Stand van zaken energiefonds 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 568 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 april 2025Middels deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister vanKlimaat en Groene Groei, over de laatste stand van zaken van hetenergiefonds 2025 en kom ik terug op de toezegging uit de brief aan deTweede Kamer van 4 april jongstleden inzake de inzet met betrekking totde toeleiding naar verduurzamingshulp. Tot slot informeer ik de TweedeKamer over de inzet op de lange termijn.Maatschappelijke opgaveDe betaalbaarheid van energie voor een groep huishoudens staat onderdruk. Hier ligt een maatschappelijke opgave waar burgers, energiepartijenen de overheid een gedeelde verantwoordelijkheid hebben.Ik ben de energieleveranciers en netbeheerders daarom zeer erkentelijkdat zij (ook) dit jaar bereid waren om een bijdrage te leveren aan hetondersteunen van de meest behoeftige huishoudens in hun energiere-kening. De afgelopen jaren vond deze ondersteuning plaats via hetTijdelijk Noodfonds Energie (TNE). Ook het fonds ben ik zeer dankbaarvoor hun inzet. De ondersteuning via TNE kende verschillende voordelen,waaronder de snelheid waarmee de infrastructuur om kwetsbarehuishoudens te kunnen ondersteunen tot stand kon komen. Daarnaast ishet een doelmatige manier van ondersteuning, waarmee zoveel mogelijkgericht huishoudens kunnen worden geholpen met een beperktbeschikbaar budget. Omdat energieleveranciers en netbeheerders zichbereid toonden om de uitvoeringskosten van het fonds voor hun rekeningte nemen, komt het volledige beschikbaar gestelde budget vanuit het Rijkten gunste van huishoudens.Een duurzame oplossing voor een betaalbare energierekening is hetverlagen van het energieverbruik via het verduurzamen van woningen.Voor het gros van de Nederlandse huishoudens is de energierekeninginmiddels betaalbaar en loopt de verduurzamingsoperatie. Een kleiner, kst-29023-568ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5681 maar nog steeds aanzienlijk, aantal huishoudens loopt evenwel nog altijdbetaalbaarheidsrisico’s door de hoge energierekening. Voor die groep washet Tijdelijk Noodfonds Energie van 22 april tot en met 29 april open. Hetloket is gesloten bij 210.000 aanvragen. Deze grote belangstelling laat ziendat er veel huishoudens zijn die moeite hebben met het betalen van hunenergierekening. Energiebesparing en verduurzaming van woningen blijfteen belangrijke route om bij te dragen aan een betaalbare energiere-kening.Verduurzaming als structurele oplossingEr is al een breed aanbod aan hulp bij verduurzaming, maar deze bereiktniet altijd de meest kwetsbare doelgroep. Juist het bereik en hetvertrouwen dat het energiefonds heeft, draagt eraan bij ook de hulp voorverduurzaming op de juiste plek aan te kunnen bieden. In de brief van4 april heb ik al aangekondigd dat met verschillende partijen wordtgewerkt aan de doorverwijzing naar hulp bij verduurzaming. In deze briefheb ik de Tweede Kamer ook toegezegd om nader toe te lichten hoe dezedoorverwijzing uiteindelijk is ingericht tijdens de looptijd van het fonds.De volgende acties zijn daartoe genomen.De Nederlandse Schuldhulproute (NSR) heeft, dankzij een subsidie vanhet Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), haarlandelijk dekkende sociale kaart in samenwerking met Landelijk SteunpuntThuisadministratie (LSTA) ingezet tijdens de looptijd van het TNE. Er iseen doorverwijsroute ingericht naar lokale hulp voor mensen die moeitehebben met het aanvraagproces. De vrijwilligershulp bij de inlooppuntenen keukentafelgesprekken zijn hiervoor benut. In deze gesprekken wordenbewoners ook gewezen op de beschikbare (lokale) hulp voor verduur-zaming, zoals de lokale energiecoach, fixers en informatiepunten. Op dewebsite van TNE is deze doorverwijzing ook geborgd. Zo kan eenhuishouden naast een aanvraag voor tijdelijke steun op de energiere-kening ook direct stappen zetten bij het meer grip krijgen op de hoogtevan de energierekening óf geldzaken via Geldfit.nl.Daarnaast zijn bewoners bij het aanvragen van steun bij TNE twee vragenvoorgelegd. Allereerst of zij vrijblijvend toestemming gaven om huncontactgegevens in de toekomst aan de eigen gemeente te verstrekken,zodat er nog gerichte hulp op het gebied van verduurzaming aangebodenmag worden. De keuze om dit wel of niet te doen, had uiteraard geeninvloed op de beoordeling van de aanvraag. Daarnaast kon de aanvragerin het «MijnAanvraag portaal» aangeven of het huishouden in een koop-of huurhuis woont. Deze informatie biedt de mogelijkheid omhuishoudens in de toekomst met gepaste hulp te kunnen benaderen.Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE)De Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE) behandelt op dit momentalle aanvragen. De eerste verwachting nu is dat ongeveer 110.000 huis-houdens van alle ingediende aanvragen voldoen aan de vooraf gecommu-niceerde voorwaarden en steun zullen ontvangen. Daarbij zal het gaan omeen gemiddeld steunbedrag van ongeveer 80 euro per maand, gedurende6 maanden.Vanwege de drukte in de eerste uren waren er technische problemen in dewisselwerking tussen verschillende systemen. Daardoor konden meerderehuishoudens hun aanvraag niet (volledig) indienen. In de beantwoordingvan de vragen van de leden Kathmann, Lahlah en Kröger van 25 april jl. isuw Kamer hierover nader geïnformeerd. Het is heel frustrerend envervelend voor mensen dat het indienen van een aanvraag in eersteTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5682 instantie niet (goed) lukte. TNE heeft de mensen die een aanvraag inwilden dienen en niet konden voltooien, actief benaderd om het opnieuwte proberen. Mensen die daarbij hulp nodig hadden, werden hierinintensief ondersteund.Uiteindelijk zijn er dankzij de medewerkers van het klantcontactcentrumvan TNE, vrijwilligers- en andere hulporganisaties ontzettend veelhuishoudens geholpen bij het doen van een aanvraag. Ik ben hen zeererkentelijk dat zij ook in de avond- en weekenduren hebben gewerkt omzoveel mogelijk mensen nog te helpen bij het doen van een aanvraag.Besluit over sluitingIn de brief aan uw Kamer op 4 april heb ik aangegeven dat het deverwachting was dat TNE op basis van de huidige energieprijzen circa100.000 huishoudens zou kunnen helpen.1 Daarbij heb ik ook aangegevendat het goed is dat uw Kamer zich realiseert dat met de beschikbaremiddelen mogelijk niet alle aanvragen konden worden gehonoreerd. Datbetekent dat op het moment dat een marge tot aan de grens van de€ 56,3 miljoen zou worden bereikt, TNE zou overgaan tot sluiting. Hierbijis ook aangegeven dat er zowel vanuit het Rijk als van derde partijen geenextra middelen beschikbaar zijn. Het was een keuze tussen geen steunverlenen in 2025 of voor een gelimiteerde, maar toch omvangrijke groepopen te gaan. In nauw overleg met betrokken stakeholders en samenwer-kingspartners is uiteindelijk voor het laatste gekozen. Verschillende motiesen Kamervragen van uw Kamer vroegen hier ook expliciet om.2Ik erken dat het ontzettend spijtig is dat met de € 56,3 miljoen niet allehuishoudens geholpen konden worden. De privaat-publieke samen-werking heeft tot zeer gerichte hulp voor huishoudens geleid, maar kentook evidente beperkingen. Ik wil benadrukken dat we blij zijn dat ervoldoende bijdragen beschikbaar waren gesteld door de energiesector,zodat het fonds van start kon en veel huishoudens heeft bereikt.Lange termijn: inzet op Social Climate FundDe grote belangstelling voor het energiefonds toont dat de betaalbaarheidvan energie voor een groep huishoudens nog altijd in het geding is.Huishoudens zijn gebaat bij structurele oplossingen, zoals de verduur-zaming van woningen, en de overstap op duurzamere energiebronnen.Alleen op die manier kunnen huishoudens structureel grip krijgen op hunenergierekening. Daarnaast is de verduurzaming ook erg belangrijk voorbijvoorbeeld het welzijn van huishoudens.Voor de lange termijn werken het Ministerie van SZW en het Ministerievan Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) daarom gezamenlijkaan de verdere uitwerking van een maatregel binnen het NederlandseSocial Climate Fund (SCF) plan, gericht op meerjarige financiële steunvoor huishoudens in combinatie met de verduurzaming van woningen.Het SCF is opgericht om de effecten van het ETS-2-systeem ophuishoudens in de meest (financiële) kwetsbare posities te verzachten.31Kamerstuk 29 023, nr. 5622O.a.: Motie van het Lid Kröger, Kamerstuk 30 196, nr. 836; Motie van het lid Postma c.s. overalles in gereedheid brengen om het energiefonds vanaf 1 januari 2025 te kunnen inzetten,Kamerstuk 36 600 XXIII, nr. 343Hiermee geeft het kabinet invulling aan de motie van lid Postma c.s. over het onderzoeken ofmiddelen uit het Social Climate Fund ingezet kunnen worden om ook in de toekomst over eenvorm van een energiefonds te kunnen beschikken. Kamerstuk 36 600 XXIII, nr. 33Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5683 Het kabinet heeft besloten, onder voorbehoud van goedkeuring van deEuropese Commissie, om uit de middelen voor het SCF € 174,5 miljoen inte zetten voor dit fonds.4 Samen met de € 60 miljoen uit de Rijksbegrotingis er € 234,5 miljoen beschikbaar voor de periode van 2026 tot 2032. Dehoogte van dit bedrag vraagt dus (opnieuw) om keuzes bij de uitvoeringzoals de looptijd en doelgroep. Lessen en signalen op basis van hetenergiefonds van 2025 worden meegenomen in mogelijke vervolgtrajectvan het SCF.Bij de Voorjaarsnota is besloten om € 600 miljoen in te zetten voor hetverlagen van de energiebelasting. Dit is, in tegenstelling tot het energie-fonds, geen gerichte maatregel voor de doelgroep van het energiefonds,maar zal ook voor deze huishoudens zorgen voor een lagere energiere-kening.Ik wil nogmaals mijn dank uitspreken aan alle betrokken partijen, zonderwie de uitvoering van het energiefonds in 2025 niet mogelijk wasgeweest. Dit betreft onder meer de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie,de energieleveranciers5, netbeheerders6, banken, de VNG, een aantalbetrokken gemeenten en diverse maatschappelijke organisaties envrijwilligers. Dankzij de inzet van deze organisaties in deze uniekeprivaat-publieke samenwerking kunnen ook in 2025 huishoudensgeholpen worden bij het betalen van hun energierekening.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. Nobel4Kamerstuk 33 043, nr. 1145Vattenfall, Essent, Eneco, Greenchoice, Budgetenergie, Engie, Innova Energie, Clean Energy enPure Energie6TenneT, Gasunie, Stedin, Alliander en EnexisTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 023, nr. 5684