Richting een aanpak en kaders voor inzet van AI bij administratieve zorgtaken

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202527 529Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) inde ZorgNr. 329 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2024Om de zorg voor iedereen goed, toegankelijk en betaalbaar te houden, isde beweging ingezet van traditionele zorg naar passende (digitale enhybride) zorg, gezondheid en preventie. Digitalisering, gegevensuit-wisseling en databeschikbaarheid vervullen hierin een cruciale rol. Met deNationale visie en strategie werken we aan het gezondheidsinformatie-stelsel met als doel maximale databeschikbaarheid in 2035 voor burgers,zorgverleners en de wetenschap. In de brief die ik u toestuurde over deagenda van databeschikbaarheid in de zorg leg ik uit waarom een goedwerkend gezondheidsinformatie-stelsel essentieel is, en hoe passendeinzet van AI in de zorg een belangrijke rol kan spelen.1Met deze brief informeer ik uw Kamer, zoals ik heb aangegeven tijdens hetbegrotingsdebat over het proces richting een aanpak en kaders voor deinzet van AI in de zorg. De gezondheidszorg staat immers onder druk ende zorgkosten stijgen. Mede door de vergrijzing neemt de vraag naar zorgsteeds meer toe. Tegelijkertijd is er nu al een tekort aan zorgverleners engroeit het aantal onvoldoende met de stijgende zorgvraag mee. Zorgver-leners besteden daarbij zo’n 40 procent van hun werktijd aan adminis-tratie: kostbare tijd die ze niet aan de patiënt of cliënt kunnen besteden.Het is onmogelijk om deze arbeidsmarkttekorten af te wenden door steedsmeer mensen van buiten de zorg aan te trekken, daarom moet ingezetworden op behoud en natuurlijke instroom van zorgmedewerkers.Hiervoor is het van belang dat er wordt ingezet op het verminderen vande werkdruk en het verhogen van werkplezier voor zorgverleners. Mijndoel is om in 2030 de administratietijd te halveren. Kunstmatige Intelli-gentie (AI) biedt veel mogelijkheden om hieraan bij te dragen entegelijkertijd de uitdagingen op de arbeidsmarkt in de zorgsector aan tepakken. Hoewel AI natuurlijk niet de enige oplossing is, kan het eenbelangrijke bijdrage leveren aan het verlichten van de administratieve1Kamerstuk 27 529, nr. 325 kst-27529-329ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3291 lasten. Wat zorgverleners meer tijd geeft voor het leveren van zorg, dewerkdruk verlaagt en daarmee het werkplezier verhoogt.In lijn met de ambities uit het regeerprogramma zet dit kabinet in op hetverantwoord en effectief benutten van AI in de zorg. Samen met hetzorgveld werk ik aan een aanpak en kaders voor de inzet van AI in de zorgdat bijdraagt aan de doelstellingen van de NVS. Om deze technologieveilig en zorgvuldig in te zetten, met oog voor veiligheid, privacy,juridische en ethische aspecten.Diverse AI technologieën in de zorgIn de zorg wordt al langere tijd gebruik gemaakt van (medische) technolo-gieën om het werk van zorgverleners te ondersteunen. Ook als het gaatom inzet van AI in de zorg. Vooral in de ziekenhuiszorg, maar ook inandere sectoren, zijn er verschillende AI-toepassingen in gebruik dieondersteunen bij onderzoek en diagnostiek (diagnostische AI). Denkhierbij aan toepassingen in de radiologie waarbij AI de arts ondersteunt inhet sneller en nauwkeuriger interpreteren en beoordelen van beeldmate-riaal zoals röntgenfoto’s.Nieuwer zijn de mogelijkheden met generatieve AI. Deze nieuwe categorievan AI-toepassingen kan bijvoorbeeld worden ingezet om zorgverleners teondersteunen bij administratieve taken. Denk hierbij aan taken zoals hetmaken van samenvattingen van de patiëntgeschiedenis of geautomati-seerd gespreksverslagen laten opstellen. Daardoor houden zorgverlenersmeer tijd over voor het gesprek met hun