Lijst van vragen en antwoorden inzake toepassing van aardwarmte in de glastuinbouw en de MEI-regeling

31700XIVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit(XIV)voorhetjaar2009Nr.147LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld21april2009DevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit1,heefteenaantalvragenvoorgelegdaandeministervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitoverbijbriefvan12maart2009inzakedetoepassingaardwarmteinglastuinbouwenMEI-regeling(2009Z03746/2009D11646)Deministerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan20april2009.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,AtsmaDegriffiervandecommissie,Dortmans1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),Voor-zitter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(CU),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Vermeij(PvdA),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GL),Polderman(SP)enElias(VVD).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),VanBaalen(VVD),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(CU),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),Kuiken(PvdA),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GL),Lempens(SP)enDezentjéHamming-Bluemink(VVD).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1306100809tkkst31700-XIV-147ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1471 1DeMEI-regeling2008isovertekend.Alsgevolghiervanzijnkeuzesgemaaktwelkeprojectenwelmetsubsidiewordengehonoreerdenwelkeprojectenniet.Hierbijzoueenselectiegemaaktzijnvandebesteprojec-ten.Indeconcretetoekenninglijkenvergelijkbareverduurzamings-projectenalsgevolgvandesystematiekvanpuntentoekenninguiteinde-lijkteleidentotverschillendeconclusies.ZoisbijvoorbeeldindegemeenteLansingerlanddeinzetvanaardwarmtedoortuindersgeza-menlijkaangepakt.Ditbetekentdatachtmaalexacthetzelfdeproject-voorstelisingediend.Helaasisslechtséénhiervantoegekend.Kandeministeraangevenwelkeoverwegingenhieraantengrondslagliggen?DeMEI-regelingstimuleertenergie-innovatiesindebeginfasevandemarktintroductie.AardwarmteprojectenkunnenscoreninhetMEI-onderdeel«overigeenergie-innovaties».Entreevoorwaardenwaarminimaalaanvoldaanmoetwordenzijn:•Hetenergiesysteemkomtopminderdan6%vandebedrijvenvooren•deCO2-reductieisminimaal10%in2008en25%in2009.DeMEI-regelingiseentenderregeling,waarbijdedeskundigebeoorde-lingscommissiedeministeradviseertindevormvaneenrangschikkingvandeaanvragen.Aanvragenwordenhogergerangschiktnaarmatedeenergie-innovatienaarhetoordeelvandecommissie:•meerbijdraagtaandeenergieneutraleglastuinbouwdooreenzolaagmogelijkgebruikvanfossielebrandstoffeneneenzolaagmogelijkeCO2-uitstoot;•meerteelttechnischeneconomischperspectiefheeftenmeerperspec-tiefbiedtvoortoepassingdoorandereondernemingen,of•eenhogerniveauvandoorontwikkelingvertegenwoordigtgerichtopteelttechnischeofeconomischinpasbaresystemen.Dezedoelenzijnvoordebeoordelinggeconcretiseerdinachtcriteria:•CO2-reductie;•reductievanenergiegebruik;•teelttechnischperspectief;•economischperspectief;•effectopandereduurzaamheidsonderwerpen;•potentiëletoepasbaarheidinNederland;•bijdrageaandevroegemarktintroductie;•verbeterdeinpasbaarheidtenopzichtevanvoorloperprojecten.Erzijngeenachtexactdezelfdeaanvrageningediend.Ondanksdatdeinvesteringinaardwarmtebronnenvergelijkbaarkanzijn,resulteertdetoepassingopdespecifiekebedrijveninverschillendeenergieplaatjes,inverschilleninmilieuwinstenbijvoorbeeldookinverschilleninhetecono-mischperspectief.Hierdoorverschiltookdebijdragevandeaanvragersaandedoelenvanderegelingendebeoordelingopdecriteria.Alleaanvragenzijnopbasisvandegegevensindeaanvraaggerangschiktendehoogstgerangschikteaanvragenzijngehonoreerd.DegemeenteLansingerlandendetuindersvandeAardwarmtekringLansingerlandhebbeninfebruari2009eenconvenantgeothermiegesloten.Vandenegeninhetconvenantgenoemdebedrijvenhebbendriebedrijvenindelaatstetweeopenstellingperiodenin2008€2miljoenMEI-subsidiegehonoreerdgekregenvooreenaardwarmteproject.Daar-naastiserin2008eenaanvraagtoegekend,diebijnagrenstaanditgebied(gemeentePijnacker-Nootdorp).Vandeanderezesondertekenaarsvanhetconvenanthebbenervierin2008geenMEI-aanvraagingediend.Tweeaanvragenzijnnietgehonoreerd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1472 