Verslag Raad Buitenlandse Zaken d.d. 15 juni 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3451 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 juni 2026Hierbij bied ik u het verslag aan voor de Raad Buitenlandse Zaken van15 juni 2026.De Minister van Buitenlandse Zaken,T.B.W. Berendsen kst-21501-02-3451ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34511 VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN 15 JUNI 2026 Op maandag 15 juni 2026 heeft de Minister van Buitenlandse Zakendeelgenomen aan de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) in Luxemburg. Opde agenda stonden de volgende onderwerpen: de Russische agressietegen Oekraïne, de situatie in het Midden-Oosten, de EU-China relatie.Onder lopende zaken werden Ebola en Bosnië Herzegovina besproken.Ook vond een ontbijt met de Armeense Minister van Buitenlandse Zakenplaats. Tevens vond en marge van de RBZ de EU-Egypte Associatieraadplaats, evenals de intergouvernementele conferenties met Oekraïne,Moldavië en Montenegro.Russische agressie tegen OekraïneDe Raad stond stil bij de voortdurende Russische agressieoorlog tegenOekraïne, de noodzaak van voortgezette steun aan Oekraïne en manierenom de druk op Rusland verder op te voeren. De Oekraïense Minister vanBuitenlandse Zaken Sybiha sloot aan bij het eerste deel van het overleg.Vrijwel alle lidstaten spraken hun afschuw uit over de luchtaanvallenwaarbij het historische kloostercomplex Petsjersk Lavra werd beschadigd.EU-lidstaten onderstreepten dat dit nogmaals liet zien dat Rusland geenintenties tot vrede heeft. Nagenoeg alle EU-lidstaten riepen op tot eenambitieus 21e sanctiepakket om de druk op Rusland verder op te voeren.Daarbij spraken verschillende EU-lidstaten zich uit voor continuering vanhet gesprek over de mogelijke rol van de EU bij toekomstige vredesbe-sprekingen. Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, benadruktenook het belang van een spoedige en flexibele implementatie van desteunlening aan Oekraïne, inclusief de mogelijkheid om urgent benodigdmilitair materieel in derde landen aan te schaffen. Nederland en verschil-lende andere lidstaten riepen tevens op tot het intensiveren van debilaterale steun aan Oekraïne naast de steunlening en lasten eerlijker teverdelen onder lidstaten, in lijn met de motie Hoogeveen.1 Een bredegroep lidstaten verwelkomde ook de voortgang in hetEU-toetredingsproces van Oekraïne, met de opening van Cluster 1.Verschillende EU-lidstaten bepleitten hierbij om ook zo snel mogelijk deresterende 5 clusters te openen.Daarnaast bereikte de Raad een akkoord over aanname van sancties tegen34 personen en 47 entiteiten betrokken bij het Russisch militair-industrieelcomplex, het ecosysteem van de schaduwvloot en Russische hybrideactiviteiten. Conform de motie Verkuijlen c.s.2 heeft het kabinetopgeroepen de export van aluinaarde naar Rusland zoveel mogelijk aanbanden te leggen.Op 14 februari jl. hebben het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland,Zweden en Nederland gezamenlijk geconcludeerd dat Aleksej Navalny isoverleden door een dodelijk gif. De EU heeft nu sancties ingesteld tegenpersonen die hiervoor verantwoordelijk zijn.Situatie in het Midden-OostenDe Raad stond stil bij de situatie in het Midden-Oosten. De lidstatenverwelkomden de aankondiging van een akkoord tussen Iran en de VS.Lidstaten benadrukten het belang van herstel van vrije doorvaart in deStraat van Hormuz, in afwachting van bekendmaking van de details vanhet akkoord. De Raad benadrukte ook het belang van strenge afsprakenover en toezicht op het Iraanse nucleaire programma, om te voorkomendat Iran ooit een kernwapen kan ontwikkelen. Nederland gaf aan klaar te1Kamerstuk 36 045, nr. 2912Kamerstuk 21 501-02, nr. 3407Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34512 staan om met militaire middelen bij te dragen aan de zogeheten Hormuz-coalitie. Nederland benadrukte verder dat de EU ook oog moet houdenvoor het lot van de Iraanse bevolking. Tevens riepen