Aanpak netcongestie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 713 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENEN KLIMAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 juni 2026In deze brief informeer ik uw Kamer over enkele belangrijke ontwikke-lingen en resultaten in de aanpak van netcongestie. Er zijn belangrijkestappen gezet in de gezamenlijke aanpak van alle betrokken partijen. Inspecifieke gebieden is het gelukt extra ruimte op het stroomnet te creërenof te vinden die ten goede komt aan partijen op de wachtrij. Desondanksligt er de komende tijd nog een forse gezamenlijke opgave om netcon-gestie het hoofd te bieden. In een aantal gebieden, zoals delen vanNoord-Brabant, is de situatie kritiek en wordt met een gezamenlijkeaanpak een maatregelenpakket ontwikkeld, gebruikmakend van de lessendie in de FGU-regio zijn geleerd.In een separate brief informeer ik u over de voortgang van energie-infrastructuurprojecten ten behoeve van de energietransitie over de vollebreedte van alle energie-modaliteiten.Vernieuwing aanpak netcongestieDe groeiende urgentie van de netcongestieproblematiek maakt hetnoodzakelijk om een aantal zaken anders aan te pakken dan tot nu toe. Deafgelopen jaren zijn bij de aanpak van netcongestie uiteenlopendemogelijkheden en kansen geïdentificeerd en gecreëerd. Daarmee breekteen nieuwe fase aan van opschaling en bredere uitrol van oplossingen.Daarbij wordt geput uit de ervaringen die het kabinet en de betrokkenpartijen hebben opgedaan in het Landelijk Actieprogramma Netcongestie kst-29023-713ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7131 (LAN)1, de aanpak versnelde uitbreiding elektriciteitsnet2, het Aansluitof-fensief3 en de crisis-aanpak in de regio Flevopolder-Gelderland-Utrecht(FGU)4.Visie op het toekomstige energiesysteemDe situatie op het stroomnet is fundamenteel veranderd ten opzichte vanhet verleden. Ondanks omvangrijke uitbreiding van het elektriciteitsnetdoor de netbeheerders, keren we niet volledig terug naar de situatiewaarin transportcapaciteit voor elektriciteit praktisch gezien altijd enoveral oneindig beschikbaar was. Dit vraagt om een nieuwe balans tussende maatschappelijke waarden betaalbaarheid, betrouwbaarheid enbeschikbaarheid van elektriciteit. Daarom hebben het Rijk, netbeheerders,de toezichthouder en marktpartijen een gezamenlijke visie op gebruik vanhet elektriciteitssysteem vastgesteld (bijlage)5. Deze visie gaat uit vangrootschalige realisatie van flexibiliteit, flexibiliteit als een vanzelf-sprekend onderdeel van het energiesysteem, en het bewust accepterenvan meer risico om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van elektriciteitte verbeteren. Ik beschouw het als een belangrijke stap voorwaarts datalle betrokken partijen zich hier aan committeren, inclusief het aanvaardenvan de gevolgen van soms moeilijke keuzes die we gezamenlijk moetenmaken.Nieuwe structuur Landelijk Actieprogramma NetcongestieVanwege de toegenomen problematiek rond netcongestie en hetaanbreken van een nieuwe fase in de aanpak wordt de organisatie van hetLandelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) vernieuwd om sneller eneffectiever te kunnen handelen. De samenwerking tussen regionale enlandelijke partijen wordt versterkt, zodat knelpunten sneller kunnenworden opgeschaald en landelijke maatregelen sneller in de praktijkworden gebracht. Via de Energyboards creëren we een sterke link tussennationaal en regionaal schaalniveau. Alle partijen die een rol spelen in deaanpak van netcongestie hebben een plek in de gekozen aansturing,inclusief het bedrijfsleven.Aansluitoffensief NetcongestieUw