KamerkringInloggen
Kamerstuk

Lijst van vragen antwoorden inzake kennisgeving artikel 100-inzet Zr.Ms. Evertsen in de Middellandse Zee (Kamerstuk 29521-506)

11 mrt 2026 · Tweede Kamer

Brontekst

Versie 25c708a0fa77c0e4 · officiële bron

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 521Nederlandse deelname aan vredesmissiesNr. 507 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 11 maart 2026 De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragenvoorgelegd aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensieover de brief van 4 maart 2026 inzake de Artikel 100-inzet in de Middel-landse Zee (Kamerstuk 29 521, nr. 506).De Ministers hebben deze vragen beantwoord bij brief van 11 maart 2026.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedruktDe voorzitter van de commissie,KlaverDe griffier van de commissie,Westerhoff kst-29521-507ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5071 Vragen en antwoorden 1Op welke bondgenoten en partners doelde de Franse president Macronconcreet, toen hij op 3 maart stelde dat de CSG (Carrier Strike Group) «terondersteuning van bondgenoten en partners in de regio wordt ingezet»?Zoals gecommuniceerd door Frankrijk, dragen naast Nederlandook Spanje en Italië bij aan het verband. Nederland spreekt zichop verzoek niet openbaar uit over deelname van deze partners.2Welke landen naast Frankrijk, Griekenland, Italië, Spanje, het VerenigdKoninkrijk en Nederland leveren een bijdrage aan de CSG?Zie het antwoord op vraag 1.3Wat is het mandaat van de Charles de Gaulle?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat om desituatie in de regio te monitoren en partners en bondgenoten bijte staan, waaronder Cyprus.4Kunt u de passage «bondgenoten en partners in de regio», zoals genoemdin de brief, nader specificeren?Zie het antwoord op vraag 1. De bewoording in de vraag heeftbetrekking op het Franse verzoek. Voor het Nederlandse kabinetwordt onder de inzet verstaan: het verdedigen van de CarrierStrike Group, het verdedigen van Cyprus en van hetNAVO-verdragsgebied.5Kunt u bevestigen dat de doelstelling van de inzet beperkt is totuitsluitend de verdediging van de CSG en het grondgebied van deEuropese Unie en NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie)-bondgenoten?De doelstelling van de inzet is verdediging van de CSG, Cyprus enbondgenootschappelijk grondgebied.6Op welke wijze vindt afstemming en overleg plaats tussen Nederland inhet kader van de inzet binnen de CSG en de NAVO (en NAVO-bondgenoten), gelet op de schending van het Turkse luchtruim door eenIraanse raket en de aanval op de Britse luchtmachtbasis Akrotiri opCyprus, die aan Hezbollah wordt toegeschreven?Nederland staat doorlopend in nauw contact met al onze bondge-noten over de ontwikkelingen in de regio, waaronder ook Turkijeen het VK. Ook de Nederlandse inzet wordt besproken.7Moet het «het verzoek van Frankrijk en Cyprus» zo gelezen worden dat hetCypriotische verzoek aan Nederland een afgeleide is van het Cypriotischeverzoek aan Frankrijk (zoals beschreven op pagina 3 van de brief) of heeftCyprus ook direct de hulp van Nederland ingeroepen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5072 Nederland heeft zowel een verzoek van Frankrijk als een verzoekvan Cyprus ontvangen.8Wat gebeurt er als dit mandaat wijzigt?Mocht Nederland een verzoek krijgen tot wijziging van ditmandaat, vindt hierover nieuwe politieke besluitvorming plaatsconform geldende procedures9Ligt aan het verzoek van Cyprus aan Frankrijk een juridische dan wel (EU-)verdragsrechtelijke basis ten grondslag? Zo ja, welke?Cyprus heeft het recht op zelfverdediging in het geval van een(onmiddellijk dreigende) gewapende aanval en kan andere statenverzoeken daarbij te assisteren. In dit geval is sprake van eenbilateraal verzoek tussen twee staten. De navigatie van de CSGgeschiedt op basis van de vrijheid van navigatie, zoals gecodifi-ceerd in het VN-Zeerechtverdrag. Er is in dit geval geen nadererechtsbasis vereist.10Heeft Nederland een juridische defensieverplichting jegens