lidstaten op totnaleving van het staakt-het-vuren in Libanon en werd er steun uitge-sproken voor de Libanese autoriteiten en de Lebanese Armed Forces(LAF).De Raad sprak daarnaast over de situatie in Israël en de PalestijnseGebieden. De Hoge Vertegenwoordiger (HV) Kallas onderstreepte dat er teweinig voortgang wordt geboekt bij de implementatie van het vredesplan,o.a. door het weigeren van Hamas om te ontwapenen. Nederlandonderstreepte in dat licht het belang van aanvullende sancties tegenHamas en de Palestinian Islamic Jihad. Nederland sprak zijn diepe zorgenuit over de catastrofale humanitaire situatie in de Gazastrook en devoortdurende restricties voor hulporganisaties. Nederland onderstreeptedat een Europese reactie nodig is wanneer Israël de NGO-wetgevingimplementeert.3 Nederland benadrukte dat Israël alle grensovergangenmoet openen, evenals de medische corridor tussen Gaza en de WestelijkeJordaanoever.Er waren breed gedragen zorgen over de situatie op de WestelijkeJordaanoever, die verder verslechtert door o.m. het toenemendekolonistengeweld en de uitbreiding van nederzettingen. Nederland riep indat licht op tot aanvullende sancties tegen gewelddadige kolonisten enorganisaties, alsook sancties tegen extremistische Ministers van deregering Netanyahu. In lijn met de motie van het lid Dobbe4 riepNederland n.a.v. de dood van een 7-maanden oude baby op de WestelijkeJordaanoever op tot onafhankelijk onderzoek.De Raad stond voorts specifiek stil bij de handel met illegale Israëlischenederzettingen. Nederland gaf aan, mede in het kader van de eigenverplichtingen onder internationaal recht, te werken aan nationalemaatregelen tegen producten uit illegale nederzettingen in de door Israëlbezette gebieden. Hierbij onderstreepte Nederland wederom datEU-maatregelen effectiever zijn en daarom de voorkeur hebben.Nederland verzocht om een analyse van de naleving van het beleid metbetrekking tot de export van goederen uit illegale nederzettingen uit deBezette Gebieden. Tevens verzocht Nederland de Commissie om optiesvoor mogelijke maatregelen, waaronder maatregelen om de invoer vangoederen uit illegale nederzettingen te voorkomen. Dit verzoek vanNederland kreeg steun van een grote groep van lidstaten. HV Kallas zegdetoe in aanloop naar de volgende Raad Buitenlandse Zaken van juli deCommissie te vragen opties voor mogelijke maatregelen, waarondermaatregelen om de invoer van goederen uit illegale nederzettingen tevoorkomen, en een beoordeling van de reikwijdte van kwesties dieverband houden met de oorsprongsregels te presenteren.EU-China relatieDe Raad sprak over de EU-China relatie, en over de opstelling van de EUin de relatie met China. Er was aandacht voor de economische aspectenvan de relatie. Verder werd er specifiek ingegaan op de rol die Chinaspeelt in het faciliteren van de agressieoorlog van Rusland tegenOekraïne, alsook het verspreiden van desinformatie. De Raad besprakverder de noodzaak tot het beschermen van de toeleveringsketens voorde Europese industrie, met name op het gebied van kritieke grondstoffen.Nederland onderstreepte dit, en riep tevens op de dialoog met China te3Kamerstuk 21 501-02, nr. 34344Kamerstuk 21 501-02, nr. 3445Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34513 behouden. Er was overeenstemming in de Raad over de noodzaak vooreenheid tussen lidstaten en de EU richting China.Lopende zakenBosnië en HerzegovinaTijdens de Raad werd kort stilgestaan bij het proces rondom hetbenoemen van een nieuwe Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië enHerzegovina. HV Kallas noemde het belang van een soepele overgang inaanloop naar de verkiezingen op 4 oktober a.s. in Bosnië en Herzegovina.Ook onderstreepte zij dat prioriteit moet worden gegeven aan hetaanwijzen van een gezamenlijke EU-kandidaat.EbolaDe Raad sprak over de recente ebola uitbraak in de DemocratischeRepubliek Congo (DRC) en Oeganda. EU Commissaris voor gelijkheid,paraatheid en crisisbeheersing Lahbib gaf een terugkoppeling