Kamer is bij brief van 4 februari geïnformeerd over het Aansluitof-fensief. De acht geselecteerde doorbraken zijn inmiddels geoperationali-seerd en waar mogelijk geïmplementeerd. De aanpak wordt vervolgdbinnen het LAN waarbij ook nieuwe doorbraken worden geïnventariseerd.Onder meer worden de congestieonderzoeken komend halfjaar herijkt methet nieuwe scenario met aangescherpte prognoses wat vrijwel zeker totmeer ruimte zal leiden. Een herijking in Zeeland heeft, in combinatie metmeer flexibel gebruik, reeds ruimte opgeleverd waarmee minimaal 173grootverbruik-klanten van de wachtrij zijn geholpen. In Oostzaan is nadiepgaande analyse 180MW aan capaciteit gevonden waarmee de geheleplaatselijke wachtrij van 271 partijen kan worden aangesloten. Dit laatstevoorbeeld illustreert overigens het locatie-specifieke karakter vannetcongestie: in de rest van de provincie Noord-Holland moet nog veel1Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 6402Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 5663Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 6264Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 6455De visie wordt onderschreven door, naast het kabinet: Netbeheer Nederland, VNO-NCW, MKBNederland, NVDE en de ACM.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7132 werk worden verzet voordat de wachtrijen serieus kunnen wordenteruggedrongen.Verder werken de netbeheerders samen om gestandaardiseerd meerflextenders uit te schrijven. Hierop vooruitlopend is Liander al eenaanbesteding gestart voor in totaal maximaal 750 MW aan flexibelvermogen. Met de markt en de netbeheerders zijn verder de voorwaardenvan het capaciteitssturingscontract (CSC) herzien om deze aantrekkelijkerte maken. Dat de netbeheerders meer financiële ruimte voelen bij hetcontracteren van flexibiliteit vanwege de doorbraak rondom de financiëlegrens is hierbij behulpzaam en is recent bij de aanpak in FGU reedssuccesvol toegepast. Inmiddels zijn in Zuid-Holland en Brabant flexcon-tracten met grote batterijen gesloten die daarmee congestieverzachtendwerken, waardoor binnenkort capaciteit aan partijen op de wachtrij kanworden verleend.Sneller BouwenIn de fysieke uitbreiding van het elektriciteitsnet worden ondertussenconcrete resultaten bereikt. Zo is eind mei een nieuw hoogspannings-station in de Zuidplaspolder (Zuid-Holland) in gebruik genomen, eengezamenlijk project van TenneT, Liander en Stedin. Hiermee is in dezeregio, één van de eerste waar netcongestie de kop op stak, ruimtegecreëerd voor de realisatie van nieuwbouwprojecten en kan de wachtrijvoor grootverbruikers stapsgewijs worden afgebouwd. De doorlooptijdvan dit traject heeft ruim 10 jaar in beslag genomen. Dit moet en kansneller voor lopende en toekomstige projecten.Wetgevingsprogramma Stroomlijnen energieprojectenIn het Coalitieakkoord is een crisiswet netcongestie aangekondigd omdoorlooptijden van elektriciteitsprojecten te verkorten. Ik geef hierinvulling aan met het wetgevingsprogramma Stroomlijnen energiepro-jecten, waarmee de aanleg van energie-infrastructuur wordt versneld.Binnen dit programma pas ik, in nauwe samenwerking met de Ministervan Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, wet- en regelgeving intranches aan om de realisatie van energieprojecten te stroomlijnen en teversnellen. De internetconsultatie van de Vereenvoudigingswet, die Rijken provincies een wettelijke basis biedt om leges te heffen waarmeeambtelijke kosten van de projectprocedure kunnen worden vergoed, isafgerond. Het wetsvoorstel zal in de zomer voor advies bij de Raad vanState voorgelegd worden, en kan naar verwachting in het najaar