Stand van zaken van de verkeershandhaving voorjaar 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1221 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 mei 2026Het is van groot belang dat iedereen zich veilig in het verkeer kanverplaatsen. Naast educatie en aanpassing van de infrastructuur ishandhaving belangrijk om de verkeersveiligheid te vergroten en slacht-offers in het verkeer te voorkomen. Dat is hard nodig gezien de stijgingvan het aantal verkeersslachtoffers in Nederland. Met deze brief informeerik uw Kamer, voorafgaand aan het commissiedebat Verkeersveiligheid van21 mei, over de uitvoering van een eerder gedane toezegging en deel ikeen aantal actuele ontwikkelingen op het gebied van verkeershandhavingals onderdeel van de verkeersveiligheidsaanpak.In het coalitieakkoord (bijlage bij Kamerstuk 36 848, nr. 31) zijn daarnaastverschillende voornemens opgenomen op het gebied van verkeersvei-ligheid, met daarin ook maatregelen gericht op verkeershandhaving. Hetis op dit moment echter nog te vroeg om in deze brief al in te kunnengaan op de nadere uitwerking van deze maatregelen. Uw Kamer wordthier rond de zomer nader over geïnformeerd.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat zal u apart informeren overde stand van zaken met betrekking tot infrastructuur en educatie.1. Maximale termijn inhouding rijbewijs Tijdens het vorige commissiedebat Verkeersveiligheid (4 februari 2026,Kamerstuk 29 398, nr. 1202) heeft mijn ambtsvoorganger het lid Stoffer(SGP) toegezegd uw Kamer in de eerstvolgende verzamelbrief teinformeren over de verkenning naar de mogelijkheid om het rijbewijslanger dan zes maanden in te houden.1 In artikel 164, zesde lid, van deWegenverkeerswet 1994 (WVW) is (onder meer) geregeld dat het rijbewijsniet langer dan zes maanden mag worden ingehouden indien hetonderzoek van de zaak op de terechtzitting niet binnen die termijn isaangevangen. Daarnaast dient de officier van justitie, die over de1TZ202602-068. kst-29398-1221ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 12211 inhouding beslist, rekening te houden met het zogenaamde anticipatie-gebod. Dit houdt in dat het ingehouden rijbewijs moet worden terugge-geven als naar verwachting geen onvoorwaardelijke ontzegging van derijbevoegdheid (OBM) zal worden opgelegd bij een veroordeling of eenstrafbeschikking of als de duur van de OBM die naar verwachting zalworden opgelegd niet langer is dan de termijn dat het rijbewijs reeds isingehouden. Als de te verwachten duur van de OBM dus bijvoorbeeld viermaanden bedraagt, mag het rijbewijs enkel voor vier maanden wordeningehouden.Het is onwenselijk dat iemand door de inhouding het rijbewijs langer kwijtis dan de duur van de uiteindelijk als straf opgelegde OBM. Inhouding vanhet rijbewijs is immers een ingrijpende maatregel en heeft voor sommigeverdachten verstrekkende gevolgen.Het anticipatiegebod kan in bepaalde gevallen de reden zijn dat hetrijbewijs al voor de aanvang van de zitting is teruggegeven. Voor dezebestuurders geldt veelal dat met de duur van de inhouding van hetrijbewijs, ook de duur van de (uiteindelijk) opgelegde OBM al isverstreken. Het rijbewijs hoeft na de zitting in die gevallen dus nietopnieuw te worden ingeleverd. Het komt echter ook voor dat het rijbewijs,met inachtneming van de termijn van zes maanden uit artikel 164, zesdelid, WVW aan de verdachte wordt teruggegeven, terwijl het wel deverwachting is dat er een OBM van langer dan zes maanden wordtopgelegd. Het gaat daarbij om zaken die, bijvoorbeeld vanwege deschaarste aan zittingscapaciteit, niet binnen zes maanden op zitting zijnaangebracht. Het rijbewijs moet dan na oplegging van een OBM dielanger is dan zes maanden opnieuw worden ingeleverd om de nogresterende duur ten uitvoer te kunnen leggen.Met het openbaar ministerie (OM) is gesproken over de mogelijkheid omde maximale termijn van zes maanden te verlengen. Aan het OM isgevraagd hoe vaak het rijbewijs na zes maanden dient te