Cyprus?Cyprus kan op basis van artikel 51 van het Handvest van deVerenigde Naties alle landen om hulp verzoeken bij de uitoe-fening van het nationale recht op zelfverdediging. Een dergelijkverzoek creëert geen juridische verplichtingen om die hulp tebieden. Als lid van de EU kan Cyprus ook artikel 42, zevende lid,van het Verdrag betreffende de Europese Unie inroepen in gevalvan een gewapende aanval op het grondgebied van Cyprus. Opgrond van die bepaling in het VEU bestaat wel een juridischeverplichting om Cyprus alsdan bij te staan in de nationalezelfverdediging.11Kunnen de genoemde verzoeken vanuit Cyprus en Frankrijk voor dezebijdrage met de Kamer gedeeld worden?Ja, zie bijgevoegde vertrouwelijke bijlage.12Is het uitgesloten dat onder de genoemde «partners en bondgenoten» ookIsraël kan vallen?Dat is nu niet aan de orde, Israël valt buiten reikwijdte van hethuidige mandaat. Eventuele wijziging van het mandaat zalopnieuw politiek worden gewogen.13Wat zijn de afzonderlijke mandaten van de landen die meedoen aan demissie rond Cyprus en in het oostelijk Middellandse Zeegebied? Kan deKamer, desnoods vertrouwelijk, inzicht krijgen in deze informatie?Het kabinet kan zich niet uitspreken over de exacte mandatenvan bondgenoten vanwege de operationele veiligheid.14Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5073 Welke scenario’s zijn er voor het geval er vanaf de militaire bases inCyprus offensieve aanvallen worden gedaan, of als de militaire bases inCyprus onderdeel worden van offensieve aanvallen, mede in het licht vanhet defensieve mandaat van de Zr. Ms. Evertsen in het beschermen vandeze militaire bases in Cyprus?Zr.Ms. Evertsen heeft een defensief mandaat ter bescherming vanCyprus. Zie het antwoord op vraag 18.15Klopt het dat de Britse bases op Cyprus ook beschermd worden door deCSG en dat de CSG ook de Verenigde Staten kan verdedigen indien zij opdeze bases wordt aangevallen door Iran?Op verzoek van Cyprus beschermt de Carrier Strike Group hetgehele eiland.16Welke activiteiten van de Charles de Gaulle vallen onder het «monitorenvan de situatie»?Het kabinet kan zich niet uitspreken over de exacte activiteitenvan bondgenoten vanwege de operationele veiligheid.17Kunt u toelichten wat de precieze samenwerking is of wordt met deaanwezige Britse oorlogsschepen en Britse bases op Cyprus?Actieve samenwerking binnen dit taakverband met het VerenigdKoninkrijk is niet voorzien. Wel wordt de inzet met partners in deregio gedeconflicteerd om eventuele incidenten te voorkomen.18Kunnen het Franse vliegdekschip Charles De Gaulle en andere opvarendeschepen van de Carrier Strike Group offensieve wapens inzetten?Het Franse vliegdekschip heeft offensieve capaciteiten aanboord. Het vlootverband heeft echter een strikt defensiefmandaat. Omdat het verband een gelegenheidscoalitie betreft,zijn individueel deelnemende landen verantwoordelijk voor hetmandaat en de taakstelling van hun betreffende eenheden. Hetexacte mandaat en taakstelling van het Nederlandse fregat isvastgelegd in de artikel 100-brief. Daarbij zijn de capaciteiten vanhet schip niet ingericht voor offensief optreden. Mocht Nederlandeen verzoek krijgen tot wijziging van dit mandaat, vindt hierovernieuwe politieke besluitvorming plaats conform geldendeprocedures.19Beschikt het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle over gevechtsvlieg-tuigen aan dek en, zo ja, kunnen deze toestellen binnen het Fransemandaat offensief worden ingezet? Zo ja, hoe verhoudt Nederlandsedeelname aan dit vlootverband zich tot dat risico op betrokkenheid bijoffensieve operaties?Ja, zie tevens het antwoord op vraag 18.20Kunt u uitsluiten dat Zr.Ms. Evertsen, direct of indirect, ondersteuningverleent aan offensieve Franse operaties, bijvoorbeeld door luchtverde-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5074 diging te leveren aan een vlootverband van waaruit ook offensieve sortiesworden uitgevoerd?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat. Zie tevenshet antwoord op vraag 18.21Welke gevechtshandelingen kan de Charles de Gaulle uitvoeren tijdens destationering in de Middellandse Zee?