2Leidtdegehanteerdesystematiekvancriteriaenpuntentoekenningerniettoedatniethetmilieuvoordeeldooruitvoeringvanhetprojectbepalendis,maardehuidigesituatievanhetbedrijftenopzichtevanhettebehalenduurzaamheidsresultaat?Enzoja,vindtdeministerditeenjuistebenade-ring?Nee.Zowelbijnieuwbouwalsbijaanvragenwaarbijdegangbareener-gievoorziening(WKK,ketels)gecombineerdwordtmetof(deels)vervan-genwordtdoorhetbeoogdeinnovatieveenergiesysteem,gaatheteromhetinnovatieveenergiesysteemzooptimaalmogelijkintepassenindetotalebedrijfssituatie,onderanderevanuitmilieu-oogpunt.Hetgaatdusweldegelijkomdeuitvoeringvanhetproject.Debeoordelingscommissierangschiktdeaanvragen,aandehandvandeinhetantwoordopvraag1aangegevenachtcriteria,naarhunbijdrageaandedoelenvanderegeling.Decommissiegebruiktalshulpmiddelbijdebeoordelingeensystematiekmetpuntentoekenning.Decommissiekentdaarbijzodanigpuntentoeopdeafzonderlijkecriteria,datdeaanvragenwaarvandecommisievindtdatdiemeerbijdragenaandedoelenvanderegeling,hogerwordengerangschikt.BijdebeoordelingwordtbredergekekendanalleennaarenergiebesparingenCO2-reductie.EnergiebesparingenCO2-reductiebetreffentweevandeachtcriteria.DaarbijwordtgebruikgemaaktvanrelatieveenergiebesparingenCO2-reduc-tie,zodatdevergelijkingvanverschillendeenergie-innovatiesmogelijkwordtenkleineprojectennietbenadeeldworden.Vankleineprojectenisimmersevenveeltelerenalsvangroteprojecten.Wanneeraardwarmtealsenergiebronvollediggekoppeldwordtaannieuwbouw,danbeoordeeltdecommissiealleendebijdragevandenieuwbouwaandedoelenvanderegeling,ookwanneerdenieuwbouwplaatsvindtalsonderdeelvaneengroterbedrijf.3Isderegelingalleenvoorbedrijvendiewatbetreftdeenergietransitienaarmeerduurzameenergievormennoggeenstappenhebbengemaakt?Opzichgoeddatdezeondernemersdekanskrijgenomtoteenduurzameenergievoorzieningtekomenmaarhoeverhoudtzichdittotondernemersdiesomszondersubsidiemaaruitoogpuntvanmaatschappelijkverant-woordondernemenalstappenhebbengezetnaarduurzameenergie?Leidtditniettotde«wetvanderemmendevoorsprong»enwellichttotdempenvanhetstimulerenvanondernemersomdoortegaanmetinno-vatiefondernemen?Nee.Ikjuichdeeigenkeuzevanondernemersomzondersubsidiealstappentezettennaarduurzame(re)energiesystementoe.Dezeonderne-merskunnenvoorvervolgstappenwaarbijwordtgeïnvesteerdininnova-tieveenergiesystemeneenaanvraagindienenvoordeMEI.Daarbijzalhunaanvraaggescoordengerangschiktwordenopdebijdrageaandedoelenvanderegeling.Vanzelfsprekendkanerbijvervolgstappenvanbedrijvendiealveelmilieuwinstgeboekthebben,sprakezijnvanafne-mendemilieuvoordelen.4Niemandhadverwachtdatdetoepassingvanaardwarmteindeglastuin-bouwzoeenvluchtzounemen.Ditbiedtgrotekansenophetgebiedvanduurzaamheid.VerminderingvangebruikfossielebrandstoffeneneensubstantiëlereductievandeuitstootvanCO2.Bovendienis–endatisinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1473 dehuidigeeconomischesituatienietteonderschatten–eenenormeconomischbelanginhetgeding.Zouhetkabinetnietmeermoeteninspelenopdezekans?IsdeministerbereidommethaarcollegavanEZ(dieookenergieindeportefeuilleheeft)overbundelingvankrachtentepraten?Ditisalgebeurd.IkwerksamenmetdeministervanEconomischeZakenaanhetopzettenvaneenregelingvooraardwarmteprojecten,diehetonverzekerbaregeologischerisicoopmisborenafdekt.5Geziendedoelstellingenvanditkabinetlijkthetbuitengewoonverstandigomin2009hetbedragvandeMEI-regelingteverhogenzodatalleaard-warmteprojectendoorgangkunnenvindenteneindetekomentoteeneconomischsterkereenduurzamereglastuinbouwsectorinNederland.Isdeministerbereidhierinvullingaantegeven?TotnutoeisergeentekortaanbudgetgeweestvoordeMEI-regeling.Ikheballeprojectenwaaroverdebeoordelingscommissie,positiefheeftgeadviseerd,gehonoreerdendaarvoordebudgettenvoorhetMEI-onder-deel«overigeenergie-innovaties»verhoogd.Hetbudgetvandenajaar-sopenstelling2008voordeoverigeenergie-innovatiesisverhoogdvan€3,5mln.naar€16,3mln.Ikwilgoedeprojectenzomogelijkblijvenhonoreren.Daarbijzalikaller-eerstdeeventueelnietbenuttebudgettenvanhetMEI-onderdeel«semi-geslotenkassen»endeIREinzetten.WanneererdaarnanogextrabudgetnodigisvoorgoedeprojecteninhetMEI-onderdeel«overigeenergie-innovaties»,kanoverwogenwordendenogvoorderegelingeninlaterjarengeplandebudgettennaarvorentehalen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1474