van haarrecente bezoek aan DRC en OEG en benadrukte het belang van EUsolidariteit met getroffen gebieden en bevolking. De EU heeft een bijdragegedaan van EUR 15 miljoen aan partners voor de bestrijding van ebola,waaronder aan de Wereldgezondheidsorganisatie.Ontbijt met Armeense Minister van Buitenlandse ZakenVoorafgaand aan de Raad vond een gezamenlijk ontbijt met de ArmeenseMinister van Buitenlandse Zaken plaats om terug te blikken op deArmeense parlementaire verkiezingen. Tijdens het ontbijt werd het belangbenadrukt van toenemende lange termijn samenwerking tussen de EU enArmenië. Na afloop heeft de Minister van Buitenlandse Zaken eenbilateraal gesprek gevoerd met zijn Armeense collega. In dit gesprek werdgesproken over de verkiezingsuitslag en de implicaties hiervan op hetvredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan.EU-Egypte AssociatieraadOp 15 juni jl. vond tevens de 11e EU-Egypte Associatieraad plaats. Op deagenda stond onder andere de voortang van het EU-Egypte StrategischePartnerschap en verschillende regionale conflicten. Aan EU-zijde werdwaardering uitgesproken voor de Egyptische bemiddelende rol bijregionale conflicten. Ook werd Egypte gecomplimenteerd met doorge-voerde hervormingen in het kader van het partnerschap maar ookopgeroepen openstaande (politieke) hervormingen spoedig door tevoeren.Intergouvernementele conferenties met Oekraïne, Moldavië enMontenegroNa afloop van de RBZ vond een drietal intergouvernementele conferenties(IGC’s) plaats in het toetredingsproces van Oekraïne, Moldavië enMontenegro.Tijdens de IGC met Oekraïne werd het openen van Cluster 1 (Funda-mentals) gemarkeerd. Lidstaten, waaronder Nederland, spraken breedsolidariteit uit met Oekraïne, veroordeelden de recente grootschaligeRussische aanvallen op Oekraïne, en verwelkomden de opening van ditcluster. Verder riepen meerdere lidstaten op tot het spoedig openen vande overige clusters. Nederland benadrukte, net als verschillende anderelidstaten, ook de noodzaak van het maken van voortgang door OekraïneTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34514 bij de implementatie van essentiële hervormingen, in bijzonder opcorruptiebestrijding en onafhankelijke rechtspraak.In de IGC met Moldavië verwelkomden lidstaten de opening van Cluster 1,werd door verschillende lidstaten opgeroepen tot het snel openen van deresterende clusters, en spraken lidstaten waardering uit voor de hervor-mingen die Moldavië heeft doorgevoerd ondanks Russische inmenging.Lidstaten, waaronder Nederland, benadrukten verder het belang vanblijvende toewijding aan hervormingen, waaronder op corruptiebe-strijding en justitiële hervormingen.Met Montenegro werd in het toetredingsproces hoofdstuk 2 over vrijverkeer van werknemers en hoofdstuk 28 over consumenten- en gezond-heidsbescherming onder voorbehoud gesloten. België intervenieerdenamens de Benelux en wees onder meer op de gebalanceerde uitkomstvoor transitiemaatregelen voor vrij verkeer van werknemers endienstverlening.Overige zakenToezegging aan het lid Ceder op het vlak van de Oslo-akkoorden5Tijdens het Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken van 10 juni 2026heeft de Minister van Buitenlandse Zaken toegezegd terug te komen op devraag hoe de geldende Oslo-akkoorden zich verhouden tot het advies vanhet Internationaal Gerechtshof uit 2024 en daarbij specifiek de veronder-stelde rechtsgevolgen in het advies, dat alle kolonisten in de bezettePalestijnse Gebieden (dus ook alle inwoners in Area C onder deOslo-akkoorden) actief geëvacueerd zouden moeten worden.De Oslo-akkoorden zijn – in essentie – afspraken over de overdracht vanbestuur op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza van Israël aan dePalestijnse Autoriteit (PA). Met het akkoord tussen Israël en de PalestineLiberation Organization (PLO) werd de Palestijnse Autoriteit opgericht alseen interim-administratie voor het – tijdelijk, gedeeltelijk en in verschil-lende mate – besturen van de Palestijnse