Resultaten binnengrenscontroles

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202530 821Nationale VeiligheidNr. 297 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 juni 2025Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee (KMar),conform artikel 25 van de Schengengrenscode,1 binnengrenscontroles uitaan de Nederlandse landsgrenzen met België en Duitsland. Over detijdelijke herinvoering van deze maatregel is uw Kamer op 11 november2024 geïnformeerd. Bij brief van 25 april jl. (Kamerstuk 30 821, nr. 273)bent u geïnformeerd over de verlenging van de tijdelijke herinvoering vande binnengrenscontroles tot en met 8 december 2025.Tijdens het Commissiedebat over de JBZ-raad van 11 december jl.(Kamerstuk 32 317, nr. 926) is toegezegd uw Kamer na 6 maanden teinformeren over de effecten van de grenscontroles waarover ook aan deEuropese Commissie zal worden gerapporteerd.2 Vanwege de verlengingvolgt de rapportage aan de Europese Commissie conform de Schengen-grenscode niet na het verstrijken van de eerste zes maanden, maaruiterlijk vier weken na het verstrijken van de termijn van twaalf maanden.Daarom stuur ik deze brief met de resultaten alleen naar uw Kamer.Op 21 maart jl. (Kamerstuk 30 821, nr. 267) is uw Kamer geïnformeerdover de resultaten van de binnengrenscontroles van de eerste driemaanden. In deze brief staan de resultaten van de binnengrenscontrolesvan de eerste zes maanden, van 9 december 2024 tot en met 8 juni 2025.De resultaten van de binnengrenscontroles worden vanaf deze zomerdriemaandelijks openbaar gemaakt op de website van de Rijksoverheid.Resultaten binnengrenscontrolesIn de periode van 9 december 2024 tot en met 8 juni 2025 zijn door deKMar grenscontroles uitgevoerd aan de binnengrenzen met België enDuitsland. De KMar heeft de grenscontroles binnen de bestaandecapaciteit en budget uitgevoerd.1Schengengrenscode | EUR-Lex2TZ202412-098 kst-30821-297ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2971 De totale duur van de uitgevoerde grenscontroles bedraagt ten minste4.450 uur.3 In totaal zijn circa 4.050 Nederlandse grenswachters ingezetom de controles aan de binnengrenzen uit te voeren.4 In onderstaandetabel staat het totaal aantal personen en voertuigen dat door de KMargecontroleerd is.Binnengrenscontroles 9 december 2024 t/m 8 juni 2025Aantal gecontroleerde personen en voertuigenAantal personen80.060, waarvan 55.360 EU-burgersAantal voertuigen (auto’s, bussen, vrachtwa-gens, treinen)17.860 Rijkswaterstaat ondersteunde de grenscontroles door middel vanverkeersmaatregelen.5 De controles hebben alleen op inreizend verkeerplaatsgevonden en zijn dynamisch en informatie- en risicogestuurduitgevoerd.In de periode van 9 december 2024 tot en met 8 juni 2025 is tijdens debinnengrenscontroles aan 360 unieke vreemdelingen de toegang totNederland geweigerd, omdat zij niet voldeden aan de toegangsvoor-waarden. Dit betreft bijvoorbeeld vreemdelingen die hun doel, duur enmiddelen van hun reis naar Nederland onvoldoende kunnen onder-bouwen, niet beschikken over een geldig reisdocument, of een gevaar zijnvoor openbare orde of nationale veiligheid.Daarnaast zijn bij de binnengrenscontroles 170 personen aangehouden.De aanhoudingen vonden onder andere plaats in het kader van migratie-criminaliteit, zoals documentfraude en mensensmokkel, verkeerdelictenen drugscriminaliteit.Situationele context en duiding cijfersDe bovenstaande resultaten sluiten aan bij de doelstellingen van hetdemissionaire kabinet om irreguliere migratie en migratiecriminaliteittegen te gaan.De cijfers tonen ook dat het aantal geweigerde