aan deKamer worden aangeboden. Verder start na de zomer de internetconsul-tatie van de tweede tranche wettelijke versnellingsmaatregelen.Zoals toegezegd in mijn brief van 2 april jl.6 heb ik onderzocht ofprojectspecifieke (wettelijke) maatregelen de meest cruciale projectenextra kunnen versnellen. Het resultaat is een extra set mogelijke maatre-gelen voor projectgerichte aanvullende versnelling. De maatregelen die inbeeld zijn gaan onder meer over meer rijksregie op besluitvorming eninpassing van projecten, en vereenvoudiging van regels en versnellingvan doorlooptijden van (vergunning)procedures. Daarnaast wordt ingezetop een betere toepassing van bestaande instrumenten. De verkenningonderstreept dat er specifieke projecten kunnen worden aangewezen diedoor hun centrale functie in het elektriciteitsnet van groot belang zijn voorhet vrijspelen van capaciteit ten behoeve van de aansluiting vanhuishoudens en bedrijven. De komende tijd worden deze maatregelen6Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 640Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7133 verder uitgewerkt. Ik houd uw Kamer op de hoogte van de voortgang enverdere uitwerking.In lijn met de motie-Klos-Müller7 informeer ik uw Kamer aan het eind vande zomer uitgebreid over de inhoud en planning van het wetgevingspro-gramma.Versnellingsaanpak regionale stroomnettenOm netcongestie het hoofd te bieden is ook versnelling van de uitbreidingvan de midden- en laagspanningsnetten noodzakelijk. Het Rijk, regionalenetbeheerders, provincies en gemeenten zijn een nieuwe «versnellings-aanpak regionale stroomnetten» overeengekomen (bijlage). Allebetrokken partijen hebben hun commitment uitgesproken voor dezeversnellingsaanpak, die aansluit bij de eerder ingezette maatregelen voorhoogspanningsinfrastructuur8. De aanpak bestaat uit vier pijlers die zijngericht op het oplossen van belangrijkste knelpunten9. Drie richten zich ophet uitvoeringsproces: 1.) plannen, reserveren en locatiekeuze, 2.)grondverwerving en 3. procedures en vergunningen. De vierde pijlerbetreft samenwerking en een gezamenlijke werkwijze die de andere pijlersondersteunt.Concrete voorbeelden van maatregelen zijn landelijke afspraken overterugkerende vergunning- en inpassingsvraagstukken, het tijdig reser-veren van ruimte voor elektriciteitsinfrastructuur in ruimtelijke plannen,het stroomlijnen van het grondverwervingsproces en het opstellen enimplementeren van een landelijk samenwerkingskader midden- enlaagspanning voor overheden en regionale netbeheerders. Ook wordtingezet op het organiseren van uitvoeringscapaciteit, bijvoorbeeld door deinzet van de Expertpool Energie-infrastructuur (Vliegende Brigade).10 Dekomende periode wordt deze aanpak verder uitgewerkt binnen het LAN. Inhet najaar worden bestuurlijke afspraken gemaakt over de uitvoering.Beter Benutten – KleinverbruikTijdsafhankelijke nettarieven kleine aansluitingenNetbeheer Nederland heeft 1 mei een codewijzigingsvoorstel aan de ACMgestuurd met een nieuw tariefstelsel met tijds- en volumeafhankelijkenettarieven voor kleine aansluitingen. De ACM is gestart met de behan-deling van het voorstel en zal een ontwerpbesluit publiceren ter consul-tatie. De ACM verwacht eind dit jaar een definitief besluit te nemen.Het differentiëren van de nettarieven naar tijd voor kleinverbruikers isnoodzakelijk om kleinverbruikers een financiële prikkel te geven om hunelektriciteitsverbruik te verschuiven naar momenten buiten de piek.Daarmee wordt netcongestie verminderd zodat uitbreiding van hetelektriciteitsnet wordt beperkt en maatschappelijke kosten bespaard. Doordifferentiatie naar volume verdeelt