wordenteruggegeven, omdat de terechtzitting op dat moment nog niet isaangevangen, terwijl uiteindelijk wel een OBM van langer dan zesmaanden wordt opgelegd. Naar schatting gaat het om enkele tientallengevallen per jaar (op een totaal van ongeveer 8500 zaken per jaar waarineen OBM van langer dan zes maanden wordt opgelegd).2 Het OM heeftafspraken met de Rechtspraak om zaken waarin dit speelt met prioriteit opzitting in te plannen. Ook kan teruggave van het rijbewijs wordenvoorkomen door de zaak binnen zes maanden met een regiezitting te latenaanvangen. Tevens heeft het OM aandacht voor zaken waarin bijvoor-beeld sprake was van een ongeval als gevolg van het rijden onder invloeden waarin slachtoffers betrokken zijn. Ook in deze zaken wordt ernaargestreefd om de zitting binnen zes maanden te laten aanvangen zodat hetrijbewijs niet hoeft te worden teruggegeven. In het merendeel van dezaken waarin het rijbewijs eerder teruggegeven moet worden gaat hetdaarom om slachtofferloze delicten.Het OM geeft aan dat de maximale termijn van zes maanden op dezemanier een belangrijke stok achter de deur vormt om de zaken waarin datnodig is met prioriteit op zitting te krijgen. Deze stok achter de deur is ookde achterliggende gedachte van de wettelijke termijn.3 Bij verlenging vande termijn van zes maanden bestaat het risico dat dergelijke zaken langerop de plank blijven liggen. De komende tijd worden de relevante zakengemonitord om te bezien of het aantal zaken waarin het rijbewijs voordat2Hierbij gaat het in zo’n 65% van de gevallen om een deels voorwaardelijke rijontzegging. Dereden waarom de rechter daartoe beslist hangt af van de omstandigheden van het geval.3Kamerstukken II, 1987–1988, 20 591, nr. 6, p. 22.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 12212 een zaak op zitting komt moet worden teruggegeven niet toeneemt(bijvoorbeeld als het gevolg van de druk op de strafrechtketen). Indiendaaruit alsnog blijkt dat het aantal zaken waarin het rijbewijs tussentijdsmoet worden teruggegeven te hoog is, kan alsnog worden bekeken ofaanvullende maatregelen moeten worden overwogen waarmee vroeg-tijdige teruggave van het rijbewijs kan worden voorkomen. Hiermeebeschouw ik de toezegging aan het lid Stoffer als afgedaan.2. Verkenning herinvoering alcoholslotprogramma In de vorige verzamelbrief is uw Kamer geïnformeerd over de conclusiedat uit de verkenning is gebleken dat invoering van het alcoholslotpro-gramma in het bestuursrecht onhaalbaar wordt geacht, en dat daarom nude herinvoering van het alcoholslotprogramma in het strafrecht naderwordt uitgewerkt.4 De afgelopen periode is met verschillende keten-partners gesproken over diverse beleidsopties binnen dit scenario. Opbasis daarvan wordt nu een doorrekening van het te verwachten aantalopleggingen en de daaraan verbonden kosten gemaakt.Aan uw Kamer is toegezegd dat deze verkenning voor de zomer zalworden afgerond. Op basis daarvan kan de keuze over herinvoeringgemaakt worden. Voor de herinvoering zal nog een wetstraject doorlopenmoeten worden.3. Uitrol geautomatiseerde handhavingsmiddelen Zoals aan uw Kamer is toegezegd, wordt u steeds in deze brief geïnfor-meerd over de stand van zaken met betrekking tot de vervanging enuitbreiding van de geautomatiseerde handhavingsmiddelen. Op ditmoment realiseert het OM een substantiële uitbreiding die nog tot en met2029 loopt. Na de vervanging van de bestaande vaste flitspalen is het OMvorig jaar gestart met de plaatsing van de eerste vaste flitspalen opnieuwe locaties. Op dit moment zijn er ongeveer 530 vaste flitspalen actiefen voor nog eens 50 locaties worden voorbereidingen getroffen.Daarnaast is er op twee nieuwe locaties een trajectcontrole gerealiseerd.Op de A7 van Hoorn naar Purmerend en op de A12 van Zoetermeer naarNootdorp wordt nu continu gehandhaafd. Het OM start nu met devervanging van de bestaande trajectcontrolelocaties op de snelwegen.Voor de uitbreiding naar 125 flexflitsers is een aanbesteding gestart. Ookzijn