Geannoteerde agenda voor de Raad Buitenlandse Zaken Handel van 15 mei 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3136 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL ENONTWIKKELINGSHULP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 mei 2025Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad BuitenlandseZaken Handel van 15 mei 2025.De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp,R.J. Klever kst-21501-02-3136ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31361 GEANNOTEERDE AGENDA RAAD BUITENLANDSE ZAKENHANDEL VAN 15 MEI 2025 IntroductieOp donderdag 15 mei a.s. vindt, onder Pools voorzitterschap, de RaadBuitenlandse Zaken (RBZ) Handel plaats in Brussel. Tijdens de plenairevergadering van de Raad zal worden gesproken over de handelsbetrek-kingen tussen de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) en overeconomische veiligheid. Tijdens de lunch zal van gedachten wordengewisseld over de stand van zaken wat betreft de onderhandelingen metderde landen over (handels-)akkoorden.Na een annotatie van de verschillende onderwerpen op de agenda van deRBZ handel wordt onder het kopje overig hieronder ingegaan op eenaantal aan de RBZ handel gerelateerde onderwerpen (stand van zakenbeleidsbrief; implementatie CSDDD; uitvoering motie De Korte-Ceder).Handelsbetrekkingen met de VSDe Raad zal spreken over de handelsbetrekkingen met de VS in de contextvan de oplopende handelsspanningen als gevolg van de Amerikaanseimportheffingen. Op dit moment hanteert de VS als uitgangspunt voor(bijna) alle handelspartners een extra importheffing. Deze is momenteelvoor de meeste handelspartners, waaronder de EU, 10 procent. De eerderaangekondigde nog hogere landen-specifieke importheffingen (voor deEU: 20 procent) zijn opgeschort tot half juli, behoudens voor China.Een aantal substantiële productcategorieën is uitgezonderd van delanden-specifieke importheffingen. Het betreft onder andere auto’s,auto-onderdelen en metalen (waaronder staal) waarvoor een universeelextra heffing van 25 procent geldt. Daarnaast worden er mogelijk al opkorte termijn aanvullende heffingen aangekondigd op andere productcate-gorieën, waaronder farmaceutische goederen, halfgeleiders en kritiekemineralen.Deze heffingen en de onzekerheid die ermee gepaard gaat zijn ongunstigvoor de Nederlandse en de Europese economie (zie ook hieronder onderkopje «overig» voor recente CPB-studie). Nederland steunt dan ook deinzet van de Europese Commissie om de dialoog met de VS op te blijvenzoeken met als doel om de Amerikaanse importheffingen van tafel tekrijgen. Wat betreft het kabinet zijn daarbij met name de volgende viersporen van belang. Ten eerste moet gewerkt worden aan een positieveagenda met de VS, waarbij gekeken dient te worden welke kansen er zijnom samen te werken met de VS en bilaterale handel verder te faciliteren.Het kabinet steunt het voorstel van de Commissie om een akkoord tesluiten met wederzijds nul procent-heffingen op industriële goederen.Daarmee wordt ook uitvoering gegeven aan de motie-Bamenga.1 Tentweede dient ingezet te worden op een reactief spoor waarbij de EUbereid moet zijn tegenmaatregelen te nemen indien onderhandelingenmet de VS niet tot een aanvaardbaar resultaat leiden. Deze tegenmaatre-gelen versterken bovendien de onderhandelingspositie van de EU in heteerste spoor. Ten derde pleit het kabinet voor internationale samen-werking waarbij de EU als groot handelsblok een voortrekkersrol dient tespelen in het beschermen van de op regels gebaseerde internationalehandelsorde. Deze inzet is ook belangrijk om de handelsstromen van deEU te diversifiëren, waarbij ook nieuwe handelsakkoorden een belangrijkerol kunnen spelen. Ten slotte pleit het kabinet in EU verband voor hetversterken van het concurrentievermogen, waaronder via het versterkenvan de EU interne markt en kapitaalmarktunie, wat in de huidige context1Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 36 410 XVII, nr. 29.