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat en voertalleen defensieve handelingen uit ter verdediging van hetvlootverband, Cyprus en NAVO verdragsgebied.22Is er binnen de operatie sprake van enige vorm van informatie-uitwisseling, operationele afstemming of samenwerking met Israëlischemarine-eenheden, Israëlische luchtmacht of Israëlische inlichtingen-diensten? Zo ja, wat is de aard en reikwijdte daarvan?Israël is niet betrokken bij deze inzet, er vindt geen afstemmingnoch samenwerking plaats. Israël heeft geen toegang totinformatie van het LCF noch van de NAVO.23Kunt u aangeven of er op Cyprus momenteel sprake is van aanwezigheidvan Israëlische defensie- of inlichtingendiensten en of Nederland daarmeein enigerlei vorm samenwerkt of informatie deelt in het kader van dezeinzet?Het kabinet is niet bekend met de aanwezigheid van Israëlischedefensie- of inlichtingendiensten op Cyprus.24Aangezien Frankrijk een missie overweegt om de Straat van Hormuz teheropenen, welke risico’s zal zo’n missie hebben voor de Carrier StrikeGroup bij Cyprus?De Franse inzet is beoogd plaats te vinden «na het einde van deheetste fase van het conflict», dat is nu niet aan de orde enderhalve moeilijk te duiden. Wel zal duidelijk zijn dat beidemissies een verschillend mandaat en een verschillende geogra-fische afbakening hebben. Dergelijke inzet buiten het huidigemandaat vergt een heroverweging van het kabinet. Ingeval vaneen positief besluit zal het parlement worden geïnformeerdconform de afspraken zoals vastgelegd in het Toetsingskader.25Vallen onder de mogelijke gevechtshandelingen van de Charles de Gaulleook preventieve aanvallen tegen Iran of Iraanse doelwitten?Nee, het vlootverband heeft een defensief mandaat.26Wat zijn uw gedachten over het begaanbaar maken van de Straat vanHormuz en wanneer wordt hierover in EU-verband doorgesproken?Het kabinet is zeer bezorgd over de situatie in de Straat vanHormuz, die resulteert in pieken in de olieprijs en mondiaal eennegatieve economische impact heeft. Wanneer Iran zeemijnen inTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5075 de Straat van Hormuz gaat plaatsen, wordt de situatie complexerom weer begaanbaar te maken. Belangrijk om in Europeesverband te bespreken hoe we kunnen bijdragen aan het weerbegaanbaar van deze belangrijke scheepvaartroute, zonder datwe bij het conflict betrokken raken. Dat gesprek komt nu opgang.27Hoe past het beschermen van schepen die olie en gas richting Europavervoeren, binnen het mandaat van het marineschip Zr. Ms. Evertsen?Op dit moment is dat niet aan de orde, past niet binnen hethuidige mandaat.28Welke concrete Nederlandse economische belangen in het oostelijkMiddellandse Zeegebied spelen volgens u een rol bij deze inzet en kunt uuitsluiten dat bescherming van energiebelangen of handelsroutes eenfeitelijke drijfveer is achter deze missie?Met deze inzet draagt Nederland in het oostelijk MiddellandseZeegebied bij aan bondgenootschappelijke en Europese solida-riteit. De grootste economische belangen rondom dit conflictliggen echter in de Golfregio, die gezien de inzet in het OostelijkMiddellandse Zee gebied geen onderdeel uitmaken van de missie.29Kunnen onder de gevechtshandelingen van de Charles de Gaulle ook hetbeschermen van Amerikaanse militaire doelen vallen?Het vlootverband heeft een defensief mandaat om de situatie inde regio te monitoren en Cyprus en NAVO-bondgenoten bij testaan.30Hoe wordt voorkomen dat de aanwezigheid van de CSG zelf bijdraagt aanverdere militarisering van het oostelijk Middellandse Zeegebied?De inzet van de Zr. Ms. Evertsen is qua duur, geografische inzeten doelstelling expliciet afgebakend om dit te voorkomen. Ditwordt bij eventueel voorstel tot wijziging van het mandaatopnieuw gewogen.31Wat zijn op dit moment uw gedachten over hoe kan worden bijgedragenaan de-escalatie en het tegengaan van regionale instabiliteit?Nederland zet zich in voor de-escalatie waar mogelijk, samen metEuropese en regionale partners. Daarin onderkent het kabinet datde invloed van Europa beperkt is. Tegelijkertijd moet Nederlanddoen wat het kan en zijn onze belangen groot. En dus spreekt hetkabinet met Europese en andere partnerlanden over diplomatiekekansen, hoe klein ook, en over hoe onze belangen te beschermen.32Daar waar u in de Artikel-100 brief spreekt over zowel verdediging vanCyprus als over verdediging van «bondgenootschappelijk grondgebied»,kunt u nader specificeren welke gebieden hieronder vallen en in welkescenario’s de inzet van Zr.Ms. Evertsen zich zou kunnen uitstrekken buitende verdediging van Cyprus?