenvandeheerVendrikintweedetermijn,mijeenandergevoelbezorgt.MinisterCramer:Voorzitter.Dankvoordegelegenheidomintweedetermijnnogeenreactietegeven,metnameopdeopmerkingvandeheerCramer.Ikwileenvoorsteldoen.HijzegtdatdeRabstractenkleurloosis.Iklegdebalterug.Alswijindecemberopnieuwbijelkaarkomen,zullenwijnietmeteenverhaalkomendateenverslagisvaneenoverleg,maarzullenwijeensamenvattingperregiogevenvandeintegraleopgavenwaarwijvoorstaan.DeKamerkandanconcreetzienwaarwijaanwer-ken.DanzalblijkendatwijHollandRijnlandindebenenhebbengezet,datAntwerpen-Rotterdamverderwordtontwikkeld,datmetmanenmachtwordtgewerktaanOVSAALAlmere.Opdiemanierzalikduidelijkerkunnenzijnenzalblijkendatwijonshuiswerkdoenenstrevennaareenintegraleontwikkeling.IkverwachtomgekeerdvandeKamerdatzijperregioreageertopalleinitiatievendiewijnemen.Dankomenwijeenstapverder,danwordtheteenMIRTendaargaikvoor.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12247 DeheerKoopmans(CDA):Alsdeministerergeencentbijdoet,isditprachtigproza,maardangaathetnergensover.HeelNederlandkijkternaarendenkt:ergebeurtniets.MinisterCramer:Ikbenhethiernietmeeeens.Vooralleopgavendienuwordengerealiseerd,wordtookgebruikgemaaktvanhetbudgetvandeNotaRuimteenwordtuitgegaanvandeverstedelijkingsopgaven.Zolangwijmetderegio’skiezenvooreendergelijkeintegraleontwikkeling,isergeldvanVROMenWWIbij.Ikgeefonmiddellijktoedaternuookmoetwordengewerktaaneenmogelijkheidomna2014meergeldbeschikbaartekunnenstellen.Deplannenvoordeinvesteringennadieperiodezullenzodanigfinancieelwordenonderbouwddatzeookindezemoeilijketijdeneenkansmakenomin2010of2011totresultaatteleiden.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikwaardeerdeassertiviteitvandeministerenikverwachtdaarveelvan.ZoverwachtikdatzijperregioindenieuweplannenlaatzienhoedeladdervanVerdaasuitwerkt.DitisvolgensmijdekrachtwaarmeekleurwordtgegevenaandeR.Hoewordtduidelijkdateengebiedsontwikkelingwordtgefaciliteerdindeinfrastruc-tuurennietomgekeerddatdegedachteis:ohja,eennieuwewijk,mis-schienkomterwelovofeenaansluitingopdesnelweg?Deeerstestapdiedeministermoetzetten,iservoorzorgendaterwordtgewerktopbasisvaneenintegralegedachte.MinisterCramer:WijzullenhetvolgendekeerzodoenalsdeheerCramervoorstelt.Hetspelregelkaderdatmetderegio’sisafgesproken,vormtdebasisvoorhunintegralegebiedagenda.OverdiebasiskandeKamerintegraalvragenstellen.MinisterEurlings:Voorzitter.Ikmeendatditeengoedediscussiewas.Nublijktweldathetkaraktervanhettweedeoverlegineenjaareenkeerzijdeheeft.HetisdoorministerPeijsnogindetijdvanhetMITingesteld,wanthetbestondnognietindetijddatikwoordvoerderverkeervanmijnfractiewas.Diekeerzijdeisdathetdanwatminderoverdeeurigaatenwatmeeroverdevoortgang.Sommigewoordvoerderszoudenmisschienlieveroverdeeuripraten,maardatismoeilijkhalverwegehetbudgettairejaar.Ikbegrijpditwel,maarikhebaanhetbeginvanmijnbetoogalgezegddatditniethetdebatisdatwijinhetnajaarzullenvoeren.Tegelij-kertijdiserveelgezegdoverhetbelangvanintegraliteit,ruimteeninfra-structuur.Danmoetjewelverkennen.Hetisvantweeëneen,deledenroepenbewustoptoteenintegraleaanpak,maardanmoetenzijookaccepterendatwijverkenningendoen.Alswijgeenverkenningenmogendoen,kunnenwijdeintegraleaanpakwelvergeten.DitspanningsveldwilikdeKamerwelvoorhouden.DeheerElverdingheeftoverigensgezegd:verkenbreed,maarwelsnelenhakdandeknoopdoor.Daarmeewinjetijdinhetheleproces.Ditsoortverkenningenleideninmijnogenniettotvertraging,integendeel,ikmeendathetverledenheeftbewezendatzetotversnellingkunnenleiden.DeheerKoopmans(CDA):Ikzaleenkleintipjeoplichtenvanwatikalsrapporteurinhetkomendewetgevingsoverlegoverhetjaarverslagzalzeggen.Danzaliknamelijkaantonendattussenbegroting,voorjaarsnota,najaarsnotaenslotwetdemiljoenenopenneerflipperenophetdeparte-mentvanVerkeerenWaterstaat.Wijwillendaarinmeesturen.Daaromiseenoverlegalsditookvanbelang,wanthetbudgetrechtberustbijdeKamer,enalleenbijdeKamer.Daaromzitikhierwatfellerop.Ikhebnu,medeopgrondvanderapportagedienogaandeministerzalwordenvoorgelegd,tocheenwatongemakkelijkgevoel.Daarombenikvanmeningdatditsoortoverleggen,alofnietgekoppeldaandebehandelingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12248 vandevoorjaarsnota,zoudenmoetenkunnenleidentotmogelijkewijzi-gingenindeeuri’s.MinisterEurlings:Ikkanalaankondigendatikdaareenheelstevigantwoordopzalgeven,waarmeeikovertuigendzalaantonendatdekrachtvanhetparlementnietzozeerzitineenvoorjaarsnotaofwatdiesmeerzij,maarindeplanningvanhetMIRT.Andersdanbijsommigeandereministeriesligtdaardekernvandeparlementairebesluitvorming.Definanciënzijndaaraanvolgend.Diediscussiezullenwijnogmetelkaarvoeren.HetgaateromdatdithethalfjaarlijksMIRTisenniethetmomentdaterspijkersmetkoppenwordengeslagen.Ikbenheternietmeeeensdateronvoldoendemogelijkhedenvoorbeïn-vloedingzoudenzijn.DaarmeedoetdeheerKoopmanszichzelfendeKameronrecht.Sterkernog,ikhebtalvandingengenoemdwaarvoordeKamermededeaanzetheeftgegeven.IkhebvandaaginhetvooruitzichtgestelddaterindelijnvandeheerKoopmansenanderenmeerzalgebeuren.IknoembijvoorbeelddeN35.Ikhebgezegddatwijvoorhetoverigedeelvanhettrajectzullenproberenomernogvoorhetnajaarsamenmetderegiouittekomen.Wijzullenbezienofwijdefinancieringkunnenrondkrijgen.Daarmeekijkenwijalvooruitnaardeperiodena2020.DithebiknadrukkelijktoegezegdendeKamerisdaarmeegekomen.Zoprobeerikdoortepakken.OverdeA67hebikgezegddatikheelnadrukkelijkhetbelangonderkendatdeheerKoopmansenmevrouwRoefshieraanhebbengegeven.Ikhebwelgezegddatwijnogverkennenhoewijhetzogoedmogelijkkunnendoen.Jehoudtgeenverkenningomvervolgensalsministermetdebotteklompendoorhetregionaleprocesheentemarcheren.DeKamerheeftweldegelijkveelinvloed,maardieinvloedzitbijverkeermeerindebeleidsmatigekeuzesdieinhetkadervanhetMIRTwordengemaaktdanbijbegrotingspostendiesomskunnenwijzigen,omdatersprakekanzijnvanvertragingenofversnellingen,etcetera.Bijandereministeriesisvaakdefinanciëleboekhoudinghetsturingsinstrument,omdatdieditsoortlangetermijnplanningenwaar-voorjeprincipiëlekeuzesmoetmaken,minderkennenofzelfshelemaalniet.Daarishetbegrotingsinstrumentookveelmeerhetsturingsinstru-mentindepolitiekediscussies.Diediscussieskrijgenwijnog,maarikbenheterdusniethelemaalmeeeensdatdeconstatering,diedeheerKoop-mansheeftaangekondigd,zouaantonendatergeensturings-instrumentenzijn.DiezittennaarmijnmeningmetnameinhetMIRT,maargoed,ikzieuitnaardiegedachtewisseling.Ikkomnuopdeandereopmerkingenenvragen,bijvoorbeeldoverdebuitenring.Datisweerzo’nvoorbeeld.Ikhebproberentezeggendathetjuistmijneigenbetrokkenheidbijdiebuitenringwasdiemijtotdebeslis-singheeftgebrachtomditop50mln.aftetoppen.Ikhaddiebeslissingandersnooitgenomen.Ikverkeerdeindeveronderstellingdatikdaarmeedebuitenringmogelijkkonmaken.Iksluitduszekernietmijnogenvoorhetbelangdaarvan,integendeel.Uithetbestuurlijkoverlegkomtnunaarvorendat50mln.nietgenoegisendater70mln.nodigis.Daaroverwordtnugediscussieerd.DitishetprocesdatikdeKamerhebgeschetst.Mochthetop70mln.uitkomen,danisditnietalleenbedoeldvoordeaansluiting,maarookomhettotaalprojectvandebuitenringmogelijktemaken.Ikzieditbelangzeerzeker.Inhetbestuurlijkoverlegisnietzozeergezegddatdebuitenringeenlandelijkprojectis.Hetaangrijpingspuntwassteedsdatdelandelijkefinancieringviadieaansluitingverloopt.Diewasinhetverledenalrijkelijk,maarmoetmisschiennunogrijkelijkerworden.Deregioenikzijngoeduitelkaargegaanenwijzullenelkaarweersnelspreken.MetdeheerAdemazijndenodigeafsprakengemaaktentottevreden-heid.Deregiowilzelfeenaantaltouwtjesinhandennemenvoordereali-satievandeplanstudieenprojecten.Ikwildevoordelendaarvanmeene-menzonderdatereensuboptimalisatieophetlandelijkwegennetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12249 ontstaat.Ikhebaleerdergezegddatsuboptimalisatiekanontstaandooreengoedkopeaanlegdieduuronderhoudnoodzakelijkmaaktendaarvoorisdelandelijkeoverheidverantwoordelijk.Wijhebbengekekenwelkdeelvandewegvooraleenregionalefunctieheeftenwelkdeelmeeralseenlandelijktrajectmoetwordenbeschouwd.Wijhebbenmetderegioafge-sprokendathijvanwegedegrotesamenhangmetdeintegralegebieds-ontwikkelingdeplanstudietrektvoorHarlingen,natuurlijkingoedoverlegmetRijkswaterstaat.Wijhebbenookvooranderegedeelteneensplitsingaangebracht.IkkanditdesgewenstopschriftstellenvoormevrouwRoefs.Diediscussieszullenwijvakerkrijgenindetoekomst.Hieruitblijktdatiknietblindbenvoorwatderegiozelfkandoen.Integendeel,ikwilditvakermogelijkmakenzonderdatditleidttoteenversnipperingvanhetlande-lijkenet.Daarinmoeteenbalanswordengevonden.MevrouwRoefs(PvdA):Deministerzegtdathijditwelopschriftwilstellen.MisschienkanhijdaarbijdanookingaanopdevoorstellenmetbetrekkingtotdeWRO-procedureenopdevraagwatdieopleverenenwelkecapaciteitdaarmeebespaardwordt.Dankunnenwijditgebruikenbijhetnotaoverleg.MinisterEurlings:Ikkandievraagnualbeantwoorden,maardatantwoordishelaasnietergpositief.Wijkomenhiervoorverschillendedilemma’stestaan.JuridischgezienisdeTracéwetdemeestgeëigendeprocedurevoorditsoortprojecten.IknoembijvoorbeeldJoureenHarlingen.HetgaatimmersomdeaanpassingvanrijkshoofdwegendieallemaalvallenbinnendecriteriavandeTracéwet.Meteenuitzonderlijkeprocedure,bijvoorbeeldhettijdelijkwijzigenvandepkb-kaartmetdehoofdwegen,zoudenprojectenookviadeWROkunnenwordengereali-seerd,maarhetprobleemisdateenprocedureconformdeTracéwetnualvrijwelevenlangduurtalsdeWRO-procedure.HetisbekenddathetkabineteenwijzigingvandeTracéwetvoorstaatdiekanleidentotversnel-ling.IkziedusmeerineenversneldeTracéwetdaneenenigszinsoneigen-lijkgebruikvandeWROmetallejuridischerisico’svandien,maardiemogelijkheidisduswelbekeken.DesgewenstwilikditooknogwelvoordeKameropschriftstellen,maarditisdelijndiewijvolgen.OverigensisdeministerookbijdeWROhetbevoegdgezag.Ditverandertdusooknietveel.Hetgaatdanomhetmaatwerkdatwijhebbenafgesproken,dusoverdevraag:wietrektdestudie.Daaringaanwijechtnietzwart-wittewerk.Devoorzitter:MevrouwRoefskrijgtditgraagschriftelijkbevestigd.Dietoezeggingisbijdezegenoteerd.MinisterEurlings:Ikzalditgraagdoen.DeplanstudienaarHarlingenwordtdoordeprovincieuitgevoerd.VoorhetnoordelijkdeelvandeN31wordtdestudiedoordeprovincieopge-pakt,hetzuidelijkdeeldoorhetRijk.DiesplitsingistottevredenheidvandeprovincieFrieslandafgehandeld.MetdeprovincieisafgesprokendatJourehetwerkdoet.IkherhaalwatikhebgezegdoverdeN35.Wijproberenomditnajaarookvoorhetoverigedeeltotafsprakentekomen.Ikhoopdatwijdaarmetdeprovincieuitkomenendatwijdaarvoordemogelijkheidvoordeperiode2020–2028kunnenaanwendendiemededankzijdeKamertotstandisgekomen.DoordatereentunnelkomtinNijverdal,zaldetreinenkelejarenstilstaan.Indetussentijdisereenbusverbinding.Hetmogelijknogverderopwaar-derenvanhetspoorlijktpasaandeordenadedecentralisatie.Ditisaleerdergemeld.Ikbenbereidomditnadertoetelichtenineenbrief.DeheerCramer(ChristenUnie):Indemotiewordtderegeringgevraagdomnietalleennaardewegtekijken,maarooknaarhetov.Deaanpas-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12250 singendiebijNijverdalwordenaangebrachtindevormvaneentunnel,zoudenmoetenwordenaangegrepenvooreenopwaarderingvandielijn.Nublijktechterdatdebruggenlangsdielijndiewordenvernieuwd,enkelsporigwordenuitgevoerdinplaatsvandubbelsporig.Eendubbelsporigeaanlegzouderegioeengrotekansbiedenopverbeteringvanhetov.Daargaathetmijom.AlleswatervanavondisgewisseldmetdeministervanVROMovereenintegraleaanpakenmetdeministervanVerkeerenWaterstaatoverzijnvisieopov-verbindingennaastdewegen,wordtineenkeeronderuitgehaalddoortezeggen:wijkijkenstraksnogweleensnaarhetspoor.Ditisbijnadevlagstrijken.MinisterEurlings:Daarbeniknietmeeeens.Netzoalswijerbijdeviercorridorswaarhetspoorwordtverdubbeld,nietvoorkiezendatookdewegenwordenverbreedalsdoelopzich,zullenwijnietbijiederewegookdirectalsdoelopzichhetovaanpassen.Devraagnaarnutennoodzaakendemarktzalaltijdcentraalstaan.IkhebalgezegddatdetijdenindeplanningdaarwatlaterliggenendatiknaaraanleidingvandeopmerkingvandeheerCramersowiesohebbeslotenomhetovvandetoekomstmeetenemenindeverkenninglangetermijnA35.WijzijnernognietmethetprojectvoordeN35zoalsheternuligt.Wijgaandaarmeedoorendanzullendenieuwemogelijkhedenwordenbekeken.Ikwilditwelineenbriefuiteenzetten.IkzaldiesnelaandeKamertoesturen.DeheerCramer(ChristenUnie):IkvraagdeministeromindeHande-lingennogeensgoedhetstukjenatelezenvanhetdebatnaaraanleidingwaarvandiemotieisingediend.Wilhijditenhetgeenhiervandaagisgewisseld,bijzijnantwoordbetrekken?MinisterEurlings:Datwilikgraagdoen.Ikherinnererwelaandatikaltijdhebgezegddatplannenhaalbaarmoetenzijnendatwijvertra-gingenmoetenvoorkomen.Deregioenveelwoordvoerdershebbenditgevraagd.IkwilechthaastmakenmetdeN35.Terechtwordterheelveeldrukuitgeoefend.Ikhebgeprobeerdomhetverstandigtedoeninverschil-lendestappen.Ikzalditnogeensineenbriefuiteenzetten.IkkanmeldendatdeexterneveiligheidvanBeuningeneenstandaardaspectiswaarmeenietkanwordengerommeld.HetwordtmeegenomenindestudiesvanhetRijk.DitisookgebeurdbijdeA50enhetzalookgebeurenbijeventuelenieuwerijksstudiesrondomBeuningen.VoorhetdeelGroenlo–EnschedevandeN18zulleneerstdeproblemenvanverkeersveiligheidenleefbaarheidwordenopgelost.Ikzaldaarbijdeambitievandemobiliteitsaanpakbetrekken,datwilzeggeneensnelheidvan100km/u.VoorhetdeelVarsseveld-Groenlowordenwelverkeers-maatregelengenomen.IkhebdeKamergehoord.Ditzalvasteenvandeprojectenzijndieinhetkadervan2020–2028specialeaandachtkrijgen.Ikvraagerbegripvoordathetbestuurlijkookwatonvolkomenzouzijnalsikhierzouzeggen:datdoenwijzoenzo.Ditisimmerseenvandevijfpilotsdieindemobiliteitsaanpakwordengenoemd.Ikkomsnelterugopdetweedeoeververbinding.Ditnajaarzalduidelijkheidwordenverschaftoverderichtingvanhetproject.Mochtdezeverbindingalsmeestkansrijkuitdebuskomen,danzullenwijergeengrasoverlatengroeienenzullenwijproberenomsneldoortepakken.Ikhebinditverbandookgezegddathetpps-aspectvanditsoortprojectenmijzeerinteresseert.IkachthetmogelijkdatindeeersteRandstadUrgent-conferentieeendergelijkeconstructie–naheellangpraten–ookkanwordengematerialiseerd.IkhebhierovergoedcontactmetHansSmitsendezijnen,maarikwachteerstdeverkenningaf.Alshetzozouuitpakken,pakkenwijweldoor.IkwilnogeenszeggendatdeministervanVROMenikserieusmetderegioprobereneenoplossingtevindenvoorhetstationArnhem.Ditmagookwatkosten.Ditiseenbelangrijkproject,eensoortjuweelvoorhetbredereopenbaarvervoer.WijmoetenhiertoteentotaledealkunnenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12251 komenendaaromverzoekikdeledenditscherpindegatentehouden.Motiesendergelijkekunnenhetprocesmisschiendoorkruisen.Ikver-wachtdatwijersneluitkunnenzijnenvraagdeKameronsnogeenheelkleinbeetjetijdtegunnen.Misschienzijnwijervoorheteindevanhetzomerrecesweluit.Ikkandusnogmaalsbevestigen:30schoppenen10lintjesenintensievesamenwerkingmetderegio.Erzijngemengdeprojectteamsendeprovin-ciestonenveelbetrokkenheidwaardoorerveelloskomt.Iklaatnudedadensprekenenwachtderesultatenaf.Diezullenzichditnajaarmoetenaftekenen.WijzullenkiezenvoordeA4ofdeverbredingvanA13.WelzalerlaterinhetjaareenkeuzewordengemaaktinhetkadervandeplanstudieA13–A16–A20.Hierkomiklaterditjaaropterug.DeIODS-partnersenSchiedamenVlaardingenzullenhierbijaantafelzitten.WijzullennietdeA4aanleggenendeA13verbreden.DeheerVendrik(GroenLinks):Mijnbangevermoedenwordtdusstraksnietbewaarheid?ErwordtechteenkeuzegemaaktvoordeA4Midden-Delfland,danwelvoorverbredingvandeA13endeA13-A16?Wordtdiekeuzegemaakt?Staatditopdepolitiekeagenda?MinisterEurlings:IkherhaaldatwijnietdeA13gaanverbredenendeA4MiddenDelflandaanleggen.DeheerVendrik(GroenLinks):DusdeA13–A16blijftbovendemarkthangen?MinisterEurlings:Datzullenwijzien;datwachtenwijaf.DeheerVendrik(GroenLinks);Ditbetekentdusdatdiemogelijkheidbovendemarktblijfthangen.Ikweetvoldoende.MinisterEurlings:Daarzalnaderebesluitvormingovervolgen.Diewegheefteenietsanderefunctie,maarwijzullennietdeA13verbredenendeA4Midden-Delflandaanleggen,hoeweliksommigenindithuisweldergelijkevergezichtenhebhorenschetsen.Ditgaanwijnunietdoen.Naaraanleidingvandevraagnaardeaansluitingophetmetro-entram-netvanAmsterdamwijsikeropdatdetussenrapportageoverOVSAALeenaantalmaandengeledenaandeKameristoegezonden.Ikheblatenzienwelkevariantenallemaalwordenonderzocht.Metnamevoordelangetermijnwordtnadrukkelijkooknaarmogelijkemetroverbindingengekeken,kanikdeheerRoemertoezeggen.DeheerCramervroegnaardestedenbaanfilosofievoordecorridorUtrecht-Zwolle.Extrasprinterszijnvolgensmijeenbetekenisvollestap,zekerookmetdespooraanpassingdaar.Hijmoethetresultaatvanzijninspanningenopditvlaknietonderschatten,ookomdatderegiotevredenis.IkbenvanmeningdatwijeerderevragenvandefractievandeChristen-Unieoverdezecorridoractiefhebbenopgepakt.Ditgeldtbijvoorbeeldvoordereistijdverbetering.Ookdemarktontwikkelingspoorisnadrukke-lijkbekeken.Ikhebalgezegddatwijnieuweideeënomverderdoortepakkenzekernietuitsluiten.DeheerCramerheeftzichhiervooringe-spannenenderegioheeftditpositiefopgepakt.DeN65,depilootweg,zoalsdeheerVendrikditnoemt,iseenvandevijfwegendieindemobiliteitsaanpakwordengenoemdalseenterugvaloptievooreenrobuustwegennet.DeambitievoordezeterugvalisomdeN-wegeninterichtenvooreenontwerpsnelheidvan100km/u.Deinvul-lingvandezeambitiezalinprincipena2020aandeordezijn,maarmetvoorfinancieringhoeftderealisatiemisschiennietzolangtewachten.DeeventueleopwaarderingvandeN65moetdustefinancierenzijnenmoetpassenindegebiedsagendaNoord-Brabantdieinvoorbereidingis.DeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12252 stuurgroepkanbijdeverdereuitwerkingvandeambitiesvoordeN65aansluitingzoekenbijdezegebiedsagenda.Ikkanpasopdiebriefreagerenalsikdiehebgeanalyseerdenhiertegenhebafgezet.Ikkomhieropterug,wanthetisnunogtevroegomeeninhoudelijkekwalificatietegeven.IkraadeeniederaanomeenstegaankijkenbijdeA18,wanthetisgroenerdanwordtgedachtofgevreesd.Hetisdusnietalleendezepilotdiemisschienveelbelovendis,ookdieanderevierhebbenwijhardnodig.IkhebalgesprokenoverdewijzewaaropwijmetdeN35zullenomgaan.Velenhebbenuitgestraalddatzijversnellingwillen,zowelopdewegalsophetspoor.Datspreektmijnatuurlijkergaan.LatenwijdiespiriterinhoudenalswijstraksoverElverdingIIspreken.Latenwijdannietweerhobbelscreëren,maarlatenwijdoorgaanmethetverderstroomlijnenvandewetgevingendaarnietbescheideninzijn.DeheerVendrik(GroenLinks):IkhebdeministernogeenpreciezevraaggesteldoverUtrecht.DeheerRoemer(SP):IkhebdeheerVendrikdaaringesteund.MinisterEurlings:Hetenigewatikkandoen,isherhalendatwijopzeerkortetermijn,mogelijkbinnenenkeledagen,meteenbriefkomenwaarindeministervanVROMenikzullenreagerenopditvoorstel.DeheerVendrik(GroenLinks):DathebikgehoordenikhebdaaraandevraaggekoppeldofdeministerzichrealiseertdathetvoorstelDeKrachtvanUtrechteenveelverdergaandevariantbepleit,gebruikmakendvanopenbaarvervoer,kilometerbeprijzing,eenzeersterkeinzetvandefiets,P&R-plaatsen,enzovoort.HetiseenheelpakketdatveelverdergaatdanOVPlusplusplus.Deministerleekinzijnantwoordineerstetermijntesuggererendatditeigenlijkalisuitgezocht,omdatdittweevariantenzijndieminofmeeropelkaarlijken.Ikhebgevraagdofdeministerzichreali-seertdatereenverschiltussenbeideisendatdezevarianteenzelf-standiganalysewaardis.MinisterEurlings:Alsikdielaatstevraagzoubeantwoorden,zouikvooruitlopenopdebriefdiebinnenkortaandeKamerwordtgezonden.Watheteerstedeelvandevraagbetreft,merkikopdatikmijrealiseerdaterverschillenzijn,zeker,maarookdaterookovereenkomstenzijnvoordeov-kantvanhetverhaal.IkhebnietoverOVPlusplusplusgezegddatdeanalysevanhetverledennoodzakelijkerwijsdeanalysevanvandaagis.Wijkijkenoveralopnieuwnaar.Uiteindelijkmoethetgoedkunnenwordeningepastenopdraagvlakkunnenrekenen,maarookprobleem-oplossendzijn.Wijhebbennietsaandureplannendiehetprobleemvandebereikbaarheidnietoplossen.Ditiseenbelangrijkuitgangspunt.IkweetnudatdeheerVendrikietsmeervooreenkilometerprijsmeteen«bite»isdanPaulNouwenenzijnplatform.Daarkomenwijlatervastnognaderovertespreken.Devoorzitter:Ikdankdeledenendebewindspersonenvoorhuninzetenvoorhetfeitdatwijerinzijngeslaagdomditoverlegwaarvooraanvanke-lijkzesuurwasuitgetrokken,inviereneenhalfuurafteronden.Erzijn13toezeggingengedaan.Diezaliknietherhalen;zezulleninhetverslagwordenopgenomen.Geletophetfeitdateenaantalwoordvoerdersheeftaangekondigddatzijeenmotiewillenindienen,zaliktijdensderegelingvanwerkzaamhedenmorgeneenVAOaanvragen.DeheerCramer(ChristenUnie):VoordezekerheidwijsikeropdatikhebgevraagdofdebriefoverdeN35vooraanstaandedinsdagaandeKamerkanwordentoegezonden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12253 Devoorzitter:Ditstaatzoindetoezeggingenregistratie.Toezeggingen–DeministervanVROMzaldeKamernahetzomerrecesinformerenoverdeuitvoeringvandemotieWiegman-vanMeppelenScheppink(31089,nr.40)overdeverdichtingopgavevoordeRandstad.–DeministervanVROMzaldeKamernahetzomerrecesinformerenoverdevoortgangophetterreinvandesleutelprojecten.–DeKamerzalrondhetzomerreceswordengeïnformeerdoverdetweedetranchequickwinsprogrammaBinnenhavens.–DestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatzaldeKamerbinneneenmaandinformerenoverdeafsprakenoverdeGrevelingen.–DestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatzaldeKamerbinneneenmaandinformerenoverdevoortgangophetterreinvandezandsupple-ties.–DeministervanVerkeerenWaterstaatzaldeKamerschriftelijkinfor-merenoverdeboogWeesp-HolendrechtinrelatietotOVSAAL.–DeKamerzalbinnenenkelewekendemkbaspoorlijnBreda-UtrechtontvangenzoalsuitgevoerddoorhetKiM,alsmedeeenprocedure-voorstelvoorhetvervolg.–DeKamerzalspoedigwordengeïnformeerdoverhetadviesvandeCODendemkbaoverdeIJzerenRijn.–OveronderanderedeIJmeerbrugwordtdeKamerinhetnajaarvan2009geïnformeerdinhetkadervandeRAAM-brief.–DeKamerontvangtinhetnajaarvan2009hetplanvanaanpakvoordeNationaleMarkt-enCapaciteitsanalyse(NMCA).–DeministerzaldeKamerspoedigberichtenoverzijnreactieaandeminister-presidentvanNiedersachsenoverdeN233.–DeKamerzalopkortetermijneenbriefontvangenoverdeplanstudieRingUtrechtenhetplanvandeNatuur-enMilieufederatieendeVriendenvanAmelisweerd«DeKrachtvanUtrecht»ontvangen.(Hieraanisreedsvoldaanmetbriefvan25juni2009)–DeKamerwordtrondhetzomerrecesgeïnformeerdoverhetprocesvoordeA12Ede-Grijsoord.–DeministerzalschriftelijkterugkomenopdemogelijkhedenvoorprovincialeregieviadeWRO-procedure.–DeKamerzalvóórdinsdag30juni2009eenbriefontvangenoverdeN35endecombinatiedaarvanmethetopenbaarvervoer.–DeministervanVROMzalindecembereensamenvattingnaardeKamersturenmetdeintegralegebiedsopgaven,daaruitvolgendeprojectenenafsprakendiedaarovermetderegio’szijngemaakt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.12254