er inmiddels 40 focusflitsers actief op meer dan 150 locaties. Het OMbreidt dit aantal dit jaar uit met nog eens 10 focusflitsers. Het is debedoeling dat er uiteindelijk op in totaal 300 locaties gehandhaafd wordtmet de focusflitser. De noodzaak hiervan is duidelijk: tot nu toe zijn in 2026al 151.000 overtredingen met de focusflitser geconstateerd. Door degeplande uitbreiding van het aantal focusflitsers zal dit aantal naarverwachting nog aanzienlijk oplopen. Uiteindelijk moet de inzet van defocusflitser natuurlijk juist leiden tot een aanpassing van het gedrag endaardoor tot minder overtredingen en meer verkeersveiligheid.4. Visie geautomatiseerde verkeershandhaving Het OM en politie hebben afgelopen periode gewerkt aan een gezamen-lijke visie op geautomatiseerde verkeershandhaving, met als doel dehandhaving van verkeersregels effectiever maken en zo bij te dragen aaneen veiliger verkeer voor iedereen.4Kamerstukken II, 2025–2026, 29 398, nr. 1192.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 12213 Nederland loopt internationaal voorop in geautomatiseerde verkeershand-having. Ongeveer 75% van de snelheids- en roodlichtovertredingen wordtzonder menselijke tussenkomst afgehandeld. Met systemen als trajectcon-troles en focusflitsers beschikken we over een van de meest efficiënte entechnisch geavanceerde handhavingsnetwerken ter wereld. Die positiewillen we behouden én versterken. Dat doen het OM en politie doormiddelen slimmer te spreiden over de VARAS-feiten,5 met meer nadrukop onder andere verkeersveelplegers, de focus te vergroten op debebouwde kom en 30 km/u, meer onvoorspelbaarheid in te bouwen enhun inzet nog sterker te koppelen aan de veiligheidsdoelstellingen.5. Inzet buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: boa) opverkeershandhaving Op 2 oktober jl. is de Kamerbrief met ontwikkelrichtingen voor hetboa-bestel naar aanleiding van de diepgaande beschouwing aan uwKamer verzonden.6 Daarmee is het fundament gelegd om het huidigeboa-bestel toekomstgericht te optimaliseren door het formuleren van eenduidelijke taak voor de boa met passende bevoegdheden en uitrusting,omgeven met adequate waarborgen.Er wordt naar gestreefd om de wijzigingen in het boa-bestel volledigingevoerd en operationeel te hebben in 2028.Als onderdeel van de uitvoerings- en implementatieagenda wordt ookverkend waar de opsporingsbevoegdheden van boa’s op het gebied vanverkeershandhaving verduidelijking of aanvulling behoeven. Hiertoeworden gesprekken gevoerd met betrokken partijen als het OM, politie ende Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Vervolgens kanworden bezien in hoeverre en onder welke voorwaarden een uitbreidingvan verkeersbevoegdheden van boa’s wenselijk en uitvoerbaar is, enwelke varianten daarbij mogelijk zijn en hoe deze uitbreiding al dan nietbinnen de bredere uitwerking van de rol van boa’s in ons bestel past. Ik zaluw Kamer hierover in de volgende verzamelbrief informeren.Tot slotZoals aan het begin van de brief werd aangegeven, bevat het coalitieak-koord een aantal voornemens op het gebied van verkeersveiligheidwaarin ook aspecten van verkeershandhaving expliciet zijn opgenomen.Momenteel beziet het kabinet hoe uitvoering kan worden gegeven aan devoorgenomen maatregelen. Uw Kamer zal hierover rond de zomergeïnformeerd worden. In deze brief zal ik ook nader ingaan op detoezegging aan het lid Jumelet (CDA), gedaan door de Minister van IenWtijdens het vragenuur van 17 maart jl., en de opbrengsten van delandelijke werkgroep verkeershandhaving gericht op het vergroten van deobjectieve en subjectieve pakkans in het verkeer. De toezegging en demaatregelen uit de werkgroep raken namelijk aan de uitwerking van hetcoalitieakkoord.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van Weel5VARAS-feiten: Verkeersveelplegers, Afleiding, Roodlichtnegatie, Alcohol (en drugs), Snelheid6Kamerstuk 36 395, nr. 22Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 398, nr. 12214