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5076 Primair vallen de CSG en Cyprus onder het mandaat; deverwijzing naar bondgenootschappelijk grondgebied isopgenomen om uitzonderlijke scenario’s af te dekken waarin hetgrondgebied van NAVO bondgenoten binnen bereik wordtaangevallen, zodat het mandaat in die gevallen ruimte biedt voorstrikt defensief optreden ter bescherming van het NAVOverdragsgebied. Uiteraard is in een dergelijk geval wel vereist dathet aangevallen land ook heeft verzocht om hulp bij het uitoe-fenen daarvan.33Daar waar u in de Artikel 100-brief stelt dat de inzet tijdelijk is en inbeginsel tot begin april duurt, welke criteria worden er gehanteerd om tebeoordelen of verlenging noodzakelijk of juist ongewenst is?Dat hangt af van de situatie op dat moment, daar kan nu niet opvooruit worden gelopen.34Klopt het dat er vanaf een militaire basis in Cyprus Amerikaanse aanvallenworden uitgevoerd?Het kabinet is niet bekend met bilaterale afspraken tussenCyprus en de Verenigde Staten over het gebruik van militairebases op Cyprus.35Hoe draagt deze inzet concreet bij aan de veiligheid van Nederlanders inde regio?De focus van het kabinet is meervoudig. Het zet zich onder meerin op de-escalatie van de situatie en kijkt daarnaast doorlopendnaar manieren om gestrande Nederlandse reizigers naarNederland terug te brengen, met civiele en ook militairetoestellen van Defensie. Met de Nederlandse bijdrage van hetfregat tonen we daarnaast bondgenootschappelijke en Europesesolidariteit. Ook dat is in het belang van Nederland en Neder-landers.36Waarom wordt deze inzet geschaard onder hoofdtaak 2 (bescherming vande internationale rechtsorde) in plaats van hoofdtaak 1 (bescherming vanhet eigen en bondgenootschappelijk grondgebied), terwijl de inzetexpliciet het beschermen van bondgenootschappelijk grondgebied alsdoel heeft?Omdat de primaire doelstelling van de inzet, zoals is toegelicht inde Kamerbrief van 9 maart 2026, is om een bijdrage te leverenaan het verdedigen van de CSG en daarmee ook Cyprus, tegenaanvallen van Iran of van aan Iran gelieerde gewapende groepe-ringen. Dat is een inzet ter bevordering en bescherming van deinternationale rechtsorde en stabiliteit, en dus in het kader vanhoofdtaak 2. Omdat noch artikel 5 NAVO Verdrag, nochartikel 42, lid 7 van het EU Verdrag zijn ingeroepen, is geensprake van het uitvoeren van hoofdtaak 1.37Welke relatie heeft de motie-Tuinman/Stoffer (Kamerstuk 21 501-02,nr. 2885), genoemd in een voetnoot in de beslisnota, met de beoogdeinzet?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5077 Geen. In de actuele situatie is deze motie niet aan de orde.38Klopt het dat onderdeel van de gevechtshandelingen van de Charles deGaulle en het Nederlandse schip er dus ook op neer kunnen komen datAmerikaanse aanvalscapaciteit op Cyprus wordt beschermd?Zie het antwoord op vraag 34. Het vlootverband beschermt hetvolledige territorium van Cyprus inclusief de op Cyprus gestatio-neerde militaire eenheden van andere landen.39Hoe verhoudt het feit dat u in de Artikel 100-brief stelt dat een eigen-standige evaluatie van de inzet niet aan de orde is, zich tot eerdereafspraken met de Kamer, onder meer via het Toetsingskader 2014?In de kabinetsreactie (d.d. 20 mei 2020, Kamerstuk 27 925,nr. 721) op de moties Bosman (d.d. 6 februari 2020, Kamerstuk27 925, nr. 699) en Kerstens/Van Ojik (d.d. 6 februari 2020,Kamerstuk 27 925, nr. 697) stelt het kabinet dat «de kosten