Stabiele financiering IND en verdere duiding onderzoeken

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 XXVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Asiel en Migratie (XX) voor hetjaar 2026Nr. 43 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Met deze brief informeer ik uw Kamer, zoals ik heb toegezegd, over destabiele financiering van de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) en deverdere duiding van de onderzoeken van PwC. Hiermee kom ik tegemoetaan een tweetal moties1 uit de Eerste Kamer en een eerdere toezegging2aan de Tweede Kamer.AanleidingAl vanaf 2019 is er gevraagd om te komen tot een meerjarige stabielefinanciering voor de uitvoerende diensten in de asielketen. Dit kabinetheeft deze financiering geregeld. Met de verwerking van de voorjaarsnotain de departementale begrotingen is tot en met 2035 stabiele financieringvoor de IND geborgd. Een stabiele financiële reeks is in de volatielewereld van het asieldomein niet altijd afdoende. Zowel de IND als hetdepartement hebben in de afgelopen jaren knelpunten in de bekostigingvan de IND ervaren. Ook de Algemene Rekenkamer heeft in 2022aangegeven dat de financiering van de agentschappen, waaronder deIND, teveel fluctueert. Er zijn al meerdere onderzoeken uitgevoerd naar derelatie tussen productie en financiering bij de IND, evenals de knelpuntenin de bestuurlijke driehoek. De IND heeft in juni 2024 aan PwC gevraagdom een onderzoek uit te voeren naar de huidige bekostigingssystematieken advies te geven over een alternatieve bekostigingssystematiek diebeter aansluit bij de dynamiek in de asielketen. PwC heeft hiertoe eentweetal rapportages opgeleverd die als bijlage bij deze brief zijnopgenomen.1Kamerstukken I, 2024/25, 36 600 XX, L (Huizinga-Heringa, J.C. (CU))Kamerstukken I, 2024/25, 36 600 XX, J (Dittrich D66)2Kamerstukken II, 2024/25 36 600 XX, nr.5 kst-36800-XX-43ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XX, nr. 431 Toekomstbestendige bekostigingssystematiekFluctuaties in de instroom, mede veroorzaakt door externe (geopolitieke)ontwikkelingen, hebben de IND de afgelopen jaren voor knelpuntengesteld in de financiering en de sturing en als gevolg daarvan ook in deuitvoering en organisatie van het werk. Hierbij is het doel geweest om eenstabiele kern voor de IND te identificeren en de daarbij mogelijke op- enafschaling in één jaar aan te geven. PwC heeft daar ook advies bijuitgebracht om de financieringssystematiek anders te regelen. Devoorgestelde systematiek behelst dat er financiering komt voor een«standaard gereedstelling» langs drie kostprijsproducten, te weten; Asiel,Regulier en Naturalisatie. Bij hoge instroom of andere bijzonderheden isruimte voor maatwerkafspraken. Hierbij kan worden gedacht aan hetprojectmatig op te pakken werk.Om meer rust te creëren, is de systematiek dat twee jaar voorafgaand aanhet uitvoeringsjaar een gesprek plaatsvindt tussen het departement en deIND over het aantal aanvragen binnen de categorieën asiel, naturalisatieen regulier waar de IND zich voor in moet richten. Daarbij is ook gekekennaar wat een realistische groei en krimp in productiecapaciteit kan zijn,namelijk maximaal + 9% of – 9% van de basisinstroom per jaar. Hetpolitieke primaat en het budgetrecht van uw Kamer blijven bij dezesystematiek gewoon bestaan. Deze meerjarige systematiek past thansbinnen de budgettaire kaders zoals voorgesteld in de voorjaarsnota van2026. De systematiek wordt in de ontwerpbegroting 2027 nader toegelichtwelke op Prinsjesdag aan uw Kamer wordt verzonden. Vanaf het jaar 2027zal dit dan ook de geldende financieringssystematiek van de IND zijn.Openstaande asielaanvragenIn de onderzoeken van PwC zijn verschillende scenario’s uitgewerkt ominzichtelijk te maken hoe de financiering van de IND vormgegeven kanworden waarbij het wegwerken van de openstaande aanvragen eenonderdeel was. In deze scenario’s was het uitgangspunt dat deopenstaande aanvragen binnen de bestaande werkprocessen behandeldworden, zonder rekening te houden met toekomstige wetgeving enandere maatregelen. Binnen dat gelimiteerde kader formuleerde PwC eenmidden-scenario3 voor het behandelen van de op dat momentopenstaande asielaanvragen met een looptijd van 11,9 jaar. In dit scenariois dus geen rekening gehouden met ontwikkelingen als het EuropeseMigratiepact, de nieuwe asielprocedure en andere maatregelen bij de INDom efficiënter te gaan werken. Een te lange doorlooptijd van asielaan-vragen is echter hoe dan ook onwenselijk. Ik heb de IND dan ookgevraagd om te komen tot een plan van aanpak voor het wegwerken vande openstaande aanvragen en het verkorten van de doorlooptijd. Hieroverheb ik uw Kamer vrijdag 5 juni jl. geïnformeerd.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den Brink3Tweede PwC rapport, bladzijde 18.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XX, nr. 432