Nadere reactie op de aangenomen moties van het lid Joseph n.a.v. het plenaire debat over oversterfte

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202425 295InfectieziektenbestrijdingNr. 2178 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 april 2024Op 18 maart jl. heb ik per brief gereageerd op de aangenomen moties uithet plenair debat over oversterfte van 15 februari jl.1 Toen deze brief in deprocedurevergadering van 27 maart jl. werd besproken, stelde het lidJoseph dat de motie Joseph c.s. over datasets en analyses van het CBSover oversterfte langer toegankelijk houden voor wetenschappelijkvervolgonderzoek2 en de motie Joseph c.s. over een onafhankelijk enintegraal wetenschappelijk onderzoek naar de redenen en oorzaken vanoversterfte sinds 20203 niet of deels worden uitgevoerd. De vastecommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft daarom om eennadere reactie verzocht.4 Hierbij ga ik, mede namens de Minister vanEconomische Zaken en Klimaat, nader in op de uitvoering van degenoemde moties.Motie van het lid Joseph c.s. over datasets en analyses van hetCBS over oversterfte langer toegankelijk houden voor weten-schappelijk vervolgonderzoekMet deze motie heeft uw Kamer de regering verzocht om het CBS op teroepen om toegang tot de remoteaccessomgeving, waarin onderzoekersdatasets hebben gebouwd en analyses hebben uitgevoerd in het kadervan oversterfteonderzoek, te verlengen en tegen marginale kostenbeschikbaar te blijven stellen voor wetenschappelijke vervolgonderzoekennaar oversterfte en postcovid, en de Kamer hierover binnen drie maandente informeren. In mijn brief van 18 maart jl. heb ik op beide onderdelenvan deze motie gereageerd.Wat betreft het vervallen van data gaf het lid Joseph tijdens de procedure-vergadering van 27 maart jl. aan dat ze had vernomen dat de termijn1Kamerstukken 25 295, nr. 2168.2Kamerstukken 25 295, nr. 2156.3Kamerstukken 25 295, nr. 2157.4Kenmerk 2024Z05280, 28 maart 2024. kst-25295-2178ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21781 waarin data beschikbaar zou blijven voor onderzoekers mogelijk op15 april zou aflopen. Hierop kan ik aangeven dat dit niet het geval is. Bijhet CBS zijn geen onderzoeksprojecten bekend met betrekking totoversterfte waarvan de datum op 15 april a.s. afloopt. Data en de toegangtot data bij het CBS wordt zeer zorgvuldig beheerd, het beleid daarom-trent is te vinden op de website van het CBS.5 Het kabinet blijft vanmening dat het CBS reeds passend invulling geeft aan de wens van uwKamer betreft de toegang tot de remoteaccessomgeving, onder meerdoor de data langdurig voor oversterfteonderzoek met verlengde toegangbeschikbaar te stellen en door te faciliteren dat onderzoekers bij hetopnieuw opstarten van een project vijf jaar lang toegang behouden toteerder gearchiveerde bestanden, zodat databewerkingen niet herhaaldhoeven te worden.Wat betreft het tegen marginale kosten beschikbaar stellen van data doorhet CBS, wijs ik erop dat dit een breder vraagstuk dan enkel het oversterf-teonderzoek betreft. De Minister van Economische Zaken en Klimaat(MEZK) is verantwoordelijk voor het CBS, inclusief de (financiële) kaderswaarbinnen het CBS opereert. Wat betreft de inhoudelijke reactie op ditonderdeel van de motie, verwijs ik naar de brief van 18 maart jl. Daarinlicht MEZK toe dat de vergoeding voor de uitvoering van een verzoek vooraanvullende statistische diensten (ASD) volledig kostendekkend moet zijnom kruissubsidiëring te voorkomen, zoals vastgelegd in de Beleidsregelen Ministeriële Regeling CBS.Motie van het lid Joseph c.s. over een onafhankelijk en integraalwetenschappelijk onderzoek naar de redenen en oorzaken vanoversterfte sinds 2020Met deze motie heeft uw Kamer de regering verzocht om een onafhanke-lijke instantie groot integraal wetenschappelijk onderzoek op te latenstarten naar de redenen en oorzaken van oversterfte sinds 2020. Zoals ikeerder heb aangegeven in mijn brief van 18 maart jl., ondersteun ik dewens om onderzoek te doen naar en verklaringen te vinden voor deoversterfte. Ik wijs nogmaals om de diverse onderzoeken die hebbenplaatsgevonden en ook nu nog lopen ter uitvoering van de motieOmtzigt.6 Er is dus geen verschil van inzicht tussen het lid Joseph enmijzelf over het belang van dit onderzoek. Ik hecht er daarbij wel aan datwe de uitkomsten van het thans lopende onderzoek betrekken bij deafweging om nieuw onderzoek te laten verrichten.Dat neemt niet weg dat ik, zoals ik heb aangegeven in mijn eerderereactie, begrip heb voor de zorgen die door het lid Joseph zijn geuitaangaande het ontbreken van een totaalbeeld, omdat de diverseonderzoeken die via ZonMw worden gefinancierd los van elkaar wordenopgeleverd. Ter uitvoering van de motie heb ik dan ook een verzoekingediend bij het ZonMw bestuur om de begeleidingscommissieOversterfte te raadplegen over de noodzaak, randvoorwaarden eneventuele aandachtspunten voor vervolgonderzoek naar oversterfte.Tevens heb ik ZonMw verzocht een overkoepelende duiding te geven aande op dit moment bekende onderzoeksresultaten van de huidige lopendeonderzoeken. Ik verwacht medio mei een reactie op dit verzoek en zal dezeuiteraard met uw Kamer delen. Ten slotte zorg ik dat benodigde gegevensvoor vervolgonderzoek in de CBS-omgeving staan en dat onderzoekers5https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/maatwerk-en-microdata/microdata-zelf-onderzoek-doen6Kamerstukken 25 295, nr. 1617.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21782 daarop onderzoek kunnen uitvoeren. Ik zie erop toe dat zoveel mogelijkvan deze gegevens van het RIVM en de GGD’en hiervoor beschikbaar zijnen blijven.De Minister voor Medische Zorg,P.A. DijkstraTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21783