eninspanningen die een eindevaluatie vergt in verhouding moetenstaan tot de omvang en duur van de missiebijdrage.» Het ligt hetin de rede dat voor een missiebijdrage van beperkte duur enomvang kan worden afgeweken van de gangbare procedure vooreen eigenstandige evaluatie.40Hoe verhoudt de aanvullende doelstelling ter bescherming van «bondge-noten en partners in de regio» zich tot de geweldsinstructie die zichbeperkt tot de verdediging van de CSG en Cyprus?Als een aanval wordt uitgevoerd op een NAVO-bondgenoot zoalsTurkije of Italië, dan is het allereerst aan die landen om tebepalen of zij bondgenoten willen verzoeken te assisteren bij deverdediging tegen die aanval. Dit kan door middel van een directverzoek of, in het uiterste geval, door activatie van Art. 5 of.Nederland zal in beide gevallen klaar staan om NAVO-bond-genoten te steunen. Zonder het verzoek mag het schip op ditmoment echter geen acties uit voeren. Het recht op zelfverde-diging van het schip en de strike group blijft altijd vantoepassing. Het kabinetsbesluit om het schip in te zetten voor debescherming van het verdragsgebied is daarmee vooral eenbelangrijk signaal richting bondgenoten.41In hoeverre heeft Nederland een eigenstandige informatiepositie, casuquo wat zijn de afhankelijkheden van landen als Frankrijk, de VerenigdeStaten en Israël?Het Nederlandse schip heeft een eigenstandige informatiepositie.Het fregat is in staat om superieur beeld op te bouwen. Ditinformatiebeeld wordt real time gedeeld met de schepen binnenhet vlootverband (allen NAVO bondgenoot).42In hoeverre verschilt het Nederlands politieke mandaat van het Fransepolitieke mandaat?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat om desituatie in de regio te monitoren en partners en bondgenoten bijTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5078 te staan, waaronder Cyprus. Indien het LCF zou worden verzochtom taken uit te voeren buiten het Nederlandse mandaat, danvergt dit een nieuwe politieke weging.43Welke informatie wordt uitgewisseld binnen het vlootverband?Alle tactische en operationele informatie wordt gedeeld.44In hoeverre is de beëindiging van de inzet in de Middellandse Zeeafhankelijk van besluitvorming van de Fransen over de inzet van deCharles de Gaulle? Wat is het doel van de missie van de Charles deGaulle? Committeert Nederland zich aandeze Franse missie?Het Nederlandse mandaat is afgebakend in mandaat en tijd.Indien een verzoek volgt buiten het mandaat van de beoogdeinzet dan vergt dit een nieuwe politieke weging. Nederlandcommitteert zich aan de Franse inzet, in zoverre dit binnen hetmandaat valt.45Mocht de missie, de bestemming of de aard van de inzet van de Charlesde Gaulle wijzigen, neemt Nederland dan een nieuw besluit over de inzetvan het Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF)?Zodra dit buiten het huidige mandaat valt, ja.46Waarom is ervoor gekozen om de missie in beginsel te beperken tot beginapril, ook al is de verwachting dat het conflict langere tijd zou kunnenduren?De tijdspanne hangt samen met de oorspronkelijk geplandemissie van Zr.Ms. Evertsen in de Baltische regio en de onvoor-spelbare ontwikkelingen in de regio.47Welke informatie kan worden uitgewisseld vanuit deelnemers binnen hetvlootverband met Israël of de Verenigde Staten?Zie het antwoord op vraag 17, 22 55 en 56.48Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan voordat de inzet wordtbeëindigd?Geen. Het mandaat kent een afgebakende periode.49Wanneer verwacht u de Kamer te informeren over eventuele verlengingvan de missie?Dat is nu niet aan de orde. In voorkomend geval wordt de Kamertijdig conform het Toetsingskader 2014 geïnformeerd over debetreffende verlenging.50Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 5079 Wat betekent het dat de «beperkte inzet van defensieve aard» is? Wat ishet mandaat van de Nederlandse inzet? Betekent dit ook dat vanaf het LCFter verdediging van de CSG en Cyprus offensieve doelen van Iran of aanIran gelieerde gewapende groeperingen kunnen worden uitgeschakeld?Het mandaat omvat alleen