patiënten, wat de gesprekkenpersoonlijker maakt. Deze technologie is sinds een paar jaar beschikbaarop de markt. Vanwege het nieuwe karakter van deze technologie, die zichkenmerkt door het zelfstandig genereren van onder andere teksten enbeelden, sluiten bestaande (kwaliteits-) richtlijnen niet altijd volledig aanzoals bij regels rondom transparantie van data, verantwoordelijkheid voorgegenereerde inhoud en verwantwoord gebruik van AI-toepassingen.Eerder dit jaar heeft TNO in opdracht van het Ministerie van VWS eenrapport opgesteld waarin de kansen en risico’s van het gebruik vangeneratieve AI in beeld worden gebracht2. Ook in dit rapport wordt depotentie van AI voor het verlichten van de administratieve lastenbenadrukt. Daarnaast wordt in dit rapport ook aandacht gevraagd voor denieuwe uitdagingen die het gebruik van generatieve AI met zichmeebrengt in de zorg. Denk hierbij aan uitdagingen zoals de versnip-pering bij het ontwikkelen en opschalen van AI-toepassingen en bij hetvalideren van de juistheid en volledigheid van toepassingen metgeneratieve AI en vernieuwing van bestaande richtlijnen.Samenwerking met het zorgveldOm de potentie van AI in het bijdragen aan het verlichten van administra-tieve lasten optimaal te benutten, is samenwerking met het zorgveld én deburger essentieel. Samen met zorgprofessionals, zorgaanbieders,patiënten en andere belanghebbenden werken we aan het verkennen enimplementeren van AI-oplossingen die niet alleen aansluiten bij debehoeften en waarden van de Nederlandse gezondheidszorg maar ookbijdragen aan meer tijd en aandacht voor de patiënt. Met het zorgveldmaak ik nieuwe afspraken over het gebruik van AI voor het verminderenvan administratietijd in het Integraal Zorg- en Welzijnsakkoord.2https://www.datavoorgezondheid.nl/actueel/nieuws/2024/05/16/welke-factoren-beinvloeden-generatieve-ai-in-de-zorgTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3292 Daarnaast ga ik in gesprek met het Centrum voor Ethiek en Gezondheid(CEG) over het ontwikkelen van een medisch-ethisch kader voor diagnos-tische AI, om ervoor te zorgen dat ook diagnostische AI op een verant-woorde wijze wordt ingezet. Ook zal ik in gesprek gaan met de AutoriteitPersoonsgegevens inzake de waarborgen rondom privacy en AI.Aanpak en kaders AI in de zorg bij administratieve zorgtaken.In de komende maanden zal ik de benodigde acties in samenwerking methet zorgveld verder uitwerken in een aanpak en kaders richting spoedige,veilige en zorgvuldige inzet van AI bij administratieve zorgtaken. Dezeaanpak zal o.a. gericht zijn op:–Het beter in kaart brengen van de mogelijke tijdsbesparing met veiligeAI-systemen en het bundelen van krachten door versnelde implemen-tatie over sectoren van een beperkt aantal toepassingen, onder meerdoor het voeren van rondetafelgesprekken met het zorgveld;–Het stimuleren van een betere validatie van AI-toepassingen binnen dezorg, zodat wordt gewaarborgd dat ze veilig, effectief en betrouwbaarzijn;–Het gezamenlijk bepalen hoe de veilige implementatie vanAI-toepassingen kan worden versneld en wat nodig is om de zorg AIready te krijgen, door hierover afspraken te maken.Mijn ministerie blijft onverminderd regie voeren om te zorgen dataspecten zoals databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling, die cruciaalzijn voor een succesvolle inzet van AI in de zorg, worden gerealiseerdzoals beschreven in de overkoepelende brief. We blijven hierbij gericht opconcrete verbeteringen en samenwerking met betrokken partijen.De aanpak en kaders zal naar verwachting in het tweede kwartaal van2025 gereed zijn. Zodra de aanpak en kaders is afgerond zal ik het met uwKamer delen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. AgemaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3293