het tariefstelsel bovendien de kosteneerlijker over huishoudens. Op dit moment betalen alle huishoudens eenvast bedrag voor het elektriciteitsnet. Dit is nadelig voor mensen dieweinig stroom verbruiken, zoals een appartement op een warmtenet, envoordelig voor huishoudens met een hoog stroomverbruik.7Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 6608Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 5669Zie o.a. https://www.tno.nl/nl/newsroom/2026/05/verzwaring-laagspanningsnetten enhttps://www.nvde.nl/wp-content/uploads/2026/03/Arcadis-rapport-Succesvolle-praktijkvoorbeelden-uit-de-energietransitie-2-mrt-2026.pdf10Hiermee is tevens uitvoering gegeven aan de toezegging aan het lid Klos (D66), TZ202605-038Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7134 Uw Kamer heeft met de motie-Müller c.s.11 verzocht u te informeren overde mogelijke gevolgen van dit nieuwe tariefmodel voor de energiere-kening van (verduurzaamde) huishoudens, in het bijzonder die met eenwarmtepomp, zodat de Kamer zich hierover voorafgaand aan definitievebesluitvorming door de ACM kan uitspreken. De terugverdientijd enbusinesscase voor warmtepompen is afhankelijk van meerdere factoren,daarom beziet het kabinet dit vraagstuk in de bredere context van devolledige energierekening. Momenteel voert Berenschot in opdracht vanhet Ministerie van Economische Zaken en Klimaat een onderzoek uit naarde financiële effecten van de tijdsafhankelijke nettarieven op verschillendetypen huishoudens, waaronder huishoudens met een warmtepomp. Deonderzoeksresultaten worden naar verwachting dit najaar met uw Kamergedeeld.De ACM heeft uw Kamer op 10 juni jl. per brief12 geïnformeerd over hetcodewijzigingsvoorstel en de vervolgstappen die de ACM in dit traject zalnemen. De ACM zal bij de beoordeling van het codewijzigingsvoorstel alleontwerpkeuzes van het tariefstelsel betrekken, waaronder de lengte vande tijdsblokken en het effect daarvan op het handelingsperspectief vanhuishoudens met een warmtepomp.Afbouw reserveringen kleinverbruikersDe Kamer is op 2 april 2026 geïnformeerd over de overgang naar eennieuwe werkwijze voor het aanvragen van netcapaciteit voor kleinver-bruikers, waaronder woningbouw13. De bestaande praktijk van reserverenwordt stapsgewijs afgebouwd, waardoor gereserveerde ruimte zoveelmogelijk wordt vrijgegeven. Voor projecten die binnen drie jaar startenmet bouw en bekend zijn bij de netbeheerder krijgen voor 1 juli capaciteittoegewezen (onderhanden werk).Daarnaast wordt het vanaf 1 oktober voor gemeenten mogelijk om voorgeplande woningbouw en onderwijsinstellingen eerder netcapaciteit aante vragen (tot 10 jaar voor oplevering). Hierdoor kan al vroeg in hetwoningbouwproces netcapaciteit worden aangevraagd, ook als er noggeen ontwikkelaar is gekozen. Onder regie van EZK is tussen netbe-heerders, BZK, IPO, VNG en de ACM overeenstemming bereikt over eenzorgvuldige overgang naar deze nieuwe werkwijze. Een belangrijkelement hierbij is de coördinatie bij de start van het eerder aanvragen. Ditis nodig om aanvragen voor woningbouwprojecten in een logischevolgorde te zetten, zodat projecten die eerder netcapaciteit nodig hebbendeze ook eerder toegewezen krijgen14. BZK, IPO en VNG hebbenafgesproken dat aanvragen per 1 oktober gefaseerd, op basis van het jaarwaarin de bouw start, door gemeenten worden ingediend. Netbeheerdersfaciliteren deze aanpak in het online aanvraagportaal. Deze gecoördi-neerde manier van aanvragen zal enkele weken gelden als onderdeel vande overgangsperiode. Daarna kunnen gemeenten capaciteit aanvragenvolgens de vanaf dan geldende werkwijze van eerder aanvragen.Ook hebben