de defensieve inzet voor de verde-diging van het vlootverband en de verdediging van Cyprus enNAVO-verdragsgebied tegen een eventuele (onmiddellijkdreigende) gewapende aanval. Er is geen mandaat voor offen-sieve acties.51Is het inroepen van Artikel 5 van het NAVO-verdrag eventueel vantoepassing, mocht de vloot worden aangevallen?Artikel 5 van het NAVO-Verdrag bepaalt dat een gewapendeaanval tegen een of meer van haar in Europa of Noord-Amerikaals een aanval tegen haar allen zal worden beschouwd. Artikel 6geeft daar nadere invulling aan door ander andere te bepalen datartikel 5 mede van toepassing is op de strijdkrachten, schepen ofluchtvaartuigen van een van de partijen wanneer zij zich in ofboven de Middellandse Zee bevinden. Het is aan individuelebondgenoten om te bepalen of zij een beroep op artikel 5 van hetNAVO-Verdrag willen doen.52Hoe ziet de procedure eruit in het geval er bijvoorbeeld door (raket)aan-vallen op Turkije een Artikel 5-situatie ontstaat? Wat wordt in zo’n geval denieuwe rol van Zr.Ms. Evertsen?Artikel 5 van het NAVO-Verdrag stelt dat een gewapende aanvalop een of meerdere bondgenoten wordt gezien als een aanval opallen. Het is afhankelijk van de aanval die plaatsvindt, de schadedie het berokkent en de dreiging die ervanuit gaat en wat deschaal van de aanval is, hoe bondgenoten een gepaste reactiezullen zien. Mochten we geconfronteerd worden met een situatiewaardoor een bondgenoot zich genoodzaakt voelt een beroep tedoen op Artikel 5, zullen we hierover spreken met onzeNAVO-bondgenoten. In geval de Noord-Atlantische Raad besluitdat sprake is van een Artikel 5 situatie hebben bondgenoten deverdragsrechtelijke verplichting direct te hulp te komen. Indergelijk geval wordt uw Kamer zo spoedig geïnformeerd. Geziende urgentie in een dergelijke situatie is het denkbaar dat deKamer niet voor de inzet kan worden geïnformeerd. Eenbondgenoot zal niet geheel onverwachts beroep doen opartikel 5; bondgenoten consulteren elkaar voordat collectieveverdediging daadwerkelijk in werking treedt. Naar allewaarschijnlijkheid zal een beroep op artikel 5 derhalve wordenvoorafgegaan door oplopende spanningen en risico’s, en alsgevolg daarvan doorgaans artikel 4 consultaties. In een dergelijkscenario ligt ook betrokkenheid van de Kamer voor de hand.53Wat is de rol van de Kamer in een Artikel 5-situatie?Zie het antwoord op vraag 52.54Wat is de nationale geweldsinstructie (gestoeld op defensieve inzet)?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 50710 Uit veiligheidsoverwegingen worden geen mededelingen gedaanover de inhoud van de geweldsinstructie. Het LCF heeft eendefensief mandaat.55Hoe is de inzet van de CSG afgestemd met Israël?Niet.56Is er contact geweest met de Verenigde Staten en/of Israël over de inzetvan het LCF?Vanuit Nederland is geen contact gelegd met Israël over dezebijdrage. De Verenigde Staten zijn via liaison officieren op dehoogte gebracht over de voorziene bijdrage.57Is het denkbaar dat er een vraag van de Verenigde Staten komt om hetLCF ook offensief in te zetten?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat. Omdat hetverband een gelegenheidscoalitie betreft, zijn individueeldeelnemende landen verantwoordelijk voor het mandaat en detaakstelling van hun betreffende eenheden. Het exacte mandaaten taakstelling van het Nederlandse fregat is vastgelegd in deartikel 100-brief. Daarbij zijn de capaciteiten van het schip nietingericht voor offensief optreden. Mocht Nederland een verzoekkrijgen tot wijziging58Wat is de reden dat er is gekozen voor een Artikel 100-inzet, aangezien hetgaat om verdediging van bondgenootschappelijk grondgebied (Artikel 97van de Grondwet)?De primaire doelstelling van de inzet, zoals is toegelicht in deKamerbrief van 9 maart 2026, is om een bijdrage te leveren aanhet verdedigen van de CSG en daarmee ook Cyprus, indiendaartoe aanleiding is. Dat is een inzet ter bevordering enbescherming van de internationale rechtsorde en stabiliteit, endus in het kader van hoofdtaak 2. Omdat noch artikel 5 NAVOVerdrag, noch artikel 