A-brief Verwerving gewondentreinen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 830MaterieelprojectenNr. 479 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 2026In het kader van de verslechterde veiligheidssituatie op het Europesecontinent en de voorbereiding op een mogelijk grootschalig conflict is hetvan belang om over de juiste en voldoende medische capaciteit voormilitaire operaties te beschikken. Voor een robuuste geneeskundigeondersteuning voor onze krijgsmacht versterkt Defensie de operationelegezondheidszorg.1 Met het programma «Versterken geneeskundigeketen»2 investeert Defensie in de versterking van de geneeskundige keten,waaronder in de behandel- en vervoerscapaciteit. Deze capaciteit isessentieel om de voldoende en kwalitatief hoogwaardige zorg aan onzemilitairen tijdens een grootschalig conflict te kunnen bieden.Met deze A-brief informeer ik uw Kamer over de behoeftestelling van hetproject «Verwerving gewondentreinen». Het militair zorgsysteemonderscheidt verschillende niveaus van zorg, zogenoemde Roles:oplopend van Role 0 (kameradenhulp) tot en met Role 4 (definitievehospitalisatie in het Centraal Militaire Hospitaal). Met dit project concen-treert Defensie zich op het vervoeren van gewonden tussen de hospitalenin een inzetgebied (Role 2) en Role 4 door de verwerving van gewonden-treinen.BehoefteTijdens een grootschalig optreden in een hoog geweldsspectrum moetNederland in staat zijn om grote aantallen slachtoffers snel en veilig tekunnen verplaatsen vanaf het front naar het achtergebied, zowel nationaalals internationaal. Een effectieve geneeskundige keten draagt direct bij1Uw Kamer is op 12 november 2024 geïnformeerd over de voorbereidingen en maatregelen dieDefensie op medisch gebied neemt voor een artikel 5 scenario. Zie: Kamerbrief «Ontwikke-lingen op het gebied van de Militaire Gezondheidszorg, Kamerstuk 36 600 X, nr. 23.2«Defensienota 2022 – sterker Nederland, veiliger Europa,» Kamerstuk 36 124, nr. 1 van 1 juni2022 en «Defensienota 2024 – Sterk, Slim en Samen,» Kamerstuk 36 592, nr. 1 van 5 september2024. kst-27830-479ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4791 aan de inzetbaarheid van de krijgsmacht. Versterking van de joint enablingcapaciteiten, waaronder de medische faciliteiten en gewondentransport-capaciteit, draagt mede bij aan de verdere invulling van de taken en deoperationele plannen van de NAVO.3Huidige capaciteitOp dit moment maakt Defensie voor het vervoer en de evacuatie vangewonde militairen vanaf de Role 2 gebruik van grond- of luchtgebondenafvoermiddelen, zoals ziekenauto’s en middelzware Medevac4 helikopters.Voor het vervoer over langere afstand beschikt Defensie in de toekomstover de C-390 Millennium, als vervanger van het C-130 transportvliegtuig.Dit vliegtuig zal een rol vervullen in het medische transport.5 In eengrootschalig conflict is de kans op aanzienlijke verliezen groot. In eenhoog geweldsscenario is het luchtoverwicht bovendien niet gegaran-deerd, waardoor het onzeker is of het mogelijk is een groot aantalgewonden door de lucht te vervoeren. De inzet van deze middelen voorhet gewondentransport in een grootschalig conflict is echter nietdoeltreffend en doelmatig. Defensie heeft daarom behoefte aan additi-onele transport- en evacuatiecapaciteit.Toekomstige behoefteGewonde, zieke en tijdelijk gestabiliseerde patiënten dienen snel overgrote afstanden te worden vervoerd om op veilige locaties aanvullendespecialistische zorg te kunnen ontvangen. Dit hogere zorgniveau bevindtzich op grotere afstand van de frontlinie, in specialistische civieleziekenhuizen of in het Centraal Militair Hospitaal (Role 4). Defensie heeftdaarom behoefte aan additionele transport- en evacuatiemogelijkhedenover land. Vervoer via het spoor is relatief veilig en biedt schaalvoordelen.De gewondentreinen moeten onder hoofdtaak 1 omstandigheden kunnenopereren. Dit betekent onder andere dat de rijtuigen technisch geschiktmoeten zijn om overal op de verschillende spoorvormen in Europa tekunnen rijden. Tevens moeten de treinen onafhankelijk van het stroomnetkunnen opereren. Betrouwbare stroomvoorziening is in een grootschaligconflict lastig te garanderen. De gewondentreinen moeten daaromgeschikt zijn om zowel op stroom als op diesel te kunnen rijden.Defensie heeft behoefte aan gewondentreinen en rijtuigen voor eenlogistieke reserve. Daarnaast worden een aantal rijtuigen gedemonteerdom de bruikbare reservedelen in opslag te nemen.Doeltreffendheid en doelmatigheidMet de uitvoering van dit project geeft Defensie, onder verwijzing naarartikel 3.1 van de Comptabiliteitswet 2016, invulling aan doeltreffendheiden doelmatigheid.•Doeltreffendheid: Defensie versterkt en vergroot de gewondentrans-portcapaciteit van de operationele gezondheidszorg met de uitvoeringvan dit project. Daarmee geeft Defensie verdere invulling aan debehoeften van de NAVO, om de medische capaciteiten voor eenoperationele inzet in een grootschalig conflict te versterken.3De volledige en tijdige invulling van de zogenaamde joint enabling capaciteiten, waarondertransportcapaciteiten, blijft een aandachtspunt voor Nederland. Zie ook: Kamerbrief«Aanbieding NAVO-rapport Defence Planning Capability Review over 2023 en 2024,»Kamerstuk 28 676, nr. 464 van 5 augustus 2024.4Medische evacuatie.5Kamerstuk 27 830, nr. 441 van 10 juni 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4792 •Doelmatigheid: de verwerving van de gewondentreinen is doelmatigomdat het vervoer over spoor een snelle, relatief veilige manier biedtom een groot aantal verwonden over grote afstand te vervoeren.Hiermee stijgt de overlevingskans van gewonden en wordt deoperationele inzetbaarheid verhoogt.Gerelateerde projectenDit project heeft geen relatie met andere lopende DMP-projecten.FinanciënMet dit project is een investering gemoeid binnen de DMP-bandbreedtevan € 50 miljoen tot € 250 miljoen. Deze investering komt ten laste vanhet investeringsbudget van Defensie. De vertrouwelijke bijlage (kenmerkMINDEF20260006049) bevat nadere financiële informatie6.Planning en vooruitblikIn de vertrouwelijke bijlage is uw Kamer tevens geïnformeerd over debeoogde procesgang, omdat openbaarmaking de onderhandelingspositievan Defensie schaadt. Ik verzoek uw Kamer hiermee rekening te houdenbij de behandeling van deze A-brief, zodat Defensie tijdig over kan gaantot de verwerving van de additionele gewondentransportcapaciteit.Gezien de financiële omvang van dit project minder dan € 250 miljoenbedraagt, ben ik voornemens de uitvoering van dit programma temandateren aan het Commando Materieel en IT (COMMIT). Uw Kamerwordt over de voortgang van dit project geïnformeerd via het DefensieProjectenoverzicht (DPO) en de begroting van het Defensiematerieelbe-grotingsfonds (DMF).De Staatssecretaris van Defensie,G.P. Tuinman6Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamerTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 830, nr. 4793