partijen afgesproken dat netbeheerders beoordelen of zij eengeschikt aanbetalingsregime kunnen invoeren voor deze nieuwe manier11Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 69612https://www.acm.nl/nl/publicaties/brief-aan-de-tweede-kamer-over-volume-en-tijdsafhankelijke-nettarieven13Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 64014Door de overgang per 1 oktober zou in één keer netcapaciteit aangevraagd kunnen wordenvoor alle woningbouwplannen waarvoor nog geen ontwikkelaar is gekozen. Daardoor ontstaathet risico dat vergevorderde woningbouwplannen lager op de wachtrij komen dan mindervergevorderde, bijvoorbeeld als de ene gemeente op 1 oktober net iets eerder een aanvraagindient dan een andere gemeente.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7135 van aanvragen door gemeenten, dat past binnen het algemene aanbeta-lingsbeleid. Deze verkenning zal begin juli gereed zijn.Gemeenten worden,via een ledenbrief van de VNG, spoedig geïnformeerd over de details vanhet gecoördineerd aanvragen en op welke data welke projecten kunnenworden ingediend. Gemeenten worden opgeroepen om deze aanvragennu al voor te bereiden door bestaande woningbouwplannen en dedaarvoor benodigde capaciteit in kaart brengen. Met de gemaakteafspraken is uitvoering gegeven aan het verzoek in de motie-Vermeer15m.b.t. vroeg aanvragen van netcapaciteit voor woningbouwprojecten16.Verduurzaming binnen bestaande aansluitingAanvragen voor verzwaring van een aansluiting kunnen niet overal meerdirect worden gehonoreerd. Dit brengt bovendien extra kosten met zichmee en vergroot de druk op het elektriciteitsnet. Dat geldt zowel voorgrootverbruikers als voor kleinverbruikers zoals huishoudens. Verduur-zaming vereist gelukkig lang niet in alle gevallen een zwaardereaansluiting. Onderzoek van Stroomversnelling (bijlage) laat zien dat veelhuishoudens ook zonder verzwaring volledig kunnen elektrificeren.Stroomversnelling concludeert dat een zogenoemde 1-faseaansluiting inveel gevallen voldoende is voor elektrisch koken en een elektrischewarmtepomp, aanvullend op regulier stroomverbruik van huishoudelijkeapparaten. Voor het laden van een elektrische auto aan huis is eenstandaard 1-faseaansluiting doorgaans ook voldoende voor dagelijksgebruik, zij het met een lagere laadsnelheid.Om verduurzaming mogelijk te maken en onnodige verzwaringen tevoorkomen adviseert het kabinet huishoudens, bedrijven en maatschap-pelijke instellingen om bij verduurzamingsplannen eerst met een erkendeinstallateur te bespreken wat er mogelijk is binnen de bestaandeaansluiting. Het Ministerie van EZK werkt samen met Techniek Nederlandom huishoudens en bedrijven te voorzien van goede informatie over demogelijkheden die het inregelen van de warmtepomp, load balancing vande laadpaal of een home energy management systeem (HEMS) bieden.Flexibiliteit bij kleinverbruikersFlexibel elektriciteitsverbruik door kleinverbruikers – huishoudens, kleinebedrijven en maatschappelijke instellingen – is noodzakelijk om hetelektriciteitssysteem op piekmomenten te ontlasten. Zoals toegezegd aanhet lid Grinwis (CU)17 geef ik hierbij een appreciatie van het rapport«Zoveel kan met lokale flex!» van CE Delft18. Het rapport concludeert datflexibiliteit op het laagspanningsnet significant kan bijdragen aan hetverhelpen van netcongestie, het verlagen van energiekosten en hetvoorkomen van curtailment (tijdelijk afschakelen) van hernieuwbareelektriciteit. Het rapport laat zien dat een aanzienlijk deel van het poten-tieel van lokale flexibiliteit pas wordt gerealiseerd als consumenten enmkb-bedrijven worden ontzorgd in hun