42, lid 7 van het EU Verdrag zijningeroepen, is geen sprake van het uitvoeren van hoofdtaak 1.59Heeft u met Frankrijk contact gehad over de mogelijkheid van de inzet vanhet LCF bij het escorteren van schepen door de Straat van Hormuz?Er is met Frankrijk gewisseld over de zorgelijke ontwikkelingenin en rond de Straat van Hormuz. Frankrijk monitort de ontwikke-lingen maar de CSG heeft op dit moment een defensief mandaatvoor het opereren in de Middellandse Zee. Zie verder hetantwoord op vraag 22.60Wat vindt u van het nieuws dat president Macron een militaire escorte wilvoor schepen en tankers door de straat van Hormuz?Het kabinet is zich zeer goed bewust van de economische impactvan deze oorlog. Op dit moment is een bijdrage aan deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 50711 bescherming van de koopvaardijvaart, waaronder olietankers, inen rond de Straat van Hormuz niet aan de orde. We blijven actiefdeelnemen aan gesprekken met EU-partners over de verkenningvan opties.61Is het LCF uitgerust om passend te reageren op asymmetrischedreigingen als drones of moet het LCF in het geval van een aanval hiermet relatief dure middelen op reageren?Ja, het LCF heeft adequate middelen aan boord om te acterenbinnen het bestaande dreigingsprofiel. Het schip kan ookreageren tegen unmanned aircraft systems (UAS).62Is het uitgesloten dat deelnemers van het vlootverband informatieuitwisselen met Israël of de Verenigde Staten die deze landen offensiefzouden kunnen aanwenden?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat. Israël heeftgeen toegang tot informatie van Zr.Ms Evertsen noch van deNAVO. Informatie over het luchtbeeld wordt met schepen binnenhet vlootverband en de NAVO gedeeld om eventuele incidenten tevoorkomen.63Zijn er onderdelen van het konvooi die een geweldsinstructie hebben dieverder strekt dan de verdediging van de CSG en het grondgebied van EU-of NAVO-bondgenoten?Het vlootverband heeft een strikt defensief mandaat. Omdat hetverband een gelegenheidscoalitie betreft zijn individueel deelne-mende landen verantwoordelijk voor het mandaat en detaakstelling van hun betreffende eenheden. Het exacte mandaaten taakstelling van het Nederlandse fregat is vastgelegd in deartikel 100-brief.64Is het mandaat van de andere landen die deelnemen en capaciteit leverenaan de CSG ook defensief of verschilt dat per land? Zo ja, kan dat wordentoegelicht, ook wat dergelijke defensieve mandaten behelsen en of bijandere landen het doen van bijvoorbeeld preventieve aanvallen isuitgesloten?Zie antwoord op vraag 63.65Hoe en wanneer wordt het parlement geïnformeerd wanneer het mandaatvan een andere deelnemer aan de CSG wijzigt?Alleen als het raakt aan het Nederlandse mandaat zal het kabinetop basis van een nieuwe weging hierover het parlementinformeren.66Is er een scenario mogelijk waarbij binnen het defensieve mandaat van deZr. Ms. Evertsen een offensieve actie wordt verdedigd van een ander land,dat deelneemt aan de CSG?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 50712 Een dergelijk scenario valt niet binnen het huidige mandaat vande Zr.Ms. Evertsen. Indien Frankrijk of een ander deelnemendland besluit om het mandaat of de taken te wijzigen, zal ditleiden tot een hernieuwde afweging door het kabinet. Invoorkomend geval wordt de Kamer conform het Toetsingskader2014 geïnformeerd over de betreffende wijziging.67Welke scenario’s zijn er uitgewerkt inzake het risico dat Nederlandonderdeel wordt van de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran?Kan de Kamer die ontvangen?Aangezien dit soort scenario-analyses deels gebaseerd worden opvertrouwelijke (inlichtingen-)informatie, kunnen we die nietpubliek delen. De uit de analyse volgende risico’s zijn geschetstin de Kamerbrief. Hierbij benadrukt het kabinet dat het beperkteNL-mandaat (defensief), bijdraagt aan een lager risicoprofiel.Risico’s zijn gewogen en de overwegingen zijn meegenomen bijde afbakening van het mandaat. De volatiele situatie in de regioinclusief mogelijke risico’s wordt uiteraard nauw gemonitord.68Wat