vreemdelingen en hetaantal asielaanvragen aan de grens in de eerste drie maanden na deinvoering van de maatregel hoger lag dan in de daaropvolgende periode.In de tweede fase is zowel het aantal toegangsweigeringen als het aantalasielaanvragen aan de grens gedaald, ondanks het feit dat de totale duurvan de binnengrenscontroles ongeveer gelijk is gebleven ten opzichte vande eerste drie maanden.De precieze redenen voor deze dalingen zijn moeilijk te verklaren. Dedalingen kunnen verband houden met het veranderde migratiebeeld. Zo isde migratiedruk aan de Europese buitengrenzen in 2025 significantverminderd. Volgens voorlopige cijfers van Frontex zijn in de eerste viermaanden van 2025 bijna 47 duizend illegale grensoverschrijdingenwaargenomen aan de buitengrenzen van de EU. Dit is een kwart minderdan dezelfde periode in 2024.3De aantallen in deze kamerbrief zijn afgerond op tientallen.4Het betreft de totale inzetcapaciteit, dus niet het aantal unieke grenswachters. Personeel wordtmeerdere keren ingezet.5De verkeersmaatregelen om de controles veilig uit te voeren hebben Rijkswaterstaatcirca 1 miljoen euro gekost.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2972 Ook is een daling te zien van secundaire migratiestromen binnen hetSchengengebied, waaronder richting Nederland. Deze ontwikkeling wordtweerspiegeld in de cijfers: naarmate het aantal illegale grensoverschrij-dingen afnam, daalde ook het aantal vreemdelingen dat een asielaan-vraag indiende in Nederland. Van januari tot en met april 2025 zijnca. 6.010 eerste asielaanvragen gedaan. Dit is 49 procent minder dandezelfde periode in 2024.De dalingen kunnen ook (deels) het gevolg zijn van de herinvoering vande binnengrenscontroles door meerdere EU-lidstaten, evenals de concreteinvulling deze maatregelen door deze EU-lidstaten. Het is hierbijvoorstelbaar dat binnengrenscontroles in de Europese Unie eenpreventief effect hebben op migranten en mensensmokkelaars endaarmee bijdragen aan de verplaatsing van (secundaire) migratiestromen.Tijdens de binnengrenscontroles is een aantal strafbare feiten geconsta-teerd die verband houden met migratiecriminaliteit, zoals mensensmokkelen documentfraude. Wat betreft de aanhoudingen in het kader vangrensoverschrijdende criminaliteit zijn er echter geen duidelijke trendszichtbaar. Het aantal aanhoudingen in de afgelopen drie maanden isongeveer gelijk gebleven aan dat van de eerste drie maanden van debinnengrenscontroles. Dat deze cijfers nagenoeg stabiel zijn gebleven,ondanks een afname van de migratiedruk, kan mogelijk worden verklaarddoor een wijziging in de werkwijze van de KMar sinds maart. Sindsdienworden er meer dynamische controles uitgevoerd, wat mogelijk leidt toteen vergelijkbaar aantal aanhoudingen ondanks de veranderdeomstandigheden.Impact grensregio’s en werkwijze Duitsland en BelgiëIk kan u informeren dat de Nederlandse binnengrenscontroles, doordat zeop flexibele wijze zijn uitgevoerd, slechts een beperkte invloed hebbengehad op de doorstroming van voertuigen en reizigers vanuit België enDuitsland. In de informatie die ik tot nu toe heb ontvangen, wordtbevestigd dat de Nederlandse binnengrenscontroles geen significantenegatieve impact hebben gehad op de grensregio’s en het grensover-schrijdende verkeer.De Duitse binnengrenscontroles leidden echter wel regelmatig tot files inNederland. Ook werd in sommige regio’s sluipverkeer waargenomen. Hetdemissionaire kabinet blijft onverminderd inzetten op maatregelen om heteffect van grenscontroles op de economie, verkeersstromen, grens-werkers in de grensregio’s te beperken. Dit