Antwoord op vragen van het lid Mutluer over de (on)mogelijkheden van burgemeesters om de overlast door personen met onbegrepen/verward gedrag aan te kunnen pakken

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden1731Vragen van het lid Mutluer (GroenLinks-PvdA) aan de Minister vanBinnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de (on)mogelijkheden vanburgemeesters om de overlast door personen met onbegrepen/verwardgedrag aan te kunnen pakken (ingezonden 1 april 2026).Antwoord van Minister Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)(ontvangen 23 april 2026).Vraag 1Kent u de berichten «10.000 euro boete, een huisverbod, een lantaarnpaalverplaatst: Arnhem zette alles in tegen overlast Koert H.», «Wacht niet opsteekpartij of brand maar laat overlastgevers afkicken, betoogt Marcouch» enkent u de brief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) van3 februari 2026?1, 2, 3Antwoord 1Ja.Vraag 2Kunt u zich voorstellen dat in bewoners, lokale handhavers, de burgemeesteren wellicht nog anderen «de wanhoop nabij» waren toen nadat heel hetbeschikbare instrumentarium om overlast tegen te gaan gebruikt was deoverlast toch niet stopte? En dat de overlast pas stopte na een ingrijpendincident? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?Antwoord 2Ja, ik kan mij goed voorstellen dat vormen van overlast met zeer ernstigeverschijningsvormen en gevolgen grote impact hebben op inwoners,handhavers en burgemeesters. Ik zie dat alle betrokkenen, professionals, zichvaak enorm inspannen maar dat het effect van die inspanningen in situatiesniet tot het gewenste effect leidt.1Omroep Gelderland, 29 maart 2026 (www.gld.nl/nieuws/8453718/10000-euro-boete-een-huisverbod-een-lantaarnpaal-verplaatst-arnhem-zette-alles-in-tegen-overlast-koert-h).2Omroep Gelderland, 3 mei 2025 (www.gld.nl/nieuws/8304718/wacht-niet-op-steekpartij-of-brand-maar-laat-overlastgevers-afkicken-betoogt-marcouch).3VNG, 6 februari 2026 (vng.nl/nieuws/vng-inbreng-kamerdebat-verwardonbegrepen-gedrag). ah-tk-20252026-1731ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Vraag 3Deelt u de mening van de burgemeester van Arnhem dat het te laat kan zijnals er pas in het geval acuut gevaar voor de overlastgever en zijn omgevingis er handelingsperspectief ontstaat om in te kunnen grijpen? Zo ja, deelt udan ook de mening dat burgemeesters de mogelijkheid moeten krijgen «ommensen ook al voor de fase dat gevaar acuut wordt, op te laten nemen»? Zonee, waarom deelt u die mening niet?Antwoord 3Vooropgesteld: situaties en de gevolgen van verward of onbegrepen gedragin de samenleving zullen nooit volledig kunnen worden voorkomen. De inzetvan alle betrokkenen moet er op gericht zijn om in nauwe verbinding ensamenwerking overlast en calamiteiten zo veel mogelijk te voorkomen enhanteerbaar te maken.Ik deel de mening dat er ook voor de burgemeester, vanuit zijn verantwoorde-lijkheid voor de veiligheid en openbare orde binnen de gemeente, voldoendehandelingsperspectief moet zijn om waar nodig tijdig te kunnen ingrijpen. Ikverwijs u in dit verband ook naar het coalitieakkoord «Aan de slag»4 waarin isaangekondigd meer mogelijkheden voor burgemeesters te creëren om doormiddel van bemoeizorg in te grijpen en meer crisisplekken te realiseren. Ik gade komende tijd in gesprek met betrokken partijen, waaronder gemeentenover de verdere uitwerking hiervan en de vraag of burgemeesters meerbevoegdheden en handelingsperspectief nodig hebben. Voor het einde van2026 volgt een brief met meer uitgewerkte oplossingsrichtingen en/ofvoorliggende keuzes.Vraag 4Herkent het in de VNG-brief gestelde dat «vrijwel iedere gemeente personenmet verward en onbegrepen gedrag kent, waarbij het bestuurders ontbreektaan handelingsperspectief» waarbij gemeentebestuurders «de huidigewettelijke kaders als ontoereikend [ervaren] voor (overlastgevende) zorgmij-ders met complexe en multiproblematiek, die niet in aanmerking komen voorgedwongen zorg of voor een strafrechtelijk kader»? Zo ja, over welkeinformatie beschikt u?Antwoord 4Ik ken de signalen van bestuurders van gemeenten dat de huidige wettelijkekaders als ontoereikend worden ervaren voor effectief ingrijpen bij (overlast-gevende) zorgmijders met complexe en multiproblematiek, waarbij degedwongen zorgwetten nog niet van toepassing zijn. Verschillende bestuur-ders hebben dit verklaard en/of hier aandacht voor gevraagd. In het kader vande parlementaire verkenning Verward/onbegrepen gedrag en Veiligheid5 heeftook uw Kamer deze conclusie getrokken en van een aanbeveling voorzien.Deze aanbeveling wordt betrokken in de verkenning van oplossingen, die hetkabinet in de Kamerbrief van 11 december 20256 heeft aangekondigd.Tegelijkertijd zijn er ook signalen dat er vanuit bestaande bevoegdhedenhandelingsperspectief aanwezig is, maar dat het bijvoorbeeld ontbreekt aanvoldoende woon(zorg-)voorzieningen, aan adequate samenwerking enafstemming tussen de diverse domeinen (zorg, veiligheid, wonen) en aan eenwettelijke grondslag voor gegevensuitwisseling voor vroegtijdige samenwer-king. Het is dus van belang om het vraagstuk van handelingsperspectief enbevoegdheden van de burgemeester in deze samenhang te bezien, zoals ditook met de brede aanpak Verward/onbegrepen gedrag wordt beoogd.Vraag 5Deelt u de mening van de VNG «om de wettelijke (on)mogelijkheden enmogelijke aanvullingen op de huidige wettelijke kaders te inventariseren»? Enzo ja, hoe en op welke termijn gaat u daarvoor zorgen? Zo nee, waarom achtu die inventarisatie niet nodig?4Coalitieakkoord «Aan de slag», 30 januari 2026 (https://www.kabinetsformatie2025.nl/documenten/2026/01/30/aan-de-slag---coalitieakkoord-2026-2030).5Eindrapport parlementaire verkenning Verward gedrag/veiligheid, 4 juli 2024(https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2024D28268&did=2024D28268).6Kamerstukken II, 2025–2026, 25 424, nr. 772.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Antwoord 5Ja, die mening deel ik. Zie mijn reactie op de vragen 3 en 4. De planning is erop gericht dat ik u rond de zomer een stand van zaken brief stuur over devoortgang van de prioriteiten van de brede aanpak. Voor het einde van 2026volgt een brief met meer uitgewerkte oplossingsrichtingen en/of voorliggendekeuzes. De vraag of burgemeesters meer bevoegdheden en handelingsper-spectief dienen te krijgen, wordt hierin betrokken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3

Versie f93f55ea2a9f80a35b942f100cc2a6825a99c74e536d455265feb615fc7851d0 · Officiële bron.