handelingsperspectief, slimmeapparaten eenvoudig kunnen deelnemen aan flexibiliteitsdiensten en definanciële prikkels aantrekkelijk genoeg zijn. Dit sluit volledig aan bij dereeds ingezette aanpak in het spoor «beter benutten kleinverbruikers»binnen het LAN19. Onderdeel hiervan zijn de normen die het NederlandsNormalisatie Instituut NEN ontwikkelt voor slimme apparaten die15Kamerstukken II, 2025–26, 29 023, nr. 66716Het verzoek in de motie-Vermeer mbt netbewuste nieuwbouw is reeds uitgevoerd met de briefvan de Minister van VRO van 8 juni jl. (Kamerstukken II, 2025–26, 22 112, nr. 4366)17Tweeminutendebat Netcongestie en elektriciteitsnet, 22 mei 202618https://ce.nl/publicaties/zoveel-kan-met-lokale-flex/19Kamerstukken II, 2025–26, 29 032, nr. 597Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7136 eenvoudige toepassing van tijdsgebonden nettarieven en deelname aanflexibiliteitsdiensten mogelijk maken. Zo kunnen kleinverbruikerseenvoudiger bijdragen aan een stabieler elektriciteitsnet en beter sturenop elektriciteitskosten om meer grip te krijgen op hun energierekening.Daarnaast adviseert CE Delft om versneld congestiediensten voorkleinverbruikers te ontwikkelen. Ook dit is reeds onderdeel van de aanpak.Huishoudens in de provincies Gelderland en Utrecht en delen van deFlevopolder en Noord-Brabant kunnen een financiële vergoeding krijgen,oplopend tot honderden euro’s per jaar, voor het ontlasten van hetelektriciteitsnet door slimme aansturing van laadpalen, thuisbatterijen enhybride warmtepompen. De verwachting is dat in de komende winter eenaanzienlijk deel van de flexibiliteitsvraag in de FGU-regio op deze manierkan worden vervuld. Thuisbatterijen kunnen met de juiste randvoor-waarden congestieverzachtend werken. Het kabinet steunt deze ontwik-keling. In de Beleidsagenda integrale opslag die na de zomer uitkomtwerkt het kabinet samen met netbeheerders en de opslagsector verderaan de prikkels en randvoorwaarden die borgen dat thuisbatterijennetondersteunend kunnen functioneren.Beter Benutten – GrootverbruikHet aantal afgesloten contracten voor flexibiliteit en congestiema-nagement neemt toe. Zo heeft het Rijk onlangs een Groepstransportover-eenkomst (GTO) afgesloten voor gebouwen van de Ministeries van VWSen SZW, en de ACM, waardoor hier binnen de bestaande capaciteitverdere verduurzaming mogelijk is gemaakt.Flexibiliteit en congestiemanagementHet ontsluiten van voldoende flexibiliteit bij bedrijven en instellingen blijftechter uitdagend. BlueTerra en Trinomics hebben in kaart gebracht welkemotivaties en barrières bedrijven en netbeheerders ervaren en doenaanbevelingen gedaan om belemmeringen te adresseren. Het rapportgaat als bijlage bij deze brief.Het onderzoek laat zien dat zowel bedrijven als netbeheerders de urgentievan het probleem erkennen. Bedrijven staan open voor het gesprek metde netbeheerder over het bieden van flexibiliteit. Bedrijven blijken echtereen grotere mate van transparantie en een hoger tempo te verwachtendan de netbeheerders kunnen bieden. Er is gelijktijdig behoefte aanmaatwerk en aan standaardisatie om te kunnen versnellen en opschalen.De balans tussen kosten en baten is voor bedrijven op dit moment vaakongunstig. Netbeheerders werken daarentegen binnen regulatoire kadersover bijvoorbeeld non-discriminatie en doelmatigheid, waardoor zijterughoudendheid zijn in het geven van advies of meedenken overindividuele oplossingen.De aanbevelingen gaan over het proces en de focus, bijvoorbeeld hetminder richten op flexibiliteit uit het primaire bedrijfsproces en meer uitsecundaire assets zoals batterijen en warmteinstallaties. Het is eenvou-diger hier flexibiliteit