Gebieden, opbouw vannoodzakelijk instituties en voor het ontwikkelen van een levensvatbarePalestijnse economie. Na een periode van maximaal vijf jaar zouden Israëlen de PA tot een gedragen definitieve overeenkomst moeten komen,waarin naast de Staat Israël een Palestijnse Staat opgericht zou worden.De ontwikkelingen ter plaatse laten sinds het tekenen van deOslo-akkoorden echter een beweging weg van een tweestatenoplossingzien. De Palestijnse Autoriteit moet verder hervormen. Israël gaat doormet uitbreiding van nederzettingen en sloop van Palestijnse bezittingen inhet door Israël gecontroleerde Area C op de Westelijke Jordaanoever. Ditis in strijd met het internationaal recht, zoals opnieuw is bevestigd in hetadvies van het Internationaal Gerechtshof van 19 juli 2024, en deOslo-akkoorden. In de Oslo-akkoorden zijn de «legitieme rechten» van hetPalestijnse volk opgenomen, waaronder het recht op zelfbeschikking. Deakkoorden verboden de partijen dan ook om stappen te nemen die destatus van de Westelijke Jordaanoever en Gaza veranderen, in afwachtingvan de uitkomst van de onderhandelingen. Deze uitkomst is tot op hedenniet definitief.In het advies van 19 juli 2024 concludeerde het Hof dat de Oslo-akkoordenniet mogen worden opgevat als een afzwakking van de verplichtingen vanIsraël op grond van het internationaal recht dat van toepassing is in de5TZ202606-096Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34515 bezette Palestijnse Gebieden. Het IGH concludeerde in zijn advies tevensdat de Oslo-akkoorden Israël niet toestaan om delen van de bezettePalestijnse Gebieden te annexeren, noch om een permanente presentie tebehouden – ook niet om veiligheidsredenen. Het Hof is van mening datalle nieuwe nederzettingenactiviteiten met onmiddellijke ingang moetenworden stopgezet en alle kolonisten moeten worden geëvacueerd vanuitde gehele bezette Palestijnse Gebieden, niet enkel vanuit Area C. Er moethierbij worden opgemerkt dat het IGH-advies noch de Oslo-Akkoordenuitgaan van een totale evacuatie van alle inwoners van Area C, aangezienniet alle inwoners van Area C kolonisten zijn, maar het ook Palestijnenbetreft.Toezegging aan het lid Dobbe over rapport Amnesty Interna-tional6Zoals toegezegd tijdens het commissiedebat Raad Buitenlandse Zakenvan 10 juni jl. komt het kabinet in dit verslag eveneens terug op hetrecente rapport van Amnesty International, dat concludeert dat deIsraëlische regering actief aanstuurt op etnische zuivering van Palestijnenop de Westelijke Jordaanoever, waaronder via nederzettingenbeleid en destraffeloosheid voor gewelddadige kolonisten.Etnische zuivering heeft geen eenduidige juridische definitie, maar kanworden omschreven als het met geweld of dwang overbrengen ofverwijderen van de burgerbevolking. De conclusies van het rapport zijnzorgwekkend. Zoals bekend wordt reeds onderzoek gedaan naar interna-tionale misdrijven via bestaande VN-onderzoeksmechanismen en hetInternationaal Strafhof. Het kabinet hanteert een combinatie van druk endialoog om Israël van gedrag te laten veranderen. Daarbij veroordeelt hetkabinet de onrechtmatige bezetting van de Palestijnse Gebieden enspreekt het kabinet Israël consistent aan op de verslechterende situatie opde Westelijke Jordaanoever, toenemend kolonistengeweld en degebrekkige vervolging en berechting van daders hiervan.Ook voert het kabinet de druk op door de invoering van de nationalemaatregelen tegen import van goederen uit illegale nederzettingen, pleithet kabinet voor handelspolitieke EU-maatregelen op dit gebied, en blijftNederland werken aan EU-sancties tegen gewelddadige kolonisten. Ookheeft Nederland de Israëlische Ministers Smotrich en Ben Gvir tot personanon grata verklaard en hen als ongewenste vreemdelingen gesignaleerdin het Schengen Informatiesysteem (SIS) vanwege extremistischeuitlatingen en oproepen tot geweld. Het kabinet steunt Europese sanctiestegen deze extremistische Ministers.6TZ202606-097Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 34516