zijn de risico’s van de missie met betrekking tot verdere escalatie inde regio? Kan de Kamer die risicoanalyse ontvangen, evenals de adviezendie u hierover heeft gekregen?Zie het antwoord op vraag 67.69Is het Nederlandse fregat in het geplande vlootverband het enige schipdat voor luchtverdediging kan zorgen?Nee, de carrier strike group heeft meerdere mogelijkheden om inluchtverdediging te voorzien.70Aangezien de Zr. Ms. Evertsen in het oosten van de Middellandse Zee zalworden ingezet, in welke regio of bij welke missie wordt het fregat nu danniet ingezet en wat betekent dat voor de missie daar?Het schip is begin februari vertrokken voor gereedstellingsactivi-teiten in het verband met de Carrier Strike Group onder leidingvan de Fransen. Door samen met het vlootverband de koers teverleggen naar de Middellandse zee blijft het verband aanEuropese interoperabiliteit.71Wat zijn de Rules of Engagement voor het gebruik van (persoonlijke)offensieve wapens?Uit veiligheidsoverwegingen worden geen mededelingen gedaanover de inhoud van de geweldsinstructie. Het LCF heeft geenoffensief mandaat.72Mag er offensief worden ingegrepen wanneer een vaartuig wordtbenaderd door onbekende vaartuigen volgens de geldende Rules ofEngagement?Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 50713 Het LCF heeft een defensief mandaat. Geweld kan wordengebruikt op basis van het inherente recht op zelfverdediging bijeventuele aanvallen tegen het Luchtverdedigings- en Comman-dofregat en het vlootverband waarin het fregat optreedt.73Wat gebeurt er wanneer vluchtelingenboten zich richting het schipbegeven?Op grond van het internationaal recht van de zee moet hulpworden geboden aan schipbreukelingen en anderen in nood opzee. Daarnaast is in een dergelijke situatie contact met instantiesbelast met search and rescue in de betreffende zeegebieden vanbelang.74Zijn er sinds de «blue-on-blue» incidenten met Amerikaanse jachtvlieg-tuigen maatregelen genomen om dergelijke incidenten in de toekomst tevoorkomen?Ja er wordt met partners in de regio gedeconflicteerd omeventuele incidenten te voorkomen.75Zijn er afspraken met andere landen, naast de aanwezige schepen, om ineen worstcasescenario extra luchtsteun te krijgen?De CSG heeft voldoende luchtsteun beschikbaar.76Op welke wijze wordt er onderzoek uitgevoerd naar (mogelijke) burger-slachtoffers als gevolg van de defensieve operatie van de CSG, hoewelhet risico hierop klein is?In het geval van vermoedens van burgerslachtoffers volgtDefensie een standaardprocedure. Wanneer een voorval plaats-vindt, kan een melding van een vermoeden van burgerslacht-offers of ernstige materiële nevenschade worden gedaan op basisvan eigen informatie van Defensie, informatie van de coalitiewaarin Nederland op dat moment opereert, of informatie vanuitderden (bijvoorbeeld via het «meldpunt burgerslachtoffers»).Afhankelijk van de aard van de melding kan er behoefte zijn aaneen kort vooronderzoek. Defensie kijkt dan in welke mateNederlandse betrokkenheid bij het gemelde incident aannemelijkis. Over de uitkomsten van het vooronderzoek rapporteertDefensie op de website.Als Nederlandse betrokkenheid aannemelijk is, kan Defensie eenonderzoek starten. Wanneer Defensie een onderzoek instelt naar(een vermoeden van) burgerslachtoffers, wordt de Kamerconform de geldende afspraken binnen een week geïnformeerd.Ook over de uitkomsten van het onderzoek wordt de Kamergeïnformeerd.Na iedere geweldsaanwending informeert Defensie ook dehulpofficier van de Koninklijke Marechaussee die namens hetOpenbaar Ministerie acteert. Het OM kan eigenstandig besluiteneen onderzoek in te stellen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 521, nr. 50714

Eerdere bronversies

17 okt 2026 · 1947b149f895b832

14 okt 2026 · 9563562e5f5e891c

Context en discussie

Jouw reactie

Een contextnotitie voegt feiten of achtergrond toe, onderbouwd met minimaal één bron. Voor een mening of vraag kun je gewoon reageren.

Er zijn hier nog geen bijdragen.

Posts die naar deze bron verwijzen

Er zijn hier nog geen bijdragen.