te ontsluiten omdat dit minder aanpassingen in debedrijfsvoering vereist. Daarnaast worden aanbevelingen gedaan over decommunicatie vanuit de netbeheerders. Dit betreft met name het biedenvan meer inzicht in de flexverwachting en aanpassing van contracten envergoedingen. In het Aansluitoffensief zijn al stappen gezet, specifiek voorhet capaciteitssturingscontract waarvan nu een vernieuwde versie wordtaangeboden. De komende tijd zal het kabinet samen met netbeheerdersen marktpartijen de aanbevelingen verder operationaliseren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7137 Verbeterplannen netbeheerdersIn het voorjaar van 2025 heeft de ACM aan de netbeheerders eeninformatieverzoek gedaan naar aanleiding van achterblijvende implemen-tatie van in de systeemcode opgenomen alternatieve transportrechten encongestiemanagementproducten. Dit heeft geresulteerd in een verbeter-opdracht waar recent bindende afspraken tussen de ACM en de indivi-duele netbeheerders over zijn gemaakt. Op 2 juni jl. heeft de ACMhierover publiekelijk gecommuniceerd20. Deze afspraken hebben enerzijdsbetrekking op het verkrijgen van inzicht in belasting en mogelijkheden totbetere benutting van de elektriciteitsnetten, en anderzijds op de wijze ende termijn waarop de netbeheerders de in het kader van netcongestieontwikkelde nieuwe contractvormen implementeren. Ieder kwartaal zal deACM over de voortgang communiceren.Het hebben van actueel en real time inzicht in de benutting van de nettenis cruciaal voor het kunnen aanbieden van flexibele contracten. Ik ben blijdat de netbeheerders erkennen dat verbeteringen nodig zijn en debereidheid tonen om hier stappen in te zetten. Ik steun de gezamenlijkeaanpak van de ACM en de netbeheerders en reken op een succesvolleimplementatie van de verbeterplannen.Prioriteringskader – DefensieVanaf 1 juli 2026 wordt de beschikbare ruimte op het net conform hetprioriteringskader van de ACM uitgegeven. Dit heeft geen effect op debeschikbare ruimte, maar wel op de volgorde waarin deze ruimte wordtverdeeld. Na de categorie congestieverzachters heeft de categorieveiligheid de hoogste prioriteit. Hieronder valt onder andere Defensie. Dekomende jaren heeft Defensie aanvullende netcapaciteit nodig om haartaken te kunnen uitvoeren en groei mogelijk te maken. Defensie zet hierbijin op energiezekerheid en -onafhankelijkheid voor haar locaties om deweerbaarheid te vergroten en om groei en elektrificatie binnen de kadersvan de beperkte energiecapaciteit te kunnen faciliteren. Het uitgangspuntis om de netbelasting te beperken door nieuwe en bestaande locatiesstandaard netbewust te ontwikkelen en, waar mogelijk, als congestiever-zachter op te treden. Capaciteit die hierdoor mogelijk vrijvalt, kan wordentoegewezen aan andere prioriteiten.Tot slotZoals hierboven uiteengezet zet het kabinet zich, in constructievesamenwerking met vele partners, in om netcongestie zo veel mogelijktegen te gaan. De knelpunten als gevolg van netcongestie raken burgersen bedrijven. Tegelijkertijd is de vereiste betere benutting van hetelektriciteitsnet alleen te realiseren in goed overleg met, en metmedewerking van huishoudens, bedrijven en maatschappelijke instel-lingen. Uiteraard houd ik uw Kamer op de hoogte van de ontwikkelingen,en kansen en dilemma’s die we op deze weg nog tegenkomen.De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,J. de Bat20https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-en-netbeheerders-maken-bindende-afspraken-over-aanbieden-flexibele-contracten-inzet-congestiemanagement-en-beter-netinzichtTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 023, nr. 7138