doet zij in goede afstemmingmet België en Duitsland.De Duitse grenscontroles zijn sinds begin mei jl. geïntensiveerd. Personendie niet aan de toegangsvoorwaarden voldoen worden door Duitslandgeweigerd. In het kader van bilaterale afspraken worden geweigerdevreemdelingen aan Nederland overgedragen. De operationele uitvoeringvan deze overdrachten, zoals tijdstip en locatie, wordt afgestemd tussende lokale Duitse en Nederlandse grensautoriteiten. Hierbij kan sprake zijnvan «warme overdrachten», waarbij een persoon fysiek wordt overge-dragen door de Duitse aan de Nederlandse autoriteiten, of «koudeoverdrachten», waarbij deze fysieke overdracht niet plaatsvindt. Voor deoverdrachten van Nederland aan Duitsland geldt hetzelfde principe.Tussen 9 december 2024 en 8 juni 2025 zijn in totaal 470 unieke vreemde-lingen door Duitsland aan Nederland overgedragen. In dezelfde periodeheeft Nederland 340 unieke vreemdelingen aan Duitsland overgedragen.Voor de volledigheid wordt gemeld dat België tussen 9 december 2024 enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2973 8 juni 2025 60 unieke vreemdelingen aan Nederland heeft overgedragen.Nederland heeft in deze periode 30 unieke vreemdelingen aan Belgiëovergedragen.6, 7VervolgHet aantal geweigerde vreemdelingen en de interceptie van aan migratiegerelateerde criminaliteit, zoals mensensmokkel en documentfraude,onderstrepen het belang van de binnengrenscontroles. De resultatenworden blijvend gemonitord en betrokken bij de afweging over deproportionaliteit en effectiviteit van de binnengrenscontroles.Parallel aan de binnengrenscontroles wordt gewerkt aan verdereoptimalisatie van de uitvoering. De KMar verkent voortdurend hoe debinnengrenscontroles zo effectief en efficiënt mogelijk kunnen wordeningericht en voert daarover gesprekken met betrokken partijen. Ook is erop verschillende niveaus regelmatig contact met België en Duitsland overde bewaking van de grenzen en de grenscontroles.Daarnaast ga ik het juridische kader voor de Mobiel Toezicht Veiligheid(MTV)-controles versterken, als onderdeel van het asielcrisispakket. Medein het licht van de toegenomen passagiersstromen, breid ik de bevoegd-heden van de KMar uit, welke hen in staat zal stellen om MTV-controles inde toekomst frequenter en langduriger uit te kunnen voeren. Concreetbetekent dit onder andere dat de huidige maxima voor controles permodaliteit (vliegtuigen, treinen, bussen, schepen, auto’s en vrachtwagens)worden verhoogd. Hierdoor krijgt de KMar meer ruimte om deMTV-controles uit te voeren.De introductie van het nieuwe MTV-kader kan ertoe bijdragen dat denoodzaak tot het voortzetten van binnengrenscontroles op termijnafneemt. Zoals eerder toegezegd zal ik uw Kamer hierover voor het eindevan het jaar te informeren.8Conform de Schengengrenscode zal binnen vier weken na afloop van detweede termijn een rapportage aan de Europese Commissie wordenverstrekt. Hierover wordt uw Kamer te zijner tijd middels een Kamerbriefgeïnformeerd.De Minister van Asiel en Migratie,D.M. van Weel6Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de tijdens het commissiedebat over de JBZ-Raad van11 juni jl. gedane toezegging met betrekking tot de overdrachten vanuit Duitsland (TZ129312).Dublinclaimanten worden via de Dublinprocedure overgedragen aan de verantwoordelijkelidstaat. Dit proces staat los van overdrachten in het kader van de binnengrenscontroles.7Dit betreft het totaal aantal overdrachten. Hieronder vallen ook overdrachten die reeds vanuitandere processen zijn gepland.8TZ128705Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2974