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31362 des te urgenter is. Daarnaast roept het kabinet op om bestaande handels-belemmeringen tussen EU-landen te adresseren en daarmee de EUinterne markt te verdiepen, conform de rapporten van Letta2 en Draghi3.Voor al deze elementen geldt dat EU eenheid cruciaal is voor eensuccesvolle aanpak.Economische veiligheidDe Raad zal spreken over economische veiligheid. Naar verwachting zalde discussie zich richten op de implementatie van de Europese Econo-mische Veiligheidsstrategie (EEV). Daarbij zal specifiek ingegaan wordenop de ontwikkelingen op het gebied van Foreign Direct Investment (FDI)screening. Het kabinet is voorstander van meer Europese coördinatie ophet terrein van economische veiligheid en zal verdere implementatie vande EEV dan ook verwelkomen. Dit draagt immers bij aan de effectiviteitvan maatregelen en is belangrijk voor het gelijk speelveld in de EU.Daarbij merkt het kabinet wel op dat de implementatie gestoeld moet zijnop gedegen risicoanalyses en gericht en precies dient te zijn, zonderonnodige marktverstorende werking. Nederland zal in de Raad met nameaandacht vragen voor de zogenaamde «partner» en «promote» pijlers vande EEV. Het verstevigen en optimaal benutten van bestaande handelsre-laties en het aanboren van nieuwe handelsrelaties («partner») is in dehuidige geopolitieke context immers belangrijk en kan een positief effecthebben op onze economische veiligheid. Ditzelfde geldt voor de«promote» pijler, waarmee door middel van versterking van het concur-rentievermogen van de EU gewerkt wordt aan de economische veiligheid.Hierbij zijn met name versterking van strategische sectoren en kritieketechnologieën van belang.Specifiek met betrekking tot FDI-screening zal Nederland in de Raadaangeven het belang hiervan te onderschrijven en ook verbeterdesamenwerking en coördinatie in EU-verband op dit gebied te verwel-komen conform de inzet voor de herziening van de FDI-screenings-verordening zoals geformuleerd in het BNC-fiche4. Hoewel FDI-screeningnationale veiligheid betreft en daarmee een nationale competentie is,heeft samenwerking in EU-verband meerwaarde, zoals geldt voor meeronderwerpen op het gebied van economische veiligheid. Wat het kabinetbetreft is een goede balans tussen een effectieve aanpak enerzijds, en hetbeheersbaar houden van administratieve lasten en beperken vannegatieve impact op het investeringsklimaat anderzijds, daarbij essentieel.Dit zal Nederland dan ook binnen de Raad benadrukken.Lunch: stand van zaken handelsakkoordenDe Raad zal naar aanleiding van een toelichting van de Commissiestilstaan bij verschillende bilaterale handelsrelaties, inclusief aangekon-digde, lopende en afgeronde onderhandelingen over handelsakkoorden.Naar verwachting betreft dit onder andere de onderhandelingen metIndonesië, de vier Mercosur-landen, Mexico, de Verenigde ArabischeEmiraten en Australië. Een geactualiseerde versie van de voortgangsrap-portage handelsakkoorden met een overzicht van de lopende onderhande-lingen is bijgevoegd bij deze geannoteerde agenda.Zoals bekend zet het kabinet in op een actief handelsbeleid, waarinhandelsakkoorden een belangrijk instrument zijn. Handelsakkoordenkunnen bijdragen aan het vergroten van de economische weerbaarheid en2https://www.consilium.europa.eu/media/ny3j24sm/much-more-than-a-market-report-by-enrico-letta.pdf3https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/draghi-report_en4Kamerstukken II, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3905.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31363 slagvaardigheid van Nederland en de EU en zorgen voor verbeterdemarkttoegang voor ondernemers. Bovendien faciliteren handelsakkoordende diversificatie van handelspartners en mitigeren daarmee de risico’s vanstrategische afhankelijkheden. Tegelijkertijd blijft gelden dat het kabinetieder nieuw akkoord op de merites beoordeelt voorafgaand aan besluit-vorming, met als uitgangspunt dat deze akkoorden moeten bijdragen aanhet versterken van de Nederlandse economie.OverigHieronder wordt ingegaan op een aantal onderwerpen die niet op deagenda van de RBZ Handel staan maar waar het kabinet uw Kamer graagover informeert. Het betreft het rappel van de commissie voor Buiten-landse Handel en Ontwikkelingshulp over de Beleidsbrief Handel, deimplementatie van de Richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Onder-nemen en de uitvoering van de motie De Korte-Ceder.5Rappel Beleidsbrief Handel6In reactie op het rappel om de beleidsbrief handel te ontvangen vooraf-gaand aan het Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken Handel kan ikaangeven dat uw Kamer deze brief voor het einde van het tweedekwartaal ontvangt. Het lukt echter niet deze brief al voorafgaand aan hetop 13 mei a.s. door uw Kamer ingeplande Commissiedebat RBZ Handelaan te bieden. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de brief,waarbij recente geopolitieke verschuivingen in het handelssysteemworden meegenomen.Voortgang implementatie Corporate Sustainability Due Diligence Directive(CSDDD).7Ten behoeve van de implementatie van de CSDDD werkt het kabinet aaneen implementatiewetsvoorstel waarover uw Kamer, zoals eerdertoegezegd, via de geannoteerde agenda’s doorlopend wordt geïnfor-meerd.Op 26 februari jl. presenteerde de Europese Commissie het OmnibusI-voorstel met wijzigingen van drie Europese wetten: de CorporateSustainability Due Diligence Directive (CSDDD), Corporate SustainabilityReporting Directive (CSRD) en het Carbon Border Adjustment Mechanism(CBAM), waarover uw Kamer een BNC-fiche heeft ontvangen.8 Deonderhandelingen over het voorstel voor inhoudelijke aanpassingen vande CSDDD vinden momenteel plaats. Zoals vermeld in het BNC-ficheverwelkomt het kabinet de voorstellen, omdat deze bijdragen aanregeldrukvermindering en het concurrerend vermogen van de EU. Wel ziethet kabinet graag dat het gelijke speelveld geborgd blijft door EU-regelsvoor civiele aansprakelijkheid en boetebepalingen te harmoniseren. Ookheeft het kabinet vragen en aandachtspunten bij de bepalingen overopschorting en de definitie van stakeholders. Ten aanzien van het voorstelom gepaste zorgvuldigheid te beperken tot directe zakenrelaties zal hetkabinet waar nodig aanpassingen voorstellen die regeldrukverminderingbehouden, maar bijdragen aan de effectiviteit van de CSDDD, duide-lijkheid scheppen voor ondernemingen en het mogelijke risico opafwenteling van risico’s op (kleinere) ondernemingen verkleinen.5Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 309662025Z00530/2025D190507TZ202406-004 (Kamerstuk 21 501-02, nr. 2921)8Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 22 112, nr. 4012.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31364 Het Omnibus I-voorstel bevat voorts nog een onderdeel dat relevant isvoor de implementatie van de CSDDD, namelijk de «Stop-the-clock»-richtlijn. Dit betreft een technische aanpassing van de te implementerenCSDDD-richtlijn die de implementatietermijn met één jaar verlengt naarjuli 2027 (in plaats van 2026) en toepassingsdatum opschuift naar juli 2028(in plaats van 2027) voor de eerste groep bedrijven onder de CSDDD. Op7 april jl. informeerde ik uw Kamer over het voornemen van het kabinetom in te stemmen met het ongewijzigd vaststellen van het «Stop-the-clock»-voorstel als algemene oriëntatie van de Raad. Zowel de Raad alshet Europees Parlement hebben geen wijzigingen in het Commissie-voorstel aangebracht, waarmee zonder triloog tot overeenstemming isgekomen. De «Stop-the-clock»-richtlijn is op 16 april jl. gepubliceerd en inwerking getreden.Gezien de nog lopende onderhandelingen over Omnibus I en de aanne-melijkheid dat dit tot aanpassingen zal leiden van de CSDDD, zal hetkabinet na overeenstemming binnen de EU over de aanpassingen van deCSDDD het implementatietraject van de huidige Wet internationaalverantwoord ondernemen (Wivo) weer oppakken. Het kabinet zal deKamer informeren over het tijdspad zoals verzocht in de motie CederHirsch (Motie 21 501-02, nr. 3031).Motie De Korte-CederHet CPB publiceerde op 1 mei op de website een studie naar de effectenvan Amerikaanse importheffingen in twee verschillende scenario’s.9 Innavolging van de motie De Korte-Ceder informeer ik uw Kamer via dezeweg en beschouw ik de motie als uitgevoerd.109https://www.cpb.nl/economische-effecten-van-importheffingen10Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 3096.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-02, nr. 31365